上古漢語
Hán thượng cổ
Ngữ tộc Hán · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Hán Thượng cổ là dạng cổ nhất của tiếng Hán, được sử dụng dưới các triều Thương và Chu (~1250-200 TCN). Theo phục dựng Baxter-Sagart (2014), nó có hệ phụ âm phong phú hơn tiếng Hán hiện đại, với cấu trúc bán âm tiết; thanh điệu chưa phát triển.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong Hán thượng cổ
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngữ tộc Hán
| Nghĩa | Hán thượng cổ | Trung cổ Hán ngữ | Tiếng Hàn cổ | Tiếng Cao Ly | Tiền Hán-Tạng ngữ | Tiếng Mru | Tiếng Hán đời Hán |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 水 /*s.turʔ/ | 水 /ɕwi/ | 勿 /*muɾ/ | 沒 /*mwol/ | *ti(y) /ti(j)/ | o /ɔ/ | 水 /ćwǝ́j/ |
| Lửa | 火 /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | 火 /hwa/ | 弗 /*puɾ/ | 孛 /*pwol/ | *mey /mey/ | mai /mɑɪ/ | 火 /m̥ǝ̄́j/ |
| Mặt trời | 日 /*C.nik/ | 日 /ȵit/ | 日 /*hai/ | 契 /*hʌi/ | *nəy /nəy/ | thum /tʰum/ | 日 /ńǝt/ |
| Mặt trăng | 月 /*[ŋ]ʷat/ | 月 /ŋuat/ | 月羅理 /*tʌɾaɾi/ | 妲 /*tʌl/ | *s-la /s-la/ | la /lə/ | 月 /ŋwat/ |
| Sao | 星 /*s-tsʰˤeŋ/ | 星 /sɛjŋ/ | 星利 /*pjəli/ | — /—/ | *s-kar /s-kar/ | kɯr /kɯr/ | 星 /shiēŋ/ |
| Đêm | 夜 /*[ɢ]Ak-s/ | 夜 /jia/ | 夜音 /*pam/ | 監 /*pam/ | *mun /mun/ | yak /jak/ | 夜 /źäh/ |
| Mưa | 雨 /*C.ɢʷ(r)aʔ/ | 雨 /ɦuə̆/ | — | 霏微 /*piβi/ | *r-wa /r-wa/ | — | 雨 /whá/ |
| Tuyết | 雪 /*[s]ot/ | 雪 /swiat/ | — | 嫩 /*nwun/ | *s-pʷal /s-pʷal/ | — | 雪 /sjwat/ |
| Gió | 風 /*prəm/ | 風 /puwŋ/ | — | 孛纜 /*pʌɾʌm/ | *qV-lij /qV-lij/ | — | 風 /prǝm/ |
| Đất | 土 /*tʰˤaʔ/ | 土 /tʰɔ/ | — | 轄希 /*holki/ | *m-l(e/ə)y /m-l(e/ə)j/ | — | 土 /thā́/ |
| Đá | 石 /*dAk/ | 石 /dʑiajk/ | — | 突 /*twol/ | *r-luŋ /r-luŋ/ | — | 石 /ʒ́iak/ |
| Núi | 山 /*s-ŋrar/ | 山 /ʂəɨn/ | — | 每 /*mwoi/ | *s-gaŋ /s-ɡaŋ/ | — | 山 /ṣān/ |
| Biển | 海 /*m̥ˤəʔ/ | 海 /həj/ | 海等 /*patʌl/ | — | — | — | 海 /m̥ǝ̄́/ |
