Lwoo
Tiếng Acholi
Nile-Sahara (Eastern Sudanic, Nilotic, phía tây Nilotic, phía nam Luo)
Tiếng Acholi (Acoli) là một ngôn ngữ Luo phương Nam thuộc nhánh Nilotic Tây của ngữ hệ Nilo-Sahara. Ngôn ngữ này được khoảng 1,5 triệu người sử dụng, chủ yếu là người Acholi ở vùng Acholiland miền bắc Uganda và các khu vực lân cận thuộc Nam Sudan. Được viết bằng bảng chữ Latinh, nó có quan hệ gần gũi với tiếng Lango, Alur và Dholuo, và là một ngôn ngữ thanh điệu.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Acholi
Nguồn
- Acoli Bible Revision (ABR), Bible Society of Uganda, bible.com version 4851; Acholi Bible 1985, bible.com version 559
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Nile-Sahara (Eastern Sudanic, Nilotic, phía tây Nilotic, phía nam Luo)
| Nghĩa | Tiếng Acholi | Tiếng Lango | Tiếng Luo | Tiếng Anuak | Tiếng Nuer | Tiếng Dinka | Tiếng Ateso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | pii /piː/ | pii /piː/ | pi /pi/ | pii /piː/ | pi /pi/ | piu /piu/ | akipi /akipi/ |
| Lửa | mac /matʃ/ | mac /matʃ/ | mach /matʃ/ | mac /matʃ/ | mäc /mɛtʃ/ | mac /matʃ/ | akim /akim/ |
| Mặt trời | ceng /tʃɛŋ/ | ceŋ /tʃɛŋ/ | chiengʼ /tʃiɛŋ/ | ceeŋ /tʃeːŋ/ | caŋ /tʃaŋ/ | akɔ̈l /akɔl/ | akolong /akoloŋ/ |
| Mặt trăng | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwe /dwe/ | dwee /dweː/ | pay /paj/ | pɛɛi /pɛːi/ | elap /elap/ |
| Sao | lakalatwe /lakalatwɛ/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | sulwe /sulwɛ/ | cero /tʃero/ | räl /ral/ | kuel /kwɛl/ | akanyeret /akaɲeret/ |
| Đêm | dyewor /dʲɛwor/ | owuor /owuor/ | otieno /otiɛno/ | wɛr /wɛr/ | wɛr /wɛr/ | wakɔu /wakɔu/ | akware /akʷare/ |
| Mưa | kot /kot/ | kot /kot/ | koth /kɔθ/ | — | nhiaal /n̪iaːl/ | deng /deŋ/ | akiru /akiru/ |
| Gió | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | yamo /jamo/ | jiom /dʒiom/ | yom /jom/ | ekwam /ekʷam/ |
| Đất | ngom /ŋɔm/ | ngom /ŋom/ | lowo /loːwo/ | — | piny /piɲ/ | piny /pinʲ/ | alup /alup/ |
| Đá | kidi /kidi/ | gweŋ /ɡweŋ/ | kidi /ˈkidi/ | kidi /kidi/ | päm /pam/ | kuur /kuːr/ | amoru /amoru/ |
| Núi | got /ɡot/ | kidi /kidi/ | got /ɡɔt/ | — | — | gɔ̈ɔ̈t /ɡɔːt/ | emoru /emoru/ |
| Biển | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ | — | bar /bar/ | — | angolol /aŋolol/ |
| Mẹ | mego /meɡo/ | mego /meɡo/ | mama /mama/ | min /min/ | maar /maːr/ | man /man/ | toto /toto/ |
| Cha | baba /baba/ | papo /papo/ | baba /baba/ | waad /waːd/ | gwaar /ɡwaːr/ | wun /wun/ | papa /papa/ |
| Con gái | nya /ɲa/ | nya /ɲa/ | nyar /ɲar/ | — | nya /ɲa/ | nyan /ɲan/ | akoku /akoku/ |
| Tôi | an /an/ | an /an/ | an /an/ | än /an/ | ɣän /ɣan/ | ɣɛn /ɣɛn/ | eong /eoŋ/ |
| Bạn | in /in/ | yin /jin/ | in /in/ | in /in/ | jin /jin/ | yïn /jin/ | ijo /iɟo/ |
| Chúng ta | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wän /wan/ | kɔn /kɔn/ | ɣok /ɣɔk/ | siong /sioŋ/ |
| Tên | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nying /ɲiŋ/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | ciot /tɕɔːt/ | rin /rin/ | ekiror /ekiror/ |
| Người | dano /dano/ | dano /dano/ | dhano /ðano/ | — | raan /raːn/ | raan /raːn/ | etunganan /etuŋanan/ |
| Đầu | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | wich /witʃ/ | wic /witʃ/ | wic /witʃ/ | nhom /n̪om/ | akou /akou/ |
| Mắt | wang /waŋ/ | waŋ /waŋ/ | wangʼ /waŋ/ | waang /waːŋ/ | waŋ /waŋ/ | nyin /ɲin/ | akongu /akoŋu/ |
| Tai | it /it/ | it /it/ | it /it/ | yith /jiθ/ | jith /dʒiθ/ | yith /jic/ | akit /akit/ |
| Mũi | um /um/ | um /um/ | um /um/ | wum /wum/ | wum /wum/ | wum /wum/ | ekume /ekume/ |
| Miệng | dog /doɡ/ | dog /doɡ/ | dhok /ðok/ | — | thok /t̪ɔk/ | thok /t̪ɔk/ | akituk /akituk/ |
| Răng | lak /lak/ | lak /lak/ | lak /lak/ | leo /leo/ | lei /lei/ | lec /letʃ/ | ekialai /ekialai/ |
| Lưỡi | leb /lɛb/ | leb /lɛb/ | lep /lɛp/ | lɛph /lɛpʰ/ | lɛp /lɛpʰ/ | liep /liep/ | angajep /aŋaɟep/ |
| Tay | cing /tʃiŋ/ | cing /tʃiŋ/ | lwedo /lwɛdo/ | cing /tʃiŋ/ | tet /tet/ | cin /tʃin/ | akan /akan/ |
| Bàn chân | tyen /tʲɛn/ | tyen /tjɛn/ | tielo /tiɛlo/ | tielo /tielo/ | cio̱o̱k /tɕɔːk/ | cök /tʃɔk/ | akeju /akeɟu/ |
| Tim | cwiny /tʃwiɲ/ | cwiny /tʃwiɲ/ | chuny /tʃuɲ/ | cuny /tʃuɲ/ | lëŋ /lɛŋ/ | piöu /piɔu/ | etau /etau/ |
| Xương | cogo /tʃoɡo/ | cogo /tʃoɡo/ | chogo /tʃoɡo/ | cou /tʃou/ | cɔɣ /tʃɔɣ/ | yuɔɔm /juɔːm/ | akoyit /akojit/ |
| Máu | remo /rɛmo/ | rem /rɛm/ | remo /rɛmo/ | remoʼ /rɛmoʔ/ | riɛm /riɛm/ | riɛm /riɛm/ | awokot /awokot/ |
| Phân | cet /tʃɛt/ | cet /tʃɛt/ | chieth /tʃiɛθ/ | — | — | ciɛ̈th /tʃiɛt̪/ | acin /atʃin/ |
| Yêu | mar /mar/ | amara /amara/ | hera /hera/ | mar /mar/ | nhok /nok/ | nhiär /n̪iar/ | akimina /akimina/ |
| Cây | yat /jat/ | yat /jat/ | yath /jaθ/ | yat /jat/ | jïath /dʒiat̪/ | tim /tim/ | ekitoi /ekitoi/ |
| Chó | gwok /ɡʷok/ | gwok /ɡwok/ | guok /ɡuok/ | guok /ɡuok/ | jiek /dʒiek/ | jɔ̈ŋ /dʒɔŋ/ | ekingok /ekiŋok/ |
| Mèo | ngabu /ŋabu/ | mbweko /mbweko/ | paka /paka/ | nyamur /ɲamur/ | gec /ɡetʃ/ | gec /ɡetʃ/ | ekapa /ekapa/ |
| Cá | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | rech /rɛtʃ/ | reo /reoʔ/ | rec /rɛtʃ/ | rec /rɛtʃ/ | ekoleit /ekoleit/ |
| Chim | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | winyo /wiɲo/ | — | dit /dit/ | diɛt /diɛt/ | akweny /akʷeɲ/ |
| Bướm | lapwopwo /lapwopwo/ | kapwopwo /kapwopwo/ | oguyo /oɡujo/ | — | del kwoth /dɛl kwɔt̪/ | dap /dap/ | apelipelet /apelipelet/ |
| Trứng | tong /toŋ/ | toŋ /toŋ/ | tongʼ /toŋ/ | tøŋ gwienø /tøŋ ɡwienø/ | tuoŋ /tuɔŋ/ | tuɔŋ /tuɔŋ/ | abeet /abeet/ |
| Ngựa | aguragura /aɡuraɡura/ | aguragura /aɡuraɡura/ | faras /faras/ | okweeny /okweːɲ/ | jio̱k tuɔ̱ruɔ̱k /dʒiɔk tuɔruɔk/ | mathiaŋ /mat̪iaŋ/ | ebalasit /ebalasit/ |
| Nhà | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | dööl /dɔːl/ | ɣöt /ɣɔt/ | etogo /etoɡo/ |
| Sữa | cak /tʃak/ | cak /tʃak/ | chak /tʃak/ | caak /tʃaːk/ | cak /tʃak/ | ca /tʃa/ | akile /akile/ |
| Mật ong | kic /kitʃ/ | moo kic /moː kitʃ/ | mor kich /mor kitʃ/ | maar kïc /maːr kitʃ/ | tuaar /tuaːr/ | kiɛ̈c /kiɛtʃ/ | asik /asik/ |
| Muối | kado /kado/ | kado /kado/ | chumbi /tʃumbi/ | — | milɛ /milɛ/ | awai /awai/ | abalang /abalaŋ/ |
| Rượu vang | bwino /bwino/ | koŋo /koŋo/ | divai /divai/ | køøŋ nyïïomøki /køːŋ ɲiːomøki/ | kɔaŋ /kɔaŋ/ | mɔ̈u /mɔu/ | ebino /ebino/ |
| Gạo | ruc /rutʃ/ | — | ochele /otʃele/ | — | — | — | emuceeri /emutʃeeri/ |
| Sắt | nyonyo /ɲoɲo/ | nyonyo /ɲoɲo/ | nyinyo /ˈɲiɲo/ | — | yiëëth /jiɛːt̪/ | weeth /weːt̪/ | asowat /asowat/ |
| Bánh xe | lawala /lawala/ | okot /okot/ | nyange /ɲaŋe/ | — | wil /wil/ | köl /kɔl/ | ekokoro /ekokoro/ |
| Lụa | aridi /aridi/ | — | las /las/ | — | — | — | aliri /aliri/ |
| Sách | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | — | bok /bɔk/ | athör /at̪ɔr/ | ekitabo /ekitabo/ |
| Ăn | cam /tʃam/ | camo /tʃamo/ | chiemo /tʃiemo/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | cam /tʃam/ | akinyam /akiɲam/ |
| Uống | mat /mat/ | matho /matʰo/ | madho /maðo/ | maath /maːt̪/ | math /mat̪/ | dek /dek/ | akimat /akimat/ |
| Ngủ | nino /nino/ | nino /nino/ | nindo /nindo/ | nin /nin/ | nin /nin/ | nin /niːn/ | ajo /aɟo/ |
| Một | acel /atʃɛl/ | acel /atʃɛl/ | achiel /atʃiɛl/ | acel /atʃel/ | kɛl /kɛl/ | tök /tɔk/ | ediopet /ediopet/ |
| Hai | aryo /arjo/ | aryo /arjo/ | ariyo /arijo/ | aryew /arjɛw/ | rew /rɛw/ | rou /rou/ | iarei /iarei/ |
| Ba | adek /adek/ | adek /adek/ | adek /adek/ | adak /adʌk/ | diɔ̱k /dijɔk/ | diak /diak/ | iuni /iuni/ |
| Bốn | angwen /aŋwɛn/ | angwen /aŋwɛn/ | angʼwen /aŋwɛn/ | angween /aŋweːn/ | ŋuan /ŋwan/ | ŋuan /ŋuan/ | iwongon /iwoŋon/ |
| Năm | abic /abitʃ/ | abic /aˈbitʃ/ | abich /abitʃ/ | abic /abitʃ/ | dhieec /ɟiec/ | dhiëc /ɟiɛc/ | ikany /ikaɲ/ |
| Trăm | miya /mija/ | mia /miə/ | mia /mia/ | dipa /dipa/ | kuɔ̱r /kuɔr/ | buɔt /buɔt/ | akwatat /akʷatat/ |
| Xin chào | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | itye nining /itje niniŋ/ | misawa /misawa/ | mali /mali/ | malɛ /malɛ/ | ke yïn /ke jin/ | yoga /joɡa/ |
| Cảm ơn | apwoyo /apwojo/ | apwoyo /apwojo/ | erokamano /erokamano/ | apwoyo /apwojo/ | lɛrnyä /lɛrɲa/ | alanyiek /alaɲiek/ | eyalama /ejalama/ |
| Tốt | ber /ber/ | ber /ber/ | maber /maber/ | ber /ber/ | gɔaa /ɡɔaː/ | piath /piat̪/ | ejok /eɟok/ |
| Mới | manyen /maɲɛn/ | anyen /aɲen/ | manyien /maɲien/ | nyään /ɲaːn/ | — | yam /jam/ | lokitetet /lokitetet/ |
| Đỏ | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | makwar /makwar/ | kwaar /kwaːr/ | lual /lual/ | thith /tʰitʰ/ | lokarengan /lokareŋan/ |
| Trắng | tar /tar/ | tar /tar/ | rachar /ratʃar/ | tar /tar/ | bor /bor/ | ɣer /ɣer/ | akwang /akʷaŋ/ |
| Đen | macol /matʃol/ | acol /atʃol/ | ratengʼ /ratɛŋ/ | cøl /tʃøl/ | car /tʃar/ | col /tʃol/ | lokirionon /lokirionon/ |
| Xanh lá | atworo /atworo/ | — | — | — | tɔc /tɔtʃ/ | tɔ̈c /tɔtʃ/ | — |
| Xanh lam | mabulu /mabulu/ | bululu /bululu/ | rambulu /rambulu/ | — | yiel /jiel/ | — | lobululu /lobululu/ |
| Máy tính | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyuta /kompjuta/ | — | — | makuɛ̈n /makuɛn/ | akompiuta /akompiuta/ |
| Trà | cai /tʃai/ | — | chai /tʃai/ | — | — | cai /tʃai/ | ecai /etʃai/ |
| Cà phê | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | kahawa /kahawa/ | — | — | — | ekawa /ekawa/ |
| Đường | cukari /tʃukari/ | — | sukari /sukari/ | — | — | thukar | esukali /esukali/ |
| Cam | mucungwa /mutʃuŋwa/ | — | machunga /matʃuŋɡa/ | — | — | bertukan /bertukan/ | — |
| 99 | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | pyeraboŋwen wie aboŋwen /pjeraboŋwɛn wie aboŋwɛn/ | piero ochiko gochiko /piero otʃiko ɡotʃiko/ | — | jiɛn bäŋuan wi̱cdɛ bäŋuan /ɟiɛn bʌŋwan wicdɛ bʌŋwan/ | thiärdhoŋuan ku dhoŋuan /t̪iard̪oŋuan ku d̪oŋuan/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap