ʻŌlelo Hawaiʻi
Havaiano
Austronésia (Polinésia)
Também conhecido como: Hawaiian
O havaiano (ʻōlelo Hawaiʻi) é uma língua polinésia do ramo marquesano (polinésio oriental, língua irmã do taitiano e do marquesano), língua indígena das ilhas Havaí e cooficial com o inglês no Estado do Havaí (constituição de 1978). Proibida nas escolas entre 1896 e 1986, a língua ficara reduzida a cerca de 2 mil falantes (sobretudo idosos de Niʻihau) no final do século XX. A revitalização iniciada em 1983 por meio do movimento de educação pré-escolar Pūnana Leo ("ninho linguístico") e do sistema de escolas de imersão kula kaiapuni Hawaiʻi recuperou cerca de 24 mil falantes (em sua maioria aprendizes; restam apenas cerca de 200 falantes nativos de L1 de Niʻihau). Do ponto de vista linguístico, o havaiano possui o menor inventário fonêmico entre as grandes línguas: 13 fonemas (5 vogais + 8 consoantes — h, k, l, m, n, p, w, ʻokina/oclusiva glotal). A ortografia emprega o ʻokina (ʻ para a oclusiva glotal, p. ex. Hawaiʻi) e o kahakō (mácron para a duração vocálica, p. ex. ʻōlelo). A ordem das palavras é de verbo inicial (VSO), com um elaborado sistema de classificadores possessivos e alinhamento nominativo-acusativo. A Royal Hawaiian Patriotic League (Hui Aloha ʻĀina) e a narrativa da derrubada da monarquia em 1893 são centrais no ativismo linguístico.
Onde é falada
87 palavras essenciais em havaiano
sushi
Fontes
Palavras comparadas
Comparação com línguas da mesma classificação: Austronésia (Polinésia)
| Significado | Havaiano | Pukapukano | Tuamotuano | Marquesano | Samoano | Toquelauano | Tuvaluano |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | wai /wai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Fogo | ahi /ahi/ | awi /awi/ | ahi /ahi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Sol | lā /laː/ | la /la/ | rā /raː/ | ʻoumati /ʔoumati/ | lā /laː/ | lā /laː/ | laa /laː/ |
| Lua | mahina /mahina/ | malama /malama/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | māsina /maːsina/ | māhina /maːhina/ | masina /masina/ |
| Estrela | hōkū /hoːkuː/ | wetū /wetuː/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ |
| Noite | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| Chuva | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ |
| Neve | hau /hau/ | kīona /kiːona/ | — | — | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ | kiona /kiona/ |
| Vento | makani /makani/ | matangi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | metani /metani/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| Terra | lepo /lepo/ | kelekele /kelekele/ | repo /repo/ | ʻepo /ʔepo/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ |
| Pedra | pōhaku /poːhaku/ | watu /watu/ | pōfatu /poːfatu/ | keʻa /keʔa/ | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Montanha | mauna /mauna/ | maunga /mauŋa/ | māunga /maːuŋa/ | — | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ |
| Mar | kai /kai/ | tai /tai/ | tai /tai/ | tai /tai/ | sami /sami/ | moana /moana/ | tai /tai/ |
| Mãe | makuahine /makuahine/ | matua wawine /matua wawine/ | metua vahine /metua vahine/ | kui /kui/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ |
| Pai | makuakāne /makuakaːne/ | matua tāne /matua taːne/ | metua tāne /metua taːne/ | motua /motua/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ |
| Filha | kaikamahine /kaikamahine/ | tamāwine /tamaːwine/ | tamahine /tamahine/ | — | afafine /afafine/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ |
| Eu | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Nós | kākou / mākou /kaːkou / maːkou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ |
| Nome | inoa /inoa/ | ingoa /iŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | ikoa /ikoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ |
| Pessoa | kanaka /kanaka/ | tangata /taŋata/ | tangata /taŋata/ | ʻenana /ʔenana/ | tagata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | tino /tino/ |
| Cabeça | poʻo /poʔo/ | ulu /ulu/ | upoko /upoko/ | upoko /upoko/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ |
| Olho | maka /maka/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Orelha | pepeiao /pepeiao/ | talinga /taliŋa/ | taringa /tariŋa/ | puaʻika /puaʔika/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| Nariz | ihu /ihu/ | iyu /iðu/ | ihu /ihu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ |
| Boca | waha /waha/ | ngutu /ŋutu/ | vaha /vaha/ | haha /haha/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ |
| Dente | niho /niho/ | nio /nio/ | niho /niho/ | niho /niho/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ |
| Língua | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ | arero /aɾeɾo/ | ʻeʻo /ʔeʔo/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ |
| Mão | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /rima/ | ʻima /ʔima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Pé | wāwae /waːwae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | vae /vae/ |
| Coração | puʻuwai /puʔuwai/ | loto /loto/ | hōupo /hoːupo/ | houpo /houpo/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ |
| Osso | iwi /iwi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ |
| Sangue | koko /koko/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| Cocô | kūkae /kuːkae/ | tūtae /tuːtae/ | tūtae /tuːtae/ | — | tae /tae/ | tae /tae/ | tae /tae/ |
| Amor | aloha /aloha/ | aloa /aloa/ | aroha /aroha/ | hanahana /hanahana/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ |
| Árvore | lāʻau /laːʔau/ | lākau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | tumu kahi /tumu kahi/ | laʻau /laʔau/ | lākau /laːkau/ | laakau /laːkau/ |
| Cão | ʻīlio /ʔiːlio/ | kulī /kuliː/ | kuri /kuri/ | peto /peto/ | maile /maile/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ |
| Gato | pōpoki /poːpoki/ | pusi /pusi/ | — /—/ | piki /piki/ | pusi /pusi/ | puhi /puhi/ | pusi /pusi/ |
| Peixe | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Pássaro | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ |
| Borboleta | pulelehua /pulelehua/ | — | pepe /pepe/ | — | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ |
| Ovo | hua moa /hua moa/ | wuamoa /wuamoa/ | tōuo /toːuo/ | mamaʻi /mamaʔi/ | fuamoa /fuamoa/ | fuāmoa /fuaːmoa/ | fuamoa /fuamoa/ |
| Urso | pea /pea/ | pea /pea/ | — | — | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ |
| Cavalo | lio /lio/ | oloenua /oloenua/ | puārehenua /puaːrehenua/ | ekeuna /ekeuna/ | solofanua /solofanua/ | holofanua /holofanua/ | solofanua /solofanua/ |
| Casa | hale /hale/ | wale /wale/ | fare /fare/ | haʻe /haʔe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Leite | waiū /waiuː/ | wū /wuː/ | — | — | susu /susu/ | huāhuhu /huaːhuhu/ | susu /susu/ |
| Mel | meli /meli/ | meli /meli/ | — | — | meli /meli/ | meli /meli/ | hani /hani/ |
| Sal | paʻakai /paʔakai/ | miti /miti/ | miti /miti/ | paʻatai /paʔatai/ | masima /masima/ | māhima /maːhima/ | masima /masima/ |
| Vinho | waina /waina/ | uwaina /uwaina/ | — | — | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ |
| Arroz | laiki /laiki/ | — | — | — | alaisa /alaisa/ | — | laisi /laisi/ |
| Chocolate | kokoleka /kokoleka/ | — | — | — | sukalati /sukalati/ | — | tiokaleti |
| Ferro | hao /hao/ | āuli /aːuli/ | kāuri /kaːuri/ | — | uʻamea /uʔamea/ | ukamea /ukamea/ | fiti /fiti/ |
| Roda | huila /huila/ | — | huira /huira/ | — | uili /uili/ | uili /uili/ | teka /teka/ |
| Seda | kilika /kilika/ | tilika /tilika/ | — | — | silika /silika/ | hilika /hilika/ | silika /silika/ |
| Livro | puke /puke/ | puka /puka/ | puta /puta/ | — | tusi /tusi/ | tuhi /tuhi/ | tusi /tusi/ |
| Comer | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Beber | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Dormir | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ | moe /moe/ |
| Um | ʻekahi /ʔekahi/ | tayi /taði/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ |
| Dois | lua /lua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | ʻua /ʔua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /lua/ |
| Três | ʻekolu /ʔekolu/ | tolu /tolu/ | toru /toɾu/ | toʻu /toʔu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Quatro | ʻehā /ʔehaː/ | wā /waː/ | hā /haː/ | hā /haː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ |
| Cinco | ʻelima /ʔelima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | ʻima /ʔima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cem | haneli /haneli/ | lau /lau/ | hānere /haːnere/ | ʻau /ʔau/ | selau /selau/ | helau /helau/ | selau /selau/ |
| Olá | aloha /aloha/ | kia orana /kia oɾana/ | — /—/ | kaʻoha /kaʔoha/ | talofa /talofa/ | mālō ni /maːloː ni/ | taalofa /taːlofa/ |
| Obrigado | mahalo /mahalo/ | meitaki /meitaki/ | — /—/ | mauruuru /mauɾuuɾu/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ |
| Bom | maikaʻi /maikaʔi/ | lelei /lelei/ | maitaki /maitaki/ | meitaʻi /meitaʔi/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ |
| Novo | hou /hou/ | wou /wou/ | hoou /hoou/ | hou /hou/ | fou /fou/ | fōu /foːu/ | fou /fou/ |
| Vermelho | ʻulaʻula /ʔulaʔula/ | kula /kula/ | kura /kuɾa/ | kuʻa /kuʔa/ | mūmū /muːmuː/ | kukula /kukula/ | kula /kula/ |
| Branco | keʻokeʻo /keʔokeʔo/ | tea /tea/ | tea /tea/ | tea /tea/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | paepae /paepae/ | kena /kena/ |
| Preto | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | uli /uli/ | kere /kere/ | keʻekeʻe /keʔekeʔe/ | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | uli /uli/ |
| Verde | ʻōmaʻomaʻo /ʔoːmaʔomaʔo/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | matie /matie/ | — | lanumeamata /lanumeamata/ | lanu meamata /lanu meamata/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ |
| Azul | uliuli /uliuli/ | yengayenga /ðeŋaðeŋa/ | ninamu /ninamu/ | moho /moho/ | lanumoana /lanumoana/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ |
| Au au | ʻaoa /ʔaoa/ | — | — | — | — | — | — |
| Computador | lolouila /lolouila/ | — | — | maihini ʻoʻo uiʻa /maihini ʔoʔo uiʔa/ | komipiuta /komipiuta/ | komepiuta /komepiuta/ | komupiuta /komupiuta/ |
| Sushi | sushi | — | — | — | — | — | — |
| Chá | kī /kiː/ | — | — | — | tī /tiː/ | — | tī /tiː/ |
| Café | kope /kope/ | — | — | — | kofe /kofe/ | — | kofe /kofe/ |
| Açúcar | kōpaʻa /koːpaʔa/ | — | — | — | suka /suka/ | — | suka /suka/ |
| Laranja | ʻalani /ʔalani/ | — | anani /anani/ | — | moli /moli/ | moli /moli/ | moli /moli/ |
| 99 | kanaiwakumamāiwa /kanaiwakumamaːiwa/ | — | — | — | ivasefulu ma le iva /ivasefulu ma le iva/ | iva hefuluiva /iva hefuluiva/ | iva sefulu iva /iva sefulu iva/ |
Página 1/11
Ordem das palavras comparada
Comparar com as principais línguas do mundo
Havaiano
Makemake au
e hoʻāʻo
i kahi kamaʻa
aʻu i ʻike ai
ma
kahi hale kūʻai
ma mua o
ka hōkele
Ich
möchte
einen Anzug
anprobieren
den
ich
in einem
Geschäft
gegenüber vom
Hotel
gesehen habe
我
想
试穿
酒店
对面的
商店
里
看到的
那套西装
मैं
होटल
के सामने
एक दुकान
में
देखा
सूट को
पहनकर देखना
चाहता हूँ
I
want to
try on
a suit
I
saw
in
a shop
across from
the hotel
私は
ホテルの
向かいの
お店
で
見た
スーツを
試着
したいです
Я
хочу
примерить
костюм
который
я увидел
в
магазине
напротив
отеля
أنا
أريد
أن أجرب
بدلة
رأيتها
في
محل
مقابل
الفندق
Havaiano
ʻO
Tanaka
koʻu
inoa
Mein
Name
ist
Tanaka
我的
名字
是
田中
मेरा
नाम
तनाका
है
My
name
is
Tanaka
私の
名前は
田中
です
Моё
имя
—
Танака
اسمي
هو
تاناكا
Havaiano
ʻAi
au
i ka ʻaina kakahiaka
i kēlā me kēia kakahiaka
i ka hola 7
Ich
frühstücke
jeden Morgen
um 7 Uhr
我
每天早上
七点
吃
早饭
मैं
हर सुबह
7 बजे
नाश्ता
करता हूँ
I
eat
breakfast
every morning
at 7 o'clock
毎朝
7時に
朝ごはんを
食べます
Я
завтракаю
каждое утро
в 7 часов
أتناول
أنا
الإفطار
كل صباح
الساعة السابعة
Havaiano
Aia i hea
ka hale kaʻa
kokoke
loa
Wo
ist
der nächste
Bahnhof
最近的
车站
在
哪里
सबसे नज़दीकी
स्टेशन
कहाँ
है
Where
is
the nearest
station
一番近い
駅は
どこ
です
か
Где
находится
ближайшая
станция
أين
تقع
أقرب
محطة
Havaiano
He ʻono
loa
kēia
kope
Dieser
Kaffee
ist
sehr
lecker
这
咖啡
很
好喝
यह
कॉफ़ी
बहुत
स्वादिष्ट है
This
coffee
is
very
delicious
この
コーヒーは
とても
おいしいです
Этот
кофе
очень
вкусный
هذه
القهوة
لذيذة
جداً
Havaiano
Ke aʻo nei
au
i ka ʻōlelo Kepanī
ma ke kulanui
Ich
studiere
Japanisch
an der Universität
我
在大学
学
日语
मैं
विश्वविद्यालय में
जापानी
पढ़ता हूँ
I
study
Japanese
at university
私は
大学で
日本語を
勉強しています
Я
изучаю
японский язык
в университете
أنا
أدرس
اللغة اليابانية
في الجامعة
Havaiano
E
lā
ke ʻano o ka lā o
ʻapōpō
Morgen
wird
das Wetter
sonnig
sein
明天
天气
会
晴天
कल
मौसम
धूप वाला
होगा
Tomorrow's
weather
will be
sunny
明日の
天気は
晴れ
でしょう
Завтра
погода
будет
солнечной
سيكون
الطقس
غداً
مشمساً
Havaiano
Ke kuke nei
koʻu makuahine
i ka ʻaina ahiahi
i kēlā me kēia lā
Meine Mutter
kocht
jeden Tag
Abendessen
我妈妈
每天
做
晚饭
मेरी माँ
हर रोज़
रात का खाना
बनाती है
My mother
cooks
dinner
every day
お母さんは
毎日
夕食を
作ります
Моя мама
готовит
ужин
каждый день
تطبخ
أمي
العشاء
كل يوم
Havaiano
Makemake au
e hele
i
Iapana
i ka
makahiki aʻe
Ich
möchte
nächstes
Jahr
nach
Japan
fahren
我
明
年
想
去
日本
मैं
अगले
साल
जापान
जाना
चाहता हूँ
I
want to
go
to
Japan
next
year
私は
来
年
日本
に
行き
たいです
Я
хочу
поехать
в
Японию
в следующем
году
أنا
أريد
أن أذهب
إلى
اليابان
العام
القادم
Havaiano
Hiki iā ʻoe
ke ʻōlelo
i ka
ʻōlelo Pelekānia
Können
Sie
Englisch
sprechen
你
会
说
英语
吗
आप
अंग्रेज़ी
बोल
सकते हैं
Can
you
speak
English
あなたは
英語が
話せ
ます
か
Вы
умеете
говорить
по-английски
هل
تستطيع
التحدث
باللغة الإنجليزية
Comparar com línguas da mesma classificação
Havaiano
Makemake au
e hoʻāʻo
i kahi kamaʻa
aʻu i ʻike ai
ma
kahi hale kūʻai
ma mua o
ka hōkele
Kei te
hiahia au
ki te whakamātau
i tētahi hūtu
i kitea
i
tētahi toa
i mua i
te hōtēra
Ou te
manaʻo
e faʻataʻitaʻi
se ofutino
na
ou vaʻaia
i
se faleoloa
i luma o
le faletalimalo
Gusto nako
sulayan
ang suit
nga
nakita nako
sa
tindahan
atbang sa
hotel
Au
via
vakatovolei
e dua na ivakatagedegede
ka
au raica
e
na sitoa
e
na otela
Havaiano
ʻO
Tanaka
koʻu
inoa
Ko
Tanaka
tōku
ingoa
O
Tanaka
loʻu
igoa
Ang akong
ngalan
kay
Tanaka
Ko
Tanaka
na
yacaqu
Havaiano
ʻAi
au
i ka ʻaina kakahiaka
i kēlā me kēia kakahiaka
i ka hola 7
Ka kai
ahau
i te parakuihi
ia ata
i te 7 karaka
Ou te
ʻai
le taeao
i taeao uma
i le 7
Mokaon
ko og
pamahaw
matag buntag
alas siyete
Au kana
na katakali
e na veisiga kece
e na 7 na kaloko
Havaiano
Aia i hea
ka hale kaʻa
kokoke
loa
Kei hea
te tūranga
tata
rawa atu
O fea
le pito latalata
nofoaga o nofoaafi
Asa
ang
pinakauduol nga
istasyon
Evei
na voleka duadua na
siteseni
Havaiano
He ʻono
loa
kēia
kope
He
tino
reka
tēnei
kawhe
E suamalie
tele
lenei
kofe
Kining
kape
kay
lami kaayo
E reka
vakalevu
oqo na
kofi
Havaiano
Ke aʻo nei
au
i ka ʻōlelo Kepanī
ma ke kulanui
E ako ana
ahau
i te reo Hapanīhi
i te whare wānanga
Ou te
aʻoaʻo
le gagana Iapani
i le iunivesite
Nagtuon
ko og
Nihongo
sa unibersidad
Au
vulica
na vosa ni Japani
e na yunivesiti
Havaiano
E
lā
ke ʻano o ka lā o
ʻapōpō
Ka
paki
te āhua o
āpōpō
O le a
susulu le la
taeao
le tau
Ang panahon
ugma
mahimo
init
E na
siga
ni mataka
na draki
Havaiano
Ke kuke nei
koʻu makuahine
i ka ʻaina ahiahi
i kēlā me kēia lā
Ka tunu
tōku whaea
i te kai o te pō
ia rā
E kuka
le afiafi
loʻu tina
i aso uma
Magluto
ang akong inahan og
panihapon
matag adlaw
E vakasaqa
na vakayakavi
na tinaqu
e na veisiga kece
Havaiano
Makemake au
e hele
i
Iapana
i ka
makahiki aʻe
Kei te
hiahia au
haere
ki
Hapani
ā tēra
tau
Ou te
manaʻo
alu
i
Iapani
le
tausaga fou
Gusto nako
moadto
sa
Japan
sunod nga
tuig
Au
via
lako
ki
Japani
na yabaki
mai oqo
Abrir o mapa interativo: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.
Criado por Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Início do LangMap