کھوار
Khwar
indo-européen (indo-iranien, Dardic)
Le khowar (کھوار ; ISO 639-3 : khw) est une langue indo-aryenne traditionnellement classée parmi les langues dardiques ou de l'Hindou Kouch. Il est parlé principalement par le peuple kho dans le Haut et le Bas-Chitral, au nord du Pakistan, et sert de principale langue véhiculaire régionale ; des communautés de locuteurs vivent également dans les régions voisines du Gilgit-Baltistan et du Swat ainsi que dans des villes pakistanaises. Les estimations récentes varient entre environ 300 000 et 380 000 locuteurs selon la date et l'étendue géographique des données. Le khowar conserve une riche tradition orale et littéraire et s'écrit dans un alphabet perso-arabe dérivé de l'ourdou, enrichi de lettres pour ses sons particuliers ; les travaux linguistiques emploient aussi la transcription latine. Bien que largement utilisé au Chitral, il n'a pas de statut officiel national et subit la pression de l'ourdou et de l'anglais.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en khwar
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : indo-européen (indo-iranien, Dardic)
| Sens | Khwar | Pachayi | Trégami | Wakhi | Hindko | Tadjik | Romani vlax |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | اُوغ /uɣ/ | واری /waːri/ | āw /aːw/ | юпк /jupk/ | پانڑی /paːɽ̃iː/ | об /ob/ | pani /pani/ |
| Feu | انگار /aŋˈɡar/ | انگاری /aŋɡaːri/ | aŋa /aŋa/ | ракс /raks/ | اگ /aɡ/ | оташ /otaʃ/ | jag /jaɡ/ |
| Soleil | یور /jor/ | سور /sur/ | sa /sa/ | йир /jir/ | سورج /soːradʒ/ | офтоб /oftob/ | kham /kʰam/ |
| Lune | مَس /mas/ | مس /mas/ | mas /mas/ | зимак /zimak/ | چن /tʃan/ | моҳ /moh/ | čhonut /tʃʰonut/ |
| Étoile | استاری /isˈtaːɾi/ | تارا /taːraː/ | tāra /taːra/ | стар /star/ | تارا /taːɾaː/ | ситора /sitoˈra/ | čerhaj /tʃerˈhaj/ |
| Nuit | چھوئی /tʃʰuˈi/ | رات /rat/ | yatr /jatr/ | нахт /naxt/ | رات /raːt/ | шаб /ʃab/ | rat /rat/ |
| Neige | ہیم /him/ | ہیم /hiːm/ | źim /dzim/ | — /—/ | برف /bərəf/ | барф /barf/ | iv /iv/ |
| Vent | گان /ɡan/ | واغن /waːʁan/ | — | — | ہوا /ɦəʋaː/ | бод /bod/ | balval /balval/ |
| Terre | بوم /buːm/ | — | — | шәт /ʃət/ | مٹی /mɪʈːiː/ | хок /xok/ | phuv /pʰuv/ |
| Pierre | بوہت /boht/ | — | wāṭ /waːʈ/ | — | بٹہ /baʈːaː/ | санг /saŋɡ/ | bar /bar/ |
| Montagne | زوم /zom/ | — | dā /daː/ | — | — | кӯҳ /kɵh/ | plaj /plaj/ |
| Mer | سمندار /samanˈdar/ | — | — | — | — | баҳр /bahr/ | more /ˈmore/ |
| Mère | نَن /nan/ | نا /naː/ | žey /ʒej/ | нан /nan/ | ماں /mãː/ | модар /modar/ | dej /dej/ |
| Père | تَت /tat/ | تاتا /taːtaː/ | tata /tata/ | тат /tat/ | پیو /pju/ | падар /padar/ | dad /dad/ |
| Fille | ژور /ʒuːr/ | اوی /oːj/ | ǰu /dʒu/ | — | دھی /dʱiː/ | духтар /duxtar/ | čhej /tʃʰej/ |
| Je | اوا /awa/ | آ /aː/ | e /e/ | вуз /wuz/ | میں /mɛ̃ː/ | ман /man/ | me /me/ |
| Tu | تو /tu/ | تو /tu/ | tu /tu/ | ту /tu/ | تُوں /tũː/ | ту /tu/ | tu /tu/ |
| Nous | اسپا /ispa/ | اما /amaː/ | awë /awə/ | сак /sak/ | اَسِیں /əsĩː/ | мо /mo/ | ame /ame/ |
| Nom | نام /naːm/ | نام /naːm/ | nām /naːm/ | нунг /nuŋ/ | ناں /nãː/ | ном /nom/ | anav /aˈnav/ |
| Personne | روے /roj/ | — | — | — | — | одам /oˈdam/ | manuš /maˈnuʃ/ |
| Tête | سور /sor/ | شیر /ʃiːr/ | ṣēi /ʂeːi/ | — | — | сар /sar/ | šero /ˈʃero/ |
| Œil | غیچ /ɣetʃ/ | اچی /atʃiː/ | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | чашм /tʃaʃm/ | اکھ /əkːʰ/ | чашм /tʃaʃm/ | jakh /jakʰ/ |
| Oreille | کار /kar/ | کن /kan/ | kar /kar/ | — | کن /kənː/ | гӯш /ɡɵʃ/ | kan /kan/ |
| Nez | نسکار /naskaːr/ | — | nas /nas/ | мис /mis/ | نک /nak/ | бинӣ /biˈni/ | nakh /nakʰ/ |
| Bouche | اپاک /aˈpak/ | گلان /ɡilaːn/ | aš /aʃ/ | — | — | даҳон /daˈhon/ | muj /muj/ |
| Dent | دون /don/ | دند /dand/ | düt /dyt/ | дандак /dandak/ | دند /dand/ | дандон /dandon/ | dand /dand/ |
| Langue | لیگینی /liˈɡini/ | ژیب /ʒib/ | jip /dʒip/ | зик /zik/ | جیب /dʒiːb/ | забон /zaˈbon/ | čhib /tʃʰib/ |
| Main | ہوست /host/ | دست /dast/ | doš /doʃ/ | дос /dos/ | ہتھ /hatːʰ/ | даст /dast/ | vast /vast/ |
| Pied | پونگ /poŋɡ/ | پا /paː/ | — | пуд /pud/ | پیر /peːr/ | пой /poj/ | punro /ˈpunro/ |
| Cœur | ہردی /harˈdi/ | دل /dil/ | źo /zo/ | пзыв /pzɨv/ | دل /dil/ | дил /dil/ | ilo /ilo/ |
| Os | کوڑ /koːɫ/ | اټھی /aʈʰiː/ | aṭi /aʈi/ | йашч /jaʃtʃ/ | ہڈی /həɖːiː/ | устухон /ustuˈxon/ | kokalo /ˈkokalo/ |
| Sang | لیے /lej/ | رت /ratː/ | luy /luj/ | вихн /wixn/ | خون /xuːn/ | хун /xun/ | rat /rat/ |
| Amour | عشق /iʃq/ | پیار /pjaːr/ | — /—/ | руб /rub/ | پیار /pjaːr/ | ишқ /iʃq/ | kamlipe /kamˈlipe/ |
| Arbre | کان /kan/ | درغ /darʁ/ | jala /dʒala/ | ведж /vedʒ/ | درخت /daɾaxt/ | дарахт /daraxt/ | kašt /kaʃt/ |
| Chien | رینی /ˈreːni/ | کوتا /kotaː/ | ćū̃ /tsũː/ | шач /ʃatʃ/ | کتا /kuttaː/ | саг /saɡ/ | žukel /ʒukel/ |
| Chat | پُشی /ˈpuʃi/ | بلور /baloːr/ | — /—/ | пиш /piʃ/ | بلی /billi/ | гурба /ɡurˈba/ | mačka /matʃka/ |
| Poisson | مڅھی /matsʰi/ | مچی /matʃiː/ | mäć /mæts/ | куп /kʰup/ | مچھی /mətʃʰiː/ | моҳӣ /moˈhi/ | mačho /ˈmatʃo/ |
| Oiseau | بوئیک /boˈik/ | — | — | — | — | паранда /paranda/ | čiriklo /tʃiˈriklo/ |
| Papillon | پلمنڈوک /pulmunˈɖuk/ | — | — | — | — | шапалак /ʃapalak/ | paparuga /papaˈruɡa/ |
| Œuf | ائیکون /aˈikun/ | اڼا /aɳaː/ | yau /jau/ | — | آنڈا /aːɳɖaː/ | тухм /tuxm/ | anro /ˈanro/ |
| Ours | اوہڅ /ohts/ | — | — | — | — | хирс /xirs/ | riči /ritʃi/ |
| Cheval | اِستور /isˈtor/ | گوړا /ɡoːɽaː/ | — | — | — | асп /asp/ | grast /ɡrast/ |
| Maison | دُر /dur/ | جوغ /dʒoʁ/ | amā /amaː/ | хун /xun/ | گھر /ɡʱar/ | хона /xona/ | kher /kʰer/ |
| Lait | ݯھیر /ʈʂʰir/ | — | — | жарж /ʒarʒ/ | دُدھ /dʊdʱ/ | шир /ʃir/ | thud /tʰud/ |
| Miel | مݯھی /maʈʂʰi/ | بین /beːn/ | — | — | — | асал /aˈsal/ | avdžin /avdʒin/ |
| Sel | تروپ /trup/ | لوڼ /loːɳ/ | — | — | لون /luːɳ/ | намак /naˈmak/ | lon /lon/ |
| Riz | گرینج /ɡrindʒ/ | — | — | — | — | биринҷ /biˈrindʒ/ | — |
| Fer | چومر /ˈtʃumur/ | — | — | — | لوہا /loːɦaː/ | оҳан /ohan/ | sastri /ˈsastri/ |
| Manger | ژبیک /ʒiˈbik/ | کخن- /kxn/ | — /—/ | йав- /jav/ | کھانڑا /kʰaːɽ̃aː/ | хӯрдан /xɵrˈdan/ | xav /xav/ |
| Boire | پی /piː/ | پی- /piː/ | — /—/ | пав- /pav/ | پینا /piːɳaː/ | нӯшидан /nɵʃidan/ | pijav /pijav/ |
| Dormir | پوریک /poˈrik/ | — | — | — | سونا /soːnaː/ | хобидан /xobiˈdan/ | sovel /soˈvel/ |
| Un | اِی /i/ | ایک /eːk/ | yo /jo/ | йиу /jiu/ | ہک /hikː/ | як /jak/ | jek /jek/ |
| Deux | جو /dʒu/ | دو /duː/ | du /du/ | буй /buj/ | دو /doː/ | ду /du/ | duj /duj/ |
| Trois | تروے /troj/ | لهی /ɬe/ | tre /tre/ | труй /truj/ | تن /tin/ | се /se/ | trin /trin/ |
| Quatre | چور /tʃor/ | چار /tʃaːr/ | čātā /tʃaːtaː/ | цыбур /tsɯbɯr/ | چار /tʃaːr/ | чор /tʃor/ | štar /ʃtar/ |
| Cinq | پونج /pondʒ/ | پنج /pandʒ/ | põč /põtʃ/ | панз /panz/ | پنج /pandʒ/ | панҷ /pandʒ/ | pandž /pandʒ/ |
| Cent | شور /ʃor/ | شای /ʃaːi/ | — | сад /sad/ | — | сад /sad/ | šel /ʃel/ |
| Bonjour | السلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | سلام /salaːm/ | salaam /salaːm/ | салам /salam/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | салом /salom/ | t’aves baxtalo /tʼaves baxtalo/ |
| Merci | شکریہ /ʃukrijaː/ | شکریه /ʃukrija/ | shukria /ʃukria/ | ишкур /iʃkur/ | شکریہ /ʃukrija/ | раҳмат /rahˈmat/ | najis tuke /najis tuke/ |
| Bon | جَم /dʒam/ | شو /ʃoː/ | — /—/ | баф /baf/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | хуб /xub/ | mišto /miʃto/ |
| Nouveau | نوغ /noɣ/ | نوآ /nõaː/ | — | — | — | нав /nav/ | nevo /ˈnevo/ |
| Rouge | کروے /kruj/ | لال /laːl/ | ḍẓatå /ɖʐatɔ/ | — /—/ | لال /laːl/ | сурх /surx/ | lolo /ˈlolo/ |
| Blanc | اِشپیرو /iʃˈperu/ | — | kešera /keʃera/ | рухн /ruxn/ | چٹا /tʃɪʈːaː/ | сафед /safed/ | parno /ˈparno/ |
| Noir | ݰا /ʂa/ | — | — | — | — | сиёҳ /sijoh/ | kalo /ˈkalo/ |
| Vert | اوݯ /oʈʂ/ | — | palašó /palaʃo/ | — | — | сабз /sabz/ | zeleno /zeˈleno/ |
| Bleu | اوݯ /oʈʂ/ | — | — | — | — | обӣ /obi/ | vuneto /vuˈneto/ |
| Coucou | کاکو /ˈkaːku/ | — | — | — | — | куку /kuˈku/ | kuko /ˈkuko/ |
| Thé | چاے /tʃaj/ | — | — | чой | — | чой /tʃoj/ | — |
| Sucre | شوکھور /ʃoˈkʰor/ | — | — | — | — | шакар /ʃaˈkar/ | zaharo |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap