Саха тыла
Tiếng Sakha
ngữ hệ Turk (nhánh Turk Siberia / Đông Bắc)
Tiếng Sakha (còn gọi là tiếng Yakut) là một ngôn ngữ Turk vùng Siberia, chủ yếu được nói ở Cộng hòa Sakha (Yakutia) thuộc vùng Viễn Đông Nga. Ngôn ngữ này có khoảng 450.000 người nói và là ngôn ngữ chính thức của nước cộng hòa cùng với tiếng Nga. Được viết bằng bảng chữ cái Kirin mở rộng, nó nổi bật với sự hòa âm nguyên âm phong phú, các nguyên âm dài và nguyên âm đôi, cùng nhiều từ vay mượn từ tiếng Mông Cổ và tiếng Nga do tiếp xúc qua nhiều thế kỷ.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Sakha
Nguồn
- Dellert et al. 2020, NorthEuraLex 0.9 (Sakha, row IPA follows its transcriptions with stress marks added); P. A. Sleptsov (ed.) 1972, Jakutsko-russkij slovar' (via Savelyev & Robbeets lexibank savelyevturkic "Yakut"); en.wiktionary Yakut lemmas
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: ngữ hệ Turk (nhánh Turk Siberia / Đông Bắc)
| Nghĩa | Tiếng Sakha | Tiếng Dolgan | Tiếng Khakas | Tiếng Altai | Tiếng Turk cổ | Tiếng Tofa | Tiếng Tuva |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | уу /uː/ | уу /uː/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | 𐰽𐰆𐰉 /sub/ | суғ /suɣ/ | суг /suɣ/ |
| Lửa | уот /uot/ | уот /uot/ | от /ot/ | от /ot/ | 𐰆𐱃 /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | күн /kyn/ | күн /kyn/ | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | 𐰚𐰇𐰤 /kyn/ | хүн /xyn/ | хүн /xyn/ |
| Mặt trăng | ый /ɯj/ | ый /ɯj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | 𐰀𐰖 /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | сулус /suˈlus/ | һулус /hulus/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | 𐰖𐰆𐰞𐱃𐰆𐰕 /jultuz/ | сылтыс /sɯltɯs/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ |
| Đêm | түүн /tyːn/ | түүн /tyːn/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | 𐱅𐰇𐰤 /tyn/ | тӱн /tyn/ | дүне /dyne/ |
| Mưa | ардах /ardax/ | һамыыр /haˈmɯːr/ | наңмыр /naŋˈmɯr/ | јаҥмыр /dʒaŋˈmɯr/ | — | — | чаъс /tʃɑʔs/ |
| Tuyết | хаар /xaːr/ | каар /kaːr/ | хар /xar/ | кар /kar/ | 𐰴𐰺 /qar/ | ӄар /qar/ | хар /xar/ |
| Gió | тыал /tɯal/ | тыал /tɯal/ | чил /tʃil/ | салкын /salqən/ | 𐰘𐰠 /jel/ | — | хат /xat/ |
| Đất | сир /sir/ | буор /buor/ | тобырах /tobɯrax/ | јер /dʒer/ | 𐰘𐰿 /jer/ | — | довурак /doβuˈrak/ |
| Đá | таас /taːs/ | таас /taːs/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | 𐱃𐱁 /taʃ/ | даш /daʃ/ | даш /daʃ/ |
| Núi | хайа /xaja/ | кайа /kaja/ | тағ /taɣ/ | туу /tuː/ | 𐱃𐰍 /taɣ/ | — | даг /daɣ/ |
| Biển | байҕал /bajʁal/ | байгал /bajˈɡal/ | талай /talaj/ | теҥис /teˈŋis/ | 𐱃𐰞𐰆𐰖 /taluj/ | — | далай /dalaj/ |
| Mẹ | ийэ /ije/ | иньэ /inʲe/ | іӌе /idʒe/ | эне /ene/ | 𐰜𐰏 /øɡ/ | ийе /ije/ | ава /ava/ |
| Cha | аҕа /aʁa/ | ага /aɡa/ | паба /paba/ | ада /ada/ | 𐰴𐰭 /qaŋ/ | ата /ata/ | ача /atɕa/ |
| Con gái | кыыс /kɯːs/ | кыыс /kɯːs/ | хызы /xɯˈzɯ/ | кыс /qɯs/ | 𐰶𐰃𐰕 /qɯz/ | ӄыс /qɯs/ | кыс /qɯs/ |
| Tôi | мин /min/ | мин /min/ | мин /min/ | мен /men/ | 𐰋𐰤 /ben/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Bạn | эн /en/ | эн /en/ | син /sin/ | сен /sen/ | 𐰾𐰤 /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Chúng ta | биһиги /bihiɡi/ | биһиги /bihiɡi/ | піс /pis/ | бис /bis/ | 𐰋𐰃𐰕 /biz/ | бис /bis/ | бис /bis/ |
| Tên | аат /aːt/ | аат /aːt/ | ат /at/ | ат /at/ | 𐰀𐱃 /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Người | киһи /kihi/ | киһи /kihi/ | кізі /kizi/ | кижи /kiʒi/ | 𐰚𐰃𐰾𐰃 /kiʃi/ | киши /kiʃi/ | кижи /kiʒi/ |
| Đầu | бас /bas/ | бас /bas/ | пас /pas/ | баш /baʃ/ | 𐱈 /baʃ/ | баъш /baʔʃ/ | баш /baʃ/ |
| Mắt | харах /xarax/ | карак /karak/ | харах /xarax/ | кӧс /køs/ | 𐰚𐰕 /køz/ | карак /karak/ | карак /qaraq/ |
| Tai | кулгаах /kulɡaːx/ | кулгаак /kulɡaːk/ | хулах /xulax/ | кулак /kulak/ | 𐰸𐰆𐰞𐰴𐰴 /qulqaq/ | кулак /kulak/ | кулак /qulaq/ |
| Mũi | мурун /murun/ | мунну /munnu/ | пурун /purun/ | тумчук /tumtʃuk/ | 𐰉𐰆𐰺𐰣 /burun/ | хаай /xaːj/ | думчук /dumtʃuk/ |
| Miệng | айах /ajax/ | аньак /anʲak/ | аас /aːs/ | оос /oːs/ | 𐰍𐰕 /aɣɯz/ | аас /aːs/ | аас /aːs/ |
| Răng | тиис /tiːs/ | тиис /tiːs/ | тіс /tis/ | тиш /tiʃ/ | 𐱅𐰃𐱁 /tiʃ/ | диш /diʃ/ | диш /diʃ/ |
| Lưỡi | тыл /tɯl/ | тыл /tɯl/ | тіл /til/ | тил /til/ | 𐱅𐰃𐰠 /tɯl/ | тыл /tɯl/ | дыл /dɯl/ |
| Tay | илии /iliː/ | илии /iliː/ | хол /xol/ | кол /kol/ | 𐰠𐰟 /eliɡ/ | ӄол /qol/ | хол /xol/ |
| Bàn chân | атах /atax/ | атак /atak/ | азах /azax/ | бут /but/ | 𐰑𐰴 /adaq/ | бут /but/ | бут /but/ |
| Tim | сүрэх /syrex/ | һүрэк /hyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | 𐰚𐰭𐰠 /køŋyl/ | чүрек /tʃyrek/ | чүрек /tɕyrek/ |
| Xương | уҥуох /uŋuox/ | оӈуок /oŋuok/ | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | 𐰾𐰇𐰭𐰜 /syŋyk/ | сөөк /søːk/ | сөөк /søːk/ |
| Máu | хаан /xaːn/ | каан /kaːn/ | хан /xan/ | кан /kan/ | 𐰴𐰣 /qan/ | ӄан /qan/ | хан /xan/ |
| Phân | саах /saːx/ | — | арых /arɯx/ | бок /bok/ | — | — | — |
| Yêu | таптал /taptal/ | бага /baɡa/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | сӱӱш /syːʃ/ | 𐰜𐰋 /sæb/ | — /—/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ |
| Cây | мас /mas/ | мас /mas/ | ағас /aɣas/ | агаш /aɡaʃ/ | 𐰃𐰍𐰲 /ɯɣatʃ/ | аӄаш /aqaʃ/ | ыяш /ɯjaʃ/ |
| Chó | ыт /ɯt/ | ыт /ɯt/ | адай /adaj/ | ийт /ijt/ | 𐰂𐱅 /it/ | ыът /ɯʔt/ | ыт /ɯt/ |
| Mèo | куоска /kuoska/ | мисит /misit/ | хоосха /xoːsxa/ | киске /kiske/ | — /—/ | — /—/ | диис /diːs/ |
| Cá | балык /baˈlɯk/ | балык /baˈlɯk/ | палых /pɑˈlɯx/ | балык /bɑˈlɯk/ | 𐰉𐰞𐰶 /balɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯq/ |
| Chim | көтөр /køtør/ | көтөр /køtør/ | хус /xus/ | куш /kuʃ/ | 𐰸𐱁 /quʃ/ | — | куш /kuʃ/ |
| Bướm | үрүмэччи /yrymetʃːi/ | лөрүө /løryø/ | ӧрбекей /ørbekej/ | кӧбӧлӧк /købøløk/ | — | үзүдэк /yzydek/ | ховаган /xoβaɣan/ |
| Trứng | сымыыт /sɯmɯːt/ | һымыыт /hɯmɯːt/ | нымырха /nɯmɯrxa/ | јымыртка /dʒɯmɯrtka/ | — | нюмурһа /ɲumurha/ | чуурга /tɕuːrɣa/ |
| Gấu | эһэ /ehe/ | эбэкээ /ebekeː/ | аба /aba/ | айу /aju/ | 𐰑𐰍 /adɯɣ/ | иресаӈ /iresaŋ/ | адыг /adɯɣ/ |
| Ngựa | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | 𐱃 /at/ | аът /aʔt/ | аът /aʔt/ |
| Nhà | дьиэ /dʒie/ | дьиэ /dʲie/ | тура /tura/ | айыл /ajɯl/ | 𐰋 /æb/ | өг /øɣ/ | бажың /baʒɯŋ/ |
| Sữa | үүт /yːt/ | үүт /yːt/ | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | — | сүт /syt/ | сүт /syt/ |
| Mật ong | мүөт /myøt/ | — | мӧӧт /møːt/ | бал /bal/ | — | мёот /mʲoːt/ | ары чигири /arɯ tɕiɡiri/ |
| Muối | туус /tuːs/ | туус /tuːs/ | тус /tus/ | тус /tus/ | 𐱃𐰆𐰕 /tuz/ | — | дус /dus/ |
| Rượu vang | вино /vino/ | арагы /araɡɯ/ | араға /araɣa/ | вино /vino/ | — | — | арага /araɣa/ |
| Gạo | рис /ris/ | — | ах тараан /ax taraːn/ | рис /ris/ | — | — | рис /ris/ |
| Sô-cô-la | сакалаат /sakalaːt/ | — | шоколад /ʃokolad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — | — | шоколад /ʃokoˈlad/ |
| Sắt | тимир /timir/ | тимир /timir/ | тимір /timir/ | темир /temir/ | 𐱅𐰢𐰼 /temyr/ | дэмир /demir/ | демир /demir/ |
| Bánh xe | көлөһө /køløhø/ | — | теерпек /teːrpek/ | тегелик /teɡelik/ | — | һольсоо /holʲsoː/ | дугуй /duɣuj/ |
| Lụa | солко /solko/ | — | чібек /tʃibek/ | торко /torˈqo/ | 𐰸𐰆𐱃𐰖 /qutaj/ | — | торгу /torɣu/ |
| Sách | кинигэ /kiniɡe/ | — | кинде /kinˈde/ | бичик /bitʃik/ | 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏 /bitiɡ/ | — | ном /nom/ |
| Ăn | сиэ /sie/ | аһаа /ahaː/ | чирге /tɕirɡe/ | јиир /dʒiːr/ | 𐰘𐰃- /je/ | чиир /tʃiːr/ | чиир /tɕiːr/ |
| Uống | ис /is/ | ис /is/ | ізерге /izerɡe/ | ичер /itʃer/ | 𐰃𐰲- /itʃ/ | иъжер /iʔʒer/ | ижер /iʒer/ |
| Ngủ | утуй /uˈtuj/ | утуй /uˈtuj/ | узирға /uzirɣa/ | уйуктаар /ujuktaːr/ | 𐰆𐰑𐰃- /udɯ/ | — | удуур /uˈduːr/ |
| Một | биир /biːr/ | биир /biːr/ | пір /pir/ | бир /bir/ | 𐰋𐰃𐰼 /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Hai | икки /ikˈki/ | икки /ikːi/ | ікі /iˈki/ | эки /eˈki/ | 𐰃𐰚𐰃 /eki/ | ийи /iji/ | ийи /iˈji/ |
| Ba | үс /ys/ | үс /ys/ | ӱс /ys/ | ӱч /ytʃ/ | 𐰇𐰲 /ytʃ/ | ӱш /yʃ/ | үш /yʃ/ |
| Bốn | түөрт /tyørt/ | түөрт /tyørt/ | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | 𐱅𐰇𐰼𐱅 /tørt/ | дӧрт /dørt/ | дөрт /dørt/ |
| Năm | биэс /bies/ | биэс /bies/ | пис /pis/ | беш /beʃ/ | 𐰋𐰃𐱁 /beʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ |
| Trăm | сүүс /syːs/ | һүүс /hyːs/ | чӱс /tɕys/ | јӱс /dʒys/ | 𐰘𐰇𐰕 /jyz/ | чүс /tʃys/ | чүс /tɕys/ |
| Xin chào | дорообо /doroːbo/ | дорообо /doroːbo/ | изеннер /izenner/ | эзен /ezen/ | — /—/ | — /—/ | экии /ekiː/ |
| Cảm ơn | махтал /maxtal/ | махсибыт /mɑχsɪbət/ | алғыс /alɣɯs/ | быйан /bɯjan/ | — /—/ | — /—/ | четтирдим /tɕetːirdim/ |
| Tốt | үчүгэй /ytʃyɡej/ | үчүгэй /ytʃyɡej/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | 𐰓𐰏𐰈 /ædɡy/ | эъки /eʔki/ | эки /eki/ |
| Mới | саҥа /saŋa/ | һаӈа /haŋa/ | наа /naː/ | јаҥы /dʒaˈŋɯ/ | — | — | чаа /tɕaː/ |
| Đỏ | кыһыл /kɯˈhɯl/ | кыһыл /kɯhɯl/ | хызыл /xɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɨl/ | 𐰴𐰃𐰕𐰃𐰞 /qɯzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ |
| Trắng | үрүҥ /yryŋ/ | үрүҥ /yryŋ/ | ах /ɑx/ | ак /ɑq/ | 𐰇𐰼𐰭 /yryŋ/ | ак /aq/ | ак /ɑq/ |
| Đen | хара /xaˈra/ | кара /kara/ | хара /xɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | 𐰴𐰺𐰀 /qara/ | ӄара /qaˈra/ | кара /qɑˈrɑ/ |
| Xanh lá | күөх /kyøx/ | күөк /kyøk/ | ноған /noɣan/ | јажыл /ɟaˈʒɯl/ | 𐰖𐰽𐰞 /jaʃɯl/ | — | ногаан /noɣaːn/ |
| Xanh lam | күөх /kyøx/ | күөк /kyøk/ | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | 𐰚𐰇𐰚 /køk/ | — | көк /køk/ |
| Chim cu cu | кэҕэ /keˈɣe/ | — | кӧӧк /køːk/ | кӱӱк /kyːk/ | — | — | хек /xek/ |
| Máy tính | көмпүүтэр /kømpyːˈter/ | — | компьютер /komˈpjuter/ | компьютер /komˈpjuter/ | — | — | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | — | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | — | суши /suˈʃi/ |
| Trà | чэй /tʃej/ | чаай /tʃaːj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | — | — | шай /ʃaj/ |
| Cà phê | кофе /ˈkofe/ | — | кофе /kofe/ | кофе /ˈkofe/ | — | — | кофе /ˈkofe/ |
| Đường | саахар /ˈsaːxar/ | — | сахар /saxar/ | чикир /tʃiˈkir/ | — | — | чигир /tʃiˈɣir/ |
| Cam | апельсин /apelʲˈsin/ | — | — | апельсин /apelʲˈsin/ | — | — | апельсин /apelʲˈsin/ |
| 99 | тоҕус уон тоҕус /toʁus uon toʁus/ | — | тоғызон тоғыс /toɣɯzon toɣɯs/ | тогузон тогус /toɣuˈzon toˈɣus/ | 𐱃𐰸𐰆𐰕 𐰆𐰣 𐱃𐰸𐰆𐰕 /toquz on toquz/ | — | тозан тос /tozan tos/ |
Trang 1/11
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap