Zeme
Tiếng Naga Zeme
Hán-Tạng
Tiếng Zeme Naga (tự danh Zeme) là một ngôn ngữ Tạng-Miến thuộc nhóm Zeme trong nhánh Kuki-Chin-Naga, được khoảng 70.000 người nói tại các vùng biên giới của bang Nagaland, Manipur và Assam ở đông bắc Ấn Độ. Người Zeme là một phần của phức hợp dân tộc-chính trị Naga rộng lớn hơn (khoảng 3 triệu người Naga trên khắp đông bắc Ấn Độ và Myanmar) nhưng khác biệt về mặt ngôn ngữ so với các thứ tiếng Naga nổi tiếng hơn như Tangkhul, Sumi và Mao. Tiếng Zeme mang các đặc điểm Tạng-Miến cổ điển: có thanh điệu (thấp/cao), hình thái danh từ đơn giản, hợp dạng động từ đa nhân xưng, và trật tự thành phần SOV. Từ thập niên 1960, các chương trình xóa mù chữ của người Naga đã tạo ra các bản dịch Kinh Thánh và tài liệu giáo dục bằng tiếng Zeme.
Nơi được sử dụng
87 từ cốt lõi trong tiếng Naga Zeme
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Hán-Tạng
| Nghĩa | Tiếng Naga Zeme | Tiếng Naga Tangkhul | Tiếng Mizo | Tiếng Hakha Chin | Tiếng Tuvalu | Tiếng Tokelau | Tiếng Ai Cập cổ đại |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | hedui /hedui/ | ze /ze/ | tui /tui/ | ti /ti/ | vai /vai/ | vai /vai/ | 𓈗 /muː/ |
| Lửa | hemi /hemi/ | mei /mei/ | mei /mei/ | mei /mei/ | afi /afi/ | afi /afi/ | 𓏴𓏏𓊮 /sedʒet/ |
| Mặt trời | naimik /naimik/ | nyithui /ɲitʰui/ | ni /ni/ | ni /ni/ | laa /laː/ | lā /laː/ | 𓇳 /raː/ |
| Mặt trăng | hekeu /hekeu/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | 𓇹 /iaːh/ |
| Sao | hegi /heɡi/ | sira /siraː/ | arsi /arsi/ | arfi /ʔarfi/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | 𓋴𓃀𓄿𓇼 /seba/ |
| Đêm | muizeu /muizeu/ | ngayashong /ŋajaʃoŋ/ | zan /zan/ | zan /zan/ | pō /poː/ | pō /poː/ | 𓎼𓂋𓎛𓇰 /ɡereh/ |
| Mưa | tingrui /tiŋrui/ | zingrot /ziŋrot/ | ruah /ruaʔ/ | ruah /rua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | 𓎛𓅱𓏏𓇲 /huːt/ |
| Tuyết | kebun /kebun/ | horam /horam/ | vur /vur/ | hawhra /hawhra/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | 𓐠𓏤𓂋𓏤𓈎𓅱𓇲𓏥 /sarakuː/ |
| Gió | tingkai /tiŋkai/ | masi /masi/ | thli /tʰli/ | thli /tʰli/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | 𓍿𓄿𓅱 /tʃauː/ |
| Đất | kedei /kedei/ | ngalei /ŋalei/ | lei /ˈlei̯/ | vawlei /vawlei/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | 𓇾 /ta/ |
| Đá | tingchu /tiŋtʃu/ | ngalung /ŋaluŋ/ | lung /luŋ/ | lung /luŋ/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | 𓇋𓈖𓂋𓊌 /iner/ |
| Núi | peloa /peloa/ | kaphung /kapʰuŋ/ | tlâng /tlaŋ/ | tlang /tlaŋ/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | 𓈋 /dʒuː/ |
| Biển | sungkeling /suŋkeliŋ/ | ngayi /ŋaji/ | tuipui /tuipui/ | rili /rili/ | tai /tai/ | moana /moana/ | 𓇋𓇋𓅖𓈗𓈘𓈇 /iːm/ |
| Mẹ | mipui /mipui/ | ina /ina/ | nu /nu/ | nu /nu/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ | 𓅐𓏏𓁐 /muːt/ |
| Cha | mipeu /mipeu/ | apa /apa/ | pa /pa/ | pa /pa/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | 𓇋𓏏 /it/ |
| Con gái | pena /pena/ | nawngalawu /nawŋalawu/ | fanu /fanu/ | fanu /fanu/ | tama fafine /tama fafine/ | afafine /afafine/ | 𓅭𓏏 /zat/ |
| Tôi | i /i/ | i /i/ | kei /kei/ | kei /kei/ | au /au/ | au /au/ | 𓇋𓏌𓎡 /inek/ |
| Bạn | nang /naŋ/ | na /na/ | nang /naŋ/ | nang /naŋ/ | koe /koe/ | koe /koe/ | 𓈖𓏏𓎡 /netek/ |
| Chúng ta | anui /anui/ | ithum /itʰum/ | keini /keini/ | kanmah /kanmaʔ/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | 𓇋𓈖𓈖 /inen/ |
| Tên | heji /hedʒi/ | amin /amin/ | hming /hmiŋ/ | min /min/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | 𓂋𓈖 /ren/ |
| Người | ziemmena /ziemːena/ | — | mi /mi/ | mi /mi/ | tino /tino/ | tagata /taŋata/ | 𓂋𓍿𓀀 /remetʃ/ |
| Đầu | mipei /mipei/ | kui /kui/ | lu /lu/ | lu /lu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | 𓁶𓏤 /tep/ |
| Mắt | mimik /mimik/ | mi /mi/ | mit /mit/ | mit /mit/ | mata /mata/ | mata /mata/ | 𓁹 /iret/ |
| Tai | mikun /mikun/ | khana /kʰana/ | beng /beŋ/ | hna /hna/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | 𓄟𓋴𓇥𓂋𓄔 /mesedʒer/ |
| Mũi | mineu /mineu/ | natang /nataŋ/ | hnar /hnar/ | hnar /hnar/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | 𓂉𓏤 /fenedʒ/ |
| Miệng | mimui /mimui/ | khamor /kʰamor/ | kâ /ka/ | kaa /kaː/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | 𓂋 /ra/ |
| Răng | migeu /miɡeu/ | ha /ha/ | ha /ha/ | ha /ha/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | 𓇋𓃀𓎛𓄑 /ibeh/ |
| Lưỡi | milei /milei/ | male /male/ | lei /lei/ | lei /lei/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | 𓄓 /nes/ |
| Tay | mipa /mipa/ | pang /paŋ/ | kut /kut/ | kut /kut/ | lima /lima/ | lima /lima/ | 𓂧𓂋𓏏 /dʒeret/ |
| Bàn chân | mipidei /mipidei/ | phei /pʰei/ | ke /ke/ | ke /ke/ | vae /vae/ | vae /vae/ | 𓂋𓂧𓂾 /red/ |
| Tim | milung /miluŋ/ | mokyaba /mokjaba/ | thinlung /tʰinluŋ/ | lung /luŋ/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | 𓇋𓃀 /ib/ |
| Xương | ra /ra/ | ara /ara/ | ruh /ruh/ | ruh /ruh/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | 𓈎𓋴𓌟 /kes/ |
| Máu | hejei /hedʒei/ | ashi /aʃi/ | thisen /tʰiseːn/ | thi /tʰî/ | toto /toto/ | toto /toto/ | 𓊃𓈖𓆑𓂐 /zenef/ |
| Phân | heba /heba/ | paai /paːi/ | êk /ek/ | ek /ʔek/ | tae /tae/ | tae /tae/ | 𓎛𓋴𓄽 /hes/ |
| Yêu | hung /huŋ/ | cha /tʃa/ | hmangaih /hmaŋai/ | daw /daw/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | 𓅓𓂋 /meri/ |
| Cây | hingbang /hiŋbaŋ/ | leiyik /leijik/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | laakau /laːkau/ | lākau /laːkau/ | 𓈖𓉔𓏏𓆭 /nehet/ |
| Chó | hetei /hetei/ | ui /ui/ | ui /ui/ | ui /ui/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | 𓃛𓅱𓃛𓅱𓃡 /iuːiuː/ |
| Mèo | ngngiaune /ŋːiaune/ | mibu /mibu/ | zawhte /zɔʔte/ | minu /minu/ | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | 𓏇𓇋𓅱𓃠 /miuː/ |
| Cá | heka /heka/ | khai /kʰai/ | sangha /saŋha/ | nga /ŋà/ | ika /ika/ | ika /ika/ | 𓂋𓅓 /rem/ |
| Chim | nruine /nruine/ | vanao /vanao/ | sava /sava/ | vate /vaʔteʔ/ | manu /manu/ | manu /manu/ | 𓄿𓊪𓂧𓅬 /aped/ |
| Bướm | timpiangbe /timpiaŋbe/ | konghang /koŋhaŋ/ | phengphehlep /pʰeŋpʰehlep/ | pelep /pelep/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | — |
| Trứng | nruibum /nruibum/ | harra /harra/ | artui /artui/ | arti /ʔarti/ | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | 𓋴𓅱𓎛𓏏𓆇 /suːhet/ |
| Gấu | hegum /heɡum/ | singom /siŋom/ | savawm /savɔm/ | vom /vom/ | pea /pea/ | pea /pea/ | — |
| Ngựa | hekun /hekun/ | sigui /siɡui/ | sakawr /sakɔr/ | rang /raŋ/ | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | 𓋴𓋴𓅓𓏏𓃗 /sesemet/ |
| Nhà | heki /heki/ | shim /ʃim/ | in /in/ | inn /in/ | fale /fale/ | fale /fale/ | 𓉐 /per/ |
| Sữa | tungdui /tuŋdui/ | seina /seinə/ | hnute tui /hnute tui/ | hnuk /hnuk/ | susu /susu/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | 𓇋𓂋𓍿𓏏𓏈 /irtʃet/ |
| Mật ong | ngkuidi /ŋkuidi/ | khuira /kʰuira/ | khuaizu /kʰuaizu/ | khuaihliti /kʰuaihliti/ | hani /hani/ | meli /meli/ | 𓆤𓏏 /bit/ |
| Muối | nehai /nehai/ | machi /matʃi/ | chi /tʃi/ | ci /tsi/ | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | 𓎛𓌳𓄿𓏏𓍖𓈒𓏥 /hemat/ |
| Rượu vang | wain /wain/ | drakhara /drakʰaːra/ | uain /uain/ | misur hang /misur haŋ/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | 𓇋𓂋𓊪𓏊 /irep/ |
| Gạo | hebi /hebi/ | mawon /mawon/ | buh /buh/ | facang /fatsaŋ/ | laisi /laisi/ | — | — |
| Sắt | hegei /heɡei/ | mari /mari/ | thîr /tʰiːr/ | thir /tʰir/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | 𓃀𓇋𓄿𓈖𓊪𓏏𓇯 /bia en pet/ |
| Bánh xe | pigua /piɡua/ | kangphei /kaŋpʰei/ | tawlailîr ke /tɔlailiːr ke/ | kekual /kekual/ | teka /teka/ | uili /uili/ | — |
| Sách | leisi /leisi/ | lairik /lairik/ | lehkhabu /leʔkʰabu/ | cauk /tsauk/ | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | 𓏛𓏏𓏤𓍼𓏤 /medʒat/ |
| Ăn | teu /teu/ | ngui /ŋui/ | ei /ei/ | ei /ei/ | kai /kai/ | kai /kai/ | 𓃹𓈖𓅓𓀁 /wenem/ |
| Uống | sak /sak/ | rai /rai/ | in /in/ | din /din/ | inu /inu/ | inu /inu/ | 𓊃𓅨𓂋𓀁 /zuːr/ |
| Ngủ | zei /zei/ | pi /pi/ | mut /mut/ | it /ʔit/ | moe /moe/ | moe /moe/ | 𓋴𓇥𓂋 /sedʒer/ |
| Một | kat /kat/ | kha /kʰa/ | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | 𓏤 /waː/ |
| Hai | kena /kena/ | khani /kʰani/ | pahnih /pahniʔ/ | pahnih /pahniʔ/ | lua /lua/ | lua /lua/ | 𓌢𓏌𓏤𓏤 /senuːi/ |
| Ba | kechum /ketʃum/ | kathum /katʰum/ | pathum /patʰum/ | pathum /patʰum/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | 𓏼 /xemetuː/ |
| Bốn | medai /medai/ | mati /məti/ | pali /pali/ | pali /pali/ | fā /faː/ | fā /faː/ | 𓏽 /ifeduː/ |
| Năm | mengeu /meŋeu/ | phanga /pʰəŋa/ | panga /paŋa/ | panga /paŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | 𓏾 /diuː/ |
| Trăm | heiket /heiket/ | shakha /ʃakʰə/ | za /za/ | za /za/ | selau /selau/ | helau /helau/ | 𓍢 /ʃet/ |
| Xin chào | hangba /haŋba/ | hayau /hajau/ | chibai /tʃibai/ | na dam maw /na dam maw/ | taalofa /taːlofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | 𓇋𓐩𓆓𓏛𓁷𓏤 /inedʒ her/ |
| Cảm ơn | kazi /kazi/ | ase /ase/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ka lawm /ka lawm/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | 𓇼𓊹𓈖 /duːa netʃer en/ |
| Tốt | keibe /keibe/ | kahei /kahei/ | ṭha /tɾʰa/ | ṭha /ʈʰa/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | 𓄤 /nefer/ |
| Mới | karchibe /kartʃibe/ | kathar /katʰar/ | thar /tʰar/ | thar /tʰar/ | fou /fou/ | fōu /foːu/ | 𓌳𓄿𓅱𓏛 /mauːi/ |
| Đỏ | kegebe /keɡebe/ | kahunga /kahuŋa/ | sen /sen/ | sen /sen/ | kula /kula/ | kukula /kukula/ | 𓂧𓈙𓂋𓅟 /deʃer/ |
| Trắng | kehabe /kehabe/ | kachar /katʃar/ | vâr /var/ | raang /raːŋ/ | kena /kena/ | paepae /paepae/ | 𓌉 /hedʒ/ |
| Đen | ketikbe /ketikbe/ | kachik /katʃik/ | dum /dum/ | dum /dum/ | uli /uli/ | uli /uli/ | 𓆎𓅓 /kem/ |
| Xanh lá | kanzaibe /kanzaibe/ | khamateka /kʰamateka/ | hring /hriŋ/ | hring /hriŋ/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu meamata /lanu meamata/ | 𓇅 /wadʒ/ |
| Xanh lam | kanzaibe /kanzaibe/ | khamaying /kʰamajiŋ/ | dumpâwl /dumpɔl/ | — | lanu moana /lanu moana/ | lanumoana /lanumoana/ | 𓇅 /wadʒ/ |
| Trà | sa /sa/ | — | thingpui /tʰiŋpui/ | lakphak /lakpʰak/ | tī /tiː/ | — | — |
| 99 | riaksekui ze sekui /riaksekui ze sekui/ | hangchikoda chiko /haŋtʃikoda tʃiko/ | sawmkua leh pakua /sɔmkua leʔ pakua/ | sawmkua le pakua /sɔmkua le pakua/ | iva sefulu iva /iva sefulu iva/ | iva hefuluiva /iva hefuluiva/ | 𓎎𓐂 /pesedʒiuː pesedʒuː/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap