Haidax
Tiếng Haida
biệt lập
Haida (X̱aad Kíl, X̱aayda Kil và các tên gọi cộng đồng liên quan) là một ngôn ngữ biệt lập được sử dụng trên quần đảo Haida Gwaii thuộc British Columbia, Canada, và tại đông nam Alaska, Hoa Kỳ. Các biến thể lớn còn tồn tại gồm Haida Bắc, bao gồm các dạng Masset và Alaska, cùng Haida Nam hay Skidegate; chúng khác nhau đáng kể về phát âm, từ vựng và chính tả. Haida có hệ thống phụ âm phong phú với âm lưỡi gà, âm tống ra và âm bên, còn các hệ chữ viết cộng đồng dùng những bảng chữ cái Latinh cải biên. Chỉ còn vài chục bậc cao niên hoàn toàn thông thạo, khiến ngôn ngữ này ở tình trạng cực kỳ nguy cấp. Các chương trình hòa nhập, sáng kiến cố vấn–học nghề, từ điển, bản ghi âm và tài nguyên trường học do cộng đồng Haida dẫn dắt đang tạo ra người nói mới và hỗ trợ phục hồi ngôn ngữ.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Haida
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: biệt lập
| Nghĩa | Tiếng Haida | Tiếng Kurukh | Tiếng Thái Sukhothai | Tiếng Punjabi Tây | Tiếng Haryana | Tiếng Aramaic | Tiếng Kangri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | g̱ándl /ɢándl/ | अम्म /amm/ | น้ำ /naːm/ | پانی /pɑːɳiː/ | पाणी /paːɳiː/ | ܡܝܐ /majjaː/ | पाणी /paːɳiː/ |
| Lửa | tsʼáanuu /tsʼɑ́ːnuː/ | चिच /tʃitʃ/ | ไฟ /vaj/ | اگ /əɡː/ | आग /aːɡ/ | ܢܘܪܐ /nuːraː/ | अग्ग /aɡː/ |
| Mặt trời | juuyáay /dʒuːjɑ́ːj/ | बेरी /beɾiː/ | ตะวัน /tawan/ | سورج /suːɾədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ | सूरज /suːraj/ |
| Mặt trăng | ḵúng /qʰúŋ/ | चांदो /tʃaːndoː/ | เดือน /ʔdɯːan/ | چن /tʃən/ | चांद /tʃãːd/ | ܣܗܪܐ /sahraː/ | चन्न /tʃanː/ |
| Sao | kʼaayhltʼáa /kʼaːjɬtʼáː/ | बिनको /binkoː/ | ดาว /ʔdaːw/ | تارا /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | ܟܘܟܒܐ /koːχβaː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Đêm | g̱áal /ɢɑ́ːl/ | माखा /maːkʰaː/ | คืน /kʰɯːn/ | رات /raːt/ | रात /raːt/ | ܠܠܝܐ /leljaː/ | रात /raːt/ |
| Mưa | dál /dál/ | चेप /tʃeːp/ | — | مینہہ /mĩː/ | मींह /mĩː/ | ܡܛܪܐ /miˈtˤraː/ | बरखा /bərkʰaː/ |
| Tuyết | tʼaʼáaw /tʼaʔɑ́ːw/ | कीबा /kiːbaː/ | — | برف /bəɾəf/ | बरफ /bəɾəf/ | ܬܠܓܐ /talɡaː/ | — |
| Gió | tajáaw /tʰadʒɑ́ːw/ | ताका /taːkaː/ | — | وا /ʋaː/ | हवा /ɦəʋaː/ | ܪܘܚܐ /ˈruħaː/ | हौआ /ɦɔːaː/ |
| Đất | tlag /tɬaɡ/ | ख़ेख़ेल /xeːxel/ | — | مٹی /mɪʈːiː/ | माट्टी /maːʈːiː/ | ܐܪܥܐ /ʔarʕaː/ | चिक्क /tʃikː/ |
| Đá | ḵwaa /qʰʷaː/ | पख्ना /pakʰnaː/ | หิน /hin/ | پتھر /ˈpətːʰəɾ/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | ܐܒܢܐ /ʔaβnaː/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ |
| Núi | tlatʼaʼáaw /tɬatʼaʔɑ́ːw/ | पर्ते /paɾteː/ | เขา /kʰaw/ | پہاڑ /pəáːɽ/ | पहाड़ /pəɦaːɽ/ | ܛܘܪܐ /tˤuːraː/ | प्हाड़ /pʰaːɽ/ |
| Biển | síi /síː/ | दरियाउ /daɾijaːu/ | ทะเล /daleː/ | سمندر /səmʊndəɾ/ | समुंदर /səmundəɾ/ | ܝܡܐ /jammaː/ | समुंदर /səmundər/ |
| Mẹ | aw /aw/ | अयो /ajoː/ | แม่ /mɛː/ | ماں /mɑ̃ː/ | माई /maːiː/ | ܐܡܐ /ʔemmaː/ | बेबे /bebe/ |
| Cha | g̱ung /ɢuŋ/ | बाबा /baːbaː/ | พ่อ /bɔː/ | ابا /əbbɑː/ | बापू /baːpuː/ | ܐܒܐ /ʔabbaː/ | बापू /baːpuː/ |
| Con gái | gujáangaa /ɡudʒɑ́ːŋaː/ | तंग्दा /taŋdaː/ | ลูกสาว /luːk saːw/ | دھی /dʱiː/ | छोरी /tʃʰoɾiː/ | ܒܪܬܐ /bartaː/ | धी /dʱiː/ |
| Tôi | hláa /ɬáː/ | एन /eːn/ | กู /kuː/ | میں /mɛ̃ː/ | मैं /mɛ̃ː/ | ܐܢܐ /ʔanaː/ | हाऊं /ɦãũ/ |
| Bạn | dáng /dáŋ/ | नीन /niːn/ | มึง /mɯŋ/ | تُوں /tũː/ | तू /tuː/ | ܐܢܬ /ʔatt/ | तू /tu/ |
| Chúng ta | tʼaláng /tʼaláŋ/ | नम / एम /nam / eːm/ | เรา /raw/ | اسیں /əsĩː/ | हम /ɦəm/ | ܐܢܚܢܢ /ʔanaħnan/ | असां /əsãː/ |
| Tên | kyaʼáang /kʲaʔáːŋ/ | नाम /naːm/ | ชื่อ /dʑɯː/ | ناں /nãː/ | नाम /naːm/ | ܫܡܐ /ʃmaː/ | नां /nãː/ |
| Người | x̱aadas /χaːdas/ | आल /aːl/ | คน /ɡon/ | بندہ /bəndaː/ | माणस /maːɳəs/ | ܐܢܫܐ /ʔnaːʃaː/ | माणु /maːɳuː/ |
| Đầu | ḵaj /qʰatʃ/ | कुक्क /kukː/ | หัว /hua/ | سر /sɪɾ/ | सिर /sɪɾ/ | ܪܝܫܐ /reːʃaː/ | सिर /sɪr/ |
| Mắt | x̱áng /χáŋ/ | ख़न्न /xanː/ | ตา /taː/ | اکھ /əkːʰ/ | आख /aːkʰ/ | ܥܝܢܐ /ʕajnaː/ | अक्ख /akːʰ/ |
| Tai | gyúu /ɡʲúː/ | खेब्दा /kʰebdaː/ | หู /huː/ | کن /kənː/ | कान /kaːn/ | ܐܕܢܐ /ʔedˈnaː/ | कन्न /kanː/ |
| Mũi | kún /kʰún/ | मुई /mui/ | จมูก /tɕamuːk/ | نک /nəkː/ | नाक /naːk/ | ܢܚܝܪܐ /nħiːraː/ | नक्क /nakː/ |
| Miệng | x̱ahl /χaɬ/ | बाई /bai/ | ปาก /paːk/ | منھ /mũː/ | मुँह /mũːɦ/ | ܦܘܡܐ /pumːaː/ | मुँह /mũh/ |
| Răng | tsʼáng /tsʼáŋ/ | पल्ल /palː/ | ฟัน /van/ | دند /dənd/ | दांत /dãːt/ | ܫܢܐ /ʃenːaː/ | दंद /dand/ |
| Lưỡi | tʼáangal /tʼɑ́ːŋal/ | तत्खा /tatkʰaː/ | ลิ้น /lin/ | جبھ /dʒɪbːʱ/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | ܠܫܢܐ /liʃːaːnaː/ | जीभ /dʒiːbʱ/ |
| Tay | stláay /stɬɑ́ːj/ | खेखा /xekːʰaː/ | มือ /mɯː/ | ہتھ /hətːʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | ܐܝܕܐ /ʔiːðaː/ | हत्थ /hatːʰ/ |
| Bàn chân | stʼáay /stʼɑ́ːj/ | ख़ेड्ड /xeɖː/ | ตีน /tiːn/ | پیر /pɛːɾ/ | पैर /pɛːr/ | ܪܓܠܐ /reɡlaː/ | पैर /pɛːr/ |
| Tim | kʼúug /kʼúːɡ/ | ठांगरा /tʰaːŋɡɾaː/ | ใจ /tɕaɯ/ | دل /dɪl/ | दिल /dɪl/ | ܠܒܐ /lebbaː/ | दिल /dil/ |
| Xương | skuj /skutʃ/ | खोचोल /kʰotʃol/ | ดูก /ʔduːk/ | ہڈی /həɖːiː/ | हाड्डी /haːɖːiː/ | ܓܪܡܐ /ɡarmaː/ | हड्डी /həɖːiː/ |
| Máu | g̱áy /ɢáj/ | खेस /kʰes/ | เลือด /lɯat/ | لہو /ləɦuː/ | खून /xuːn/ | ܕܡܐ /dmaː/ | खून /xuːn/ |
| Yêu | ḵuyáadiyaay /qʰujɑ́ːdijaːj/ | मरटी /maɾʈiː/ | รัก /rak/ | عشق /ɪʃq/ | मोहब्बत /mohabːət/ | ܚܘܒܐ /ħubbaː/ | प्यार /pjaːr/ |
| Cây | ḵíid /qʰíːd/ | मन्ना /manːaː/ | ไม้ /maːj/ | رکھ /ɾʊkːʰ/ | दरखत /dəɾkʰət/ | ܐܝܠܢܐ /ʔiːlaːnaː/ | रुक्ख /rukːʰ/ |
| Chó | x̱a /χa/ | अल्ला /alːaː/ | หมา /m̊aː/ | کتا /kʊtːɑː/ | कुत्ता /kutːaː/ | ܟܠܒܐ /kalbaː/ | कुत्ता /kuttaː/ |
| Mèo | dúus /dúːs/ | बिल्ली /bilːiː/ | แมว /mɛːw/ | بلی /bɪlːiː/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | ܫܘܢܪܐ /ʃunnaːraː/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Cá | chíin /tʃʰíːn/ | इंजो /indʒo/ | ปลา /plaː/ | مچھی /mətʃʰiː/ | मच्छी /mətʃʰiː/ | ܢܘܢܐ /nuːnaː/ | मच्छी /mətʃːʰiː/ |
| Chim | x̱itʼíid /χitʼíːd/ | ओरा /oɾaː/ | นก /nok/ | پنچھی /pəntʃʰiː/ | चिड़िया /tʃiɽija/ | ܨܦܪܐ /sˤefraː/ | पंछी /pəntʃʰiː/ |
| Bướm | stlʼaḵam /stɬʼaqʰam/ | पापला /paːplaː/ | — | تتلی /tɪtliː/ | — | — | — |
| Trứng | ḵáw /qʰáw/ | बी /biː/ | ไข่ /kʰaj/ | آنڈا /ɑːɳɖɑː/ | अंडा /əɳɖaː/ | ܒܝܥܬܐ /beːʕtaː/ | अंडा /əɳˈɖaː/ |
| Gấu | táan /tʰɑ́ːn/ | — | หมี /m̊iː/ | رچھ /rɪtʃːʰ/ | भाल्लू /bʱaːlːuː/ | ܕܒܐ /debbaː/ | भालू /bʱaːluː/ |
| Ngựa | gyuudáan /ɡʲuːdɑ́ːn/ | घोड़ो /ɡʱoɽoː/ | ม้า /maː/ | گھوڑا /kòːɽaː/ | घोड़ा /ɡʱoɽaː/ | ܣܘܣܝܐ /suːsjaː/ | घोड़ा /ɡʱoːɽaː/ |
| Nhà | na /na/ | एरपा /eɾpaː/ | เรือน /rɯːan/ | گھر /kə̀ɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | ܒܝܬܐ /bajtaː/ | घर /ɡʱar/ |
| Sữa | masmúus tlʼánuwaay /masmúːs tɬʼánuwaːj/ | दूधी /duːdʱiː/ | — | دُدھ /dʊdːʱ/ | दूध /duːdʱ/ | ܚܠܒܐ /ħalbaː/ | दुद /dud/ |
| Muối | tang /taŋ/ | बेक /beːk/ | เกลือ /klɯa/ | لوݨ /luːɳ/ | लूण /luːɳ/ | ܡܠܚܐ /melħaː/ | लूण /luːɳ/ |
| Rượu vang | wáayn /wɑ́ːjn/ | अंगुर रासी /aŋɡuɾ raːsiː/ | — | شراب /ʃəraːb/ | शराब /ʃəraːb/ | ܚܡܪܐ /ħamraː/ | अंगूरा दा रस /aŋɡuːraː daː ras/ |
| Sắt | yaʼáatsʼ /jaʔɑ́ːtsʼ/ | पन्ना /panːaː/ | เหล็ก /l̥ek/ | لوہا /loːɦaː/ | लोहा /loːɦaː/ | ܦܪܙܠܐ /parzlaː/ | लोहा /loːɦaː/ |
| Bánh xe | ḵán ḵʼíiyunaangw /qʰán qʼíːjunaːŋw/ | चाका /tʃaːkaː/ | — | چکا /tʃəkːaː/ | पहिया /pəɦijaː/ | ܓܝܓܠܐ /ɡiɡlaː/ | — |
| Lụa | sálg /sálɡ/ | — | — | ریشم /reːʃəm/ | रेशम /reːʃəm/ | — | रेशम /reːʃəm/ |
| Sách | ḵugíin /qʰuɡíːn/ | किताब /kitaːb/ | — | کتاب /kɪtaːb/ | किताब /kitaːb/ | ܟܬܒܐ /ktaːβaː/ | कताब /kətaːb/ |
| Ăn | táa /tʰɑ́ː/ | ओनना /onːaː/ | กิน /kin/ | کھانا /kʰɑːɳɑː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | ܐܟܠ /ʔaːχel/ | खाणा /kʰaːɳaː/ |
| Uống | níihl /níːɬ/ | ओंकना /oŋkːnaː/ | กิน /kin/ | پینا /piːɳɑː/ | पीणा /piːɳaː/ | ܫܬܐ /ʃtaː/ | पीणा /piːɳaː/ |
| Ngủ | ḵʼada /qʼada/ | खंद्रना /kʰandɾnaː/ | นอน /nɔːn/ | سونا /sɔːɳaː/ | सोणा /soːɳaː/ | ܕܡܟ /dmeχ/ | सौणा /sɔːɳaː/ |
| Một | sg̱wáansang /sɢʷɑ́ːnsaŋ/ | ओंटा /oːnʈaː/ | ณื่ง /nɯŋ/ | اک /ɪkː/ | एक /eːk/ | ܚܕ /ħað/ | इक /ik/ |
| Hai | sdáng /stáŋ/ | एण्ड /eːɳɖ/ | โสง /sɔːŋ/ | دو /doː/ | दो /do/ | ܬܪܝܢ /treːn/ | दो /do/ |
| Ba | hlg̱únahl /ɬɢúnaɬ/ | मूंद /muːnd/ | สาม /saːm/ | تن /tɪnː/ | तीन /tiːn/ | ܬܠܬ /tlaːθ/ | त्रै /tɾɛː/ |
| Bốn | stánsang /stánsaŋ/ | नाख /naːx/ | สี่ /siː/ | چار /tʃaːr/ | चार /tʃaːr/ | ܐܪܒܥ /ʔarbaʕ/ | चार /tʃaːr/ |
| Năm | tléehl /tɬéːɬ/ | पंचे /pãtʃeː/ | ห้า /haː/ | پنج /pəndʒ/ | पाँच /pãːtʃ/ | ܚܡܫ /ħamːeʃ/ | पंज /pandʒ/ |
| Trăm | hándad /hándad/ | सौ /sau/ | ร้อย /rɔːj/ | سو /sɔː/ | सौ /sɔː/ | ܡܐܐ /maː/ | सौ /sɔ/ |
| Xin chào | — /—/ | खद्दी /kʰadːiː/ | — /—/ | اسلام علیکم /əsːəlɑːmu ʕəleːkʊm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːmaː/ | नमस्कार /nəməskaːr/ |
| Cảm ơn | háwʼaa /háwʔaː/ | धोन्नोबाद /dʱonːobaːd/ | — /—/ | شکریہ /ʃʊkɾɪjɑː/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | ܬܘܕܝ /tawdiː/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Tốt | ʼláa /ʔlɑ́ː/ | होय /hoːj/ | ดี /ʔdiː/ | چنگا /tʃəŋɡɑː/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | ܛܒܐ /tˤaːβaː/ | चन्गा /tʃəŋɡaː/ |
| Mới | g̱áwtlaa /ɢáwtɬaː/ | पुना /punaː/ | — | نواں /nəʋãː/ | नया /nəjaː/ | ܚܕܬܐ /ħaðtaː/ | नौआं /nɔãː/ |
| Đỏ | sg̱id /sɢid/ | खेसो /kʰesoː/ | แดง /ʔdɛːŋ/ | لال /laːl/ | लाल /laːl/ | ܣܘܡܩܐ /sumqaː/ | लाल /laːl/ |
| Trắng | g̱adáang /ɢadɑ́ːŋ/ | पंड्रू /paɳɖɾuː/ | ขาว /kʰaːw/ | چٹا /tʃɪtːaː/ | सफेद /səfeːd/ | ܚܘܪܐ /ħewwaːraː/ | चिट्टा /tʃɪʈːaː/ |
| Đen | hlg̱ahl /ɬɢaɬ/ | मोखरो /mokʰaɾoː/ | ดำ /ʔdam/ | کالا /kaːɭaː/ | काळा /kaːɭaː/ | ܐܘܟܡܐ /ʔukkaːmaː/ | काल़ा /kaːɭaː/ |
| Xanh lá | sg̱inuwáa /sɢinuwɑ́ː/ | हरियर /haɾijaɾ/ | — | ہرا /ɦəraː/ | हरा /ɦəraː/ | ܝܘܪܩܐ /jaroːqaː/ | — |
| Xanh lam | g̱uhlahl /ɢuɬaɬ/ | — | — | نیلا /niːlaː/ | नीला /niːlaː/ | ܙܪܩܐ /zaːrqaː/ | — |
| Cà phê | g̱ángkʼan /ɢáŋkʼan/ | — | — | کافی /kɑːfiː/ | — | — | — |
| Đường | súgaa /súɡaː/ | चीनी /tʃiːniː/ | — | چینی /tʃiːniː/ | — | ܫܟܪ /ʃekkar/ | — |
| Cam | áanjans /ɑ́ːndʒans/ | — | — | نارنگی /naːɾəŋɡiː/ | — | — | — |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap