Хальмг келн
Tiếng Kalmyk
Ngữ hệ Mông Cổ (phía Tây, Oirat-Kalmyk)
Tiếng Kalmyk là ngôn ngữ Mông Cổ duy nhất ở châu Âu, hậu duệ của một bộ phận người Oirat di cư đến vùng hạ lưu sông Volga vào thế kỷ 17. Năm 1648 Zaya Pandita sáng tạo "chữ rõ ràng (Todo Bichig)"; tiếng Kalmyk hiện đại dùng chữ Cyrillic với các chữ bổ sung һ ң ө ү.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Kalmyk
Nguồn
- Ethnologue: xal
- Bläsing (2003) Kalmuck (in Janhunen, The Mongolic Languages)
- UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Ngữ hệ Mông Cổ (phía Tây, Oirat-Kalmyk)
| Nghĩa | Tiếng Kalmyk | Tiếng Mông Cổ trung đại | Tiếng Mông Cổ cổ điển | Tiền Mông Cổ ngữ | Tiếng Mông Cổ | Tiếng Buryat | Tiếng Yugur Đông |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | усн /usn̩/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | ус /us/ | уһан /uhan/ | qusun /qusun/ |
| Lửa | һал /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /qal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | *gal /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | ʁal /ʁal/ |
| Mặt trời | нарн /narn/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | нар /nar/ | наран /naran/ | naran /naran/ |
| Mặt trăng | сар /sar/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | сар /sar/ | һара /hara/ | sara /sara/ |
| Sao | одн /odn̩/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | *hodun /hodun/ | од /ɔt/ | одон /odoŋ/ | hodən /hodən/ |
| Đêm | сө /sø/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | ᠰᠥᠨᠢ /søni/ | *söni /søni/ | шөнө /ʃønø/ | һүни /hyni/ | søønə /søːnə/ |
| Mưa | хур /xur/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | ᠬᠤᠷᠠ /qura/ | *kura /kura/ | бороо /bɔrɔː/ | бороо /bɔrɔː/ | xura /χura/ |
| Tuyết | цасн /tsasn/ | ᠴᠠᠰᠤᠨ /tʃasun/ | ᠴᠠᠰᠤ /tʃasu/ | *časun /tʃasun/ | цас /tsas/ | саһан /sahaŋ/ | tʃasən /tʃasən/ |
| Gió | салькн /salʲˈkn̩/ | ᠬᠡᠢ /kei/ | ᠰᠠᠯᠬᠢ /salki/ | *salkïn /salkin/ | салхи /salxi/ | һалхин /halxin/ | salɢən /salɢən/ |
| Đất | һазр /ɣazr/ | ᠬᠠᠵᠠᠷ /qadʒar/ | ᠭᠠᠵᠠᠷ /ɡadʒar/ | *gaǰar /ɡadʒar/ | газар /ɡazar/ | шорой /ʃoroj/ | ʃəruu /ʃəruː/ |
| Đá | чолун /tʃolun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaun/ | ᠴᠢᠯᠠᠭᠤᠨ /tʃilaɣun/ | *čilaɣun /tʃilaɣun/ | чулуу /tʃuluː/ | шулуун /ʃuluːŋ/ | tʃəluu /tʃəluː/ |
| Núi | уул /uːl/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aula/ | ᠠᠭᠤᠯᠠ /aɣula/ | *huɣula /huɣula/ | уул /uːɮ/ | уула /uːla/ | uula /uːla/ |
| Biển | теңгс /teŋɡs/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | ᠳᠠᠯᠠᠢ /dalai/ | *dalai /dalai/ | далай /taˈɮaj/ | далай /dalaj/ | dalii /daliː/ |
| Mẹ | ээҗ /eːdʒ/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | *eke /eke/ | ээж /eːdʒ/ | эхэ /exe/ | hge /hɡe/ |
| Cha | эцк /etsəˈkə/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /etʃiɡe/ | аав /aːw/ | эсэгэ /eseɡe/ | tʃiɣe /tʃiɣe/ |
| Con gái | күүкн /kyːkn/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | ᠥᠬᠢᠨ /økin/ | *ökin /økin/ | охин /oxin/ | басаган /basaɡan/ | — |
| Tôi | би /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | bə /bə/ |
| Bạn | чи /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /tʃi/ | чи /tʃʰi/ | ши /ʃi/ | tʃə /tʃə/ |
| Chúng ta | бидн /bidn̩/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | ᠪᠢᠳᠠ / ᠪᠠ /bida / ba/ | *bida / *ba /bida / ba/ | бид /bid/ | бидэ /bide/ | budas / buda /budas / buda/ |
| Tên | нерн /nern/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэр /ner/ | нэрэ /nere/ | nere /nere/ |
| Người | күн /kyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | ᠬᠦᠮᠦᠨ /kymyn/ | *kümün /kymyn/ | хүн /xyŋ/ | хүн /xyŋ/ | kuun /kuːn/ |
| Đầu | толһа /tolɣa/ | — | ᠲᠣᠯᠣᠭᠠᠢ /toloɣai/ | *tolagaï /tolaɡai/ | толгой /tɔlɡɔj/ | толгой /tolɡoj/ | toloʁui /toloʁui/ |
| Mắt | нүдн /nyˈdn̩/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | *nidün /nidyn/ | нүд /nyd/ | нюдэн /nʲuden/ | nudun /nudun/ |
| Tai | чикн /tʃikn̩/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | ᠴᠢᠬᠢᠨ /tʃikin/ | *čikin /tʃikin/ | чих /tɕʰiç/ | шэхэн /ʃexen/ | tʃəʁən /tʃəʁən/ |
| Mũi | хамр /xamr/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | ᠬᠠᠪᠠᠷ /qabar/ | *kamar /kamar/ | хамар /xamar/ | хамар /xamar/ | xawar /χawar/ |
| Miệng | амн /amn̩/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | ᠠᠮᠠᠨ /aman/ | *aman /aman/ | ам /am/ | аман /aman/ | aman /aman/ |
| Răng | шүдн /ʃydn̩/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | ᠰᠢᠳᠦᠨ /ʃidyn/ | *sidün /sidyn/ | шүд /ʃyd/ | шүдэн /ʃyden/ | ʃdən /ʃdən/ |
| Lưỡi | келн /keln̩/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | ᠬᠡᠯᠡᠨ /kelen/ | *kelen /kelen/ | хэл /xel/ | хэлэн /xelen/ | kelen /kelen/ |
| Tay | һар /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /qar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | *gar /ɡar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | ʁar /ʁar/ |
| Bàn chân | көл /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | ᠬᠥᠯ /køl/ | *köl /køl/ | хөл /xɵl/ | хүл /xyl/ | køl /køl/ |
| Tim | зүркн /zyrˈkən/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | *ǰirüken /dʒiryken/ | зүрх /dzyrx/ | зүрхэн /zyrxen/ | dʒyrɣen /dʒyrɣen/ |
| Xương | ясн /jasn̩/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | ᠶᠠᠰᠤᠨ /jasun/ | *yasun /jasun/ | яс /jas/ | яһан /jahaŋ/ | yasən /jasən/ |
| Máu | цусн /tsusn̩/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | ᠴᠢᠰᠤᠨ /tʃisun/ | *čisun /tʃisun/ | цус /tsus/ | шуһан /ʃuhaŋ/ | tʃusun /tʃusun/ |
| Phân | баасн /baːsn̩/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠰᠤ /baɣasu/ | — | баас /paːs/ | бааһан /baːhaŋ/ | — |
| Yêu | дурлх /durlx/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /qajira/ | — /—/ | хайр /xajr/ | дуран /duran/ | — /—/ |
| Cây | модн /moˈdn̩/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | *modun /modun/ | мод /mod/ | модон /modon/ | mɔːdən /mɔːdən/ |
| Chó | ноха /noxa/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | *nokai /nokai/ | нохой /nɔxɔj/ | нохой /noxoj/ | noxqui /noχqui/ |
| Mèo | мис /mis/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | муур /muːr/ | миисгэй /miːsɡej/ | — /—/ |
| Cá | заһсн /zaɣsn̩/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | ᠵᠢᠭᠠᠰᠤ /dʒiɡasu/ | *ǰigasu /dʒiɡasu/ | загас /ˈtsaɡas/ | загаһан /zaɡaˈhaŋ/ | dʒaʁasən /dʒaʁasən/ |
| Chim | шовун /ʃowun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤᠨ /ʃibaun/ | ᠰᠢᠪᠠᠭᠤ /ʃibaɣu/ | *sibaɣun /sibaɣun/ | шувуу /ʃuwuː/ | шубуун /ʃubuːn/ | ʃuun /ʃuːn/ |
| Bướm | эрвәкә /erwækæ/ | — | ᠡᠷᠪᠡᠬᠡᠢ /erbekei/ | *herbekei /herbekei/ | эрвээхэй /erweːxej/ | эрбээхэй /erbeːxej/ | — |
| Trứng | өндгн /øndɡn̩/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡᠨ /øndeɡen/ | ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ /ɵndeɡe/ | *öndegen /øndeɡen/ | өндөг /øndøɡ/ | үндэгэн /yndeɡen/ | bala /bala/ |
| Gấu | аю /aju/ | — | ᠪᠠᠭᠠᠪᠠᠭᠠᠢ /baɣabaɣai/ | — | баавгай /baːwɡaj/ | баабгай /baːbɡaj/ | — |
| Ngựa | мөрн /møˈrn̩/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | ᠮᠣᠷᠢᠨ /morin/ | *morïn /morin/ | морь /mɔrʲ/ | морин /morin/ | — |
| Nhà | гер /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ |
| Sữa | үсн /ysn̩/ | — | ᠰᠦᠨ /syn/ | *sün /syn/ | сүү /syː/ | һүн /hyn/ | — |
| Mật ong | бал /bal/ | — | ᠪᠠᠯ /bal/ | *bal /bal/ | бал /bal/ | бал /bal/ | — |
| Muối | давсн /dawsn̩/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ /dabusun/ | *dabusun /dabusun/ | давс /davs/ | дабһан /dabhan/ | daabsən /daːbsən/ |
| Rượu vang | чаһр /tʃaɣr̩/ | — | — | *darasun /darasun/ | дарс /dars/ | дарһан /darhan/ | — |
| Gạo | тутрһ /tutrəɣ/ | — | — | — | будаа /pʊˈtaː/ | сагаан будаа /saɡaːn budaː/ | — |
| Sô-cô-la | шоколад /ʃokolad/ | — | — | — | шоколад /ʃokoˈlad/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | — |
| Sắt | төмр /tøˈmər/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | ᠲᠡᠮᠦᠷ /temyr/ | *temür /temyr/ | төмөр /tømør/ | түмэр /tymer/ | — |
| Bánh xe | төгә /tøɡæ/ | — | ᠬᠦᠷᠳᠦ /kyrdy/ | — | дугуй /duɡuj/ | мөөр /møːr/ | — |
| Lụa | торһн /torˈɣən/ | — | ᠲᠣᠷᠭᠠ /torɣa/ | — | торго /ˈtɔrɡɔ/ | торгон /torɡon/ | — |
| Sách | дегтр /dekˈtər/ | ᠪᠢᠴᠢᠭ /bitʃiɡ/ | ᠨᠣᠮ /nom/ | — | ном /nɔm/ | ном /nom/ | — |
| Ăn | идх /itˈxə/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | *ide- /ide/ | идэх /idex/ | эдихэ /edixe/ | ede /ede/ |
| Uống | уух /uːx/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | *uu- /uu/ | уух /uːx/ | ууха /uːxa/ | uu /uː/ |
| Ngủ | унтх /untx/ | ᠤᠨᠲᠠ /unta/ | ᠤᠨᠲᠠ- /unta-/ | *unta- /unta/ | унтах /ʊntax/ | унтаха /untaxa/ | nda /nda/ |
| Một | негн /neɡn/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэг /neɡ/ | нэгэн /neɡen/ | niɣe /niɣe/ |
| Hai | хойр /xojr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /kojar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ʁuur /ʁuːr/ |
| Ba | һурвн /ɣurwn̩/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /qurban/ | ᠭᠤᠷᠪᠠᠨ /ɡurban/ | *gurban /ɡurban/ | гурав /ɡurav/ | гурбан /ɡurban/ | ʁurwan /ʁurwan/ |
| Bốn | дөрвн /dørwn̩/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | ᠳᠥᠷᠪᠡᠨ /dørben/ | *dörben /dørben/ | дөрөв /dørøv/ | дүрбэн /dyrben/ | dørwen /dørwen/ |
| Năm | тавн /tawn/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | ᠲᠠᠪᠤᠨ /tabun/ | *tabun /tabun/ | таван /tʰawaŋ/ | табан /taban/ | taawən /taːwən/ |
| Trăm | зун /zun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaun/ | ᠵᠠᠭᠤᠨ /dʒaɡun/ | *ǰagun /dʒaɡun/ | зуу /tsuː/ | зуун /zuːn/ | dʒuun /dʒuːn/ |
| Xin chào | менд /mend/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | — /—/ | сайн уу /sajn uː/ | сайн байна /sajn bajna/ | — /—/ |
| Cảm ơn | ханҗанав /xanʲdʒanaw/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | — /—/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлаа /bajarlaː/ | — /—/ |
| Tốt | сән /sæn/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | *sajin /sajin/ | сайн /sajn/ | һайн /hajn/ | sain /sajn/ |
| Mới | шин /ʃin/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃini/ | ᠰᠢᠨᠡ /ʃine/ | *sine /sine/ | шинэ /ʃine/ | шэнэ /ʃene/ | ʃənə /ʃənə/ |
| Đỏ | улан /ulan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /hulaan/ | ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ /ulaɣan/ | *hulaɣan /hulaɣan/ | улаан /ʊˈɮaːŋ/ | улаан /ʊˈlaːŋ/ | ɬaan /ɬaːn/ |
| Trắng | цаһан /tsaɣan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaqaan/ | ᠴᠠᠭᠠᠨ /tʃaɣan/ | *čagaɣan /tʃaɡaɣan/ | цагаан /tsʰaɡaːn/ | сагаан /saɡaːŋ/ | tʃaʁaan /tʃaʁaːn/ |
| Đen | хар /xar/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | ᠬᠠᠷᠠ /qara/ | *kara /kara/ | хар /xar/ | хара /xara/ | xara /χara/ |
| Xanh lá | ноһан /noˈɣan/ | ᠨ᠋ᠣᠬᠤᠬᠠᠨ /noqoan/ | ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ /noɣuɣan/ | *noguɣan /noɡuɣan/ | ногоон /nɔɡɔːŋ/ | ногоон /noˈɡoːŋ/ | noʁoon /noʁoːn/ |
| Xanh lam | көк /køˈkə/ | — | ᠬᠥᠬᠡ /køke/ | *köke /køke/ | хөх /xɵx/ | хүхэ /xyˈxe/ | — |
| Chim cu cu | көкә /køˈkæ/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хөхөө /xɵˈxɵː/ | хүбхүү /xypxyː/ | — |
| Máy tính | компьютер /komˈpjuter/ | — | — | — | компьютер /ˈkʰɔmpʰjʊtʰʲɵr̥/ | компьютер /kɔmˈpjuter/ | — |
| Trà | цә /tsæ/ | — | ᠴᠠᠢ /tʃai/ | — | цай /tsʰɛː/ | сай /saj/ | — |
| Đường | шикр /ʃikr̩/ | — | — | — | элсэн чихэр /ˈelsəŋ tʃʰixər/ | шэхэр /ʃexer/ | — |
| Cam | апельсин /apelʲˈsin/ | — | — | — | жүрж /dʒyrdʒ/ | жүрж /dʒyrdʒ/ | — |
| 99 | йирн йисн /jirn̩ jisn/ | — | — | — | ерэн ес /jeren jes/ | ерэн юһэн /jeren juhen/ | — |
| Dấu @ | эт /et/ | — | — | — | эт /et/ | — | — |
Trang 1/10
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap