Maa
Tiếng Mano
Niger-Congo
Mano (tự danh Maa) là một ngôn ngữ Mande Đông Nam thuộc ngữ hệ Niger-Congo, thuộc nhóm Mano-Dan, được khoảng 400.000 người nói khắp vùng núi Nimba ở Tây Phi, nơi Liberia, Guinea và Côte d'Ivoire gặp nhau. Người Mano là những người làm nông trong rừng mưa nhiệt đới, với một truyền thống truyền khẩu mạnh mẽ và các nghi lễ nhập hội lịch sử của các hội kín Mano-Dan. Về mặt ngôn ngữ, tiếng Mano chia sẻ các đặc điểm Mande Đông Nam với ngôn ngữ chị em là tiếng Dan (dnj): trật tự thành phần câu SOV (hiếm gặp ở châu Phi), hệ thống thanh điệu (~3 thanh), các cấu trúc loại từ-danh từ, và không có giống ngữ pháp. Sách ngữ pháp tham chiếu năm 2015 của Khachaturyan là tư liệu hiện đại quan trọng nhất.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Mano
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Niger-Congo
| Nghĩa | Tiếng Mano | Tiếng Dan | Tiếng Kpelle | Tiếng Susu | Tiếng Iu Mien | Tiếng Tấn Hân Châu | Tiếng Quảng Đông |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | yi /ji/ | yi̋ /ji̋/ | ya /ja/ | yi /ji/ | wuom /wuom˧/ | 水 /suei˧˩˧/ | 水 /sɵy˧˥/ |
| Lửa | tíé /ti˥e˥/ | pɛ̄ŋ /pɛ̄ŋ/ | ŋɔŋ /ŋɔŋ/ | te /te/ | douz /tou˨˧/ | 火 /xuɛ˧˩˧/ | 火 /fɔː˧˥/ |
| Mặt trời | ɲɛ́nɛ́ /ɲɛ˥nɛ˥/ | yʌ́nŋ̏ /jʌ̃́ŋ̏/ | fólo /fólo/ | soge /soɡe/ | mbaʼhnoi /ban̥oi˧/ | 太阳 /tʰæ˥˨ iɑ̃˧˩/ | 太陽 /tʰaːi˧ jœːŋ˨˩/ |
| Mặt trăng | lɔ /lɔ/ | sű /sű/ | ɣáloŋ /ɣáloŋ/ | kike /kike/ | hlaax /l̥aː˨˧/ | 月 /yɔʔ˦˧/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ |
| Sao | sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ | sűsʌ̄nŋ́ /sűsʌ̃̄ŋ́/ | pɛmɛlɛŋ-kao /pɛmɛlɛŋ kao/ | tunbi /tunbi/ | hleix /l̥ei˨˧/ | 星宿 /ɕiəŋ˧˩˧ ɕiəu˥˨/ | 星 /sɪŋ˥/ |
| Đêm | gbeŋ /ɡbeŋ/ | gbēŋ /ɡbēŋ/ | kpini /kpini/ | kɔɛ /kɔɛ/ | muonh /muon˧˩/ | 夜里 /iɛ˥˨ li˧˩˧/ | 夜晚 /jɛː˨ maːn˩˧/ |
| Mưa | dɛ /dɛ/ | dhā /ɗā/ | túna /túna/ | tunɛ /tunɛ/ | mbiungc /biuŋ˨˩/ | 雨 /y˧˩˧/ | 雨 /jyː˩˧/ |
| Tuyết | laa-wɛ́lɛ́ /laːwɛ́lɛ́/ | — | — | — | sorng /sɔŋ˧/ | 雪 /ɕyɔʔ˦˧/ | 雪 /syːt˧/ |
| Gió | fã̀ã̀ /fã̀ː/ | tɛ̋ɛ /tɛ̋ː/ | fãa /fãː/ | foye /foje/ | nziaaux /dzjaːu˨˧/ | 风 /fəŋ˧˩˧/ | 風 /fʊŋ˥/ |
| Đất | sɛ́lɛ́ /sɛ́lɛ́/ | sɛ̋ /sɛ̋/ | lɔii /lɔiː/ | bɔxi /bɔxi/ | ndau /dau˧/ | 土 /tʰu˧˩˧/ | 泥 /nɐi˨˩/ |
| Đá | gɛ̀lɛ̀ /ɡɛ̀lɛ̀/ | gwʌ̏ /ɡwʌ̏/ | kɔni /kɔni/ | gɛmɛ /ɡɛmɛ/ | laʼbieiv /ʔlapiei˦/ | 石头 /ʂəʔ˦˧ tʰəu˧˩/ | 石頭 /sɛːk˨ tʰɐu˨˩/ |
| Núi | tɔ̃̀ũ̀ /tɔ̃̀ũ̀/ | tɔ̏n /tɔ̃̏/ | — | geya /ɡeja/ | mbong /bɔŋ˧/ | 山 /sɑ̃˧˩˧/ | 山 /saːn˥/ |
| Biển | mɛ̀ĩ́ /mɛ̀ĩ́/ | wèeyȉ /wèːjȉ/ | yuo /juo/ | baa /baː/ | koiv /kʰoi˦/ | 海 /xæ˧˩˧/ | 海 /hɔːi˧˥/ |
| Mẹ | ɲɛ /ɲɛ/ | dhē /ɗē/ | nee /neː/ | nga /ŋɡa/ | maa /maː˧/ | 妈 /mɑ˧˩˧/ | 媽媽 /maː˥ maː˥/ |
| Cha | de /de/ | dʌ̄ /dʌ̄/ | nâŋ /nâŋ/ | baba /baba/ | diex /tie˨˧/ | 爹 /tiɛ̃˩˩/ | 爸爸 /paː˨˩ paː˥/ |
| Con gái | lú /lú/ | dhú /ɗú/ | lóŋ-nɛni /lóŋ nɛni/ | di ginɛ /di ɡinɛ/ | sieqv /sieʔ˥˥/ | 闺女 /kuei˧˩˧ ny/ | 女 /nɵy˩˧/ |
| Tôi | mā /ma˧/ | n̄ /ŋ̄/ | ńyãa /ńjãː/ | n /n/ | yie /ji˧/ | 我 /ŋɛ˧˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ |
| Bạn | ī /ī/ | ī /ī/ | í /í/ | i /i/ | meih /mei˧˩/ | 你 /ni˧˩˧/ | 你 /nei˩˧/ |
| Chúng ta | kō /ko˧/ | kwā / yī /kwā / jī/ | kú /kú/ | won / muxu /wɔn / muxu/ | yie mbuo /ji˧ buo˧/ | 咱们 / 我们 /tsa˥˧ mə / ŋɤ˧˩ mə/ | 我哋 /ŋɔ˩˧ tei˨/ |
| Tên | tɔ́ /tɔ́/ | tɔ́ /tɔ́/ | lâa /lâː/ | xili /xili/ | mbuox /buo˨˧/ | 名字 /miəŋ˧˩ tsɿ/ | 名 /mɛːŋ˧˥/ |
| Người | mī /mi˧/ | bhɛ̄n /mɛ̃̄/ | nuu /nuː/ | mixi /mixi/ | mienh /mjen˧˩/ | 人 /ʐəŋ˧˩/ | 人 /jɐn˨˩/ |
| Đầu | wũ-kèlè /wũkèlè/ | gɔ̏ /ɡɔ̏/ | ŋuŋ /ŋuŋ/ | xunyi /xuɲi/ | mʼnqorngv /m̩ɡɔŋ˦/ | 头 /tʰəu˧˩/ | 頭 /tʰɐu˨˩/ |
| Mắt | mi /mi/ | ya̋n /jã̋/ | ŋɛ /ŋɛ/ | ya /ja/ | mʼzing /m̩tsiŋ˧/ | 眼 /niɑ̃˧˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ |
| Tai | to /to/ | tő /tő/ | wóli /wóli/ | tuli /tuli/ | mʼnormh /m̩nɔm˧˩/ | 耳朵 /ɚ˩˩ tuɛ˩˩/ | 耳仔 /jiː˩˧ tsɐi˧˥/ |
| Mũi | nyu /ɲu/ | yūn /jũ̄/ | — | ɲɔɛ /ɲɔɛ/ | mbaʼzorng /batsɔŋ˧/ | 鼻子 /pʰiɛʔ˦˧ tsɿ˧˩˧/ | 鼻哥 /pei˨ kɔ˥/ |
| Miệng | lé /lé/ | dhi̋ /ɗi̋/ | — | dɛ /dɛ/ | nzuih /dzui˧˩/ | 嘴 /tsuei˧˩˧/ | 口 /hɐu˧˥/ |
| Răng | sɔ /sɔ/ | sɔ̋n /sɔ̃̋/ | nyiŋ /ɲiŋ/ | ɲinyi /ɲiɲi/ | nyaah /ɲaː˧˩/ | 牙 /niɑ˧˩/ | 牙 /ŋaː˨˩/ |
| Lưỡi | nana /nana/ | dhɛ́ɛ̏n /nɛ̃́ɛ̃̏/ | nɛŋ /nɛŋ/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | mbietc /biet˨˩/ | 舌头 /ʂəʔ˦˧ tʰəu˧˩/ | 脷 /lei˨/ |
| Tay | kɔ̀ /kɔ˩/ | kɔ̏ /kɔ̏/ | yee /jeː/ | belexɛ /belexɛ/ | buoz /puo˨˧/ | 手 /ʂəu˧˩˧/ | 手 /sɐu˧˥/ |
| Bàn chân | gà̰ /ɡã˩/ | — | kɔɔ /kɔː/ | sanyi /saɲi/ | zaux /tsau˨˧/ | 脚 /tɕiɛʔ˦˧/ | 腳 /kœːk̚˧/ |
| Tim | zò /zo˩/ | zūʌ̋ /zūʌ̋/ | lii /liː/ | bɔɲɛ /bɔɲɛ/ | mbaʼy-fim /bai˧fim˧/ | 心 /ɕiəŋ˧˩˧/ | 心 /sɐm˥/ |
| Xương | wɛlɛ /wɛlɛ/ | gā /ɡā/ | kau /kau/ | xɔri /xɔri/ | mbungv /buŋ˦/ | 骨头 /kuəʔ˦˧ tʰəu˧˩/ | 骨 /kʷɐt˥/ |
| Máu | bai /baí/ | yɔ̀ɔn /jɔ̃̀ː/ | ŋãa /ŋãː/ | wuli /wuli/ | nziaamh /dzjaːm˧˩/ | 血 /ɕyɔʔ˦˧/ | 血 /hyːt˧/ |
| Phân | gbō /ɡbo˧/ | gbō /ɡbō/ | — | gbi /ɡbi/ | nqaiv /ɡai˦/ | 屎 /sɿ˧˩˧/ | 屎 /si˧˥/ |
| Yêu | ŋalo /ŋalo/ | dhɔ̏ /ɗɔ̏/ | wɛli /wɛli/ | xanunteya /xanunteja/ | hnamv /n̥am˦/ | 爱 /ŋæ˥˨/ | 愛 /ɔːi˧/ |
| Cây | yílí /ji˥li˥/ | dhɯ̋ /ɗɯ̋/ | wúru /wúru/ | wuri /wuɾi/ | ndiangx /diaŋ˨˧/ | 树 /su˥˨/ | 樹 /syː˨/ |
| Chó | gbá̰ /ɡbã˥/ | gbɛ̂n /ɡbɛ̃̂/ | nyila /ɲila/ | barɛ /baɾɛ/ | juv /tɕu˦/ | 狗 /kəu˧˩˧/ | 狗 /kɐu˧˥/ |
| Mèo | poso /poso/ | gwa̋n /ɡwã̋/ | nyàle /ɲàle/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ | mbao /bao˧/ | 猫儿 /mɚ˩˩/ | 貓 /maːu˥/ |
| Cá | gba /ɡba/ | yúɤ̏ɤ /júɤ̏ː/ | nyɛ̃ɛ /ɲɛ̃ː/ | yɛxɛ /jɛxɛ/ | mbiauz /biau˨˧/ | 鱼儿 /yɚ˩˩/ | 魚 /jyː˨˩/ |
| Chim | mɔ̀ɔ̀ /mɔ̀ː/ | bhȁan /mã̏ː/ | ŋɔni /ŋɔni/ | xɔni /xɔni/ | norqc /nɔʔ˨˩/ | 鸟 /niɔ˧˩˧/ | 鳥 /niːu˩˧/ |
| Bướm | lólógbɛ̀ìgbɛ̀ì /lo˥lo˥ɡbɛ˩i˩ɡbɛ˩i˩/ | dhe̋ŋdhe̋ŋkpȁadhȅ /ɗe̋ŋɗe̋ŋkpȁːɗȅ/ | — | — | sopc bang /sop˨˩ paŋ˧/ | — | 蝴蝶 /wuː˨˩ tiːp˨/ |
| Trứng | nyàà /ɲàː/ | yȁan /jã̏ː/ | — | xɛlɛ /xɛlɛ/ | jaux /tɕau˨˧/ | 鸡蛋 /tɕi˧˩˧ tɑ̃˥˨/ | 雞蛋 /kɐi˥ taːn˨/ |
| Ngựa | sòo /sòː/ | sòȍ /sòȍ/ | soo /soː/ | soo /soː/ | maaz /maː˨˧/ | 马 /mɑ˧˩˧/ | 馬 /maː˩˧/ |
| Nhà | kpɛ /kpɛ/ | kɔ́ /kɔ́/ | pɛ́rɛ /pɛ́rɛ/ | banxi /banxi/ | biauv /piau˦/ | 房 /fɑ̃˧˩/ | 屋 /ʊk˥/ |
| Sữa | nyɔ́-yíí /ɲɔ́jíː/ | dhɔ̋ndhɔ̋n /nɔ̃̋nɔ̃̋/ | ŋíni-ya /ŋíni ja/ | xiɲɛ /xiɲɛ/ | nyorx /ɲɔ˨˧/ | 牛奶 /niəu˧˩ næ˧˩˧/ | 牛奶 /ŋɐu˨˩ naːi˩˧/ |
| Mật ong | zɔ́ɔ́ nyɔ́nɔ́ /zɔ́ː ɲɔ́nɔ́/ | zɔ̋yɔ̋n /zɔ̋jɔ̃̋/ | kwɛ̃ŋ-wulɔ /kwɛ̃ŋ wulɔ/ | kumi /kumi/ | mueiz-dorngh /muei˨˧tɔŋ˧˩/ | 蜂蜜 /fəŋ˧˩ miəʔ˦˧/ | 蜜糖 /mɐt˨ tʰɔːŋ˨˩/ |
| Muối | wèĩ /wèĩ/ | wèe /wèː/ | kpolo /kpolo/ | fɔxɛ /fɔxɛ/ | nzauv /dzau˦/ | 盐 /iɛ̃˧˩/ | 鹽 /jiːm˨˩/ |
| Rượu vang | wã́ã́ĩ̀ /wã́ːĩ̀/ | — | — | wɛni /wɛni/ | aʼngunc diuv /aŋun˨˩ tiu˦/ | 葡萄酒 /pʰu˩˩ tʰɔ˩˩ tɕiəu˥˧/ | 葡萄酒 /pʰou˨˩ tʰou˨˩ tsɐu˧˥/ |
| Gạo | ɓū /ɓu˧/ | bhlɯ̏n /ɓlɯ̃̏/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | — | mbiauh /biau˧˩/ | 米 /mi˧˩˧/ | 米 /mɐi˩˧/ |
| Sắt | pɛkulu /pɛkulu/ | pȉɤ /pȉɤ/ | kɔli /kɔli/ | wure /wuɾe/ | hlieqv /l̥ieʔ˥˥/ | 铁 /tʰiɛʔ˦˧/ | 鐵 /tʰit̚˧/ |
| Sách | kii /kiː/ | sʌ́ʌdhɛ̋bȅ /sʌ́ːɗɛ̋bȅ/ | kɔlɔ /kɔlɔ/ | buki /buki/ | sou /sou˧/ | 书 /su˧˩˧/ | 書 /syː˥/ |
| Ăn | mɛ /mɛ/ | bhɤ̏ /ɓɤ̏/ | mii /miː/ | don /don/ | nyanc /ɲan˨˩/ | 吃 /tʂʰəʔ˦˧/ | 食 /sɪk˨/ |
| Uống | mi /mi/ | bhɯ̄n /mɯ̃̄/ | kpele /kpele/ | min /min/ | hopv /hop˦/ | 喝 /xɔʔ˦˧/ | 飲 /jɐm˧˥/ |
| Ngủ | yī zɛ̄ /ji˧ zɛ˧/ | yī zʌ̄ /jī zʌ̄/ | nyii /ɲiː/ | xi /xi/ | mʼnjormh /m̩dʑɔm˧˩/ | 睡觉 /suei˥˨ tɕiɔ˥˨/ | 瞓覺 /fɐn˧ kaːu˧/ |
| Một | do /do/ | dō /dō/ | tɔnɔ /tɔnɔ/ | keren /keɾen/ | yietc /jiet˨˩/ | 一 /iəʔ˦˧/ | 一 /jɐt˥/ |
| Hai | plɛ̀ɛ̀ /plɛː˩/ | plɛ̀ /plɛ̀/ | feerɛ /feːrɛ/ | firin /firin/ | i /i˧/ | 二 /ɚ˥˨/ | 二 /ji˨/ |
| Ba | yaaka /jaːka/ | yȁagā /jȁːɡā/ | saaƃa /saːɓa/ | sakhan /saxan/ | buo /puo˧/ | 三 /sɑ̃˧˩˧/ | 三 /saːm˥/ |
| Bốn | yiisɛ /jiːsɛ/ | yȉisīɤ /jȉːsīɤ/ | náaŋ /náːŋ/ | naani /naːni/ | biei /pjei˧/ | 四 /sɿ˥˨/ | 四 /sei˧/ |
| Năm | sɔ́ɔ́li /sɔ́ːli/ | sɔ̋ɔdhű /sɔ̋ːɗű/ | lɔ́ɔlu /lɔ́ːlu/ | suuli /suːli/ | biaa /pjaː˧/ | 五 /u˧˩˧/ | 五 /ŋ̍˩˧/ |
| Trăm | wũ /wũ/ | kʌ̄ŋ /kʌ̄ŋ/ | ŋuŋ /ŋuŋ/ | kɛmɛ /kɛmɛ/ | baeqv /pæʔ˥˥/ | 百 /piɛʔ˦˧/ | 百 /paːk˧/ |
| Xin chào | ye /je/ | dhæ̀ækpœ̀œ /ɗæ̀ːkpɒ̀ː/ | halee /haleː/ | inu uxara /inu uxaɾa/ | yiem-longx /jiem˧loŋ˨˧/ | 你好 /ni˧˩˧ xɔ˧˩˧/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ |
| Cảm ơn | nyɛŋ /ɲɛŋ/ | dhūnwɛ̋ɛ /nũ̄wɛ̋ː/ | balika /balika/ | inu wali /inu wali/ | laengz /læŋ˨˧/ | 谢 /ɕiɛ˥˨/ | 多謝 /tɔː˥ tsɛː˨/ |
| Tốt | kɛlɛ /kɛlɛ/ | sʌ̏ /sʌ̏/ | lɛ́lɛɛ /lɛ́lɛː/ | fanyi /faɲi/ | longx /loŋ˨˧/ | 好 /xɔ˧˩˧/ | 好 /hou˧˥/ |
| Mới | dɛɛ /dɛː/ | dȅe /dȅː/ | nina /nina/ | nɛɛnɛ /nɛːnɛ/ | siang /siaŋ˧/ | 新 /ɕiəŋ˧˩˧/ | 新 /sɐn˥/ |
| Đỏ | gbɛlɛ /ɡbɛlɛ/ | tɛ̋ɛn /tɛ̃̋ː/ | kpɔlu /kpɔlu/ | gbeeli /ɡbeːli/ | siqv /siʔ˥˥/ | 红 /xuəŋ˧˩/ | 紅 /hʊŋ˨˩/ |
| Trắng | púlú /púlú/ | pűu /pűː/ | kole /kole/ | fiixɛ /fiːxɛ/ | baeqc /pæʔ˨˩/ | 白 /pæ˧˩/ | 白 /paːk̚˨/ |
| Đen | tii /tiː/ | — | tɛi /tɛi/ | fɔɔrɛ /fɔːɾɛ/ | jieqv /tɕieʔ˥˥/ | 黑 /xəʔ˦˧/ | 黑 /hɐk̚˥/ |
| Xanh lá | béìzɛ̀ /be˥i˩zɛ˩/ | gblȅeyi̋dhē /ɡblȅːji̋ɗē/ | — | — | maeng /mæŋ˧/ | 绿 /luəʔ˦˧/ | 綠 /lʊk˨/ |
| Xanh lam | ɓūléèzɛ̀ /ɓu˧le˥e˩zɛ˩/ | tīi /tīː/ | buluŋ /buluŋ/ | — | mbuov /buo˦/ | 蓝 /lɑ̃˧˩/ | 藍 /laːm˨˩/ |
| Máy tính | kɔ̃pitɔ /kɔ̃pitɔ/ | — | — | ordinatɛri | — | 电脑 /tiɛ̃˥˨ nɔ˧˩˧/ | 電腦 /tiːn˨ nou̯˩˧/ |
| Cà phê | káfé /ka˥fe˥/ | — | kofe /kofe/ | — | gaafae /kaː˧fæ˧/ | — | 咖啡 /kaː˧ fɛː˥/ |
| Cam | gɛ̄ŋ́ /ɡɛ˧ŋ˥/ | — | — | — | gaam-zaiv /kaːm˧tsai˦/ | 橙 /tʂʰəŋ˧˩/ | 橙 /tsʰaːŋ˩˧/ |
Trang 1/9
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap