Maaya Tzij
Maya classique
Maya · variété historique / masquée
Aussi appelé: Classical Maya, Mayan
Le maya classique (Chʼoltiʼ, « la langue des basses terres de langue chʼol ») était la langue de prestige de l'ancienne civilisation maya à l'époque classique (v. 250–900 apr. J.-C.), consignée dans le système d'écriture mésoaméricain précolombien le plus abouti — et le seul substantiellement déchiffré. L'écriture hiéroglyphique maya, un système logo-syllabique d'environ 800 signes distincts, consignait l'histoire, la chronologie dynastique, l'astronomie, le rituel et la mythologie sur des stèles, des linteaux, des codex et des vases en céramique. Les progrès du déchiffrement depuis les années 1950 (Knorozov, Proskouriakoff) ont permis de lire la plupart des textes. La langue littéraire classique reposait sur le cholan (ancêtre du chʼortiʼ et du chol modernes).
Où elle est parlée
87 mots essentiels en maya classique
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Maya
| Sens | Maya classique | Maya itzá | Maya yucatèque | Tzeltal | Chontal de Tabasco | Chol | Tojolabal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Feu | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼajkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼajk /kʼahk/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ |
| Soleil | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼajkʼal /kʼahkʼal/ | kʼin /kʼin/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ |
| Lune | uh /uh/ | uj /uh/ | uj /uh/ | u /u/ | ä /æ/ | uw /uw/ | ixaw /iʃaw/ |
| Étoile | ekʼ /eːkʼ/ | ekʼ /ekʼ/ | eekʼ /eːkʼ/ | ekʼ /ekʼ/ | ekʼ /ʔekʼ/ | ekʼ /ʔekʼ/ | kʼanal /kʼanal/ |
| Nuit | akʼabʼ /akʼaɓ/ | akʼabʼ /akʼaɓ/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ | ajkʼabal /ahkʼaɓal/ | akʼäb /akʼɨb/ | akʼälel /akʼɨlel/ | aʼkwal /aʔkʷal/ |
| Pluie | haʼal /haʔal/ | — | cháak /tʃáːk/ | jaʼal /haʔal/ | — | jaʼal /haʔal/ | — |
| Vent | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | iikʼ /iːkʼ/ | ikʼ /ʔikʼ/ | — | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ʔikʼ/ |
| Terre | kab /kab/ | luʼum /luʔum/ | luʼum /luʔum/ | lum /lum/ | lum /lum/ | lum /lum/ | luʼum /luʔum/ |
| Pierre | tuun /tuːn/ | tunich /tunitʃ/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ | ton /ton/ | jiʼtun /hiʔtun/ | xajlel /ʃahlel/ | ton /ton/ |
| Montagne | witz /wits/ | — | wiits /wiːts/ | wits /wits/ | tzʼik /tsʼik/ | wits /wits/ | wits /wits/ |
| Mer | kʼahkʼ nab /kʼahkʼ nab/ | — | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ | mar /mar/ | nab /nab/ | ñajb /ɲahɓ/ | niwan paman jaʼ /niwan paman haʔ/ |
| Mère | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | meʼ /meʔ/ | naʼ /naʔ/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | nan /nan/ |
| Père | yuum /juːm/ | tat /tat/ | taata /taːta/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Je | hiin /hiːn/ | ten /ten/ | teen /teːn/ | joʼon /hoʔon/ | noʼon /noʔon/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | keʼn /keʔn/ |
| Tu | hat /hat/ | tech /tetʃ/ | teech /teːtʃ/ | jaʼat /haʔat/ | neʼet /neʔet/ | jatyet /hatʲet/ | weʼn /weʔn/ |
| Nous | — /—/ | toʼon /toʔon/ | toʼon /toʔon/ | joʼotik / joʼotikon /hoʔotik / hoʔotikon/ | noʼonla /noʔonla/ | joñonla / joñon lojon /hoɲonla / hoɲon lohon/ | keʼntik / keʼntikon /keʔntik / keʔntikon/ |
| Nom | kʼabaʼ /kʼaˈɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | biil /ɓiːl/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ |
| Personne | winik /winik/ | — | máak /maːk/ | ants winik /ants winik/ | winik /winik/ | kixtyañu /kiʃtʲaɲu/ | winkil /winkil/ |
| Tête | jol /hol/ | — | pool /poːl/ | jol /hol/ | pam /pam/ | jol /hol/ | ʼolom /ʔolom/ |
| Œil | ut /ut/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | sit /sit/ | wich /witʃ/ | wut /wut/ | satej /sateh/ |
| Oreille | chikin /tʃikin/ | xikin /ʃikin/ | xikin /ʃikin/ | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ | chikin /tʃikin/ |
| Nez | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ | niʼ /niʔ/ |
| Bouche | tiʼ /tiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ | tiʼ /tiʔ/ |
| Dent | eh /eh/ | koh /koh/ | koh /koh/ | ehal /ehal/ | ej /eh/ | ej /eh/ | ex /eʃ/ |
| Langue | akʼ /akʼ/ | akʼ /akʼ/ | aakʼ /aːkʼ/ | akʼ /akʼ/ | akʼ /akʼ/ | äkʼ /ɨkʼ/ | akʼ /akʼ/ |
| Main | kʼab /kʼab/ | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ | kʼäb /kʼɨb/ | kʼäb /kʼɨɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Pied | ook /oːk/ | — | ook /oːk/ | ok /ok/ | ok /ok/ | ok /ok/ | ok /ok/ |
| Cœur | pixan /piʃan/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | oʼtan /oʔtan/ | pixan /piʃan/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | altzil /altsil/ |
| Os | baak /ɓaːk/ | bʼak /ɓak/ | bʼaak /ɓaːk/ | bak /ɓak/ | bak /ɓak/ | bäk /ɓɨk/ | bakel /ɓakel/ |
| Sang | kʼikʼ /kʼikʼ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chikʼel /tʃikʼel/ |
| Amour | yaah /jaːh/ | yakunti /jakunti/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | kʼanbey /kʼanbej/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | skʼana /skʼana/ |
| Arbre | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Chien | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | wichuʼ /witʃuʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Chat | miis /miːs/ | mis /mis/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | ajmis /ahmis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Poisson | kay /kaj/ | käy /kɨj/ | kay /kaj/ | chay /tʃaj/ | buchʼ /butʃʼ/ | chäy /tʃɨj/ | chay /tʃaj/ |
| Oiseau | mut /mut/ | chʼiichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | mut /mut/ | mut /mut/ | mut /mut/ | yal chan /jal tʃan/ |
| Maison | otoch /otoːtʃ/ | nah /nah/ | naj /nah/ | na /na/ | otot /otot/ | otyot /otjot/ | naj /nah/ |
| Livre | huun /huːn/ | Juʼumilxok /huʔumilʃok/ | juʼun /huʔun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | juñ /huɲ/ | juʼun /huʔun/ |
| Manger | weʼ /weʔ/ | jant /hant/ | jaant /haːnt/ | weʼel /weʔel/ | weʼ /weʔ/ | kʼux /kʼuʃ/ | waʼel /waʔel/ |
| Boire | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ | uchʼel /utʃʼel/ | ukʼe /ukʼe/ | uchʼ /utʃʼ/ | ukʼ /ukʼ/ |
| Dormir | way /waj/ | wenel /wenel/ | wenel /wenel/ | way /waj/ | wäye /wɨje/ | wäyel /wɨjel/ | wayel /wajel/ |
| Un | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Deux | chaʼ /tʃaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | cheb /tʃeb/ | chaʼ /tʃaʔ/ | chaʼ /tʃaʔ/ | chabʼ /tʃaɓ/ |
| Trois | ox /oʃ/ | ox /oʃ/ | óox /ʔoːʃ/ | oxeb /oʃeb/ | ux /uʃ/ | uxpʼejl /uʃpʼehl/ | oxe /oʃe/ |
| Quatre | kan /kan/ | kan /kan/ | kan /kan/ | chaneb /tʃaneb/ | chan /tʃan/ | chämpʼejl /tʃɨmpʼehl/ | chane /tʃane/ |
| Cinq | hoʼ /hoʔ/ | — | joʼ /hoʔ/ | joʼeb /hoʔeɓ/ | joʼ /hoʔ/ | joʼ /hoʔ/ | joʼe /hoʔe/ |
| Bonjour | bix a beel /biʃ a beːl/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | banti winik /banti winik/ | bin a bel /bin a bel/ | kabʼ /kaɓ/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ |
| Merci | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios bʼotik /dios botik/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | wokol awal /wokol awal/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | wokolix awälä /wokoliʃ awɨlɨ/ | yuj /juh/ |
| Bon | utz /uts/ | malobʼ /malob/ | maʼalob /maʔalob/ | lek /lek/ | tsʼak /tsʼak/ | utsʼat /utsʼat/ | lek /lek/ |
| Nouveau | achʼ /atʃʼ/ | — | túumben /tuːmben/ | achʼ /atʃʼ/ | tzijib /tsihib/ | tsijib /tsihiɓ/ | yajkʼachil /jahkʼatʃil/ |
| Rouge | chak /tʃak/ | chäk /tʃɨk/ | chak /tʃak/ | tsajal /tsahal/ | chäk /tʃɨk/ | chächäk /tʃɨtʃɨk/ | chak /tʃak/ |
| Blanc | sak /sak/ | säk /sək/ | sak /sak/ | sak /sak/ | säk /sæk/ | säsäk /sɨsɨk/ | sak /sak/ |
| Noir | ikʼ /ikʼ/ | — | box /boʃ/ | ijkʼal /ihkʼal/ | ikʼ /ikʼ/ | iʼikʼ /iʔikʼ/ | kʼikʼ /kʼikʼ/ |
| Vert | yax /jaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | yax /jaʃ/ | yäx /jɨʃ/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
| Bleu | yax /jaʃ/ | — | yaʼax /jaʔaʃ/ | yax /jaʃ/ | yäx /jɨʃ/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ |
Page 1/7
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap