Fäeag Rotuạm
Rotumano
Austronésia
O rotumano (Fäeag Rotuạm) é a língua da ilha de Rotuma, uma pequena dependência autônoma de Fiji situada a cerca de 600 km ao norte das principais ilhas fijianas. Linguisticamente é uma língua polinésia periférica (outlier) com ampla mistura lexical e estrutural polinésia ocidental (tonganês/samoano) e melanésia (fijiano), refletindo a posição de Rotuma na interface polinésia-melanésia. É famosa pelo seu complexo sistema de metátese baseado na metafonia (umlaut): fases alternadas "completa" (palavra inteira) e "incompleta" (truncada) que marcam contrastes gramaticais. Apesar da sua pequena base de falantes, mantém um uso intergeracional ativo em Rotuma.
Onde é falada
87 palavras essenciais em rotumano
Fontes
Palavras comparadas
Comparação com línguas da mesma classificação: Austronésia
| Significado | Rotumano | Samoano | Tuvaluano | Tonganês | Niueano | Fijiano | Wallisiano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | tạnu /ˈtɔnu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ |
| Fogo | rahi /ˈrahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ |
| Sol | asa /asa/ | lā /laː/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | matanisiga /matanisiŋa/ | laʻā /laʔaː/ |
| Lua | hula /hula/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | vula /βula/ | māhina /maːhina/ |
| Estrela | hefu /hefu/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | kalokalo /kalokalo/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Noite | pōngi /poŋi/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | bogi /mboŋi/ | pōʻuli /poːʔuli/ |
| Chuva | usa /usa/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ | uca /uða/ | ʻua /ʔua/ |
| Vento | lɔŋi /lɔŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | cagi /ðaŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| Terra | pera /pera/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | qele /ᵑɡele/ | kele /kele/ |
| Pedra | hạfu /ˈhɔfu/ | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | maka /maka/ | vatu /vatu/ | maka /maka/ |
| Montanha | solo /solo/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | mouga /mouŋa/ | ulunivanua /uluniβanua/ | moʻuga /moʔuŋa/ |
| Mar | sạsi /sɔsi/ | sami /sami/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | wasawasa /wasawasa/ | tai /tai/ |
| Mãe | öʻhoni /øʔhoni/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | tina /tina/ | faʻē /faʔeː/ |
| Pai | öʻfā /øʔˈfaː/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua taane /matua taːne/ | tama /tama/ | tamai /tamai/ |
| Filha | leʻ hạni /leʔ hɔni/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | tama fifine /tama fifine/ | luve yalewa /luβe jalewa/ | ʻofafine /ʔofafine/ |
| Eu | gou /ŋou/ | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | ʻäe /ʔæe/ | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | iko /iko/ | koe /koe/ |
| Nós | ʻis / ʻạmis /ʔis / ʔɔmis/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ | keda / keimami /kenda / kejmami/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Nome | asa /asa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiŋoa/ | yaca /jaða/ | higoa /hiŋoa/ |
| Pessoa | famori /famori/ | tagata /taŋata/ | tino /tino/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tamata /tamata/ | tagata /taŋata/ |
| Cabeça | filoʻu /filoʔu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ |
| Olho | mafa /mafa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Orelha | faliŋa /faliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ | daliga /ndaliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| Nariz | isu /isu/ | isu /isu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | ucu /uðu/ | ihu /ihu/ |
| Boca | nuju /nutʃu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gusu /ŋusu/ | gutu /ŋutu/ |
| Dente | ʻala /ʔala/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | bati /mbati/ | nifo /nifo/ |
| Língua | alele /ʔalele/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | alelo /alelo/ | yame /jame/ | ʻalelo /ʔalelo/ |
| Mão | siʻu /siʔu/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | liga /liŋa/ | nima /nima/ |
| Pé | lā /laː/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | hui /hui/ | yava /java/ | vaʻe /vaʔe/ |
| Coração | huga /huŋa/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | atevili /atevili/ | uto /uto/ | mafu /mafu/ |
| Osso | sui /sui/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | hui /hui/ | sui /sui/ | hui /hui/ |
| Sangue | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | dra /ndra/ | toto /toto/ |
| Amor | hanis /hanis/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | loloma /loloma/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Árvore | rou /ɾou/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | akau /akau/ | kau /kau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Cão | kạmia /kɔmia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | koli /koli/ | kulī /kuliː/ |
| Gato | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Peixe | iʻa /iʔa/ | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Pássaro | manmanu /manˈmanu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ | manumanu /manumanu/ | manu /manu/ |
| Borboleta | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | bēbē /ᵐbeːᵐbeː/ | pepe /pepe/ |
| Ovo | kalofi /kaˈlofi/ | fuamoa /fuamoa/ | fuamoa /fuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fua moa /fua moa/ | yaloka /jaloka/ | fuāmoa /fuaːmoa/ |
| Urso | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | urosa /urosa/ | bea /mbea/ | uluso /uluso/ |
| Cavalo | hạsu /hɔsu/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ | hoosi /hoːsi/ | solofanua /solofanua/ | ose /ose/ | hōsi /hoːsi/ |
| Casa | ri /ɾi/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | vale /βale/ | fale /fale/ |
| Leite | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | huʻakau /huʔakau/ | huhu /huhu/ | sucu /suðu/ | huʻa pipi /huʔa pipi/ |
| Mel | hanē /haneː/ | meli /meli/ | hani /hani/ | hone /hone/ | meli /meli/ | oni /oni/ | meli /meli/ |
| Sal | masi /masi/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ |
| Vinho | uaini /uaini/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaine /uaine/ | uaina /uaina/ | waini /waini/ | vino /vino/ |
| Arroz | raisi /raisi/ | alaisa /alaisa/ | laisi /laisi/ | laise /laise/ | laisi /laisi/ | raisi /raisi/ | lāisi /laːisi/ |
| Ferro | ʻia /ʔia/ | uʻamea /uʔamea/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | lapatoa /lapatoa/ | kaukamea /kaukamea/ | ukamea /ukamea/ |
| Roda | tokiri /tokiɾi/ | uili /uili/ | teka /teka/ | veʻeteka /veʔeteka/ | veli /veli/ | yava /java/ | teka /teka/ |
| Seda | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ | silika /silika/ |
| Livro | puku /puku/ | tusi /tusi/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | tohi /tohi/ | ivola /ivola/ | tohi /tohi/ |
| Comer | ʻā /ʔaː/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kana /kana/ | kai /kai/ |
| Beber | ʻimo /ʔimo/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ |
| Dormir | mose /ˈmose/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | mohe /mohe/ | moce /moðe/ | moe /moe/ |
| Um | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | taha /taha/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ |
| Dois | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | rua /rua/ | lua /lua/ |
| Três | folu /folu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Quatro | häke /hæke/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | vā /vaː/ | fā /faː/ |
| Cinco | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Cem | tarau /tarau/ | selau /selau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | teau /teau/ | drau /ndrau/ | teau /teau/ |
| Olá | noaʻia /noaʔia/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | bula /mbula/ | mālō te maʻuli /maːloː te maʔuli/ |
| Obrigado | faiʻaksia /faiʔaksia/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakaaue /fakaaue/ | vinaka /βinaka/ | mālō /maːloː/ |
| Bom | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ |
| Novo | foʻou /foʔou/ | fou /fou/ | fou /fou/ | foʻou /foʔou/ | foou /foou/ | vou /βou/ | foʻou /foʔou/ |
| Vermelho | miʻa /miʔa/ | mūmū /muːmuː/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | kula /kula/ | damudamu /ndamundamu/ | kula /kula/ |
| Branco | fisi /fisi/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | kena /kena/ | hinehina /hinehina/ | tea /tea/ | vulavula /βulaβula/ | hina /hina/ |
| Preto | kele /kele/ | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | uli /uli/ | loaloa /loaloa/ | ʻuli /ʔuli/ |
| Verde | čarava /tʃarava/ | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu mata /lanu mata/ | lanu laukou /lanu laukou/ | drokadroka /ndrokandroka/ | moto /moto/ |
| Azul | čarava /tʃarava/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | karakarawa /karakarawa/ | ʻui /ʔui/ |
| Computador | kompiuta /kompiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komopiuta /komopiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | olotinatea /olotinatea/ |
| Chá | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | ti /ti/ |
| Açúcar | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ |
| Laranja | mori /mori/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ |
Abrir o mapa interativo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.
Criado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Início do LangMap