Faiwol
trans-Nouvelle-Guinée
Le faiwol est une langue trans-néo-guinéenne de la famille ok, parlée dans la région des monts Star de la Province occidentale, en Papouasie-Nouvelle-Guinée. La famille ok (telefol, mian, bimin, tifal, faiwol — environ 7 langues, environ 30 000 locuteurs au total) est l'un des principaux sous-groupes trans-néo-guinéens, occupant les escarpés monts Star et les zones adjacentes. Les locuteurs du faiwol sont concentrés autour d'Olsobip, dans la région montagneuse. Sur le plan linguistique, le faiwol partage des traits classiques de la famille ok avec le telefol : ordre des constituants SOV, morphologie verbale complexe avec accord hiérarchique, morphologie nominale simple et système tonal. Les travaux de traduction biblique de la SIL menés depuis les années 1970 ont abouti au Nouveau Testament (1998) et au dictionnaire faiwol-anglais.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en faiwol
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : trans-Nouvelle-Guinée
| Sens | Faiwol | Mian | Pijin | Créole du détroit de Torrès | Tok pisin | Sumo | Bichelamar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ok /ok/ | aai /aˤiː/ | wata /wata/ | woda /woda/ | wara /waɾa/ | was /was/ | wota /wota/ |
| Feu | baal /baːl/ | as /as/ | faea /faja/ | paya /paja/ | paia /paja/ | kuh /kuh/ | faea /faea/ |
| Soleil | kibel /kibel/ | afok /afok/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ | ma /ma/ | san /san/ |
| Lune | ulup /ulup/ | alim /alim/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | waikuh /waikuh/ | mun /mun/ |
| Étoile | milum /milum/ | awitnîn /awitnin/ | sta /sta/ | sta /sta/ | sta /sta/ | sirihma /siɾihma/ | sta /sta/ |
| Nuit | am midla /am midla/ | kwitimib /kwitimib/ | naet /naet/ | nait /nait/ | nait /nait/ | pukta /pukta/ | naet /naet/ |
| Pluie | weiw /weiw/ | sok /sok/ | ren /ren/ | ren /ren/ | ren /ren/ | — | ren /rɛn/ |
| Vent | gedul /ɡedul/ | glol /ɡlol/ | win /win/ | win /win/ | win /win/ | wing /wiŋ/ | win /win/ |
| Terre | bakan /bakan/ | dabal /dabal/ | graon /ɡraon/ | graun /ɡraun/ | graun /ɡraun/ | sau /sau/ | graon /ɡraon/ |
| Pierre | tum /tum/ | tom /tom/ | ston /ston/ | ston /ston/ | ston /ston/ | kipala /kipala/ | ston /ston/ |
| Montagne | amgu /amɡu/ | amgolim /amɡolim/ | maonden /maonden/ | maunten /maunten/ | maunten /maunten/ | asang /asaŋ/ | maunten /maunten/ |
| Mer | yol wok /jol wok/ | — | solwata /solwata/ | solwata /solwata/ | solwara /solwaɾa/ | kuma /kuma/ | solwora /solwora/ |
| Mère | anim /anim/ | awǒk /awok/ | mami /mami/ | ama /ama/ | mama /mama/ | nuh /nuh/ | mama /mama/ |
| Père | atim /atim/ | aaleb /aːleb/ | dadi /dadi/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papang /papaŋ/ | papa /papa/ |
| Fille | mun /mun/ | moon /moːn/ | dota /dota/ | gel /ɡel/ | pikinini meri /pikinini meri/ | — | gel /ɡel/ |
| Je | na /na/ | né /ne/ | mi /mi/ | ai /ai/ | mi /mi/ | yang /jaŋ/ | mi /mi/ |
| Tu | kaba /kaba/ | kébó /kebo/ | iu /iu/ | yu /ju/ | yu /ju/ | man /man/ | yu /ju/ |
| Nous | nu /nu/ | níbó / ní /nibo / ni/ | iumi / mifala /jumi / mifala/ | yumpla / mipla /jumpla / mipla/ | yumi / mipela /jumi / mipela/ | mayang / yangna /majaŋ / jaŋna/ | yumi / mifala /jumi / mifala/ |
| Nom | win /win/ | ninǐn /ninin/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nem/ | pani /paˈni/ | nem /nem/ |
| Personne | kinim /kinim/ | — | man /man/ | — | man /man/ | muih /muih/ | man /man/ |
| Tête | gebom /ɡebom/ | gabam /ɡabam/ | hed /hed/ | ed /ed/ | het /het/ | tuna /tuna/ | hed /hed/ |
| Œil | nin /nin/ | kin /kin/ | ae /ae/ | ai /aj/ | ai /aj/ | nakra /nakɾa/ | ae /ae/ |
| Oreille | kalun /kalun/ | klon /klon/ | ia /ia/ | talinga /taliŋa/ | yau /jau/ | tapan /tapan/ | ia /ia/ |
| Nez | mutum /mutum/ | múkûng /mukuŋ/ | nos /nos/ | nus /nus/ | nus /nus/ | nantak /nantak/ | nus /nus/ |
| Bouche | bon /bon/ | sital /sital/ | maot /maot/ | maut /maut/ | maus /maus/ | tinpas /tinpas/ | maot /maot/ |
| Dent | kail /kaʔil/ | sit /sit/ | titi /titi/ | tit /tit/ | tit /tit/ | an /an/ | tut /tut/ |
| Langue | falang /falaŋ/ | haang /haːŋ/ | tang /taŋ/ | tang /taŋ/ | tang /taŋ/ | tû /tuː/ | tang /taŋ/ |
| Main | miim /miːm/ | kwěil /kweil/ | han /han/ | an /an/ | han /han/ | ting /tiŋ/ | han /han/ |
| Pied | jɑn /jɑn/ | sikir /sikir/ | leg /leɡ/ | put /put/ | lek /lek/ | kal /kal/ | leg /leɡ/ |
| Cœur | kayem /kajem/ | bobol /bobol/ | hat /hat/ | at /at/ | bel /bel/ | mâ /maː/ | bel /bel/ |
| Os | kun /kun/ | on /on/ | bon /bon/ | bon /bon/ | bun /bun/ | wakal /wakal/ | bun /bun/ |
| Sang | kaim /kaim/ | ilem /ilem/ | blad /blad/ | blad /blad/ | blut /blut/ | â /aː/ | blad /blad/ |
| Amour | kunum /kunum/ | na /na/ | lavem /lavem/ | lavem /lavem/ | laikim /lajkim/ | walai /walai/ | laekem /laekem/ |
| Arbre | biin /biːn/ | as /as/ | tri /tri/ | tri /tri/ | diwai /diwaj/ | âu /aːu/ | tri /tri/ |
| Chien | kuyak /kujak/ | til /til/ | dogi /doɡi/ | dog /doɡ/ | dok /dok/ | suluk /suluk/ | dog /doɡ/ |
| Chat | kit /kit/ | til busi /til busi/ | puskat /puskat/ | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | mistuh /mistuh/ | pusi /pusi/ |
| Poisson | takam /takam/ | aning /aniŋ/ | fis /fis/ | pis /pis/ | pis /pis/ | waspa /waspa/ | fis /fis/ |
| Oiseau | awon /awon/ | wan /wan/ | bed /bed/ | pizin /pizin/ | pisin /ˈpisin/ | di lawani /di lawani/ | pijin /pidʒin/ |
| Ours | beya /beja/ | beai /beai/ | bea /bea/ | bea /bea/ | bea /bea/ | — | bea /bea/ |
| Cheval | auos /auos/ | til hos /til hos/ | hos /hos/ | os /os/ | hos /hos/ | aras /aɾas/ | hos /hos/ |
| Maison | am /am/ | am /am/ | haos /haos/ | haus /haus/ | haus /haus/ | utla /utla/ | haos /haos/ |
| Lait | muk /muk/ | — | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ | tāwas /taːwas/ | melek /melek/ |
| Miel | kin wok /kin wok/ | — | hani /hani/ | ani /ani/ | hani /hani/ | amak /amak/ | hani /hani/ |
| Sel | yol /jol/ | yal /jal/ | sol /sol/ | solt /solt/ | sol /sol/ | kuma /kuma/ | sol /sol/ |
| Vin | wain /wain/ | waen /waen/ | waen /waen/ | wain /wain/ | wain /wain/ | wain /wain/ | waen /waen/ |
| Fer | ayen /ajen/ | ain /ain/ | aean /aean/ | aian /aian/ | ain /ain/ | ayan /ajan/ | aean /aean/ |
| Livre | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | buk /buk/ | wauhtaya /wauhtaja/ | buk /buk/ |
| Manger | nemin /nemin/ | dowon /dowon/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ | piru /piɾu/ | kakae /kakae/ |
| Boire | ok ne /ok ne/ | dowon /dowon/ | drinkim /driŋkim/ | dringk /driŋk/ | dring /dɾiŋ/ | di /di/ | dring /driŋ/ |
| Dormir | akál /akɑl/ | — | slip /slip/ | slip /slip/ | slip /slip/ | kami /kami/ | slip /slip/ |
| Un | makuw /makuw/ | élekiem /elekiem/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ | wanpela /wanpɛla/ | as /as/ | wan /wan/ |
| Deux | alew /alew/ | asu /asu/ | tufala /tufala/ | tu /tu/ | tu /tu/ | bu /bu/ | tu /tu/ |
| Trois | alewbino /alewbino/ | asumatna /asumatna/ | trifala /trifala/ | tri /tri/ | tripela /tripɛla/ | bas /bas/ | tri /tri/ |
| Quatre | alalew /alalew/ | asuke asuke /asuke asuke/ | fofala /fofala/ | fo /fo/ | fopela /fopɛla/ | arungka /aɾuŋka/ | fo /fo/ |
| Cinq | auok kal /auok kal/ | asuke asuke make /asuke asuke make/ | faefala /faefala/ | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | singka /siŋka/ | faev /faev/ |
| Bonjour | ben kaba /ben kaba/ | — /—/ | halo /halo/ | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | naksa /naksa/ | halo /halo/ |
| Merci | ngam ngam /ŋam ŋam/ | — /—/ | tagio /taɡio/ | eso /eso/ | tenkyu /tɛŋkju/ | yaisi /jaisi/ | tangkyu /taŋkju/ |
| Bon | kanim /kanim/ | ayam /ajam/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gutpela /ɡutpɛla/ | pain /pain/ | gud /ɡud/ |
| Nouveau | alokso /alokso/ | mema /mema/ | niu /niu/ | niu /niu/ | nupela /nupɛla/ | wisam /wisam/ | niufala /niufala/ |
| Rouge | kaim /kʰaim/ | ilem /ilem/ | red /red/ | red /red/ | retpela /retpela/ | bahna /bahna/ | red /red/ |
| Blanc | namal /namal/ | nama /nama/ | waet /waet/ | wait /wait/ | waitpela /waitpela/ | pihni /pihni/ | waet /waet/ |
| Noir | mitik /mitik/ | milil /milil/ | blak /blak/ | blak /blak/ | blakpela /blakpela/ | sani /sani/ | blak /blak/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap