pa̠rauk
Ngôn ngữ Parauk Wa
Nam Á (Palaung)
Tiếng Parauk Wa (ISO 639-3: prk), còn gọi là Wa hoặc Paraok, là một ngôn ngữ Wa thuộc nhánh Palaung của ngữ hệ Nam Á, được khoảng 399.000–849.000 người sử dụng trên khắp vùng đông bắc Myanmar và tỉnh Vân Nam lân cận của Trung Quốc. Đây là biến thể Wa có số người nói lớn nhất và được chuẩn hóa rộng rãi nhất, bên cạnh những biến thể khác như Awa và Vo. Hệ thống âm thanh đối lập hai thanh vực trong và hà hơi, có kho phụ âm đầu và cụm phụ âm lớn, còn động từ không biến tố; thì, thể, tình thái và phủ định chủ yếu được biểu đạt bằng tiểu từ. Cả trật tự VSO lẫn SVO đều phổ biến, và cấu trúc thông tin ảnh hưởng đến việc lựa chọn giữa chúng. Tiếng Parauk được viết bằng nhiều chính tả dựa trên chữ Latinh, gồm hệ bắt nguồn từ bản dịch Kinh Thánh và các hệ Wa State cùng Trung Quốc ra đời sau đó.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong ngôn ngữ Parauk Wa
Nguồn
- Justin Watkins 2013, Dictionary of Wa (Leiden: Brill; online database, SOAS Wa Dictionary Project, humancomp.org/wadict), Wa-CN (Chinese Wa orthography) headwords and IPA; en.wiktionary Parauk lemmas (refs Watkins 2013); Wa Bible (bible.com 325) for usage
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Nam Á (Palaung)
| Nghĩa | Ngôn ngữ Parauk Wa | Tiếng Wa | Tiếng Lawa Đông | Tiếng Đức Ngang Rumai | Tiếng Khơ Mú | Tiền Nam Á ngữ | Tiếng Palaung Shwe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | rom /rɔm/ | rawm /rɔm/ | lʼauem /lᵊʔaɨ̯m/ | Ɂəm /ʔəm/ | ʔom /ʔom/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | ʔoːm /ʔoːm/ |
| Lửa | ngū /ŋṳ/ | ngu /ŋu/ | ngoa /ŋɔ/ | ŋaiɁ /ŋaiʔ/ | pʰrɨə /pʰrɨə/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | ŋər /ŋar/ |
| Mặt trời | si ngāix /siŋa̤iʔ/ | singaix /siŋaiʔ/ | sngaiʼ /sᵊŋajˀ/ | saŋaj /saŋaj/ | mat briʔ /mat briʔ/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | səŋi /saŋiː/ |
| Mặt trăng | kix /kʰiʔ/ | khix /kʰiʔ/ | kheʼ /kʰeʔ/ | pakjəː /pakjəː/ | moŋ /moŋ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | plaŋ kiər /plaŋ kiər/ |
| Sao | sim uing /sim ʔuɲ/ | simuing /simʔuɲ/ | sboeng /sᵊɓəŋ/ | laːw /laːw/ | sərmeɲ /sərmeɲ/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | səmiŋ /səmiŋ/ |
| Đêm | som /sɔm/ | ponsawm /ponsɔm/ | ma sauem /ma saɨ̯m/ | kasəm /kasəm/ | psɨəm /psɨəm/ | *cəːm /cəːm/ | hmɯ /m̥ɯ/ |
| Mưa | hliex /lʰɛʔ/ | lhiex /l̥ɛʔ/ | hlaiʼ /l̥ajˀ/ | klaːj /klaːj/ | kəmaʔ /kəmaʔ/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | ɟuŋ /ɟuŋ/ |
| Tuyết | hra /rʰa/ | rhax /r̥aʔ/ | — | — | — | — | — |
| Gió | npaeng /bʰaɯŋ/ | bhaung /bʰaɯŋ/ | kaue /kaɨ̯/ | khuː /kʰuː/ | hndrəːj /hndrəːj/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ | khuːr /kʰuːr/ |
| Đất | diex /tɛʔ/ | tiex /tɛʔ/ | — | kataːj /kataːj/ | pteʔ /pteʔ/ | *tiʔ /tiʔ/ | kəɗɛː /kəɗɛː/ |
| Đá | si māox /sima̤uʔ/ | simaox /simauʔ/ | smoʼ /sᵊmoʔ/ | maːw /maːw/ | glaŋ /ɡlaŋ/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ | mo /mo/ |
| Núi | mgōng /ɡɔ̤ŋ/ | gawng /ɡɔŋ/ | moa /mɔ/ | kɔŋ /kɔŋ/ | mok /mok/ | *bruʔ /bruʔ/ | sor /sor/ |
| Biển | rom si mgrid si mgra /rɔm siɡrit siɡra/ | rawm sigrit sigra /rɔm siɡrit siɡra/ | — | — | — | — | — |
| Mẹ | mīex /mɛ̤ʔ/ | miex /mɛʔ/ | maʼ /maʔ/ | — /—/ | maʔ /maʔ/ | *maʔ /maʔ/ | ma /ma/ |
| Cha | geeing /kɯɲ/ | keeing /kɯɲ/ | pueaʼ /pɨaʔ/ | — /—/ | joŋ /joŋ/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | kun /kun/ |
| Con gái | gon nbun /kɔn bun/ | kawn bun /kɔn bun/ | — | — | — | — | — |
| Tôi | aex /ʔaɯʔ/ | aux /ʔaɯʔ/ | ʔoʔ /ʔoʔ/ | Ɂaw /ʔaw/ | oʔ /ʔoʔ/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | ʔɔ /ʔɔ/ |
| Bạn | maix /maiʔ/ | maix /maiʔ/ | maiʔ /maiʔ/ | maj /maj/ | meʔ /meʔ/ | *miːʔ /miːʔ/ | mi /miː/ |
| Chúng ta | eix / ix /ʔeʔ / ʔiʔ/ | ix /ʔiʔ/ | ʔɛ /ʔɛ/ | — /—/ | iʔ /ʔiʔ/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | ʔɛ / jɛ /ʔɛ / jɛ/ |
| Tên | jē gaex /tɕɤ̤ kaɯʔ/ | ceu kaux /tɕɤ kaɯʔ/ | yum /jɔm/ | ʨɨː /tɕɨː/ | sŋməh /sŋməh/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | ʨɨː /ʨɨː/ |
| Người | būi /pṳi/ | pui /pui/ | pui /puj/ | taɁiː /taʔiː/ | gon /ɡon/ | *m-raʔ /mraʔ/ | bi /bi/ |
| Đầu | gaing /kaɲ/ | kaing: /kaɲ/ | kany /kaɲ/ | kən /kən/ | kəmpoŋ /kəmpoŋ/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | kiŋ /kiŋ/ |
| Mắt | ngai /ŋai/ | ngai /ŋai/ | ʼia /ʔia̯/ | ŋaːj /ŋaːj/ | mat /mat/ | *mat /mat/ | ŋaj /ŋaːj/ |
| Tai | hyaog /ʑʰauk/ | yhaok /j̊auk/ | — | ʨhok /tɕʰok/ | rəməj /rəməj/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | hjɔʔ /hjɔʔ/ |
| Mũi | mēeih /mɯ̤ih/ | meeih /mɯih/ | maueh /maɨ̯h/ | kaduŋmuh /kaduŋmuh/ | muh /muh/ | *muh /muh/ | kɔŋmuh /kɔŋmuh/ |
| Miệng | nqeeih /dʑʰɯih/ | jheeh /dʑʰɯih/ | ʼmboam /ʔᵊᵐbɔm/ | mojɁ /mojʔ/ | tənɔh /tənɔh/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | mur /mur/ |
| Răng | hrang /rʰaŋ/ | rhang /r̥aŋ/ | pioeng /piə̯ŋ/ | xaːŋ /xaːŋ/ | hraŋ /hraŋ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | hraŋ /r̥aːŋ/ |
| Lưỡi | ndag /dak/ | dak /dak/ | tak /tak/ | sataɁ /sataʔ/ | həntak /həntak/ | *lntaːk /lntaːk/ | kərta /kərɗaʔ/ |
| Tay | daix /taiʔ/ | taix /taiʔ/ | miŋ /miŋ/ | taiɁ /taiʔ/ | tiʔ /tiʔ/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | ti /ɗiː/ |
| Bàn chân | jāong /tɕa̤uŋ/ | caong /tʃaɔŋ/ | cuang /cua̯ŋ/ | ʥɔːn /dʑɔːn/ | krwɛh /krwɛh/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | ɟɯŋ /ɟɯŋ/ |
| Tim | hrom /rʰɔm/ | rhawm /r̥ɔm/ | kavüa /kavɨa/ | poŋkanɔh /poŋkanɔh/ | tlɔːm ŋok /tlɔːm ŋok/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | nuər /nuər/ |
| Xương | si ang /siʔaŋ/ | si-ang /siʔaŋ/ | sʼang /sᵊʔaŋ/ | kaɁaːŋ /kaʔaːŋ/ | cʼaaŋ /tʃʔaːŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | kəʔaŋ /kaʔaːŋ/ |
| Máu | hnam /nʰam/ | nham /n̥am/ | hnam /n̥am/ | n̥aːm /n̥aːm/ | maːm /maːm/ | *mham /mham/ | hnam /n̥aːm/ |
| Phân | aing /ʔaɲ/ | aing /ʔaɲ/ | ʼioeng /ʔiə̯ŋ/ | — | — | *ʔicʔ /ʔicʔ/ | — |
| Yêu | mōuh /mo̤h/ | moh /moh/ | kruŋ /kɾuŋ/ | — /—/ | kɔɔh /kɔːh/ | — /—/ | ʔoŋ /ʔoŋ/ |
| Cây | kaox /kʰauʔ/ | khaox /kʰauʔ/ | khoʼ /kʰoʔ/ | taŋhɔj /taŋhɔj/ | sʔɔːŋ /sʔɔːŋ/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | tiŋ he /tiŋ he/ |
| Chó | soux /soʔ/ | sox /soʔ/ | souʼ /sɒʔ/ | sow /sow/ | sɔʔ /sɔʔ/ | *cɔː /cɔː/ | sɔ /sɔ/ |
| Mèo | miao /miau/ | miao: /miau/ | mai /mai/ | — /—/ | mɛːw /mɛːw/ | — /—/ | ʔəŋaw /ʔəŋaw/ |
| Cá | gax /kaʔ/ | kax /kaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | kaː /kaː/ | kaʼ /kaʔ/ | *kaʔ /kaʔ/ | ka /kaː/ |
| Chim | sim /sim/ | sim /sim/ | sany /saɲ/ | siːm /siːm/ | sim /sim/ | *ciːm /ciːm/ | sim /sim/ |
| Bướm | būng bīang /pṳŋ pi̤aŋ/ | pung piang /puŋ piaŋ/ | mbung mbang /ᵐbuŋ ᵐbaŋ/ | — | tlaːmpaːm /tlaːmpaːm/ | — | kərla /kərla/ |
| Trứng | dom /tɔm/ | tawm ia /tɔm ʔia/ | toum /tɒm/ | bəːn /bəːn/ | kədoŋ /kədoŋ/ | *ktam /ktam/ | kadam /kaɗam/ |
| Gấu | grih /krih/ | krih /krih/ | khleh /kʰleh/ | — | huəl /huəl/ | — | khrer /kʰrer/ |
| Ngựa | nbrūng /brṳŋ/ | brung /bruŋ/ | — | — | — | — | brəŋ /brəŋ/ |
| Nhà | nyīex /ɲi̤ɛʔ/ | nyiex /ɲiɛʔ/ | nyueaʼ /ɲɨa̯ʔ/ | — /—/ | gaːŋ /ɡaːŋ/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | gaŋ /ɡaŋ/ |
| Sữa | deeih /tɯih/ | teeh /tɯih/ | — | — | — | — | ʔom bu /ʔom bu/ |
| Mật ong | rom hia /rɔm hia/ | rawm hia /rɔm hia/ | — | — | — | — | — |
| Muối | gīh /ki̤h/ | kih /kih/ | kih /kih/ | — | hmaar /hmaːr/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | sɔʔ /sɔʔ/ |
| Rượu vang | rom blix siad /rɔm pliʔ siat/ | rawm plix siiet /rɔm pliʔ siat/ | — | — | — | — | — |
| Gạo | mgaox /ɡauʔ/ | gaox /ɡauʔ/ | — | — | ʰŋɔʔ /ʰŋɔʔ/ | *rŋkoːʔ /rŋkoːʔ/ | rəko /rəko/ |
| Sắt | hleig /lʰek/ | lhek /l̥ek/ | hlaec /l̥ɛc/ | — | cndroh /cndroh/ | — | hir /hir/ |
| Bánh xe | ling /liɲ/ | ling: /liɲ/ | — | — | — | — | — /—/ |
| Lụa | man brēi /man pre̤/ | pre /pre/ | — | — | — | — | — |
| Sách | pug lāi /pʰuk la̤i/ | phuk lai /pʰuk lai/ | — | — | pɨːm /pɨːm/ | — | boʔok /boʔok/ |
| Ăn | ih /ʔih/ | ih /ʔih/ | som /som/ | hoːm /hoːm/ | mah /mah/ | *ɟaː /ɟaː/ | hɔm /hɔm/ |
| Uống | nyāex /ɲa̤ɯʔ/ | nyaux /ɲaɯʔ/ | nyoʼ /ɲoʔ/ | ʨoŋ /tɕoŋ/ | ʔɨək /ʔɨək/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | tiəŋ /tiəŋ/ |
| Ngủ | id /ʔit/ | it /ʔit/ | ʼac /ʔac/ | ɁiɁ /ʔiʔ/ | sih /sih/ | *ɓic /ɓic/ | ʔit /ʔit/ |
| Một | dīx /ti̤ʔ/ | tix /tiʔ/ | teʼ /teʔ/ | Ɂuː /ʔuː/ | moj /moj/ | *muːj /muːj/ | ʔu /ʔu/ |
| Hai | ra /ra/ | ra /ra/ | lʼa /lᵊʔa/ | Ɂaː /ʔaː/ | baar /baːr/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | ʔar /ʔar/ |
| Ba | loui /loi/ | loe /lɤ/ | lʼoi /lᵊʔoj/ | Ɂoj /ʔoj/ | peʼ /peʔ/ | *peʔ /peʔ/ | ʔuəj /ʔuaj/ |
| Bốn | boun /pon/ | pon /pon/ | paueng /paɨ̯ŋ/ | phon /pʰon/ | pon /pon/ | *punʔ /punʔ/ | phon /pʰon/ |
| Năm | puan /pʰuan/ | phuan /pʰuan/ | phuan /pʰua̯n/ | — | — | *pɗam /pɗam/ | phən /pʰən/ |
| Trăm | yīeh /ʑi̤ɛh/ | yieh /jiɛh/ | ʼyuea /ʔᵊjɨa̯/ | — | — | — | pəriah /pəriah/ |
| Xin chào | nob nom /nɔp nɔm/ | nawp nawm /nɔp nɔm/ | — /—/ | — /—/ | lɔh /lɔh/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | nbuan soun /buan son/ | bwanson /buan son/ | kop khun /kop kʰun/ | — /—/ | ɔrkun /ʔɔrkun/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | hmom /mʰɔm/ | mhawm /m̥ɔm/ | mac /mac/ | — /—/ | ləʔ /ləʔ/ | — /—/ | laʔ /laʔ/ |
| Mới | kraox /kʰrauʔ/ | khraox /kʰrauʔ/ | khroʼ /kʰroʔ/ | tamaːj /tamaːj/ | həmmeʔ /həmmeʔ/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | kənmɛ /kənmɛ/ |
| Đỏ | raoh /rauh/ | raoh /rauh/ | skhrak /sᵊkʰrak/ | — /—/ | jim /jim/ | *roːŋ /roːŋ/ | kho /kʰo/ |
| Trắng | bāing /pa̤ɲ/ | paing /paɲ/ | ping /piŋ/ | Ɂiluj /ʔiluj/ | klɔɔk /klɔːk/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | blɔʔ /blɔʔ/ |
| Đen | lūng /lṳŋ/ | lung /luŋ/ | loang /lɔŋ/ | Ɂivɔŋ /ʔivɔŋ/ | hiəŋ /hiəŋ/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ | jim /jim/ |
| Xanh lá | glāi /kla̤i/ | klai /klai/ | snga /sᵊŋa/ | niɨ /niɨ/ | siw /siw/ | *kciʔ /kciʔ/ | ɲər /ɲər/ |
| Xanh lam | glāi /kla̤i/ | — | snga /sᵊŋa/ | — | siːw /siːw/ | — | kjo /kjo/ |
| Chim cu cu | eeb bīd /ʔɯp pi̤t/ | eeppid /ʔɯp pit/ | — | — | — | — | pək tuʔ /pək tuʔ/ |
| Trà | qax /tɕʰaʔ/ | chax /tɕʰaʔ/ | — | — | — | — | — |
| Cà phê | ka feui /kʰa fɤi/ | kha: feue: /kʰa fɤi/ | — | — | — | — | khəpi /kʰəpi/ |
| Đường | nām oi /na̤m ʔɔi/ | nam oi: /nam ʔɔi/ | — | — | — | — | — |
Trang 1/10
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap