Basa Ngaju
Tiếng Ngaju
Nam Đảo (West Barito)
Ngaju là ngôn ngữ Dayak lớn nhất ở Trung Kalimantan, Indonesia, tập trung dọc theo các con sông Kapuas, Kahayan và Barito. Nó thuộc nhánh Barito Tây của ngữ hệ Nam Đảo — có quan hệ họ hàng xa với tiếng Malagasy (một ngôn ngữ Barito Đông) mà người nói đã vượt Ấn Độ Dương để định cư ở Madagascar vào thiên niên kỷ đầu Công nguyên. Tôn giáo Kaharingan của người Ngaju là một trong những tín ngưỡng bản địa được Indonesia chính thức công nhận, đóng góp một vốn từ nghi lễ đặc trưng.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Ngaju
Nguồn
- Turangan, Max J. R. 2005. Dayak Ngaju word list, ABVD 360 (typed by Ben Abel) and ABVD 154 (Greenhill, Blust & Gray, Austronesian Basic Vocabulary Database), which the row follows (mate, bintang, tasik, ujan, taheta, jela, kasinga, burung, batiruh); Surat Barasih Barita Bahalap (Ngaju Bible, bible.com version 2879), which gives the row's mihop, telo, lengen, hamalem, matanandau, anggor; Hardeland, August. 1859. Dajacksch-deutsches Wörterbuch. Amsterdam: F. Muller (bahuang 'Bär', wasi 'Eisen' (Banjar loan, = sanaman), madu 'Honig', sinta 'lieben', bukit 'Berg', djalatien 'neun', pusa 'Katze'); en.wiktionary Ngaju behas, wasi
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Nam Đảo (West Barito)
| Nghĩa | Tiếng Ngaju | Tiếng Banjar | Tiếng Iban | Tiếng Musi | Tiếng Mã Lai cổ | Tiếng Minangkabau | Tiếng Betawi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | danum /danum/ | banyu /baɲu/ | ai /ai/ | ayek /ajek/ | air /air/ | aia /aia/ | aèr /aɛr/ |
| Lửa | apui /apui/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /ˈapi/ |
| Mặt trời | matanandau /matanandau/ | matahari /matahari/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ | matari /matari/ | matoari /matoaɾi/ | mataari /mataˈari/ |
| Mặt trăng | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /ˈbulan/ |
| Sao | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /ˈbintaŋ/ |
| Đêm | hamalem /hamaləm/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malem /maləm/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malem /maləm/ |
| Mưa | ujan /udʒan/ | hujan /ˈhudʒan/ | ujan /uˈdʒan/ | ujan /uˈdʒan/ | — | ujan /ˈudʒan/ | ujan /uˈdʒan/ |
| Tuyết | salju /saldʒu/ | salju /saldʒu/ | seleju /səledʒu/ | — | — | salju /saldʒu/ | salju /saldʒu/ |
| Gió | riwut /riwut/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | — | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ |
| Đất | petak /petak/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ | — | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ |
| Đá | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ |
| Núi | bukit /bukit/ | gunung /ɡunuŋ/ | bukit /bukit/ | gunung /ɡunuŋ/ | — | gunuang /ɡunuaŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ |
| Biển | tasik /tasik/ | laut /laut/ | tasik /tasik/ | laot /laot/ | — | lauik /lauiʔ/ | laut /laut/ |
| Mẹ | indu /indu/ | uma /uma/ | indai /indai/ | mak /mak/ | ibu /ibu/ | amak /amaʔ/ | enyaʼ /əˈɲaʔ/ |
| Cha | bapa /bapa/ | abah /abah/ | apai /apai/ | bapak /bapak/ | bapa /bapa/ | abak /abaʔ/ | babè /baˈbɛ/ |
| Con gái | anak bawi /anak bawi/ | anak babinian /anak babinian/ | anak indu /anak indu/ | — | — | anak padusi /anaʔ padusi/ | anak perempuan /anak pərəmpuan/ |
| Tôi | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | ambo /ambo/ | guè /ɡuˈwɛ/ |
| Bạn | ikau /ikau/ | ikam /ikam/ | nuan /nuan/ | kau /kau/ | kamu /kamu/ | ang /aŋ/ | lu /lu/ |
| Chúng ta | itah / ikei /itah / ikei/ | kita / kami /kita / kami/ | kitai / kami /kitai / kami/ | kito / kami /kito / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | kito / kami /kito / kami/ | kite /kite/ |
| Tên | aran /aran/ | ngaran /ŋaran/ | nama /nama/ | namo /namo/ | ngaran /ŋaran/ | namo /namo/ | nama /ˈnama/ |
| Người | uluh /uluh/ | urang /uraŋ/ | orang /ˈoraŋ/ | wong /woŋ/ | — | urang /uraŋ/ | orang /oraŋ/ |
| Đầu | takuluk /takuluk/ | kapala /kapala/ | pala /pala/ | palak /palak/ | — | kapalo /kapalo/ | palè /palɛ/ |
| Mắt | mate /mate/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /ˈmata/ |
| Tai | pinding /pindiŋ/ | talinga /taˈliŋa/ | pending /pəndiŋ/ | telingo /teliŋo/ | — | talingo /taliŋo/ | kuping /kupiŋ/ |
| Mũi | urung /uruŋ/ | hidung /hiduŋ/ | idung /iduŋ/ | idung /iduŋ/ | — | iduang /iduaŋ/ | idung /iduŋ/ |
| Miệng | nyama /ɲama/ | muntung /muntuŋ/ | mulut /ˈmulut/ | mulut /mulut/ | — | muluik /muluiʔ/ | mulut /mulut/ |
| Răng | kasinga /kasiŋa/ | gigi /ɡiɡi/ | ngeliʼ /ŋeliʔ/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Lưỡi | jela /dʒelaʔ/ | ilat /ilat/ | dilah /dilah/ | lidah /lidah/ | lidah /lidah/ | lidah /lidah/ | lida /lida/ |
| Tay | lengen /ləŋən/ | tangan /taŋan/ | jari /dʒari/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ |
| Bàn chân | pai /pai/ | batis /batis/ | kaki /kaki/ | — | — | kaki /kaki/ | kaki /kaki/ |
| Tim | atei /atei/ | ati /ati/ | ati /ati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | ati /ati/ | ati /ˈati/ |
| Xương | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /ˈtulaŋ/ |
| Máu | daha /dahaʔ/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | dare /dare/ |
| Phân | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tai /tai/ | taik /taik/ | — | cirik /tʃiɾiʔ/ | tai /tai/ |
| Yêu | sinta /sinta/ | sayang /sajaŋ/ | rinduai /rinduai/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | cinto /tʃinto/ | cinta /ˈtʃinta/ |
| Cây | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | puʼun /puˈʔun/ |
| Chó | asu /asu/ | hadupan /hadupan/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjiang /aɲdʒiaŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ |
| Mèo | posa /posa/ | pusa /pusa/ | mayau /majau/ | kucing /kutʃiŋ/ | — /—/ | kuciang /kutʃiaŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ |
| Cá | lauk /ˈlauk/ | iwak /ˈiwak/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ |
| Chim | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buruŋ/ | buruang /buruaŋ/ | burung /buruŋ/ |
| Bướm | kakupu /kakupuʔ/ | kupu-kupu /kupukupu/ | kelelaway /kələlaway/ | — | — | ramo-ramo /ramo ramo/ | kupu-kupu /kupukupu/ |
| Trứng | tanteluh /tantəluh/ | hintalu /hintalu/ | telu /təlu/ | telok /telok/ | — | talua /talua/ | telor /təlor/ |
| Gấu | bahuang /bahuaŋ/ | biruang /biruaŋ/ | jugam /dʒuɡam/ | — | — | baribeh /baribeh/ | biruang /biruaŋ/ |
| Ngựa | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ | — | — | kudo /kudo/ | kuda /ˈkuda/ |
| Nhà | huma /huma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /ɾumah/ | rume /ˈrumə/ |
| Sữa | susu /susu/ | susu /susu/ | ai tusu /ai tusu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| Mật ong | madu /madu/ | madu /madu/ | ai manyi /ai maɲi/ | — | — | madu /madu/ | madu /madu/ |
| Muối | uyah /ujah/ | uyah /ujah/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garam /ɡaram/ | garem /ɡarəm/ |
| Rượu vang | anggor /aŋɡor/ | anggur /aŋɡur/ | wain /wain/ | — | — | anggur /aŋɡur/ | anggur /aŋɡur/ |
| Gạo | behas /behas/ | baras /baras/ | beras /bəras/ | beras /bəras/ | — | bareh /bareh/ | beras /bəras/ |
| Sắt | wasi /wasi/ | wasi /ˈwasi/ | besi /ˈbəsi/ | besi /bəsi/ | — | basi /ˈbasi/ | besi /bəˈsi/ |
| Bánh xe | roda /roda/ | roda /roda/ | peruda /pəˈruda/ | — | — | roda /roda/ | roda /roda/ |
| Lụa | sutra /sutra/ | sutra /sutra/ | sutera /sutəra/ | — | — | suto /suto/ | sutra /sutra/ |
| Sách | buku /buku/ | buku /buku/ | bup /bup/ | buku /buku/ | — | buku /buku/ | buku /buku/ |
| Ăn | kuman /kuman/ | makan /makan/ | makai /makai/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /ˈmakan/ |
| Uống | mihop /mihop/ | nginum /ŋinum/ | ngirup /ŋirup/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /ˈminum/ |
| Ngủ | batiruh /batiruh/ | guring /ɡuriŋ/ | tinduk /tinduʔ/ | tido /tido/ | tidur /tidur/ | lalok /laloʔ/ | tidur /tidur/ |
| Một | ije /ije/ | asa /asa/ | satu /satu/ | siko /siko/ | sa /sa/ | ciek /tʃieʔ/ | atu /ˈatu/ |
| Hai | due /ˈdue/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /ˈduwa/ |
| Ba | telo /təlo/ | talu /talu/ | tiga /tiɡa/ | tigo /tiɡo/ | tlu /tlu/ | tigo /tiɡo/ | tige /tiɡə/ |
| Bốn | epat /əpat/ | ampat /ampat/ | empat /əmpat/ | empat /əmpat/ | mpat /əmpat/ | ampek /ampeʔ/ | empat /əmpat/ |
| Năm | lime /lime/ | lima /lima/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ |
| Trăm | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ | seratus /səratus/ | seratus /səratus/ | ratus /ratus/ | saratuih /saratuih/ | seratus /səratus/ |
| Xin chào | salamat /salamat/ | salam /salam/ | salam /salam/ | halo /halo/ | — /—/ | salam /salam/ | salamalékum /salamaˈlekum/ |
| Cảm ơn | tarima kasih /tarima kasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | — /—/ | tarimo kasiah /taɾimo kasiah/ | makasi /maˈkasi/ |
| Tốt | bahalap /bahalap/ | bagus /baɡus/ | manah /manah/ | bagus /baɡus/ | baik /baik/ | rancak /ɾantʃaʔ/ | baèk /baˈɛʔ/ |
| Mới | taheta /taheta/ | hanyar /haɲar/ | baru /baru/ | anyar /aɲar/ | — | baru /baru/ | baru /baru/ |
| Đỏ | bahandang /bahandaŋ/ | habang /habaŋ/ | mirah /miɾah/ | merah /ˈmerah/ | merah /merah/ | sirah /siɾah/ | mèra /ˈmɛra/ |
| Trắng | baputi /baputi/ | putih /putih/ | burak /burak/ | putih /putih/ | putih /putih/ | putiah /putiah/ | puti /puti/ |
| Đen | babilem /babiləm/ | hirang /hiraŋ/ | chelum /tʃəlum/ | item /itəm/ | hitam /hitam/ | itam /itam/ | item /itəm/ |
| Xanh lá | bahijau /bahidʒau/ | hijau /hidʒau/ | ijau /idʒau/ | ijo /idʒo/ | — | ijau /idʒau/ | ijo /ˈidʒo/ |
| Xanh lam | biru /biru/ | biru /biru/ | biru /biɾu/ | — | — | biru /biɾu/ | biru /biru/ |
| Máy tính | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | — | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | pekasam /pəkasam/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Trà | teh /teh/ | teh /teh/ | te /te/ | — | — | teh /teh/ | té /te/ |
| Cà phê | kopi /kopi/ | kupi /kupi/ | kupi /kupi/ | — | — | kopi /kopi/ | kupi /kupi/ |
| 99 | jalatien puluh jalatien /dʒalatien puluh dʒalatien/ | sambilan puluh sambilan /sambilan puluh sambilan/ | semilan puluh semilan /səmilan puluh səmilan/ | — | — | sambilan puluah sambilan /sambilan puluah sambilan/ | — |
Trang 1/10
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap