Karjalan kieli
Tiếng Karelia
Ural (Phần Lan)
Tiếng Karelia (karjala) là một ngôn ngữ Ural nhánh Balt-Phần Lan, có quan hệ gần gũi với tiếng Phần Lan, được khoảng 25.000-36.000 người sử dụng ở Cộng hòa Karelia thuộc Nga, ở tỉnh Tver — một vùng biệt lập của người Karelia chạy sang Nga sau Hòa ước Stolbovo năm 1617 — và ở miền đông Phần Lan. Nó chia thành ba nhóm phương ngữ chính: tiếng Karelia bản thể (bắc và nam), tiếng Livvi (Karelia Olonets) và tiếng Ludic — đôi khi được coi là những ngôn ngữ riêng biệt. UNESCO xếp nó vào loại nguy cấp rõ rệt. Nga công nhận nó ở cấp vùng, nhưng nó không có địa vị chính thức trong Cộng hòa Karelia, nơi chỉ dùng tiếng Nga — cộng hòa duy nhất của Nga không có ngôn ngữ bản danh đồng chính thức. Bản trường ca Kalevala nổi tiếng được Elias Lönnrot sưu tầm năm 1835 từ những người hát rune Karelia ở vùng Viena, và đã trở thành văn bản nền tảng của bản sắc dân tộc Phần Lan. Một chính tả Latinh thống nhất hiện đại được chuẩn hóa vào năm 2007.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Karelia
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ural (Phần Lan)
| Nghĩa | Tiếng Karelia | Tiếng Livvi-Karelia | Tiếng Meänkieli | Tiếng Kven | Tiếng Votic | Tiếng Phần Lan | Tiếng Veps |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | vesi /ˈvesʲi/ | vezi /ˈvezi/ | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ˈʋesi/ | vesi /ˈvesi/ | vesi /ʋesi/ | vezi /ˈvezi/ |
| Lửa | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /ˈtuli/ | tuli /tuli/ | lämoi /ˈlæmoi/ |
| Mặt trời | päivä /ˈpæivæ/ | päivy /ˈpæivy/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | aurinko /ˈɑuriŋko/ | päivä /ˈpæivæ/ | aurinko /ɑuriŋko/ | päiväine /ˈpæivæine/ |
| Mặt trăng | kuu /kuː/ | kuudam /ˈkuːdam/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | kuu /kuː/ | ku /ku/ |
| Sao | tähti /ˈtʲæhtʲi/ | tiähti /ˈtiæxti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähti /ˈtæhti/ | tähtaz /ˈtæhtaz/ |
| Đêm | yö /yø/ | yö /yø/ | yö /yø/ | yö /yø/ | öö /øː/ | yö /yø/ | ö /ø/ |
| Mưa | vihma /ˈvihmɑ/ | vihmu /ˈvihmu/ | sae /sae/ | sađet /ˈsɑðet/ | vihma /ˈvihma/ | sade /ˈsɑde/ | vihm /ˈvihm/ |
| Tuyết | lumi /lumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /ˈlumi/ | lumi /lumi/ | lumi /lumi/ |
| Gió | tuuli /ˈtuːlʲi/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /tuːli/ | tuuli /tuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tuuli /ˈtuːli/ | tullei /tulːei/ |
| Đất | mua /mua/ | mua /mua/ | maa /mɑː/ | maa /mɑː/ | maa /maː/ | maa /mɑː/ | ma /ma/ |
| Đá | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkiʋi/ | kivi /ˈkiʋi/ | tšivi /ˈtʃivi/ | kivi /ˈkivi/ | kivi /ˈkiʋi/ |
| Núi | vuara /ˈvuara/ | mägi /ˈmæɡi/ | — | vuori /ˈʋuori/ | mätši /ˈmætʃi/ | vuori /ˈvuori/ | mägi /ˈmæɡi/ |
| Biển | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ | meri /ˈmeri/ |
| Mẹ | muamo /ˈmuamo/ | muamo /ˈmuamo/ | äiti /ˈæiti/ | äiti /ˈæiti/ | emä /ˈemæ/ | äiti /æiti/ | mam /mam/ |
| Cha | tuatto /ˈtuatto/ | tuatto /ˈtuatto/ | isä /ˈisæ/ | isä /ˈisæ/ | izä /ˈizæ/ | isä /isæ/ | tat /tat/ |
| Con gái | tytär /ˈtʲytʲær/ | tytär /ˈtytær/ | tyär /ˈtyær/ | tytär /ˈtytær/ | tütär /ˈtytær/ | tytär /ˈtytær/ | tütär /ˈtytær/ |
| Tôi | mie /mie/ | minä /ˈminæ/ | mie /mie/ | mie /mie/ | miä /miæ/ | minä /ˈminæ/ | minä /ˈminæ/ |
| Bạn | sie /sie/ | sinä /ˈsinæ/ | sie /sie/ | sie /sie/ | siä /siæ/ | sinä /ˈsinæ/ | sinä /ˈsinæ/ |
| Chúng ta | myö /myø/ | myö /myø/ | met /met/ | met /met/ | müü /myː/ | me /me/ | mö /mø/ |
| Tên | nimi /ˈnʲimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ | nimi /ˈnimi/ |
| Người | ihmini /ˈihminʲi/ | ristikanzu /ˈristikanzu/ | ihminen /ˈihminen/ | ihminen /ˈihminen/ | inimin /ˈinimin/ | ihminen /ˈihminen/ | mez' /mezʲ/ |
| Đầu | piä /piæ/ | piä /piæ/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pää /pæː/ | pä /pæ/ |
| Mắt | šilmä /ˈʃilmæ/ | silmy /ˈsilmy/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /ˈsilmæ/ | silmä /silmæ/ | sil'm /silʲm/ |
| Tai | korva /ˈkorva/ | korvu /ˈkorvu/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korva /ˈkorʋɑ/ | kõrva /kɤrʋa/ | korva /ˈkorʋɑ/ | korv /korʋ/ |
| Mũi | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nenä /ˈnenæ/ | nena /ˈnena/ | nenä /ˈnenæ/ | nena /ˈnena/ |
| Miệng | šuu /ʃuː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | suu /suː/ | su /su/ |
| Răng | hammaš /ˈhɑmːɑʃ/ | hammas /ˈhamːas/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | ammaz /ˈammaz/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | hambaz /ˈhɑmbɑz/ |
| Lưỡi | kieli /ˈkie̯lʲi/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ | kieli /ˈkieli/ | tšeeli /ˈtʃeːli/ | kieli /ˈkieli/ | kel' /kelʲ/ |
| Tay | käsi /ˈkæsʲi/ | käzi /ˈkæzi/ | käsi /ˈkæsi/ | käsi /ˈkæsi/ | tšäsi /ˈtʃæsi/ | käsi /kæsi/ | käzi /ˈkæzi/ |
| Bàn chân | jalka /jɑlkɑ/ | jalgu /ˈjalɡu/ | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalka /ˈjɑlkɑ/ | jalka /ˈjalka/ | jalka /jɑlkɑ/ | jaug /jauɡ/ |
| Tim | syväin /ˈsyvæin/ | syväin /ˈsyvæin/ | syän /ˈsyæn/ | syđän /ˈsyðæn/ | süä /ˈsyæ/ | sydän /sydæn/ | südäin /ˈsydæin/ |
| Xương | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | luu /luː/ | lu /lu/ |
| Máu | veri /ˈverʲi/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈʋeri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ | veri /ˈveri/ |
| Phân | šitta /ˈʃitta/ | šittu /ˈʃittu/ | kakka /ˈkɑkːɑ/ | kaakka /ˈkɑːkːɑ/ | sittõ /ˈsitːɤ/ | kakka /ˈkakːɑ/ | sit /sit/ |
| Yêu | tykätä /ˈtykætæ/ | armastua /ˈarmastua/ | rakhaus /ˈrɑkhɑus/ | rakkhaus /ˈrɑkːhɑus/ | suvata /ˈsuvata/ | rakkaus /rɑkkɑus/ | armastuz /ˈarmastuz/ |
| Cây | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | puu /puː/ | pu /pu/ |
| Chó | koira /ˈkoirɑ/ | koiru /ˈkoiru/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /ˈkoirɑ/ | koira /ˈkoira/ | koira /koirɑ/ | koir /koir/ |
| Mèo | kišša /ˈkiʃːɑ/ | kaži /ˈkaʒi/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kissa /ˈkisːɑ/ | kassi /ˈkasːi/ | kissa /kissɑ/ | kaži /ˈkaʒi/ |
| Cá | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkala/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkala/ | kala /ˈkɑlɑ/ | kala /ˈkɑlɑ/ |
| Chim | lintu /ˈlʲintu/ | lindu /ˈlindu/ | lintu /lintu/ | lintu /lintu/ | lintu /ˈlintu/ | lintu /ˈlintu/ | lind /lind/ |
| Bướm | liipukkaini /ˈliːpukːɑini/ | liipukku /ˈliːpukːu/ | — | päivälintu /ˈpæiʋæˌlintu/ | unilintu /ˈunilintu/ | perhonen /ˈperhonen/ | lipkaine /ˈlipkɑine/ |
| Trứng | muna /muna/ | jäiččy /ˈjæitʃːy/ | muna /muna/ | muna /muna/ | muna /muna/ | muna /ˈmunɑ/ | muna /muna/ |
| Gấu | kontie /ˈkontie̯/ | kondii /ˈkondiː/ | karhuu /ˈkɑrhuː/ | karhu /ˈkɑrhu/ | karu /ˈkaru/ | karhu /ˈkɑrhu/ | kondi /ˈkondi/ |
| Ngựa | hepo /ˈhepo/ | hebo /ˈhebo/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hevonen /ˈheʋonen/ | opo /ˈopo/ | hevonen /ˈheʋonen/ | hebo /ˈhebo/ |
| Nhà | koti /ˈkoti/ | kodi /ˈkodi/ | talo /ˈtɑlo/ | talo /ˈtɑlo/ | kotto /ˈkotːo/ | talo /tɑlo/ | pert' /pertʲ/ |
| Sữa | maito /ˈmaito/ | maido /ˈmaido/ | maito /ˈmaito/ | maito /ˈmaito/ | piime /ˈpiːmæ/ | maito /ˈmaito/ | maid /maid/ |
| Mật ong | mesi /ˈmesi/ | mezi /ˈmezi/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | mesi /ˈmesi/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | mezi /ˈmezi/ |
| Muối | šuola /ˈʃuola/ | suolu /ˈsuolu/ | suola /ˈsuolɑ/ | suola /ˈsuolɑ/ | soolõ /ˈsoːlɤ/ | suola /ˈsuola/ | sol /sol/ |
| Rượu vang | viina /ˈviːna/ | viinu /ˈviːnu/ | viini /ˈʋiːni/ | viini /ˈʋiːni/ | — | viini /ˈʋiːni/ | vin /vin/ |
| Gạo | risu /ˈrisu/ | riissu /ˈriːssu/ | riisi /ˈriːsi/ | riisi /ˈriːsi/ | — | riisi /ˈriːsi/ | ris /ris/ |
| Sô-cô-la | šokolada /ˈʃokolada/ | šokoluadu /ˈʃokoluadu/ | — | sukulaati /ˈsukulɑːti/ | šokolaadi /ʃokoˈlaːdi/ | suklaa /ˈsuklɑː/ | šokolad /ˈʃokolad/ |
| Sắt | rauta /ˈrauta/ | raudu /ˈraudu/ | rauta /ˈrauta/ | rauta /ˈrauta/ | rautõ /ˈrautɤ/ | rauta /ˈrauta/ | raud /raud/ |
| Bánh xe | pyörä /ˈpyøræ/ | ratas /ˈratas/ | pyörä /ˈpyøræ/ | pyörä /ˈpyøræ/ | veero /ˈveːro/ | pyörä /ˈpyøræ/ | kezr /kezr/ |
| Lụa | šulku /ˈʃulku/ | šulku /ˈʃulku/ | silkki /ˈsilkːi/ | silkki /ˈsilkːi/ | šolkkõ /ˈʃolkːɤ/ | silkki /ˈsilkːi/ | šuuk /ʃuːk/ |
| Sách | kirja /ˈkirja/ | kirju /ˈkirju/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | tširjõ /ˈtʃirjɤ/ | kirja /ˈkirjɑ/ | kirj /kirj/ |
| Ăn | šyyvvä /ˈʃyːvːæ/ | syvvä /ˈsyvvæ/ | syä /ˈsyæ/ | syöđä /ˈsyøðæ/ | süüvvä /ˈsyːvːæ/ | syödä /syødæ/ | söda /ˈsøda/ |
| Uống | juuvva /ˈjuːvːa/ | juvva /ˈjuvva/ | jua /ˈjuɑ/ | juođa /ˈjuoðɑ/ | jooda /ˈjoːda/ | juoda /juodɑ/ | joda /ˈjoda/ |
| Ngủ | muata /ˈmuɑtɑ/ | muata /ˈmuata/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | nukkuut /ˈnukːuːt/ | magatõ /ˈmaɡatɤ/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | magata /mɑɡɑtɑ/ |
| Một | yksi /ˈyksʲi/ | yksi /ˈyksi/ | yks /yks/ | yksi /ˈyksi/ | ühte /ˈyhte/ | yksi /yksi/ | üks' /yksʲ/ |
| Hai | kakši /ˈkakʃi/ | kaksi /ˈkaksi/ | kaks /kɑks/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kahsi /ˈkahsi/ | kaksi /ˈkɑksi/ | kaks' /kaksʲ/ |
| Ba | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | kõlmõd /ˈkɤlmɤd/ | kolme /ˈkolme/ | koume /ˈkoume/ |
| Bốn | nellä /ˈnʲelʲːæ/ | nelli /ˈnelːi/ | neljä /ˈneljæ/ | neljä /ˈneljæ/ | nellä /ˈnelːæ/ | neljä /ˈneljæ/ | nell' /nʲelʲː/ |
| Năm | viisi /ˈviːsʲi/ | viizi /ˈviːzi/ | viis /ʋiːs/ | viisi /ʋiːsi/ | viiz /viːz/ | viisi /ˈʋiːsi/ | viž /viʒ/ |
| Trăm | šata /ˈʃata/ | sada /ˈsada/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sata /ˈsata/ | sada /ˈsada/ |
| Xin chào | terveh /ˈterveh/ | terveh /ˈterveh/ | hei /hei/ | hei /hei/ | tervetä /ˈtervetæ/ | hei /hei/ | tervhen /ˈtervhen/ |
| Cảm ơn | passibo /ˈpassibo/ | passibo /ˈpassibo/ | kiitos /ˈkiːtos/ | kiitos /ˈkiːtos/ | passibo /ˈpasːibo/ | kiitos /kiːtos/ | spasib /ˈspasib/ |
| Tốt | hyvä /ˈhyvæ/ | hyvä /ˈhyvæ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | hyvä /ˈhyʋæ/ | üvä /ˈyvæ/ | hyvä /hyʋæ/ | hüvä /ˈhyvæ/ |
| Mới | uuši /ˈuːʃi/ | uuzi /ˈuːzi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uusi /ˈuːsi/ | uz' /uzʲ/ |
| Đỏ | ruškie /ˈruʃkie̯/ | ruskei /ˈruskei/ | punanen /ˈpunɑnen/ | punainen /ˈpunɑinen/ | rusõa /ˈrusɤa/ | punainen /ˈpunɑinen/ | rusked /ˈrusked/ |
| Trắng | valkie /ˈvɑlkie/ | valgei /ˈvalɡei/ | valkia /ˈʋɑlkia/ | valkkee /ˈvɑlkːeː/ | valkõa /ˈvalkɤa/ | valkoinen /ˈʋɑlkoinen/ | vauged /ˈvɑuɡed/ |
| Đen | mušta /ˈmuʃta/ | mustu /ˈmustu/ | musta /ˈmustɑ/ | musta /ˈmustɑ/ | mussõ /ˈmusːɤ/ | musta /ˈmustɑ/ | must /must/ |
| Xanh lá | vihanta /ˈvihanta/ | vihandu /ˈvihandu/ | — | vihree /ˈʋihreː/ | rohoin /ˈrohoin/ | vihreä /ˈʋihreæ/ | vihand /ˈvihand/ |
| Xanh lam | sinini /ˈsinini/ | sinine /ˈsinine/ | sininen /ˈsininen/ | sininen /ˈsininen/ | sinin /ˈsinin/ | sininen /ˈsininen/ | sinine /ˈsinine/ |
| Chim cu cu | käki /ˈkæki/ | kägöi /ˈkæɡøi/ | käki /ˈkæki/ | käki /ˈkæki/ | tšäko /ˈtʃæko/ | käki /ˈkæki/ | kägi /ˈkæɡi/ |
| Máy tính | tiedokoneh /ˈtie̯dokoneh/ | tiedokoneh /ˈtiedokoneh/ | taattori /ˈtɑːtːori/ | daattamasiini /ˈdɑːtːɑmɑˌsiːni/ | — | tietokone /ˈtie̯toˌkoneˣ/ | tedomašin /ˈtedomaʃin/ |
| Trà | čuaju /ˈtʃuaju/ | čuaju /ˈtʃuaju/ | tee /teː/ | tee /teː/ | čaaju /ˈtʃaːju/ | tee /teː/ | čai /tʃai/ |
| Cà phê | kahvi /ˈkahvi/ | koufei /ˈkoufei/ | — | kaffi /ˈkɑfːi/ | koffi /ˈkofːi/ | kahvi /ˈkɑhʋi/ | kofe /ˈkofe/ |
| Đường | šokeri /ˈʃokeri/ | zuahari /ˈzuahari/ | — | sokkeri /ˈsokːeri/ | suukkuri /ˈsuːkːuri/ | sokeri /ˈsokeri/ | sahar /ˈsahar/ |
| Cam | apelʼsiini /ˈɑpelʲsiːni/ | apel'siini /ˈapelʲsiːni/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | — | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | apel'sin /apelʲˈsin/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap