Volapük
Tiếng Volapük
Ngôn ngữ nhân tạo (ngôn ngữ phụ trợ, sơ đồ hóa)
Volapük là một ngôn ngữ phụ trợ quốc tế nhân tạo, được tạo ra vào năm 1879-1880 bởi linh mục Công giáo người Đức Johann Martin Schleyer. Đây là ngôn ngữ nhân tạo đầu tiên thu hút được lượng người theo đông đảo trên trường quốc tế — vào thời kỳ đỉnh cao năm 1889 đã tồn tại hơn 200 hội Volapük và khoảng 25 tạp chí — nhưng những cuộc tranh cãi nội bộ chóng vánh về việc cải cách, cộng với sự ra đời của Esperanto (1887) vốn tỏ ra dễ học hơn và mang tính bao trùm chính trị hơn, đã khiến nó gần như sụp đổ vào thập niên 1890. Volapük có hình thái học chắp dính mang tính sơ đồ hóa cao, bốn cách (case), và từ vựng giàu nguyên âm biến đổi (umlaut) bắt nguồn từ các gốc từ tiếng Anh bị biến dạng bởi các quy tắc thiết kế của Schleyer. Cuộc cải cách Volapük Vifik ('Volapük cấp tốc') của Arie de Jong vào năm 1931 đã tạo ra chuẩn mực hiện đại, với khoảng 20-30 người sử dụng tích cực ngày nay.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Volapük
Nguồn
- Schleyer (1880) Volapük: Die Weltsprache
- Sprague (1888) Hand-Book of Volapük
- Glottolog: vola1234
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngôn ngữ nhân tạo (ngôn ngữ phụ trợ, sơ đồ hóa)
| Nghĩa | Tiếng Volapük | Tiếng Pijin | Tiếng Kriol Belize | Tiếng Creole Eo Torres | Tiếng Bislama | Tiếng Krio | Tok Pisin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | vat /vat/ | wata /wata/ | waata /waːta/ | woda /woda/ | wota /wota/ | wata /ˈwata/ | wara /waɾa/ |
| Lửa | fil /fil/ | faea /faja/ | faiya /faija/ | paya /paja/ | faea /faea/ | faya /ˈfaja/ | paia /paja/ |
| Mặt trời | sol /sol/ | san /san/ | son /son/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ |
| Mặt trăng | mun /mun/ | mun /mun/ | moon /muːn/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| Sao | stel /stel/ | sta /sta/ | staar /staːr/ | sta /sta/ | sta /sta/ | sta /sta/ | sta /sta/ |
| Đêm | neit /neˈit/ | naet /naet/ | nait /nait/ | nait /nait/ | naet /naet/ | nɛt /nɛt/ | nait /nait/ |
| Mưa | rein /reˈin/ | ren /ren/ | rayn /reːn/ | ren /ren/ | ren /rɛn/ | ren /rɛn/ | ren /ren/ |
| Tuyết | nif /nif/ | snou /snou/ | snoa /snoː/ | — | sno /sno/ | sno /sno/ | ais /ais/ |
| Gió | vien /viˈen/ | win /win/ | breez /briːz/ | win /win/ | win /win/ | briz /briz/ | win /win/ |
| Đất | tal /tal/ | graon /ɡraon/ | grong /ɡroŋ/ | graun /ɡraun/ | graon /ɡraon/ | gron /ɡrɔn/ | graun /ɡraun/ |
| Đá | ston /ston/ | ston /ston/ | stoan /stoːn/ | ston /ston/ | ston /ston/ | ston /stɔn/ | ston /ston/ |
| Núi | bel /bel/ | maonden /maonden/ | mongtin /moŋtin/ | maunten /maunten/ | maunten /maunten/ | mawnten /ˈmawnten/ | maunten /maunten/ |
| Biển | mel /mel/ | solwata /solwata/ | see /siː/ | solwata /solwata/ | solwora /solwora/ | si /si/ | solwara /solwaɾa/ |
| Mẹ | mot /mot/ | mami /mami/ | mada /mada/ | ama /ama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ |
| Cha | fat /fat/ | dadi /dadi/ | faada /faːda/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ |
| Con gái | daut /daˈut/ | dota /dota/ | daata /daːta/ | gel /ɡel/ | gel /ɡel/ | gyal pikin /ɡjal pikin/ | pikinini meri /pikinini meri/ |
| Tôi | ob /ob/ | mi /mi/ | ai /ai/ | ai /ai/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ |
| Bạn | ol /ol/ | iu /iu/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ |
| Chúng ta | obs /obs/ | iumi / mifala /jumi / mifala/ | wi /wi/ | yumpla / mipla /jumpla / mipla/ | yumi / mifala /jumi / mifala/ | wi /wi/ | yumi / mipela /jumi / mipela/ |
| Tên | nem /nem/ | nem /nem/ | naym /neːm/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | nem /nem/ |
| Người | men /men/ | man /man/ | persn /persn̩/ | — | man /man/ | pɔsin /pɔsin/ | man /man/ |
| Đầu | kap /kap/ | hed /hed/ | hed /hed/ | ed /ed/ | hed /hed/ | ed /ed/ | het /het/ |
| Mắt | log /loɡ/ | ae /ae/ | aiy /aij/ | ai /aj/ | ae /ae/ | ay /aj/ | ai /aj/ |
| Tai | lil /lil/ | ia /ia/ | ayz /eːz/ | talinga /taliŋa/ | ia /ia/ | yes /jes/ | yau /jau/ |
| Mũi | nud /nud/ | nos /nos/ | noaz /noːz/ | nus /nus/ | nus /nus/ | nos /nɔs/ | nus /nus/ |
| Miệng | mud /mud/ | maot /maot/ | mowt /mout/ | maut /maut/ | maot /maot/ | mɔt /mɔt/ | maus /maus/ |
| Răng | ted /ted/ | titi /titi/ | teet /tiːt/ | tit /tit/ | tut /tut/ | tit /tit/ | tit /tit/ |
| Lưỡi | tug /tuɡ/ | tang /taŋ/ | tong /toŋ/ | tang /taŋ/ | tang /taŋ/ | tɔŋ /tɔŋ/ | tang /taŋ/ |
| Tay | nam /nam/ | han /han/ | han /han/ | an /an/ | han /han/ | an /an/ | han /han/ |
| Bàn chân | fut /fut/ | leg /leɡ/ | fut /fut/ | put /put/ | leg /leɡ/ | fut /fut/ | lek /lek/ |
| Tim | lad /lad/ | hat /hat/ | haat /haːt/ | at /at/ | bel /bel/ | at /at/ | bel /bel/ |
| Xương | bom /bom/ | bon /bon/ | boan /boːn/ | bon /bon/ | bun /bun/ | bon /bɔn/ | bun /bun/ |
| Máu | blud /blud/ | blad /blad/ | blod /blod/ | blad /blad/ | blad /blad/ | blɔd /blɔd/ | blut /blut/ |
| Phân | jiedot /ʃieˈdot/ | kaka /kaka/ | — | kaka /kaka/ | kaka /kaka/ | kaka /kaˈka/ | pekpek /pɛkpɛk/ |
| Yêu | löf /løf/ | lavem /lavem/ | lov /lov/ | lavem /lavem/ | laekem /laekem/ | lɛk /lɛk/ | laikim /lajkim/ |
| Cây | bim /bim/ | tri /tri/ | chree /tʃriː/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tik /tik/ | diwai /diwaj/ |
| Chó | dog /doɡ/ | dogi /doɡi/ | daag /daːɡ/ | dog /doɡ/ | dog /doɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dok /dok/ |
| Mèo | kat /kat/ | puskat /puskat/ | kyat /kjat/ | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | pusi /pusi/ |
| Cá | fit /fit/ | fis /fis/ | fish /fiʃ/ | pis /pis/ | fis /fis/ | fis /fis/ | pis /pis/ |
| Chim | böd /bød/ | bed /bed/ | berd /berd/ | pizin /pizin/ | pijin /pidʒin/ | bɔd /bɔd/ | pisin /ˈpisin/ |
| Bướm | pab /pab/ | bataflae /bataflae/ | botaflai /botaflai/ | bataplai /bataplai/ | bataflae /bataflae/ | bɔtaflay /bɔtaflaj/ | bataplai /bataplaj/ |
| Trứng | nög /nøɡ/ | eg /eɡ/ | eg /eɡ/ | eg /eɡ/ | eg /ɛɡ/ | eg /ɛɡ/ | kiau /kiau/ |
| Gấu | ber /ber/ | bea /bea/ | byaa /bjaː/ | bea /bea/ | bea /bea/ | bia /ˈbia/ | bea /bea/ |
| Ngựa | jevod /ʃeˈvod/ | hos /hos/ | haas /haːs/ | os /os/ | hos /hos/ | ɔs /ɔs/ | hos /hos/ |
| Nhà | dom /dom/ | haos /haos/ | hows /hous/ | haus /haus/ | haos /haos/ | os /os/ | haus /haus/ |
| Sữa | milig /miˈliɡ/ | susu /susu/ | milk /milk/ | susu /susu/ | melek /melek/ | milk /milk/ | susu /susu/ |
| Mật ong | miel /miˈel/ | hani /hani/ | honi /honi/ | ani /ani/ | hani /hani/ | ɔni /ˈɔni/ | hani /hani/ |
| Muối | sal /sal/ | sol /sol/ | saalt /saːlt/ | solt /solt/ | sol /sol/ | sɔl /sɔl/ | sol /sol/ |
| Rượu vang | vin /vin/ | waen /waen/ | wain /wain/ | wain /wain/ | waen /waen/ | wayn /wain/ | wain /wain/ |
| Gạo | risat /riˈsat/ | raes /raes/ | rais /rais/ | rais /rais/ | raes /raes/ | rɛs /rɛs/ | rais /rais/ |
| Sô-cô-la | jokolad /ʃokoˈlad/ | chocolate | chaaklit /tʃaːklit/ | — | joklet /dʒoklet/ | chɔklet | soklet /soklet/ |
| Sắt | lel /lel/ | aean /aean/ | aiyan /aijan/ | aian /aian/ | aean /aean/ | ayɛn /ˈajɛn/ | ain /ain/ |
| Bánh xe | luib /luˈib/ | wil /wil/ | weel /wiːl/ | wil /wil/ | wil /wil/ | wil /wil/ | wil /wil/ |
| Lụa | sadin /saˈdin/ | silk /silk/ | silk /silk/ | silk /silk/ | silik /silik/ | silk /silk/ | slika /slika/ |
| Sách | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ |
| Ăn | fidön /fiˈdøn/ | kaikai /kajkaj/ | eet /iːt/ | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | it /it/ | kaikai /kajkaj/ |
| Uống | drinön /driˈnøn/ | drinkim /driŋkim/ | jrink /dʒriŋk/ | dringk /driŋk/ | dring /driŋ/ | drink /driŋk/ | dring /dɾiŋ/ |
| Ngủ | slipön /sliˈpøn/ | slip /slip/ | sleep /sliːp/ | slip /slip/ | slip /slip/ | slip /slip/ | slip /slip/ |
| Một | bal /bal/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanpela /wanpɛla/ |
| Hai | tel /tel/ | tufala /tufala/ | too /tuː/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Ba | kil /kil/ | trifala /trifala/ | chree /tʃriː/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tripela /tripɛla/ |
| Bốn | fol /fol/ | fofala /fofala/ | foa /foː/ | fo /fo/ | fo /fo/ | fo /fo/ | fopela /fopɛla/ |
| Năm | lul /lul/ | faefala /faefala/ | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | faev /faev/ | fayv /faiv/ | faiv /faiv/ |
| Trăm | tum /tum/ | handred /handred/ | honjrid /hondʒrid/ | andred /andred/ | handred /handred/ | ɔndrɛd /ˈɔndrɛd/ | handet /handet/ |
| Xin chào | glidis /ɡliˈdis/ | halo /halo/ | heloa /heloː/ | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | halo /halo/ |
| Cảm ơn | danö /daˈnø/ | tagio /taɡio/ | tanks /taŋks/ | eso /eso/ | tangkyu /taŋkju/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tenkyu /tɛŋkju/ |
| Tốt | gudik /ɡuˈdik/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gutpela /ɡutpɛla/ |
| Mới | nulik /nuˈlik/ | niu /niu/ | nyoo /njuː/ | niu /niu/ | niufala /niufala/ | nyu /nju/ | nupela /nupɛla/ |
| Đỏ | redik /reˈdik/ | red /red/ | red /red/ | red /red/ | red /red/ | rɛd /rɛd/ | retpela /retpela/ |
| Trắng | vietik /vieˈtik/ | waet /waet/ | wait /wait/ | wait /wait/ | waet /waet/ | wayt /wajt/ | waitpela /waitpela/ |
| Đen | blägik /blɛˈɡik/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blakpela /blakpela/ |
| Xanh lá | grünik /ɡryˈnik/ | grin /ɡrin/ | green /ɡriːn/ | grin /ɡrin/ | grin /ɡrin/ | grin /ɡrin/ | grinpela /ɡrinpela/ |
| Xanh lam | blövik /bløˈvik/ | blu /blu/ | bloo /bluː/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blu /blu/ | blupela /blupela/ |
| Máy tính | nünöm /nyˈnøm/ | kompiuta /kompiuta/ | kompyoota /kompjuːta/ | — | kompiuta /kompiuta/ | kɔmpyuta /kɔmpjuta/ | komputa /komˈputa/ |
| Trà | tied /tiˈed/ | ti /ti/ | tee /tiː/ | — | ti /ti/ | ti /ti/ | ti /ti/ |
| Cà phê | kaf /kaf/ | kofi /kofi/ | kaafi /kaːfi/ | — | kofi /kofi/ | kɔfi /ˈkɔfi/ | kopi /kopi/ |
| Đường | jueg /ʃuˈeɡ/ | suga /suɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | — | suga /suɡa/ | shuga /ˈʃuɡa/ | suga /suɡa/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap