dorerin Naoero
Nauruan
Austronésien (Micronesian)
Le nauruan (nauruan : dorerin Naoero ; ISO 639-1 : na) est la langue autochtone de Nauru et appartient à la branche micronésienne de la famille austronésienne. Les travaux comparatifs modernes le font descendre du proto-micronésien, bien que d'importants changements phonétiques internes aient longtemps rendu difficile sa position exacte dans la branche. Son système phonologique distingue la longueur vocalique, présente des contrastes complexes entre consonnes labiales et emploie un accent sensible au poids syllabique ; ces traits rendent les anciennes descriptions et graphies difficiles à interpréter. Le nauruan s'écrit en caractères latins, mais l'usage varie entre l'ancienne orthographe issue des missionnaires et les propositions de réforme ultérieures, si bien que les variantes graphiques restent courantes. La Constitution ne désigne aucune langue officielle ; le nauruan demeure au cœur de l'identité communautaire et de la vie quotidienne, tandis que l'anglais est largement utilisé dans l'administration, le commerce et l'éducation, ce qui accroît la pression sur la transmission entre générations.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en nauruan
Sources
- Kayser, Alois (1936/1993) Nauru Grammar (Die Sprache von Nauru), via ABVD 97 (Blust); Wiktionary Nauruan lemmas
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Austronésien (Micronesian)
| Sens | Nauruan | Cia-cia | Batak angkola | Pukapukan | Gayo | Tétoum | Musi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ebȯk /ebɔk/ | eʼe /eʔe/ | aek /aek/ | wai /wai/ | weih /weih/ | bee /beː/ | ayek /ajek/ |
| Feu | åe /ɒe/ | api /api/ | api /api/ | awi /awi/ | rara /ɾaɾa/ | ahi /ahi/ | api /api/ |
| Soleil | ekwan /ekwan/ | holeo /holeo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | la /la/ | matanlo /matanlo/ | loron /loɾon/ | matahari /matahari/ |
| Lune | maraman /maraman/ | vula /βula/ | bulan /bulan/ | malama /malama/ | ulen /ulən/ | fulan /fulan/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | edetang /edetaŋ/ | kalipopo /kalipopo/ | bintang /bintaŋ/ | wetū /wetuː/ | bintang /bintaŋ/ | fitun /ˈfitun/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nuit | ebům /eˈbɨm/ | morondo /morondo/ | borngin /borŋin/ | pō /poː/ | klam /klam/ | kalan /kalan/ | malem /maləm/ |
| Pluie | weron /weron/ | kia /kia/ | udan /uˈdan/ | ua /ua/ | uren /uˈrən/ | udan /ˈudan/ | ujan /uˈdʒan/ |
| Vent | engin /eŋin/ | ngoi /ŋoi/ | angin /aŋin/ | matangi /mataŋi/ | kuyu /kuju/ | anin /ˈanin/ | angin /aŋin/ |
| Pierre | epe /epe/ | loko /loko/ | batu /batu/ | watu /watu/ | batu /batu/ | fatuk /ˈfatuk/ | batu /batu/ |
| Mer | ijited /ijited/ | tai /tai/ | laut /laut/ | tai /tai/ | lut kolak /lut kɔlak/ | tasi /tasi/ | laot /laot/ |
| Mère | inen /inen/ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | matua wawine /matua wawine/ | ine /ine/ | inan /inan/ | mak /mak/ |
| Père | etȯngin /etɔŋin/ | ama /ama/ | amang /amaŋ/ | matua tāne /matua taːne/ | ama /ama/ | aman /aman/ | bapak /bapak/ |
| Je | anga /aŋa/ | indaʼu /indaʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ | haʼu /haʔu/ | aku /aku/ |
| Tu | auwe /auwe/ | isoʼo /isoʔo/ | ho /ho/ | koe /koe/ | ko /ko/ | ó /ɔ/ | kau /kau/ |
| Nous | adei / amei /adei / amei/ | ingkita / isami /iŋkita / isami/ | hita / hami /hita / hami/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitə / kami /kitə / kami/ | ita / ami /ita / ami/ | kito / kami /kito / kami/ |
| Nom | eg /eŋ/ | ngea /ŋea/ | goar /ɡoar/ | ingoa /iŋoa/ | gerel /ɡərəl/ | naran /ˈnaran/ | namo /namo/ |
| Personne | engame /eŋame/ | mia /mia/ | halak /halak/ | tangata /taŋata/ | jema /dʒəma/ | ema /ema/ | wong /woŋ/ |
| Tête | itub /itub/ | pocu /potʃu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulun /ulun/ | palak /palak/ |
| Œil | eme /eme/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | mato /mato/ |
| Oreille | iyungen /ijuŋen/ | tolinga /toliŋa/ | pinggol /piŋɡol/ | talinga /taliŋa/ | kemiring /kəmiriŋ/ | tilun /tilun/ | telingo /teliŋo/ |
| Nez | bodin /bodin/ | ngoʼo /ŋoʔo/ | igung /iɡuŋ/ | iyu /iðu/ | iung /iuŋ/ | inus /inus/ | idung /iduŋ/ |
| Dent | imwi /imʷi/ | ngiʼi /ŋiʔi/ | ipon /ipon/ | nio /nio/ | ipon /ipɔn/ | nehan /nehan/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Langue | eo /eo/ | ela /ela/ | dila /dila/ | alelo /alelo/ | délah /deːlah/ | nanaan /nanaːn/ | lidah /lidah/ |
| Main | ebe /ebe/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | pumu /pumu/ | liman /liman/ | tangan /taŋan/ |
| Pied | eana /eana/ | kake /kake/ | pat /pat/ | vae /vae/ | — | ain /ain/ | — |
| Cœur | idiruko /idiruko/ | lalo /lalo/ | roha /roha/ | loto /loto/ | ate /ate/ | fuan /fuan/ | hati /hati/ |
| Os | rȯn /rɔn/ | buku /buku/ | holi-holi /holiˈholi/ | ivi /ivi/ | tulən /tulən/ | ruin /ruin/ | tulang /tulaŋ/ |
| Sang | ra /ra/ | rea /rea/ | mudar /mudar/ | toto /toto/ | rayoh /rajɔh/ | raan /raːn/ | darah /darah/ |
| Amour | ebonu /ebonu/ | peʼelu /peʔelu/ | holong /holoŋ/ | aloa /aloa/ | kunyung /kuɲuŋ/ | domin /domin/ | sayang /sajaŋ/ |
| Arbre | imin ero /imin ero/ | sau /sau/ | hayu /haju/ | lākau /laːkau/ | kayu /kaju/ | ai /ai/ | kayu /kaju/ |
| Chien | robar /roˈbaːr/ | au /au/ | asu /asu/ | kulī /kuliː/ | asu /asu/ | asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Chat | — /—/ | mbuta /mbuta/ | huting /hutiŋ/ | pusi /pusi/ | kucing /kutʃiŋ/ | busa /busa/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Poisson | iů /iɨ/ | isa /isa/ | ihan /ˈihan/ | ika /ika/ | ikən /ˈikən/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ |
| Oiseau | imin ȯeta /imin ɔeta/ | manumanu /manumanu/ | unggas /uŋɡas/ | manu /manu/ | manuk /manuk/ | manu /manu/ | burung /buruŋ/ |
| Œuf | epaitdomo /epaitdomo/ | cikolu /tʃikolu/ | pira /pira/ | wuamoa /wuamoa/ | tenaruh /tənaruh/ | tolun /tolun/ | telok /telok/ |
| Maison | ewak /ewak/ | kaʼana /kaʔana/ | bagas /baɡas/ | wale /wale/ | umah /umah/ | uma /uma/ | rumah /rumah/ |
| Sel | ebaratjited /ebaratjited/ | gara /ɡara/ | sira /sira/ | miti /miti/ | poa /poa/ | masin /ˈmasin/ | garam /ɡaram/ |
| Roue | ekabiroro /ekabirɔrɔ/ | — | roda /roda/ | — | — | roda /roda/ | — |
| Manger | ijeiji /ijeiji/ | maʼa /maʔa/ | mangan /maŋan/ | kai /kai/ | mangan /maŋan/ | han /han/ | makan /makan/ |
| Boire | eren /eren/ | poroku /poroku/ | minum /minum/ | inu /inu/ | minum /minum/ | hemu /hemu/ | minum /minum/ |
| Dormir | mijimij /mijimij/ | monoko /monoko/ | modom /modom/ | moe /moe/ | nomé /nome/ | toba /ˈtoba/ | tido /tido/ |
| Un | aikwen /aikwen/ | ise /ise/ | sada /sada/ | tayi /taði/ | sara /saɾa/ | ida /ida/ | siko /siko/ |
| Deux | aro /aro/ | rua /rua/ | dua /dua/ | lua /lua/ | roa /roa/ | rua /ˈrua/ | duo /duo/ |
| Trois | aiju /aiju/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tulu /tuluː/ | tolu /tolu/ | tigo /tiɡo/ |
| Cinq | aijimeo /aijimeo/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lime /lime/ | lima /lima/ | limo /limo/ |
| Cent | aibu /aibu/ | hacu /hatʃu/ | saratus /saratus/ | lau /lau/ | seratus /səratus/ | atus /atus/ | seratus /səratus/ |
| Bonjour | ekamawir omo /ekamawir omo/ | assalamuʼalaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | horas /horas/ | kia orana /kia oɾana/ | salam /salam/ | bondia /bondia/ | halo /halo/ |
| Merci | tubwa kor /tubwa kor/ | tarima kasi /tarima kasi/ | mauliate /mauliate/ | meitaki /meitaki/ | berejen /bərədʒən/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | terimo kasih /terimo kasih/ |
| Bon | omo /omo/ | umela /umela/ | denggan /deŋɡan/ | lelei /lelei/ | jeroh /dʒeɾoh/ | diʼak /diʔak/ | bagus /baɡus/ |
| Nouveau | etaimeduw /etaimeduw/ | vukou /βukou/ | imbaru /imbaru/ | wou /wou/ | ayu /aju/ | foun /foun/ | anyar /aɲar/ |
| Rouge | ȯmwirara /ɔmʷirara/ | modhea /moɗea/ | rara /rara/ | kula /kula/ | ilang /ilaŋ/ | mean /mean/ | merah /ˈmerah/ |
| Blanc | bərəbər /bərəbər/ | mopute /mopute/ | bontar /bontar/ | tea /tea/ | putih /putih/ | mutin /mutin/ | putih /putih/ |
| Noir | etangang /etaŋaŋ/ | mokito /mokito/ | lomlom /lomlom/ | uli /uli/ | item /item/ | metan /metan/ | item /itəm/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap