Nzɛma
Tiếng Nzima
Niger-Congo
Nzima (tự danh Nzɛma) là một ngôn ngữ Kwa thuộc ngữ hệ Niger-Congo, được khoảng 330.000 người nói ở phần phía tây của Vùng Tây Ghana và khu vực phía đông lân cận của Côte d'Ivoire. Người Nzima nổi tiếng quốc tế nhất với tư cách là cộng đồng quê hương của Kwame Nkrumah, tổng thống lập quốc thời kỳ độc lập của Ghana, sinh tại Nkroful trên đất Nzima năm 1909. Về mặt ngôn ngữ học, Nzima thuộc nhánh Bia của Kwa, có quan hệ gần gũi với Ahanta và xa hơn với cụm phương ngữ lớn Twi-Akan (ak). Người Nzima duy trì những truyền thống văn hóa mạnh mẽ, bao gồm lễ hội Kundum thường niên được tổ chức khắp đất Nzima vào tháng Tám/tháng Chín. Tiếng Nzima có một truyền thống văn học phát triển, được Cục Ngôn ngữ Ghana hỗ trợ, với tài liệu giáo dục tiểu học và chương trình phát thanh bằng tiếng Nzima trên Tổng công ty Phát thanh Ghana (Ghana Broadcasting Corporation).
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Nzima
twokileti
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Niger-Congo
| Nghĩa | Tiếng Nzima | Tiếng Akan | Tiếng Baoulé | Tiếng Ga | Tiếng Adangme | Tiếng Dagbani | Tiếng Ewe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | nzule /nzule/ | nsuo /nsuo/ | nzue /nzue/ | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | kom /kom/ | tsi /tsi/ |
| Lửa | sinya /sinja/ | ogya /odʑa/ | sin /sĩ/ | la /la/ | la /la/ | buɣim /buɣim/ | dzo /dzo/ |
| Mặt trời | ewia /ewia/ | owia /owia/ | wia /wia/ | hulu /hulu/ | hyɛ /çɛ/ | wuntaŋa /wuntaŋa/ | ɣe /ɣe/ |
| Mặt trăng | siane /sjane/ | ɔsrane /ɔsrane/ | anglo /aŋlo/ | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | goli /ɡoli/ | ɣleti /ɣleti/ |
| Sao | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | nsoromma /n̩sòròmmá/ | nzraama /nzraːma/ | ŋulami /ŋùlámi/ | ŋulami /ŋulami/ | saŋmariga /saŋmariɡa/ | ɣletivi /ɣletivi/ |
| Đêm | nɔzo /nɔzo/ | anadwo /anadwo/ | kɔnguɛ /kɔŋɡʷɛ/ | nyɔŋ /ɲɔŋ/ | nyɔmi /ɲɔmi/ | yuŋ /juŋ/ | zã /zã/ |
| Mưa | ezule /ezule/ | osu /oˈsu/ | — | nugbɔ /nuˈɡbɔ/ | hiɔmi /hiɔmi/ | saa /saː/ | tsidzadza /tsidzadza/ |
| Tuyết | ezukɔtweaba /ezukɔtweaba/ | sukyerɛmma /sutɕɪrɛmma/ | — | snoo /snoː/ | snoo /snoː/ | — | sno /sno/ |
| Gió | anwoma /anwoma/ | mframa /mframa/ | aunngban /aũŋɡbã/ | kɔɔyɔɔ /kɔːjɔː/ | kɔɔhiɔ /kɔːhiɔ/ | pɔhim /pɔhim/ | aya /aja/ |
| Đất | azɛlɛ /azɛlɛ/ | asase /asase/ | asiɛ /asiɛ/ | shikpɔŋ /ʃikpɔŋ/ | zugba /zuɡba/ | tiŋa /tiŋa/ | anyigba /aɲiɡba/ |
| Đá | bolɛ /bolɛ/ | ɔboɔ /ɔˈboɔ/ | yɛbuɛ /jɛbuɛ/ | tɛ /tɛ/ | tɛ /tɛ/ | kuɣili /kuɣili/ | kpe /kpe/ |
| Núi | boka /boka/ | bepɔ /bepɔ/ | oka /oka/ | gɔŋ /ɡɔŋ/ | yoku /joku/ | zoli /zoli/ | to /to/ |
| Biển | nyevile /ɲevile/ | ɛpo /ɛpo/ | jenvie /dʒẽvie/ | ŋshɔ /ŋʃɔ/ | wo /wo/ | teeku /teːku/ | atsiaƒu /atsiaɸu/ |
| Mẹ | enwo /enwo/ | ɛna /ɛna/ | nin /nĩ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | ma /ma/ | dada /dada/ |
| Cha | papa /papa/ | agya /adʑa/ | si /si/ | tsɛ /tsɛ/ | tsɛ /tsɛ/ | ba /ba/ | fofo /fofo/ |
| Con gái | ra raalɛ /ra raːlɛ/ | ɔbabaa /ɔbabaː/ | ba bla /ba bla/ | biyoo /bijoː/ | biyo /bijo/ | bipuɣiŋga /bipuɣiŋɡa/ | vinyɔnu /viɲɔnu/ |
| Tôi | me /mè/ | me /mɪ̀/ | min /mĩ́/ | mi /mì/ | i /i/ | mani /mani/ | nye /ɲɛ/ |
| Bạn | wɔ /wɔ/ | wo /wʊ̀/ | wɔ /wɔ/ | bo /bo/ | mo /mo/ | nyini /ɲini/ | wò /wò/ |
| Chúng ta | yɛ /jɛ̀/ | yɛn /jɛ̀n/ | ye /je/ | wɔ /wɔ̀/ | wɔ /wɔ/ | tinima /tinima/ | mí /mí/ |
| Tên | duma /duma/ | din /dín/ | dunman /dũmã/ | gbɛi /ɡbɛ́i/ | biɛ /biɛ/ | yuli /juli/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ |
| Người | sonla /sonla/ | onipa /onipa/ | sran /srã/ | gbɔmɔ /ɡbɔmɔ/ | nɔmlɔ /nɔmlɔ/ | ninsala /ninsala/ | ame /ame/ |
| Đầu | ti /ti/ | etire /etire/ | ti /ti/ | yitso /jitso/ | yi /ji/ | zuɣu /zuɣu/ | ta /ta/ |
| Mắt | anye /anje/ | aniwa /aniwa/ | nyinma /ɲĩmã/ | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | nini /nini/ | ŋku /ŋku/ |
| Tai | anzo /anzo/ | aso /aso/ | su /su/ | toi /toi/ | toi /toi/ | tibili /tibili/ | to /to/ |
| Mũi | bonyi /boɲi/ | hwene /ʍene/ | bue /bue/ | gugɔŋ /ɡuɡɔŋ/ | gugwɔ /ɡuɡwɔ/ | nyee /ɲeː/ | ŋɔti /ŋɔti/ |
| Miệng | nloa /nloa/ | ano /ano/ | nuan /nuã/ | naa /naː/ | nya /ɲa/ | noli /noli/ | nu /nu/ |
| Răng | ɛjele /ɛdʒele/ | ɛse /ɛse/ | je /dʒe/ | nyɛnyoŋ /ɲɛɲoŋ/ | luŋu /luŋu/ | nyini /ɲini/ | aɖu /aɖu/ |
| Lưỡi | ɛtɛfima /ɛtɛfima/ | tɛkrɛma /tɛkrɛma/ | taaman /taːmã/ | lilɛi /lilɛi/ | lilɛ /lilɛ/ | zilinli /zilinli/ | aɖe /aɖe/ |
| Tay | ɛsa /ɛsa/ | nsa /nsa/ | sa /sa/ | nine /nine/ | nine /nine/ | nuu /nuː/ | asi /asi/ |
| Bàn chân | gyakɛ /ɡʲakɛ/ | nan /nan/ | ja /dʒa/ | nane /nane/ | nane /nane/ | napɔŋ /napɔŋ/ | afɔ /àfɔ̀/ |
| Tim | ahonle /ahonle/ | akoma /akoma/ | anwlɛn /ãwlɛ̃/ | tsui /tsui/ | tsui /tsui/ | suhu /suhu/ | dzi /dzi/ |
| Xương | bowule /bowule/ | dompe /dompe/ | owie /owie/ | wu /wu/ | wu /wu/ | kɔbili /kɔbili/ | ƒu /ɸu/ |
| Máu | mogya /moɡʲa/ | mogya /moɡʲa/ | mmoja /mːodʒa/ | lá /lá/ | muɔ /muɔ/ | ʒim /ʒim/ | ʋu /ʋu/ |
| Phân | ebinli /ebinli/ | ebin /ebin/ | wakasu /wakasu/ | wamɔ /wamɔ/ | fĩ /fĩ/ | bindi /bindi/ | afɔdzi /afɔdzi/ |
| Yêu | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | ɔdɔ /ɔdɔ/ | klo /klo/ | suɔmɔ /suɔmɔ/ | suɔmi /suɔmi/ | yu /ju/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ |
| Cây | baka /baka/ | dua /dua/ | waka /waka/ | tso /tso/ | tso /tso/ | tia /tia/ | ati /ati/ |
| Chó | kraman /kraman/ | kraman /kraman/ | alua /alua/ | gbei /ɡbei/ | gbe /ɡbe/ | baa /baː/ | avu /avu/ |
| Mèo | agyinamoa /adʑinamoa/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | bisua /bisua/ | adi /adi/ | adi /adi/ | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | dadi /dadi/ |
| Cá | fɛlɛ /fɛlɛ/ | apataa /apataː/ | jue /dʒue/ | loo /loː/ | lo /lo/ | zahim /zahim/ | tɔmelã /tɔmelã/ |
| Chim | anloma /anloma/ | anoma /aˈnoma/ | anunman /anũmã/ | loofɔlɔ /loːfɔlɔ/ | lohwe pɛlitsɛ /lohwe pɛlitsɛ/ | nooŋa /noːŋa/ | xevi /xeʋi/ |
| Bướm | ɛbolakɔlɛ /ɛbolakɔlɛ/ | afofantɔ /afofantɔ/ | abɛbɛ /abɛbɛ/ | abei /abei/ | kutu /kutu/ | kahimpiɛɣu /kahimpiɛɣu/ | kpakpaluʋui /kpakpaluʋui/ |
| Trứng | kolonvia /kolonvia/ | kosua /kosua/ | klenzua /klẽzua/ | wuɔ /wuɔ/ | hlui /hlui/ | galli /ɡalli/ | koklozi /koklozi/ |
| Ngựa | ɛkpɔnwɔ /ɛkpɔnwɔ/ | ɔpɔnkɔ /ɔpɔŋkɔ/ | nnɛn kpanngɔ /nːɛ̃ kpãŋɡɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ | wahu /wahu/ | sɔ /sɔ/ |
| Nhà | suakɛ /suakɛ/ | efie /efie/ | sua /sua/ | shia /ʃia/ | we /we/ | yili /jili/ | aƒe /aɸe/ |
| Sữa | nyɛfonzule /ɲɛfonzule/ | nufusu /nufusu/ | nɔnnɔn /nɔ̃nɔ̃/ | fufɔ /fufɔ/ | nyɔ nyu /ɲɔ ɲu/ | bihim /bihim/ | notsi /notsi/ |
| Mật ong | wolɛ /wolɛ/ | ɛwoɔ /ɛwoɔ/ | awɛma nzue /awɛma nzue/ | wo /wo/ | hwo /hwo/ | shiri /ʃiri/ | anyitsi /aɲitsi/ |
| Muối | ngyenle /ndʑenle/ | nkyene /ntɕene/ | njin /ndʒĩ/ | ŋo /ŋo/ | ŋo /ŋo/ | yalim /jalim/ | dze /dze/ |
| Rượu vang | nwanye /nwaɲe/ | bobesa /bobesa/ | duvɛn /duvɛ̃/ | wain /wain/ | wai /wai/ | wain /wain/ | wain /wain/ |
| Gạo | awule /awule/ | ɛmo /ɛmo/ | awie /awie/ | omɔ /omɔ/ | omɔ /omɔ/ | shinkaafa /ʃinkaːfa/ | mɔlu /mɔlu/ |
| Sô-cô-la | twokileti | — | sokola /sokola/ | tsɔkoleti | chocolate | chokileeti /tʃokileːti/ | tsokolate /tsokolate/ |
| Sắt | bulalɛ /bulalɛ/ | dadeɛ /dadeɛ/ | blalɛ /blalɛ/ | dade /dade/ | dade /dade/ | kurugu /kuruɡu/ | ga /ɡa/ |
| Bánh xe | ehwili /ehwili/ | ntwahonan /ntwahonan/ | kondokaa /kondokaː/ | shwiili /ʃwiːli/ | tlɔɔke nane /tlɔːke nane/ | kalinli /kalinli/ | afɔti /afɔti/ |
| Lụa | selekye /seletɕe/ | serekye /seretɕe/ | — | seda /seda/ | seda /seda/ | sinichi /sinitʃi/ | seda /seda/ |
| Sách | buluku /buluku/ | nwoma /ɲʷoma/ | fluwa /fluwa/ | wolo /wolo/ | womi /womi/ | buku /buku/ | agbalẽ /aɡbalẽ/ |
| Ăn | di /di/ | didi /didi/ | di /di/ | yɛ /jɛ/ | ye /je/ | di /di/ | ɖu /ɖu/ |
| Uống | nu /nu/ | nom /nom/ | nɔn /nɔ̃/ | nu /nu/ | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | no /no/ |
| Ngủ | dafi /dafi/ | da /da/ | lafi /lafi/ | wɔ /wɔ/ | hwɔ mahe /hwɔ mahe/ | gbihi /ɡbihi/ | dɔ alɔ̃ /dɔ alɔ̃/ |
| Một | kʊ /kʊ/ | baako /baːko/ | kun /kũ/ | ekome /ekome/ | kake /kake/ | yini /jini/ | ɖeka /ɖeka/ |
| Hai | nwiɔ /nwiɔ/ | mmienu /m̩mìɛ̀nu/ | nnyɔn /nɲɔ̃/ | enyɔ /eɲɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ | ayi /aji/ | eve /ève/ |
| Ba | nsa /nsa/ | ɛbiɛsa /ɛbiɛsa/ | nsan /nsã/ | etɛ /etɛ/ | etɛ /etɛ/ | ata /ata/ | etɔ̃ /etɔ̃/ |
| Bốn | nna /nnã/ | ɛnan /ɛnã/ | nnan /nːã/ | ejwɛ /edʒwɛ/ | eywɛ /ejwɛ/ | anahi /anahi/ | ene /ene/ |
| Năm | nnu /nnu/ | enum /ɛnũ/ | nnun /nːũ/ | enumɔ /enumɔ/ | enuɔ /enuɔ/ | anu /anu/ | atɔ̃ /atɔ̃/ |
| Trăm | ɛya /ɛja/ | ɔha /ɔha/ | ya /ja/ | oha /oha/ | lafa /lafa/ | kɔbiga /kɔbiɡa/ | alafa /alafa/ |
| Xin chào | akwaaba /akʷaːba/ | akwaaba /akʷaːba/ | akwaba /akwaba/ | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ | daa /daː/ | dasiba /dasiba/ | ŋdi /ŋdi/ |
| Cảm ơn | medaase /medaase/ | medaase /medaase/ | mo /mo/ | oyiwala /ojiwala/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | mpaɣya /mpaɣja/ | akpe /akpe/ |
| Tốt | kpa /kpa/ | pa /pa/ | kpa /kpa/ | ekpakpa /ekpakpa/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | viɛla /viɛla/ | nyo /ɲo/ |
| Mới | fofolɛ /fofolɛ/ | foforɔ /foforɔ/ | uflɛ /uflɛ/ | hee /heː/ | he /he/ | palli /palli/ | yeye /jeje/ |
| Đỏ | kɔkɔlɛ /kɔkɔlɛ/ | kɔkɔɔ /kɔkɔː/ | ɔkwlɛ /ɔkʷlɛ/ | tsuru /tsuru/ | tsu /tsu/ | ʒee /ʒeː/ | dzĩ /dziː̃/ |
| Trắng | fufule /fufule/ | fitaa /fitaː/ | ufue /ufue/ | yɛŋ /jɛŋ/ | hiɔ /hiɔ/ | piɛlli /piɛlli/ | ɣi /ɣi/ |
| Đen | bile /bile/ | tuntum /tuntum/ | ble /ble/ | diŋ /diŋ/ | yumu /jumu/ | sabinli /sabinli/ | yibɔ /jibɔ/ |
| Xanh lá | asuomenle /asuomenle/ | ahahammono /ahahammono/ | — | ŋoli /ŋoli/ | — | — | gbemumu /ɡbemumu/ |
| Xanh lam | buluwu /buluwu/ | tuntum /tuntum/ | — | bla /bla/ | bluu /bluː/ | sabilifaa /sabilifaː/ | amã /amã/ |
| Máy tính | kɔmpita /kɔmpita/ | kɔmputa /kɔmputa/ | ɔrdinatɛli /ɔrdinatɛli/ | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | kɔmpiuta /kɔmpiuta/ | komputer /komputer/ | kɔmputa /kɔmputa/ |
| Trà | tii /tiː/ | tii /tiː/ | te /te/ | tii /tiː/ | — | tii /tiː/ | tii /tii/ |
| Đường | asikyɛlɛ /asikjɛlɛ/ | asikre /asikre/ | sukwla /sukʷla/ | sikli /sikli/ | sikli /sikli/ | sichiri /sitʃiri/ | sukli /sukli/ |
| Cam | akutue /akutue/ | akutu /akutu/ | — | akutu /akutu/ | akutu /akutu/ | leemu /leːmu/ | akutu /akutu/ |
| 99 | abulahɔnla nee ngɔnla /abulahɔ̃lã neː ŋɡɔ̃lã/ | aduɔkron akron /aduɔkrõ akrõ/ | ablangwlan-nin-ngwlan /ablaŋɡʷlã nĩ ŋɡʷlã/ | nyɔŋmai nɛɛhu kɛ nɛɛhu /ɲɔŋmai nɛːhu kɛ nɛːhu/ | nyingmi nɛɛ kɛ nɛɛ /ɲiŋ͡mi nɛː kɛ nɛː/ | — | blaasiekɛ vɔ asiekɛ /blaasiekɛ vɔ asiekɛ/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap