دری
ダリー語
インド・ヨーロッパ語族（イラン語派、西部、ペルシア諸語）
ダリー語（دری、「宮廷の」）はアフガニスタン全土で共通語として話される東部ペルシア語の変種であり、パシュトー語と並ぶ二つの公用語の一つで、L1約1,500万人に加えアフガニスタン人口の約50%がL2として使用する。古典ペルシア語の母音区別 ē/ī（مير mēr「村長」対 مير mīr）と ō/ū（شور šōr「塩辛い」対 شور šūr「騒乱」）を保持しており、イランペルシア語（fa）では合流した。古い語彙（猫を意味する پشک など、イランペルシア語は گربه を使う）やパシュトー語・テュルク系借用語によって語彙的に分岐している。高い文体ではイランペルシア語やタジク語（tg）と相互理解可能だが、日常会話では明確な地域的同一性を示す。ペルソ・アラビア文字のナスタアリーク体（イランペルシア語と同じ字母、異なる書道的好み）で書かれる。タジク語のキリル文字書き／ソ連時代の変種に対し、フォーマルな文体は古典ペルシア文学伝統を保持する。
話される地域
ダリー語の基本87語
出典
単語の比較
インド・ヨーロッパ語族（イラン語派、西部、ペルシア諸語）の関連言語と比較
| 意味 | ダリー語 | ハザラギ語 | 古典ペルシャ語 | ペルシャ語 | タジク語 | ユダヤ・ペルシア語 | 南ロル語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | آب /ɑːb/ | آو /ɑːw/ | آب /aːb/ | آب /ɒːb/ | об /ob/ | אב /ɒːb/ | âw /ɒːw/ |
| 火 | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | آتش /aːtaʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ | оташ /otaʃ/ | אתש /ɒːteʃ/ | taš /taʃ/ |
| 太陽 | خورشید /xoɾʃed/ | آفتو /ɑːftow/ | خورشید /xʷarʃeːd/ | خورشید /xorʃiːd/ | офтоб /oftob/ | חורשיד /xorʃiːd/ | xor /xor/ |
| 月 | ماه /mɑːh/ | مه /maː/ | ماه /maːh/ | ماه /mɒːh/ | моҳ /moh/ | מאה /mɒːh/ | mâng /mɑːŋ/ |
| 星 | ستاره /setɑːˈɾa/ | ستاره /sitɑra/ | ستاره /sitaːra/ | ستاره /setɒːˈɾe/ | ситора /sitoˈra/ | סתארה /setɒre/ | estâre /esˈtɑːɾe/ |
| 夜 | شب /ʃaw/ | شو /ʃaw/ | شب /ʃab/ | شب /ʃæb/ | шаб /ʃab/ | שב /ʃab/ | šow /ʃow/ |
| 雨 | باران /bɑːˈɾɑːn/ | باران /bɒɾɒn/ | باران /baːˈraːn/ | باران /bɒːˈɾɒːn/ | борон /boˈron/ | — | bârun /bɒːrun/ |
| 雪 | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /barf/ | برف /bæɾf/ | барф /barf/ | ברף /bæɾf/ | barf /barf/ |
| 風 | باد /bɑːd/ | باد /bɒd/ | باد /baːd/ | باد /bɒːd/ | бод /bod/ | באד /bɒd/ | bâd /bɒd/ |
| 土 | خاک /xɑːk/ | خاک /xɑk/ | خاک /xaːk/ | خاک /xɒːk/ | хок /xok/ | — | zamin /zamin/ |
| 石 | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /saŋ/ | سنگ /saŋɡ/ | سنگ /sæŋɡ/ | санг /saŋɡ/ | סנג /sæŋɡ/ | sang /saŋɡ/ |
| 山 | کوه /koːh/ | کوه /koh/ | کوه /koːh/ | کوه /kuːh/ | кӯҳ /kɵh/ | — | — |
| 海 | بحر /bahr/ | دریا /darjɒ/ | دریا /darˈjaː/ | دریا /dæɾˈjɒː/ | баҳр /bahr/ | — | — |
| 母 | مادر /mɑːdaɾ/ | آبه /ɑːba/ | مادر /maːdar/ | مادر /mɒːdær/ | модар /modar/ | מאדר /mɒːdær/ | dâ /dɑː/ |
| 父 | پدر /padaɾ/ | آته /ɑːta/ | پدر /pidar/ | پدر /pedær/ | падар /padar/ | פדר /pedær/ | bowâ /boˈwɑː/ |
| 娘 | دختر /duxˈtaɾ/ | دختر /duxtar/ | دختر /duxtar/ | دختر /doxˈtæɾ/ | духтар /duxtar/ | דוכתר /doxˈtær/ | — |
| 私 | من /man/ | مه /ma/ | من /man/ | من /mæn/ | ман /man/ | מן /man/ | mo /mo/ |
| あなた | تو /to/ | تو /tu/ | تو /toː/ | تو /to/ | ту /tu/ | תו /to/ | to /to/ |
| 私たち | ما /mɑː/ | ما /mɒ/ | ما /maː/ | ما /mɒː/ | мо /mo/ | מא /mɒ/ | ima /iˈma/ |
| 名前 | نام /nɑːm/ | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | نام /nɒːm/ | ном /nom/ | נאם /nɒm/ | num /num/ |
| 人 | انسان /insɑːn/ | انسان /insɒn/ | کس /kas/ | انسان /ʔenˈsɒːn/ | одам /oˈdam/ | — | — |
| 頭 | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sar/ | سر /sæɾ/ | сар /sar/ | — | — |
| 目 | چشم /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | چشم /tʃaʃm/ | چشم /tʃeʃm/ | чашм /tʃaʃm/ | צ׳שם /tʃeʃm/ | tiya /tiˈja/ |
| 耳 | گوش /ɡuʃ/ | گوش /ɡoʃ/ | گوش /ɡuːʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | гӯш /ɡɵʃ/ | גוש /ɡuʃ/ | guš /ɡuʃ/ |
| 鼻 | بینی /biːˈniː/ | بینی /bini/ | بینی /biːniː/ | بینی /biːˈniː/ | бинӣ /biˈni/ | — | — |
| 口 | دهان /dahɑːn/ | دان /dɒn/ | دهان /dahaːn/ | دهان /dæˈhɒːn/ | даҳон /daˈhon/ | — | — |
| 歯 | دندان /dandɑːn/ | دندان /dandɒn/ | دندان /dandaːn/ | دندان /dændɒːn/ | дандон /dandon/ | דנדאן /dandɒn/ | dendun /dendun/ |
| 舌 | زبان /zabɑːn/ | زبان /zabɒn/ | زبان /zabaːn/ | زبان /zæbɒːn/ | забон /zaˈbon/ | זבאן /zabɒn/ | zown /zown/ |
| 手 | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | دست /dæst/ | даст /dast/ | דסת /dæst/ | das /das/ |
| 足 | پا /pɑː/ | پای /pɒj/ | پای /paːj/ | پا /pɒː/ | пой /poj/ | פא /pɒ/ | pâ /pɑː/ |
| 心 | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | دل /del/ | дил /dil/ | דל /del/ | del /del/ |
| 骨 | استخوان /ustuˈxɑːn/ | استخوان /ustuxɒn/ | استخوان /ustuˈxaːn/ | استخوان /ostoˈxɒːn/ | устухон /ustuˈxon/ | אסתכואן /ostoxɒn/ | has /has/ |
| 血 | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | כון /xun/ | xun /xun/ |
| うんち | گه /ɡuːh/ | — | گه /ɡuh/ | گه /ɡoh/ | гӯҳ /ɡɵh/ | — | — |
| 愛 | عشق /eʃq/ | عشق /eʃq/ | عشق /ʔiʃq/ | عشق /eʃq/ | ишқ /iʃq/ | עשק /eʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ |
| 木 | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /diraxt/ | درخت /deræxt/ | дарахт /daraxt/ | דרכת /deræxt/ | derext /deˈɾaxt/ |
| 犬 | سگ /saɡ/ | سگ /seɡ/ | سگ /saɡ/ | سگ /sæɡ/ | саг /saɡ/ | סג /sæɡ/ | seg /seɡ/ |
| 猫 | پشک /puʃak/ | پشک /poʃak/ | گربه /ɡurba/ | گربه /ɡorbe/ | гурба /ɡurˈba/ | גורבה /ɡorbe/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ |
| 魚 | ماهی /mɑːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /maːˈhiː/ | ماهی /mɒːˈhiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | מאהי /mɒːhi/ | mohi /mohi/ |
| 鳥 | پرنده /parinda/ | پرنده /paɾanda/ | مرغ /murɣ/ | پرنده /pæɾænde/ | паранда /paranda/ | — | — |
| 蝶 | پروانه /parwɑːna/ | — | پروانه /parwaːna/ | پروانه /pæɾvɒːne/ | шапалак /ʃapalak/ | — | — |
| 卵 | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | خیگینه /xajɡina/ | خایه /xaːja/ | تخم‌مرغ /toxme morɣ/ | тухм /tuxm/ | — | — |
| 熊 | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xirs/ | خرس /xeɾs/ | хирс /xirs/ | — | — |
| 馬 | اسپ /asp/ | آس /ɒs/ | اسپ /asp/ | اسب /æsb/ | асп /asp/ | — | — |
| 家 | خانه /xɑːna/ | خانه /xɑːna/ | خانه /xaːna/ | خانه /xɒːne/ | хона /xona/ | כאנה /xɒːne/ | xune /xuˈne/ |
| 牛乳 | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːr/ | شیر /ʃiːɾ/ | шир /ʃir/ | שיר /ʃir/ | šir /ʃir/ |
| 蜂蜜 | عسل /asal/ | عسل /asal/ | انگبین /aŋɡubiːn/ | عسل /æsæl/ | асал /aˈsal/ | — | — |
| 塩 | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /namak/ | نمک /næˈmæk/ | намак /naˈmak/ | נמך /næmæk/ | — |
| ワイン | شراب /ʃaˈrɑːb/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | می /maj/ | شراب /ʃæˈɾɒːb/ | шароб /ʃarob/ | — | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ |
| 米 | برنج /birindʒ/ | برنج /birindʒ/ | برنج /biˈrindʒ/ | برنج /beˈrendʒ/ | биринҷ /biˈrindʒ/ | — | — |
| チョコレート | چاکلیت /tʃɑːkleːt/ | — | — | شکلات /ʃokoˈlɒːt/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | — |
| 鉄 | آهن /ɑːhan/ | آهن /ɑːhan/ | آهن /aːhan/ | آهن /ʔɒːhæn/ | оҳан /ohan/ | — | — |
| 車輪 | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃarx/ | چرخ /tʃærx/ | чарх /tʃarx/ | — | — |
| 絹 | ابریشم /abreːʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /abreːˈʃam/ | ابریشم /æbriːˈʃæm/ | абрешим /abreˈʃim/ | — | — |
| 本 | کتاب /kiˈtɑːb/ | کتاب /kitɒb/ | کتاب /kiˈtaːb/ | کتاب /keˈtɒːb/ | китоб /kiˈtob/ | — | — |
| 食べる | خوردن /xoɾdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | خوردن /xʷurdan/ | خوردن /xordæn/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | חורדן /xordæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| 飲む | نوشیدن /noʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | آشامیدن /aːʃaːmiːdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | נושידן /nuːʃidæn/ | xardan /xarˈdan/ |
| 寝る | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | خوابیدو /xɒbidoː/ | خفتن /xuftan/ | خوابیدن /xɒːbiːˈdæn/ | хобидан /xobiˈdan/ | — | xawsidan /xawsiˈdan/ |
| 一 | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jak/ | یک /jek/ | як /jak/ | יך /jek/ | yak /jak/ |
| 二 | دو /du/ | دو /du/ | دو /doː/ | دو /do/ | ду /du/ | דו /do/ | do /do/ |
| 三 | سه /se/ | سه /se/ | سه /sih/ | سه /se/ | се /se/ | סה /se/ | se /se/ |
| 四 | چهار /tʃahɑːr/ | چار /tʃɒr/ | چهار /tʃahaːr/ | چهار /tʃæˈhɒːɾ/ | чор /tʃor/ | — | char /tʃɒr/ |
| 五 | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ | панҷ /pandʒ/ | — | panj /pandʒ/ |
| 百 | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sad/ | صد /sæd/ | сад /sad/ | — | sad /sad/ |
| こんにちは | سلام /salɑːm/ | سلام /salɑm/ | درود /duruːd/ | سلام /sælɒːm/ | салом /salom/ | שלום /ʃɒːlom/ | salâm /saˈlɑːm/ |
| ありがとう | تشکر /taʃakkoɾ/ | تشکر /taʃakkur/ | سپاس /sipaːs/ | سپاس /sepɒːs/ | раҳмат /rahˈmat/ | ספאס /sepɒːs/ | mamnun /mamˈnun/ |
| 良い | خوب /xob/ | خو /xoː/ | نیک /neːk/ | خوب /xuːb/ | хуб /xub/ | חוב /xuːb/ | xow /xow/ |
| 新しい | نو /naw/ | نو /naw/ | نو /naw/ | جدید /dʒædiːd/ | нав /nav/ | — | — |
| 赤い | سرخ /soɾx/ | سرخ /suɾx/ | سرخ /surx/ | قرمز /ɢeɾˈmez/ | сурх /surx/ | סורך /suɾx/ | sorx /soɾx/ |
| 白い | سفید /safeːd/ | سفید /safed/ | سپید /sɛpiːd/ | سفید /sefiːd/ | сафед /safed/ | ספיד /sefiːd/ | sefid /seˈfid/ |
| 黒い | سیاه /sijɑːh/ | سیاه /sijɒ/ | سیاه /sijaːh/ | سیاه /siˈjɒːh/ | сиёҳ /sijoh/ | — | — |
| 緑 | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sabz/ | سبز /sæbz/ | сабз /sabz/ | — | — |
| 青 | آبی /ɑːbi/ | — | کبود /kabuːd/ | آبی /ʔɒːˈbi/ | обӣ /obi/ | — | — |
| カッコウ | کوکو /kuːˈkuː/ | — | — | کوکو /kuːˈkuː/ | куку /kuˈku/ | — | — |
| コンピューター | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | — | کامپیوتر /kɒːmpijuːteɾ/ | компютер /kompjuter/ | — | — |
| Wi-Fi | وای‌فای /wɑːjfɑːj/ | — | — | وای‌فای /vɒːjfɒːj/ | вай-фай /vajfaj/ | — | — |
| 寿司 | سوشی /suːʃi/ | — | شورماهی /ʃuːr maːˈhiː/ | سوشی /suːʃiː/ | суши /suʃi/ | — | — |
| お茶（茶） | چای /tʃɑːj/ | — | — | چای /tʃɒːj/ | чой /tʃoj/ | — | — |
| コーヒー | قهوه /qahˈwa/ | — | قهوه /qahˈwa/ | قهوه /ɢæhˈve/ | қаҳва /qahˈva/ | — | — |
| 砂糖 | بوره /boːˈɾa/ | — | شکر /ʃakar/ | شکر /ʃeˈkæɾ/ | шакар /ʃaˈkar/ | — | — |
| オレンジ | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | پرتقال /poɾtaɣɒl/ | نارنج /naːrandʒ/ | پرتقال /poɾteɣɒːl/ | афлесун /afleˈsun/ | — | — |
| 99 | نود و نه /nawad u no/ | نود و نه /nawad u no/ | — | نود و نه /næˈvæd o noh/ | наваду нӯҳ /navadu nɵh/ | — | — |
| ドーパミン | دوپامین /dopɑːˈmiːn/ | — | — | دوپامین /dopɒːˈmiːn/ | дофамин /dofaˈmin/ | — | — |
| アットマーク | ات /at/ | — | — | ات /ʔæt/ | ат /at/ | — | — |
ページ 1/11
インタラクティブ版を開く: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
LangMap — 言語の可視化プロジェクトの一部です。これは静的でクロール可能な要約です。インタラクティブマップでは発音音声・フィルター・地球儀ビューを利用できます。
制作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap ホーム