| Mẹ | 母 /*məʔ/ | 母 /məw/ | 母史 /*əzi/ | 丫彌 /*emi/ | *ma /ma/ | au /əʔu/ | 母 /mǝ̄́/ |
| Cha | 父 /*[N-p](r)aʔ/ | 父 /buə̆/ | 父 /*api/ | 丫秘 /*api/ | *pa /pa/ | pa /pə/ | 父 /bwá/ |
| Con gái | 女 /*nraʔ/ | 女 /ɳɨə̆/ | — | 寶妲 /*pʌtʌl/ | — | — | 女 /ṇá/ |
| Tôi | 我 /*ŋˤajʔ/ | 我 /ŋa/ | 吾 /*na/ | 能 /*na/ | *ŋa /ŋa/ | nga /ŋa/ | 我 /ŋhǟ́/ |
| Bạn | 汝 /*naʔ/ | 汝 /ȵɨə̆/ | 汝 /*nə/ | 你 /*nə/ | *naŋ /naŋ/ | nang /naŋ/ | 汝 /ńhá/ |
| Chúng ta | 我 /*ŋˤajʔ/ | 我等 /ŋa təŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 我等 /ŋhǟ́ tǝ̄́ŋ/ |
| Tên | 名 /*C.meŋ/ | 名 /miajŋ/ | — /—/ | — /—/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | ming /miŋ/ | 名 /mhjeŋ/ |
| Người | 人 /*niŋ/ | 人 /ȵin/ | 人音 /*saɾʌm/ | — | *r-mi(y)-n /r-mi(j)-n/ | — | 人 /ń́ǝn/ |
| Đầu | 首 /*l̥uʔ/ | 頭 /dəw/ | — | 麻帝 /*mati/ | *m-gaw /m-gaw/ | — | 首 /śǝ́w/ |
| Mắt | 目 /*C.m(r)[u]k/ | 目 /muwk/ | 目 /*nun/ | 嫩 /*nwun/ | *s-mik /s-mik/ | mik /mɪk/ | 目 /mhǝuk/ |
| Tai | 耳 /*C.nəʔ/ | 耳 /ȵɨ/ | — | 愧 /*kuj/ | *r-na /r̩na/ | na /na/ | 耳 /ń́ǝ́/ |
| Mũi | 鼻 /*m-bi[t]-s/ | 鼻 /bi/ | — | — | *s-na /sna/ | — | 鼻 /bhjǝś/ |
| Miệng | 口 /*kʰˤ(r)oʔ/ | 口 /kʰəw/ | — | 邑 /*ip/ | *s-muːr /s-muːr/ | nor /nɔr/ | 口 /khwā́/ |
| Răng | 牙 /*m-ɢˤ<r>a/ | 牙 /ŋaɨ/ | — /—/ | 你 /*ni/ | *s-wa /swa/ | ha /ha/ | 牙 /ŋrǟ/ |
| Lưỡi | 舌 /*mə.lat/ | 舌 /ʑiat/ | — /—/ | 蝎 /*hjəl/ | *mlja /mlja/ | dai /dai/ | 舌 /źat/ |
| Tay | 手 /*n̥uʔ/ | 手 /ɕuw/ | 孫 /*son/ | 遜 /*swon/ | *lak /lak/ | bong /boŋ/ | 手 /shǝ́w/ |
| Bàn chân | 足 /*[ts]ok/ | 足 /tsuawk/ | — | 潑 /*pal/ | *r-kaŋ /r-kaŋ/ | klong /kləŋ/ | 足 /cjok/ |
| Tim | 心 /*səm/ | 心 /sim/ | 心音 /*mʌsʌm/ | — /—/ | — /—/ | tsak /tsʰɑk/ | 心 /sjǝm/ |
| Xương | 骨 /*kˤut/ | 骨 /kwət/ | — /—/ | — /—/ | *rus /rus/ | hut /hut/ | 骨 /kwǝ̄t/ |
| Máu | 血 /*m̥ˤik/ | 血 /hwɛt/ | — /—/ | — /—/ | *s-hwəy-t /shwəjt/ | wi /wi/ | 血 /w̥iǝ̄t/ |
| Phân | 屎 /*[qʰ]ijʔ/ | 屎 /ɕi/ | — | — | *kləy /kləj/ | — | 屎 /śǝ́j/ |
| Yêu | 愛 /*[q]ˤə[p]-s/ | 愛 /ʔəj/ | 思良 /*sjaɾaŋ/ | — /—/ | *m-dza-k /m-dza-k/ | akiet /əkiɛt/ | 愛 /ʔǝ̄ś/ |
| Cây | 木 /*C.mˤok/ | 木 /məwk/ | 那木 /*namok/ | 南記 /*namki/ | *siŋ /siŋ/ | tshing /tsʰɪŋ/ | 木 /mhōk/ |
| Chó | 犬 /*[k]ʷʰˤ[e][n]ʔ/ | 犬 /kʰwɛn/ | 加伊 /*kahi/ | 家稀 /*kahi/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | takui /təkuɪ/ | 犬 /khwiǝ̄́n/ |
| Mèo | 貓 /*C.mˤraw/ | 貓 /maɨw/ | — /—/ | 鬼尼 /*kwoni/ | — /—/ | tamin /təmɪn/ | 貓 /mhrāw/ |
| Cá | 魚 /*[r.ŋ]a/ | 魚 /ŋɨə̆/ | — /—/ | 姑記 /*kwoki/ | *ŋja /ŋja/ | nga /ŋa/ | 魚 /ŋha/ |
| Chim | 鳥 /*tˤiwʔ/ | 鳥 /tɛw/ | — | 賽 /*sai/ | *bya /bja/ | — | 鳥 /tiǝ̄́w/ |
| Bướm | 胡蝶 /*[ɡ]ˤa lˤep/ | 胡蝶 /ɦɔ dɛp/ | — | — | — | — | 胡蝶 /ɣā l(h)iāp/ |
| Trứng | 卵 /*k.rˤorʔ/ | 卵 /lwan/ | — | — | *ʔu /ʔu/ | — | 卵 /rhwā́n/ |
| Gấu | 熊 /*C.[ɢ]ʷ(r)əm/ | 熊 /ɦuwŋ/ | — | — | *d-wam /d-wam/ | — | 熊 /whǝm/ |
| Ngựa | 馬 /*mˤraʔ/ | 馬 /maɨ/ | — | 末 /*mʌl/ | *s/m-raŋ /s/m-raŋ/ | — | 馬 /mrǟ́/ |
| Nhà | 室 /*s.ti[t]/ | 屋 /ʔəwk/ | 執 /*tɕip/ | 集 /*tɕip/ | *k-yim /k-jim/ | khim /kʲɪm/ | 屋 /ʔōk/ |
| Sữa | 乳 /*noʔ/ | 乳 /ȵuə̆/ | — | — | *s-nəw /s-nəw/ | — | 乳 /ńwá/ |
| Mật ong | 蜜 /*mit/ | 蜜 /mit/ | — | — | — | — | 蜜 /mjǝt/ |
| Muối | 鹽 /*[ɢr][o]m/ | 鹽 /jiam/ | — | 蘇甘 /*swokwom/ | *g-rjum /g-rjum/ | — | 鹽 /źam/ |
| Gạo | 米 /*(C.)mˤ[e]jʔ/ | 米 /mɛj/ | — | — | *b-ras /b-ras/ | — | 米 /mhiǝ̄́j/ |
| Sắt | 鐵 /*l̥ˤik/ | 鐵 /tʰɛt/ | 薩 /*so/ | 歲 /*swoi/ | *l-tsyak /l-tsjak/ | — | 鐵 /l̥iǝ̄t/ |
| Bánh xe | 輪 /*[r]u[n]/ | 輪 /lwin/ | — | — | — | — | 輪 /rwǝn/ |
| Lụa | 絲 /*[s]ə/ | 絲 /sɨ/ | — | — | — | — | 絲 /sjǝ/ |
| Sách | 書 /*s-ta/ | 書 /ɕɨə̆/ | — | — | — | — | 書 /ća/ |
| Ăn | 食 /*mə-lək/ | 食 /ʑik/ | 食 /*məkta/ | — /—/ | *dzya /dzja/ | tsa /tsɑ/ | 食 /źǝk/ |
| Uống | 飲 /*q(r)[u]mʔ/ | 飲 /ʔjim/ | 飲 /*maɕita/ | 麻蛇 /*masi/ | *s(y)awk /s(j)awk/ | kham /kʰɑm/ | 飲 /ʔǝ́m/ |
| Ngủ | 寐 /*mi[t]-s/ | 眠 /mɛn/ | — | — | *yip /jip/ | — | 寐 /m(h)jǝś/ |
| Một | 一 /*ʔi[t]/ | 一 /ʔit/ | 一等 /*hʌnah/ | 河屯 /*hatwun/ | *tik /tik/ | lok /lɔk/ | 一 /ʔjǝt/ |
| Hai | 二 /*ni[j]-s/ | 二 /ȵi/ | 二肹 /*tubɨɾ/ | 途孛 /*twubʌr/ | *g-nis /g-nis/ | pəni /pəni/ | 二 /ńǝś/ |
| Ba | 三 /*s.rum/ | 三 /sam/ | — /—/ | 洒 /*sai/ | *g-sum /ɡsum/ | sum /sum/ | 三 /sǝ̄m/ |
| Bốn | 四 /*s.li[j]-s/ | 四 /si/ | — | 迺 /*nəi/ | *b-ləy /bləj/ | — | 四 /s(h)jǝś/ |
| Năm | 五 /*C.ŋˤaʔ/ | 五 /ŋɔ/ | — | 打戌 /*tasʌs/ | *l-ŋaʔ /lŋaʔ/ | — | 五 /ŋhā́/ |
| Trăm | 百 /*pˤrak/ | 百 /paɨjk/ | 百隱 /*on/ | 醞 /*on/ | *r-gya /rɡja/ | — | 百 /prāk/ |
| Xin chào | — /—/ | 萬福 /muan puwk/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | 萬福 /mwanh pwǝk/ |
| Cảm ơn | 謝 /*sə-lAk-s/ | 謝 /zia/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | 謝 /zhäh/ |
| Tốt | 好 /*qʰˤuʔ/ | 善 /dʑian/ | 好 /*tjoh/ | 朝勳 /*tjohɨn/ | *l(j)ak /l(j)ak/ | — /—/ | 善 /ʒ́(h)án/ |
| Mới | 新 /*s.tsʰi[n]/ | 新 /sin/ | — | — | *g-sar /g-sar/ | — | 新 /sjǝn/ |
| Đỏ | 赤 /*[t-qʰ](r)Ak/ | 赤 /cʰiajk/ | — /—/ | — /—/ | *tya-n /tja-n/ | ni /ni/ | 赤 /khiak/ |
| Trắng | 白 /*bˤrak/ | 白 /baɨjk/ | — | 漢 /*hʌin/ | *bawk /bawk/ | — /—/ | 白 /brāk/ |
| Đen | 黑 /*m̥ˤək/ | 黑 /hək/ | — | 軻門 /*kəmɨn/ | *nək /nək/ | — | 黑 /m̥ǝ̄k/ |
| Xanh lá | 綠 /*pə.rok/ | 綠 /luawk/ | — | — | — | — | 綠 /rok/ |
| Xanh lam | 青 /*[s.r̥]ˤeŋ/ | — | — | — | — | — | 青 /shiēŋ/ |
| Chim cu cu | 布穀 /*pˤa-s [k]ˤok/ | 布穀 /pɔ kəwk/ | — | — | — | — | 布穀 /pāh kōk/ |
| Máy tính | 籌 /*dru/ | 籌 /ɖuw/ | — | — | — | — | 籌 /ḍhǝw/ |
| Sushi | 鮓 /*tsˤraʔ/ | 鮓 /tʂaɨ/ | — | — | — | — | — /—/ |
| Cam | 橘 /*[s.k]ʷi[t]/ | 橙 /ɖəɨjŋ/ | — | — | — | — | 橘 /kjwǝt/ |
| 99 | 九十有九 /*[k]uʔ t.[ɡ]əp [ɢ]ʷəʔ-s [k]uʔ/ | 九十九 /kuw dʑip kuw/ | — | 鴉訓鴉好 /*ahʌn ahop/ | — | — | — |
Trang 1/10
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap