basa Sunda buhun
Vieux soundanais
austronésien (malayo-polynésien, sundique) · variété historique / masquée
Le vieux soundanais est la langue austronésienne littéraire des royaumes soundanais de Java occidental (notamment le Pajajaran, 1042-1579 apr. J.-C.), distincte du vieux javanais (kawi) du centre et de l'est de Java. Attesté dans des inscriptions sur pierre et des manuscrits sur feuilles de palmier (lontar), notamment le Carita Parahyangan (~XVIe s., une chronique soundanaise), le Sanghyang Siksakandang Karesian (1518) et le récit de voyage Bujangga Manik. Il employait l'écriture vieux-soundanaise (un abugida distinct dérivé de la brahmi, et non le hanacaraka javanais). Après la chute du Pajajaran en 1579 face aux forces islamiques du sultanat de Banten, le vieux soundanais céda peu à peu la place au soundanais moderne (su) ainsi qu'aux écritures hanacaraka de style javanais et pegon arabe.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en vieux soundanais
Sources
- Noorduyn & Teeuw (2006) Three Old Sundanese Poems
- Atja & Saleh (1981) Carita Parahyangan
- Glottolog: olds1242
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : austronésien (malayo-polynésien, sundique)
| Sens | Vieux soundanais | Soundanais | Ancien javanais | Vieux malais | Balinais | Ngaju | Lampung |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | cai /tʃai/ | cai /tʃai/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ | air /air/ | yeh /jeh/ | danum /danum/ | way /waj/ |
| Feu | apuy /apuj/ | seuneu /sɯnɯ/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ | api /api/ | api /api/ | apui /apui/ | apui /apui/ |
| Soleil | panon poe /panon poe/ | panonpoé /panɔnpɔe/ | ꦱꦸꦂꦪ /surja/ | matari /matari/ | matanai /matanai/ | matanandau /matanandau/ | matarani /matarani/ |
| Lune | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | béntang /bentaŋ/ | béntang /bentaŋ/ | ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ /lintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nuit | peuting /pɯtiŋ/ | peuting /pəutiŋ/ | ꦮꦼꦔꦶ /wəŋi/ | malam /malam/ | peteng /pətəŋ/ | hamalem /hamaləm/ | dibingi /dibiŋi/ |
| Terre | lemah /ləmah/ | taneuh /tanəuh/ | ꦭꦼꦩꦃ /ləmah/ | — | tanah /tanah/ | petak /petak/ | tanoh /tanoh/ |
| Pierre | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | ꦮꦠꦸ /watu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /batu/ |
| Mer | tasik /tasik/ | laut /ˈlaut/ | ꦭꦺꦴꦢ꧀ /lod/ | — | pasih /pasih/ | tasik /tasik/ | lawok /lawoʔ/ |
| Mère | indung /induŋ/ | indung /induŋ/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ | ibu /ibu/ | meme /meme/ | indu /indu/ | ina /ina/ |
| Père | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | ꦫꦩ /rama/ | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | bak /baʔ/ |
| Je | aing /aiŋ/ | kuring /kuriŋ/ | ꦄꦏꦸ /aku/ | aku /aku/ | tiang /tijaŋ/ | aku /aku/ | nyak /ɲaʔ/ |
| Tu | kita /kita/ | manéh /maneh/ | ꦏꦶꦠ /kita/ | kamu /kamu/ | cai /tʃai/ | ikau /ikau/ | niku /niku/ |
| Nous | urang /uraŋ/ | urang /uraŋ/ | ꦏꦩꦶ /kami/ | kita / kami /kita / kami/ | iraga /iraɡa/ | itah / ikei /itah / ikei/ | ram / sikam /ʁam / sikam/ |
| Nom | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ꦔꦫꦤ꧀ /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | adan /adan/ | aran /aran/ | gelagh /ɡəlaʁ/ |
| Personne | janma /dʒanma/ | jalma /dʒalma/ | ꦮ꧀ꦮꦁ /wwaŋ/ | — | anak /anak/ | uluh /uluh/ | jelema /dʒələma/ |
| Œil | panon /panon/ | panon /panɔn/ | ꦩꦠ /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mate /mate/ | mata /mata/ |
| Nez | irung /iruŋ/ | irung /iruŋ/ | ꦲꦶꦫꦸꦁ /hiruŋ/ | — | cunguh /tʃuŋuh/ | urung /uruŋ/ | irung /iʁuŋ/ |
| Dent | huntu /huntu/ | huntu /huntu/ | ꦲꦸꦤ꧀ꦠꦸ /huntu/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | kasinga /kasiŋa/ | ipon /ipon/ |
| Langue | letah /lətah/ | létah /leːtah/ | ꦆꦭꦠ꧀ /ilat/ | lidah /lidah/ | layah /lajah/ | jela /dʒelaʔ/ | emo /əmo/ |
| Main | leungeun /lɯŋɯn/ | leungeun /lɯŋɯn/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | lengen /ləŋən/ | pungow /puŋow/ |
| Pied | suku /suku/ | suku /suku/ | ꦱꦸꦏꦸ /suku/ | — | cokor /tʃokor/ | pai /pai/ | kukut /kukut/ |
| Cœur | hate /hate/ | haté /hate/ | ꦲꦠꦶ /hati/ | hati /hati/ | manah /manah/ | atei /atei/ | hati /hati/ |
| Os | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | ꦧꦭꦸꦁ /baluŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tehulan /təhulon/ |
| Sang | getih /ɡətih/ | getih /ɡətih/ | ꦫꦃ /rah/ | darah /darah/ | getih /ɡətih/ | daha /dahaʔ/ | rah /ʁɔh/ |
| Amour | nyaah /ɲaːh/ | bogoh /bɔɡɔh/ | ꦱꦶꦃ /sih/ | sayang /sajaŋ/ | tresna /tresna/ | sinta /sinta/ | cinta /tʃinta/ |
| Arbre | kayu /kaju/ | tangkal /taŋkal/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ | kayu /kaju/ | punyan /puɲan/ | kayu /kaju/ | batang kayu /bataŋ kaju/ |
| Chien | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | ꦄꦱꦸ /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | cicing /tʃitʃiŋ/ | asu /asu/ | asu /asu/ |
| Chat | ucing /utʃiŋ/ | ucing /utʃiŋ/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ | — /—/ | meong /meoŋ/ | posa /posa/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Poisson | lauk /lauk/ | lauk /ˈlauk/ | ꦆꦮꦏ꧀ /iwak/ | ikan /ikan/ | be /be/ | lauk /ˈlauk/ | iwa /ˈiwo/ |
| Oiseau | manuk /manuk/ | manuk /manʊk/ | ꦩꦤꦸꦏ꧀ /manuk/ | burung /buruŋ/ | kedis /kədis/ | burung /buruŋ/ | burung /buʁuŋ/ |
| Maison | imah /imah/ | imah /imah/ | ꦈꦩꦃ /umah/ | rumah /rumah/ | umah /umah/ | huma /huma/ | lamban /lamban/ |
| Sel | uyah /ujah/ | uyah /ujah/ | ꦈꦪꦃ /ujah/ | garam /ɡaram/ | uyah /ujah/ | uyah /ujah/ | uyah /ujah/ |
| Livre | apus /apus/ | buku /ˈbuku/ | ꦥꦸꦱ꧀ꦠꦏ /pustaka/ | — | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ |
| Manger | nyatu /ɲatu/ | dahar /dahar/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ | makan /makan/ | ngajeng /ŋadʒeŋ/ | kuman /kuman/ | nganik /ŋanik/ |
| Boire | nginum /ŋinum/ | nginum /ŋinum/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ | minum /minum/ | nginem /ŋinem/ | mihop /mihop/ | nginum /ŋinum/ |
| Dormir | saré /sare/ | saré /sare/ | ꦠꦸꦫꦸ /turu/ | tidur /tidur/ | pules /ˈpules/ | batiruh /batiruh/ | pedom /pədɔm/ |
| Un | hiji /hidʒi/ | hiji /hidʒi/ | ꦌꦏ /eka/ | sa /sa/ | besik /besik/ | ije /ije/ | sai /sai/ |
| Deux | dwa /dwa/ | dua /duwa/ | ꦫ꧀ꦮ /rwa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | due /ˈdue/ | rua /ruwa/ |
| Trois | telu /təlu/ | tilu /tilu/ | ꦠꦼꦭꦸ /təlu/ | tlu /tlu/ | telu /təlu/ | telo /təlo/ | telu /təlu/ |
| Quatre | opat /opat/ | opat /opat/ | ꦥꦠ꧀ /pat/ | mpat /əmpat/ | papat /papat/ | epat /əpat/ | pat /pat/ |
| Cinq | lima /lima/ | lima /lima/ | ꦭꦶꦩ /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lime /lime/ | lima /lima/ |
| Bonjour | wilujeng /wiludʒəŋ/ | sampurasun /sampurasun/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ | — /—/ | om swastiastu /om swastiastu/ | salamat /salamat/ | tabik /tabik/ |
| Merci | nuhun /nuhun/ | hatur nuhun /hatur nuhun/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ | — /—/ | matur suksma /matur suksma/ | tarima kasih /tarima kasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ |
| Bon | hade /hade/ | hadé /hade/ | ꦲꦪꦸ /haju/ | baik /baik/ | becik /betʃik/ | bahalap /bahalap/ | hayep /hajep/ |
| Rouge | beureum /bɯrɯm/ | beureum /bərəum/ | ꦄꦧꦁ /abaŋ/ | merah /merah/ | barak /barak/ | bahandang /bahandaŋ/ | suluh /suluh/ |
| Blanc | bodas /bodas/ | bodas /bodas/ | ꦥꦸꦠꦶꦃ /putih/ | putih /putih/ | putih /putih/ | baputi /baputi/ | handak /handak/ |
| Noir | hideung /hidɯŋ/ | hideung /hidəuŋ/ | ꦲꦶꦉꦁ /hirəŋ/ | hitam /hitam/ | selem /sələm/ | babilem /babiləm/ | halom /halom/ |
| Sushi | tarasi /tarasi/ | sushi /ˈsuʃi/ | ꦝꦺꦁ /ɖeŋ/ | pekasam /pəkasam/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap