x̌ikwor zik
Wakhi
indo-européen (Iranien, oriental Iranien, sud-est, Pamir)
Le wakhi est une langue iranienne orientale du groupe pamirien de la famille indo-européenne, parlée par environ 40 000 à 60 000 personnes. Ses locuteurs vivent dans les régions de haute montagne où se rejoignent l'Afghanistan, le Tadjikistan, le Pakistan et la Chine, en particulier le corridor du Wakhan. C'est essentiellement une langue orale sans écriture unique établie, et elle conserve plusieurs traits archaïques disparus dans la plupart des autres langues iraniennes.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en wakhi
чой
Sources
- none that the row follows byte for byte. Its Cyrillic is a loose transliteration; it writes в where the published Cyrillic of IBT Wakhi Luke (Institute for Bible Translation, Moscow 2001; r58 read it from page images — the PDF text layer is font-garbled and the IBT online text is gone) writes ў. The words agree with Heggarty et al. (2023) IE-CoR, doculect Wakhi of Wakhan, Afghanistan (ID 75) in юпк yupk, йир yir, шәт šat, нунг nung, мис mis, зик zik, шач šač, куп kup, хун xun, панз panʒ, труй truy, баф baf, рухн ruxn, пзыв pazʉv, and with en.wiktionary Wakhi (Latin) jupk, yir, nung, sad, ruxn, cəbɨr /t͡səbɨr/
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : indo-européen (Iranien, oriental Iranien, sud-est, Pamir)
| Sens | Wakhi | Khwar | Yaghnobi | Tadjik | Hazaragi | Pachayi | Vieux-perse |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | юпк /jupk/ | اُوغ /uɣ/ | op /op/ | об /ob/ | آو /ɑːw/ | واری /waːri/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ |
| Feu | ракс /raks/ | انگار /aŋˈɡar/ | olov /oˈlov/ | оташ /otaʃ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | انگاری /aŋɡaːri/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ |
| Soleil | йир /jir/ | یور /jor/ | xur /xur/ | офтоб /oftob/ | آفتو /ɑːftow/ | سور /sur/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ |
| Lune | зимак /zimak/ | مَس /mas/ | mahtob /mahˈtob/ | моҳ /moh/ | مه /maː/ | مس /mas/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ |
| Étoile | стар /star/ | استاری /isˈtaːɾi/ | sitora /siˈtora/ | ситора /sitoˈra/ | ستاره /sitɑra/ | تارا /taːraː/ | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ |
| Nuit | нахт /naxt/ | چھوئی /tʃʰuˈi/ | xišap /xiˈʃap/ | шаб /ʃab/ | شو /ʃaw/ | رات /rat/ | 𐎧𐏁𐎱 /xʃapa/ |
| Neige | — /—/ | ہیم /him/ | vafr /vafr/ | барф /barf/ | برف /barf/ | ہیم /hiːm/ | — |
| Terre | шәт /ʃət/ | بوم /buːm/ | zōy /zoːj/ | хок /xok/ | خاک /xɑk/ | — | 𐎲𐎢𐎷𐎡 /buːmi/ |
| Mère | нан /nan/ | نَن /nan/ | ocha /oˈtʃa/ | модар /modar/ | آبه /ɑːba/ | نا /naː/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ |
| Père | тат /tat/ | تَت /tat/ | dodo /ˈdodo/ | падар /padar/ | آته /ɑːta/ | تاتا /taːtaː/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ |
| Je | вуз /wuz/ | اوا /awa/ | man /man/ | ман /man/ | مه /ma/ | آ /aː/ | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ |
| Tu | ту /tu/ | تو /tu/ | tu /tu/ | ту /tu/ | تو /tu/ | تو /tu/ | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ |
| Nous | сак /sak/ | اسپا /ispa/ | mox /mox/ | мо /mo/ | ما /mɒ/ | اما /amaː/ | 𐎺𐎹𐎶 /vajam/ |
| Nom | нунг /nuŋ/ | نام /naːm/ | nom /nom/ | ном /nom/ | نام /nɑm/ | نام /naːm/ | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ |
| Œil | чашм /tʃaʃm/ | غیچ /ɣetʃ/ | ġurda /ˈʁurda/ | чашм /tʃaʃm/ | چم /tʃam/ | اچی /atʃiː/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ |
| Nez | мис /mis/ | نسکار /naskaːr/ | nes /nes/ | бинӣ /biˈni/ | بینی /bini/ | — | 𐎴𐎠𐏃𐎶 /naːham/ |
| Dent | дандак /dandak/ | دون /don/ | dindak /dindak/ | дандон /dandon/ | دندان /dandɒn/ | دند /dand/ | — /—/ |
| Langue | зик /zik/ | لیگینی /liˈɡini/ | zivok /zivok/ | забон /zaˈbon/ | زبان /zabɒn/ | ژیب /ʒib/ | 𐏃𐏀𐎠𐎴𐎶 /hizaːnam/ |
| Main | дос /dos/ | ہوست /host/ | dast /dast/ | даст /dast/ | دست /dast/ | دست /dast/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ |
| Pied | пуд /pud/ | پونگ /poŋɡ/ | pōda /ˈpoːda/ | пой /poj/ | پای /pɒj/ | پا /paː/ | 𐎱𐎠𐎭 /paːda/ |
| Cœur | пзыв /pzɨv/ | ہردی /harˈdi/ | dil /dil/ | дил /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ |
| Os | йашч /jaʃtʃ/ | کوڑ /koːɫ/ | sitak /sitak/ | устухон /ustuˈxon/ | استخوان /ustuxɒn/ | اټھی /aʈʰiː/ | — /—/ |
| Sang | вихн /wixn/ | لیے /lej/ | waxin /ˈwaxin/ | хун /xun/ | خون /xuːn/ | رت /ratː/ | — /—/ |
| Amour | руб /rub/ | عشق /iʃq/ | — /—/ | ишқ /iʃq/ | عشق /eʃq/ | پیار /pjaːr/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ |
| Arbre | ведж /vedʒ/ | کان /kan/ | diraxt /diˈraxt/ | дарахт /daraxt/ | درخت /daɾaxt/ | درغ /darʁ/ | — /—/ |
| Chien | шач /ʃatʃ/ | رینی /ˈreːni/ | kut /kut/ | саг /saɡ/ | سگ /seɡ/ | کوتا /kotaː/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ |
| Chat | пиш /piʃ/ | پُشی /ˈpuʃi/ | pišak /piˈʃak/ | гурба /ɡurˈba/ | پشک /poʃak/ | بلور /baloːr/ | — /—/ |
| Poisson | куп /kʰup/ | مڅھی /matsʰi/ | mohī /mohiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | ماهی /maːˈhiː/ | مچی /matʃiː/ | — /—/ |
| Maison | хун /xun/ | دُر /dur/ | kat /kat/ | хона /xona/ | خانه /xɑːna/ | جوغ /dʒoʁ/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ |
| Lait | жарж /ʒarʒ/ | ݯھیر /ʈʂʰir/ | xišift /xiʃift/ | шир /ʃir/ | شیر /ʃiːr/ | — | — |
| Manger | йав- /jav/ | ژبیک /ʒiˈbik/ | xwar /xʷar/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | خوردو /xoɾdoː/ | کخن- /kxn/ | 𐎧𐎼 /xar/ |
| Boire | пав- /pav/ | پی /piː/ | žav /ʒav/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | نوشیدو /noʃidoː/ | پی- /piː/ | 𐎱𐎠 /paː/ |
| Un | йиу /jiu/ | اِی /i/ | i /iː/ | як /jak/ | یک /jak/ | ایک /eːk/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ |
| Deux | буй /buj/ | جو /dʒu/ | du /du/ | ду /du/ | دو /du/ | دو /duː/ | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ |
| Trois | труй /truj/ | تروے /troj/ | tiray /tiˈraj/ | се /se/ | سه /se/ | لهی /ɬe/ | 𐎨𐎡𐏂 /θraja/ |
| Quatre | цыбур /tsɯbɯr/ | چور /tʃor/ | tifor /tifor/ | чор /tʃor/ | چار /tʃɒr/ | چار /tʃaːr/ | — |
| Cinq | панз /panz/ | پونج /pondʒ/ | panč /pantʃ/ | панҷ /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | — |
| Cent | сад /sad/ | شور /ʃor/ | sad /sad/ | сад /sad/ | صد /sad/ | شای /ʃaːi/ | — |
| Bonjour | салам /salam/ | السلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | salom /salom/ | салом /salom/ | سلام /salɑm/ | سلام /salaːm/ | — /—/ |
| Merci | ишкур /iʃkur/ | شکریہ /ʃukrijaː/ | rahmat /rahmat/ | раҳмат /rahˈmat/ | تشکر /taʃakkur/ | شکریه /ʃukrija/ | — /—/ |
| Bon | баф /baf/ | جَم /dʒam/ | xub /xub/ | хуб /xub/ | خو /xoː/ | شو /ʃoː/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ |
| Rouge | — /—/ | کروے /kruj/ | surx /surx/ | сурх /surx/ | سرخ /suɾx/ | لال /laːl/ | — /—/ |
| Blanc | рухн /ruxn/ | اِشپیرو /iʃˈperu/ | sapēd /saˈpeːd/ | сафед /safed/ | سفید /safed/ | — | — |
| Thé | чой | چاے /tʃaj/ | — | чой /tʃoj/ | — | — | — |
Page 1/6
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap