ꪼꪕꪒꪾ
Tai dam
Kra-dai (Taï, sud-ouest, nord-ouest)
Le tai dam (« Tai noir », d'après la teinture noire traditionnelle des vêtements féminins) est une langue tai du sud-ouest parlée dans le nord-ouest du Vietnam et dans les régions adjacentes du Laos et de Chine. Les Tai Dam ont développé une écriture tai viet propre (origine médiévale, codée dans Unicode 5.2/2009) — distincte des écritures thaïe et laotienne, elle préserve des traits brahmiques perdus dans les systèmes thaïs standardisés. Six tons contrastifs (cinq sur syllabes non vérifiées plus un ton modulé). Après la partition du Vietnam en 1954 et la chute de Saïgon en 1975, d'importantes communautés de réfugiés tai dam se sont formées aux États-Unis (Iowa) et en France.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en tai dam
Sources
- Glottolog: Tai Dam
- Ethnologue: blt
- Baccam Don, Baccam Faluang, Baccam Hung & Dorothy Fippinger (1989) Tai Dam–English, English–Tai Dam Vocabulary Book. Summer Institute of Linguistics
- Fippinger (1971) Tai Dam phonology — Mon-Khmer Studies III
- Unicode Tai Viet block (U+AA80–AADF)
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Kra-dai (Taï, sud-ouest, nord-ouest)
| Sens | Tai dam | Isan | Thaï du Sud | Thaï du Nord | Shan | Thaï song | Lao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ꪙꪾꫂ /nam˧˩ˀ/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˧˥/ | น้ำ /nam˦˥/ | ၼမ်ႉ /nam˦˨ˀ/ | น้ำ /nam˦˧/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ |
| Feu | ꪼꪡ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ | ၾႆး /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ໄຟ /faj˧˥/ |
| Soleil | ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ /taː˨ven˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ဝၼ်း /wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ |
| Lune | ꪹꪚꪙ /bɯən˨/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯːan˥/ | လိူၼ် /lɤn˨˦/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ |
| Étoile | ꪒꪱꪫ /daːw˨/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ | ดาว /daːw˧/ | လၢဝ် /laːw˨˦/ | ดาว /daːw˨˦/ | ດາວ /daːw˩˧/ |
| Nuit | ꪁꪳꪙ /kɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | ၶိုၼ်း /kʰɯn˥/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ |
| Pluie | ꪶꪠꪙ /fon˨/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ၽူၼ် /pʰon˨˦/ | ฝน /fon˨˦/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ |
| Vent | ꪶꪩꪣ /lom˥/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˥/ | ลม /lom˧/ | လူမ်း /lom˥/ | ลม /lom˧˥˦/ | ລົມ /lom˧˥/ |
| Terre | ꪒꪲꪙ /din˨/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˧/ | လိၼ် /lin˨˦/ | ดิน /din˨˦/ | ດິນ /din˩˧/ |
| Pierre | ꪬꪲꪙ /hin˨/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | ႁိၼ် /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ |
| Montagne | ꪝꪴ /puː˥/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | လွႆ /lɔj˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ |
| Mer | ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁ /nam˧˩ˀbeː˨˩ˀ/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | ပၢင်ႇလၢႆႇ /paːŋ˩ laːj˩/ | — | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ |
| Mère | ꪵꪣ꪿ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | မႄႈ /mɛː˧˨/ | แม่ /mɛː˦/ | ແມ່ /mɛː˧/ |
| Père | ꪮ꫁ꪱꪥ /ʔaːj˨˩ˀ/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | ပေႃႈ /pɔː˧˨/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ |
| Fille | ꪩꪴꪀꪑꪲꪉ /luʔ˦ɲiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ลูกสาว /luːk˥˧ saːw˩˧/ | လုၵ်ႈယိင်း /luk˧˨ jiŋ˥/ | ลูกสาว /luːk˦ saːw˨˦/ | ລູກສາວ /luːk˥˨ saːw˩˧/ |
| Je | ꪄ꫁ꪮꪥ /kʰɔj˨˩ˀ/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ตู /tuː˩/ | ၵဝ် /kaw˨˦/ | กู /kuː˨˦/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ |
| Tu | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˥/ | เจ้า /tɕaw˧/ | สู /suː˩˧/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | မႂ်း /maɰ˥/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ |
| Nous | ꪹꪭꪱ /haw˥/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˥/ | เฮา /haw˥/ | ႁဝ်း /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | ເຮົາ /haw˧˥/ |
| Nom | ꪋꪳ꪿ /tɕɯ˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ၸိုဝ်ႈ /tsɯː˧˨/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ຊື່ /sɯː˧/ |
| Personne | ꪶꪁꪙ /kon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˧/ | ၵူၼ်း /kon˥/ | — | ຄົນ /kʰon˧˥/ |
| Tête | ꪬꪺ /huə˨/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | ႁူဝ် /hoː˨˦/ | หัว /huːa˨˦/ | ຫົວ /hua˩˧/ |
| Œil | ꪔꪱ /taː˨/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ | ต๋า /taː˩˧/ | တႃ /taː˨˦/ | ตา /taː˨˦/ | ຕາ /taː˩˧/ |
| Oreille | ꪬꪴ /huː˨/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | ႁူ /huː˨˦/ | หู /huː˨˦/ | ຫູ /huː˩˧/ |
| Bouche | ꪜꪱꪀ /paːʔ˦˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ပၢၵ်ႇ /paːk˩/ | — | ປາກ /paːk˧˩/ |
| Dent | ꪵꪄ꫁ꪫ /kʰɛw˨˩ˀ/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˥/ | ฟัน /fan˧/ | ၶဵဝ်ႈ /kʰew˧˨/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ |
| Langue | ꪩꪲ꫁ꪙ /lin˧˩ˀ/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ลิ้น /lin˦˥/ | လိၼ်ႉ /lin˦˨ˀ/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ |
| Main | ꪣꪳ /mɯ˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ | မိုဝ်း /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | ມື /mɯː˧˥/ |
| Pied | ꪔꪲꪙ /tin˨/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | တိၼ် /tin˨˦/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ |
| Cœur | ꪻꪊ /tɕaɯ˨/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ၸႂ် /tsaɰ˨˦/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ |
| Os | ꪒꪴꪀ /duʔ˦˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | လုပ်ႇ /lup˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ |
| Sang | ꪹꪩꪒ /lɯət˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˧/ | လိူတ်ႈ /lɤt˧˨/ | เลียด /liːat˦/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ |
| Amour | — /—/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˧˥/ | ฮัก /hak˦˥/ | ႁၵ်ႉ /hak˦˨ˀ/ | ฮัก /hak˦/ | ຮັກ /hak˧/ |
| Arbre | ꪼꪣ꫁ /maj˧˩ˀ/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | တူၼ်ႈမႆႉ /ton˧˨ maj˦˨ˀ/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ |
| Chien | ꪢꪱ /maː˨/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | မႃ /maː˨˦/ | หมา /maː˨˦/ | ໝາ /maː˩˧/ |
| Chat | ꪵꪣꪫ /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ | မႅဝ်း /mɛw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ |
| Poisson | ꪜꪱ /paː˨/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ | ปลา /paː˧/ | ပႃ /paː˨˦/ | ปลา /paː˨˦/ | ປາ /paː˩˧/ |
| Oiseau | ꪶꪙꪀ /noʔ˦/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˧˥/ | นก /nok˦˥/ | ၼူၵ်ႉ /nok˦˨ˀ/ | นก /nok˦/ | ນົກ /nok˧/ |
| Œuf | ꪼꪎ꪿ /saj˦˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ၶႆႇ /kʰaj˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ |
| Ours | ꪢꪲ /miː˨/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | မီ /miː˨˦/ | — | ໝີ /miː˩˧/ |
| Cheval | ꪣ꫁ꪱ /maː˧˩ˀ/ | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˧˥/ | ม้า /maː˦˥/ | မႃႉ /maː˦˨ˀ/ | — | ມ້າ /maː˥˨/ |
| Maison | ꪹꪭꪙ /hɯən˥/ | เฮือน /hɯan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ | ႁိူၼ်း /hɤn˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ |
| Lait | ꪶꪙꪣ /nom˥/ | นม /nom˧/ | นม /nom˥/ | นม /nom˧/ | ၼမ်ႉၼူမ်း /nam˦˨ˀ nom˥/ | — | ນົມ /nom˧˥/ |
| Sel | ꪹꪀ /kɯə˨/ | เกือ /kɯa˥/ | เกลือ /klɯa˥/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | ၵိူဝ် /kɤː˨˦/ | เกีย /kiːa˨˦/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ |
| Riz | ꪹꪄ꫁ꪱ /kʰaw˨˩ˀ/ | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | ၶဝ်ႈ /kʰaw˧˨/ | — | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ |
| Manger | ꪀꪲꪙ /kin˨/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ | กิ๋น /kin˩˧/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ກິນ /kin˩˧/ |
| Boire | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨ nam˧˩ˀ/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ၵိၼ် /kin˨˦/ | กิน /kin˨˦/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ |
| Dormir | ꪙꪮꪙ /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˧/ | ၼွၼ်း /nɔn˥/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ |
| Un | ꪙꪳ꪿ꪉ /nɯŋ˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | ၼိုင်ႈ /nɯŋ˧˨/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ |
| Deux | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˨/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | သွင် /sɔŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ |
| Trois | ꪎꪱꪣ /saːm˨/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | သၢမ် /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | ສາມ /saːm˩˧/ |
| Quatre | ꪎꪲ꪿ /siː˦˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ | သီႇ /siː˩/ | สี่ /siː˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ |
| Cinq | ꪬ꫁ꪱ /haː˨˩ˀ/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ႁႃႈ /haː˧˨/ | ห้า /haː˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ |
| Cent | ꪭ꫁ꪮꪥ /hɔj˧˩ˀ/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | ပၢၵ်ႇၼိုင်ႈ /paːk˩ nɯŋ˧˨/ | — | ຮ້ອຍ /hɔːj˥˨/ |
| Bonjour | — /—/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | မႂ်ႇသုင် /maɰ˩ suŋ˨˦/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ |
| Merci | — /—/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ၶွပ်ႈၸႂ် /kʰɔp˧˨ tsaɰ˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ |
| Bon | ꪒꪲ /diː˨/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ | လီ /liː˨˦/ | ดี /diː˨˦/ | ດີ /diː˩˧/ |
| Rouge | ꪵꪒꪉ /dɛŋ˨/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˥/ | แดง /dɛːŋ˧/ | လႅင် /lɛŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ |
| Blanc | ꪒ꪿ꪮꪙ /dɔn˦˥/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ၶၢဝ် /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ |
| Noir | ꪒꪾ /dam˨/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˥/ | ดำ /dam˧/ | လမ် /lam˨˦/ | ดำ /dam˨˦/ | ດຳ /dam˩˧/ |
| Vert | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | ၶဵဝ် /kʰew˨˦/ | — | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ |
| Bleu | ꪵꪄꪫ /kʰɛw˨/ | — | ฟ้า /faː˧˥/ | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | သွမ်ႇ /sɔm˩/ | — | ຟ້າ /faː˥˨/ |
| Thé | ꪵꪋ /tɕɛː˥/ | — | ชา /tɕʰaː˥/ | — | ၼမ်ႉၼဵင်ႈ /nam˦˨ˀ neŋ˧˨/ | — | ຊາ /saː˧˥/ |
Page 1/8
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap