Agta
Tiếng Agta Cagayan Trung
Nam Đảo
Tiếng Agta Cagayan Trung tâm là một trong những ngôn ngữ Nam Đảo nhỏ gắn với người Negrito ở miền Bắc Luzon, Philippines, được khoảng 600 người Agta săn bắt-hái lượm nói ở thung lũng Cagayan và tỉnh Isabela. Mặc dù người nói có kiểu hình thể chất Negrito (gốc Australo-Melanesia), bản thân ngôn ngữ này hoàn toàn thuộc ngữ hệ Nam Đảo — kết quả của nhiều thế kỷ chuyển dịch ngôn ngữ sau khi tiếp xúc với cư dân vùng thấp nói tiếng Nam Đảo, trong khi về mặt di truyền người Agta đại diện cho một trong những dòng dõi loài người cổ xưa nhất ở Philippines (khoảng 30.000-50.000 năm). Về mặt ngôn ngữ, tiếng Agta Cagayan Trung tâm chia sẻ các đặc điểm Bắc Philippines với tiếng Ibanag và Itawit lân cận, nhưng có những bảo lưu từ vựng đặc trưng và từ vựng truyền thống Negrito. Công tác điền dã của SIL do Mayfield (1972) thực hiện là tài liệu ngôn ngữ học chủ yếu. UNESCO xếp loại nó là nguy cấp nghiêm trọng do số người nói ít, sự chuyển dịch ngôn ngữ liên tục sang tiếng Ilocano và Tagalog, và sự bên lề hóa của các cộng đồng Negrito.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Agta Cagayan Trung
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Nam Đảo
| Nghĩa | Tiếng Agta Cagayan Trung | Tiếng Ilocano | Tiếng Tagalog | Tiếng Tausug | Tiếng Maranao | Tiếng Maguindanao | Tiếng Waray |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | danum /danum/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | ig /ʔiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Lửa | apuy /ʔaˈpuj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kāyu /kaːju/ | apoy /apoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajo/ |
| Mặt trời | bilag /bilaɡ/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | adlaw /adlaw/ | alongan /aloŋan/ | senang /seˈnaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| Mặt trăng | hulan /hulan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ |
| Sao | bituen /biˈtuʔen/ | bituen /bituˈen/ | bituin /bituˈʔin/ | bituun /bituʔun/ | bito-on /bitoʔon/ | bitun /biˈtun/ | bitoon /bituʔon/ |
| Đêm | hiklom /hiklom/ | rabii /raˈbiʔi/ | gabi /ɡaˈbi/ | dūm /duːm/ | gagawiʼi /ɡaɡawiʔi/ | magabi /maɡabi/ | gabʼi /ɡabˈʔi/ |
| Mưa | udan /ʔuˈdan/ | tudo /ˈtudo/ | ulan /ˈʔulan/ | ulan /ˈulan/ | oran /ʔoran/ | ulan /ˈʔulan/ | uran /ˈʔuɾan/ |
| Gió | paddad /padːad/ | angin /ˈʔaŋin/ | hangin /haˈŋin/ | hangin /haŋin/ | angin /aŋin/ | endu /ʔənˈdu/ | hangin /haˈŋin/ |
| Đất | lutak /lutak/ | daga /daɡa/ | lupa /lupaʔ/ | lupaꞌ /lupaʔ/ | lopaʼ /lopaʔ/ | lupa /lupaʔ/ | tuna /tunaʔ/ |
| Đá | batu /batu/ | bato /baˈto/ | bato /baˈtoʔ/ | batu /batu/ | wato /wato/ | watu /waˈtu/ | bato /baˈto/ |
| Núi | bagetay /baɡetaj/ | bantay /banˈtaj/ | bundok /bunˈdok/ | būd /buːd/ | palaw /paˈlaw/ | palaw /paˈlaw/ | bukid /ˈbukid/ |
| Biển | bebay /bebaj/ | baybay /ˈbajbaj/ | dagat /ˈdaɡat/ | dagat /daɡat/ | ragat /raɡat/ | lagat /ˈlaɡat/ | dagat /ˈdaɡat/ |
| Mẹ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ |
| Cha | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ |
| Tôi | sikán /siˈkan/ | siak /siˈak/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ | ako /ako/ | saki /saki/ | ako /ʔako/ |
| Bạn | sikaw /siˈkaw/ | sika /siˈka/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ | seka /sɵka/ | seka /səka/ | ikaw /ʔikaw/ |
| Chúng ta | sikitam / sikami /sikitam / sikami/ | datayo / dakami /dataˈjo / dakaˈmi/ | tayo / kami /ˈtaːjo / kaˈmi/ | kitaniyu / kami /kitaniju / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | sekitanu / sekami /səkitanu / səkami/ | kita / kami /kita / kami/ |
| Tên | ngagan /ˈŋaɡan/ | nagan /ˈnaɡan/ | pangalan /paˈŋalan/ | ngan /ŋan/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | ngaran /ŋaran/ |
| Người | tolay /tolaj/ | tao /ˈtao/ | tao /ˈtaʔo/ | tau /taʔu/ | taw /taw/ | taw /taw/ | tawo /ˈtawo/ |
| Đầu | ulu /ʔulu/ | ulo /ˈʔulo/ | ulo /ˈʔulo/ | ū /ʔuː/ | olo /olo/ | ulu /ˈʔulu/ | ulo /ˈʔulo/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ |
| Tai | talinga /taˈliŋa/ | lapayag /lapaˈjaɡ/ | tainga /taˈʔiŋa/ | taynga /tajŋa/ | tangila /taŋila/ | tangila /taˈŋila/ | talinga /taˈliŋa/ |
| Mũi | igung /iɡuŋ/ | agong /ʔaˈɡoŋ/ | ilong /ʔiˈloŋ/ | ilung /ˈʔiluŋ/ | ngirong /ŋiroŋ/ | ngilung /ˈŋiluŋ/ | irong /ʔiˈɾoŋ/ |
| Miệng | simuk /simuk/ | ngiwat /ŋiˈwat/ | bibig /biˈbiɡ/ | simud /simud/ | ngariʼ /ŋariʔ/ | ngali /ˈŋali/ | baba /ˈbabaʔ/ |
| Răng | ngipon /ŋipon/ | ngipen /ŋiˈpen/ | ngipin /ŋiˈpin/ | ipun /ipun/ | ngipen /ŋipən/ | ngipen /ŋipen/ | ngipon /ŋipon/ |
| Lưỡi | hilo /hilo/ | dila /ˈdila/ | dila /diˈlaʔ/ | dilaꞌ /dilaʔ/ | dilaʼ /dilaʔ/ | dila /dila/ | dila /diˈla/ |
| Tay | kamat /kamat/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | kamot /kamot/ |
| Bàn chân | takki /takːi/ | saka /ˈsaka/ | paa /paˈʔa/ | siki /siki/ | aʼi /aʔi/ | ai /ʔai/ | tiil /tiˈʔil/ |
| Tim | poso /poso/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | jantung /dʒantuŋ/ | pusoʼ /pusoʔ/ | pusong /puˈsoŋ/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ |
| Xương | tulang /tuˈlaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ | buto /buˈtoʔ/ | bukug /ˈbukuɡ/ | tolan /toˈlan/ | tulan /tuˈlan/ | tul-an /tulˈʔan/ |
| Máu | dogo /doɡo/ | dara /ˈdaɾa/ | dugo /duˈɡoʔ/ | duguꞌ /duɡuʔ/ | rogoʼ /roɡoʔ/ | lugu /luɡuʔ/ | dugo /duˈɡoʔ/ |
| Yêu | ayat /ʔaˈjat/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | lasa /lasa/ | kalimo /kalimo/ | kalini /kaˈlini/ | gugma /ɡuɡma/ |
| Cây | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kahuy /kahuj/ | kayo /kajo/ | kayu /kaˈju/ | kahoy /kahoj/ |
| Chó | atu /ˈʔatu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /aso/ | aso /ˈʔaso/ | ayam /ˈʔajam/ |
| Mèo | kuti /kuti/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | misay /misaj/ |
| Cá | ikan /ʔiˈkan/ | ikan /ʔiˈkan/ | isda /ʔisˈdaʔ/ | istaꞌ /ʔisˈtaʔ/ | seda /səˈdaʔ/ | seda /səˈdaʔ/ | isda /ʔisˈda/ |
| Chim | mamanuk /maˈmanuk/ | billit /bilˈlit/ | ibon /ʔiˈbon/ | manuk-manuk /manukmanuk/ | papanok /papanok/ | papanuk /papaˈnuk/ | tamsi /tamsi/ |
| Bướm | lollo /lolːo/ | kulibangbang /kulibaŋbaŋ/ | paruparo /paɾupaˈɾo/ | kabaꞌ-kabaꞌ /kabaʔkabaʔ/ | — | paro-paro /paroˈparo/ | alibangbang /ʔalibaŋˈbaŋ/ |
| Trứng | iklug /ʔikluɡ/ | itlog /ʔitˈloɡ/ | itlog /ʔitˈloɡ/ | iklug /ʔikluɡ/ | orak /orak/ | leman /ləˈman/ | bunay /buˈnaj/ |
| Ngựa | kabayu /kabaju/ | kabalio /kaˈbaljo/ | kabayo /kaˈbajo/ | kuraꞌ /kuraʔ/ | kodaʼ /kodaʔ/ | kuda /kuda/ | kabayo /kaˈbajo/ |
| Nhà | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | bāy /baːj/ | walay /walaj/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ |
| Sữa | gattak /ɡattak/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ɡatas/ | gatas /ɡaˈtas/ | gatas /ˈɡatas/ |
| Mật ong | tahu /tahu/ | diro /diˈɾo/ | pulot /puˈlot/ | tunub /tunub/ | teneb /tənəb/ | teneb /təˈnəb/ | dugos /duˈɡos/ |
| Muối | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /ʔaˈsin/ | asin /asin/ | asin /asin/ | timus /ˈtimus/ | asin /ʔaˈsin/ |
| Rượu vang | basi /basi/ | arak /ˈʔarak/ | alak /ˈʔalak/ | tubig anggul /tubiɡ aŋɡul/ | — | — | bino /ˈbino/ |
| Sắt | landuk /landuk/ | landok /lanˈdok/ | bakal /baˈkal/ | basiꞌ /basiʔ/ | potaw /potaw/ | putaw /puˈtaw/ | puthaw /putˈhaw/ |
| Ăn | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | kaun /kaʔun/ | mangan /maŋan/ | kakan /kaˈkan/ | kaon /kaʔon/ |
| Uống | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minum /minum/ | minom /minom/ | inum /ʔiˈnum/ | inom /ʔinom/ |
| Ngủ | masidug /masiduɡ/ | maturog /maˈtuɾoɡ/ | matulog /maˈtuloɡ/ | matūg /maˈtuːɡ/ | matorog /matoˈroɡ/ | tulug /ˈtuluɡ/ | turog /turoɡ/ |
| Một | takday /takdaj/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | usa /ʔusa/ |
| Hai | duwa /ˈduwa/ | dua /duˈa/ | dalawa /dalaˈwa/ | duwa /duwa/ | dowa /dowa/ | dua /duwa/ | duha /duha/ |
| Ba | tallu /talːu/ | tallo /talˈlo/ | tatlo /tatˈloʔ/ | tū /tuː/ | telu /təlu/ | telu /təluʔ/ | tulo /tuˈlo/ |
| Bốn | appat /apːaːt/ | uppat /ʔupˈpat/ | apat /ˈʔapat/ | upat /upat/ | pat /pat/ | pat /pat/ | upat /ˈʔupat/ |
| Năm | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Trăm | magatut /maɡatut/ | sangagasut /saŋaɡaˈsut/ | sandaan /sanˈdaʔan/ | hanggatus /haŋɡaˈtus/ | magatos /maɡatos/ | magatus /maɡatus/ | gatos /ɡaˈtos/ |
| Xin chào | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kapian /kapijan/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kumusta /kumusta/ |
| Cảm ơn | salamat /salamat/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | salamat /salamat/ |
| Tốt | napya /napja/ | naimbag /naʔimˈbaɡ/ | mabuti /mabuti/ | marayaw /marajaw/ | mapia /mapija/ | mapiya /maˈpija/ | maupay /maʔupaj/ |
| Mới | bagu /baɡu/ | baro /baˈɾo/ | bago /ˈbaɡo/ | baꞌgu /baʔɡu/ | bego /bəɡo/ | bagu /baˈɡu/ | bag-o /baɡˈʔo/ |
| Đỏ | malabbaga /malabˈbaɡa/ | nalabaga /nalaˈbaɡa/ | pula /puˈlaʔ/ | pula /puˈla/ | marigaʼ /maˈriɡaʔ/ | maliga /maˈliɡa/ | pula /puˈla/ |
| Trắng | puhaw /puhaw/ | puraw /puˈɾaw/ | puti /puˈtiʔ/ | maputiꞌ /mapuˈtiʔ/ | mapoti /maˈpotiʔ/ | maputi /maputiʔ/ | busag /buˈsaɡ/ |
| Đen | ngisit /ŋisit/ | nangisit /naŋiˈsit/ | itim /ʔiˈtim/ | itum /ʔiˈtum/ | maitem /maˈʔitəm/ | maitem /maˈʔitəm/ | itom /iˈtom/ |
| Xanh lam | asul /asul/ | asul /aˈsul/ | asul /ʔaˈsul/ | bilu /biˈlu/ | biro /ˈbiro/ | biru /ˈbiru/ | asul /aˈsul/ |
| 99 | siyamafulu siyam /sijamafulu sijam/ | siam a pulo ket siam /siˈam a ˈpulo ket siˈam/ | siyamnapuʼt siyam /ʃamnaˈput ʃam/ | kasiyaman tagsiyam /kasijaman taɡsijam/ | — | — | kasiyaman kag siyam /kasijaˈman kaɡ siˈjam/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap