Mihaq
Kusunda
Langue isolée
Le kusunda (Mihaq) est un isolat linguistique en danger critique d'extinction du centre-ouest du Népal, traditionnellement parlé par la communauté kusunda de chasseurs-cueilleurs autrefois nomades des contreforts du Mahabharat (districts de Dang, Surkhet, Pyuthan, Tanahu). La dernière locutrice native pleinement courante, Gyani Maiya Sen, est décédée en 2020 (sa sœur Kamala Khatri est décédée en 2024) ; il reste ~3 locuteurs partiels. Documenté par Hodgson en 1857 et établi de façon décisive comme isolat par David Watters (Notes on Kusunda Grammar, 2006). L'Université Tribhuvan et la Commission linguistique du Népal organisent actuellement des cours de revitalisation à Dang pour plusieurs jeunes Kusunda.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en kusunda
Sources
- Watters (2006) Notes on Kusunda Grammar
- Glottolog: kusu1250
- Ethnologue: kgg
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Langue isolée
| Sens | Kusunda | Lardil | Proto-toungouse | Osque | Walmajarri | Yangkaal | Dyirbal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | taŋ /taŋ/ | nguka /ŋuka/ | *mū /mū/ | — /—/ | ngapa /ˈŋapa/ | nguku /ŋuku/ | bana /ˈbana/ |
| Feu | dza /dza/ | nyuda /ɲuda/ | *tawa /tawa/ | — /—/ | warlu /ˈwaɭu/ | ngida /ŋida/ | buni /ˈbuni/ |
| Soleil | iŋ /iŋ/ | warrka /waɾka/ | *sigūn /sigūn/ | — /—/ | purangu /puɻaŋu/ | warrku /waɾku/ | garri /ˈɡari/ |
| Lune | niku /niku/ | kirdikir /kiɖikir/ | *bēga /bēga/ | — /—/ | yakarn /jakaɳ/ | waldarra /waldaɾa/ | gagara /ɡaˈɡara/ |
| Étoile | sam /sam/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ | *xōsikta /xoːsikta/ | — /—/ | wirl /wiɭ/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ |
| Nuit | iŋao /iŋao/ | nata /nata/ | *dolbo /dolbo/ | — /—/ | pukanya /pukaɲa/ | ngimi /ŋimi/ | jagun /ɟaɡun/ |
| Pluie | taŋ /taŋ/ | — | *tigde /tiɡde/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | gambal /ˈɡambal/ |
| Neige | yaq /jaq/ | — | *imana /imana/ | — | — | — | — |
| Vent | qaːi /qaːi/ | — | *xedün /xedyn/ | — | walypa /ˈwaʎpa/ | — | gulubu /ˈɡulubu/ |
| Terre | dum /dum/ | — | *nā /naː/ | teras /teras/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | jaju /ˈɟaɟu/ |
| Pierre | yeŋgu /jeŋɡu/ | — | *ǯolo /dʒolo/ | — | pamarr /ˈpamar/ | — | diban /ɟiban/ |
| Mère | məi /məi/ | ngama /ŋama/ | *eńi /eńi/ | maatúf /maːtof/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | yabu /ˈjabu/ |
| Père | yəi /jəi/ | kantha /kan̪t̪a/ | *ama /ama/ | patír /patiːr/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | nguma /ˈŋuma/ |
| Je | tsi /tsi/ | ngada /ŋada/ | *bi /bi/ | egom /eɡom/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngada /ŋada/ | ngaja /ŋaɟa/ |
| Tu | nu /nu/ | nyingki /ɲiŋki/ | *si /si/ | tú /tuː/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyingka /ɲiŋka/ | nginda /ŋinda/ |
| Nous | tok /tok/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | — /—/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | ngana /ŋana/ |
| Nom | gidzi /ɡidzi/ | nyunda /ɲunda/ | *gerbū /gerbū/ | númen /nuːmen/ | yini /jini/ | nida /nida/ | yidyi /jiɟi/ |
| Personne | niu /niu/ | — | *ńārī /ɲaːriː/ | — | piyirn /ˈpijiɳ/ | — | — |
| Tête | ipi /ipi/ | — | *dili /dili/ | — | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| Œil | inəŋ /inəŋ/ | kuwa /kuwa/ | *ńāsa /ńāsa/ | — /—/ | mil /mil/ | miburlda /mibuɭda/ | gayga /ˈɡajɡa/ |
| Oreille | iyu /iju/ | — | *sian /sian/ | — | pina /ˈpina/ | — | manga /ˈmaŋa/ |
| Nez | inu /inu/ | — | — | — | punul /ˈpunul/ | — | guwu /ˈɡuwu/ |
| Bouche | ata /ata/ | — | *amŋa /amŋa/ | — | — | — | — |
| Dent | uhu /uhu/ | kadma leman /kadma leman/ | *iːkte /iːkte/ | — /—/ | lirra /lira/ | damanda /damanda/ | dirra /dira/ |
| Langue | iŋdzũ /iŋdzũ/ | jalda leman /dʒalda leman/ | *ilŋu /ilŋu/ | fangva /faŋɡwa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ |
| Main | awi /awi/ | marlda /maɭda/ | *ŋāla /ŋāla/ | manim /manim/ | kurrapa /kurapa/ | — /—/ | mala /ˈmala/ |
| Pied | yen /jen/ | jaa /dʒaː/ | *palgan /palgan/ | — | jina /ˈɟina/ | — | jina /ˈɟina/ |
| Cœur | gobloq /ɡobloq/ | bulja /buldʒa/ | *mēwan /mēwan/ | — /—/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | — /—/ | rulgu /ˈɻulɡu/ |
| Os | guhu /ɡuhu/ | kadma /kadma/ | *giramsa /ɡiramsa/ | — /—/ | kiji /kiɟi/ | julda /ɟulda/ | wurmbur /ˈwurmbur/ |
| Sang | ləpa /ləpa/ | kanda /kanda/ | *sekse /sekse/ | — /—/ | nungu /nuŋu/ | kandu /kandu/ | waguli /waɡuli/ |
| Amour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Arbre | yi /ji/ | thungal /θuŋal/ | *mō /mō/ | — /—/ | mana /mana/ | — /—/ | yugu /ˈjuɡu/ |
| Chien | agəi /aɡəi/ | ngawa /ŋawa/ | *ŋinda /ŋinda/ | — /—/ | kunyarr /kuˈɲar/ | — /—/ | guda /ˈɡuda/ |
| Chat | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | — /—/ |
| Poisson | nəsa /nəsa/ | yaka /jaka/ | *ollo /ollo/ | — /—/ | kapi /kapi/ | yakuri /jakuɾi/ | jabu /ˈɟabu/ |
| Oiseau | qotu /qotu/ | — | *gasa /gasa/ | — | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | dundu /ˈdundu/ |
| Œuf | gwa /ɡwa/ | — | *umukta /umukta/ | — | kampiny /kampiɲ/ | — | bambu /bambu/ |
| Cheval | pʰyaksəm /pʰjaksəm/ | — | *murin /murin/ | — | timana /ˈtimana/ | — | — |
| Maison | uhi /uhi/ | ngambirr /ŋambir/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | trííbúm /triːbom/ | mayaru /majaɻu/ | — /—/ | mija /ˈmiɟa/ |
| Sel | huki /huki/ | — | — | — | — | — | — |
| Manger | am /am/ | jitha /dʒiθa/ | *ǰep- /ǰep/ | edum /edum/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | janggay /ˈɟaŋɡaj/ |
| Boire | qon /qon/ | kurdama /kuɖama/ | *umi- /umi/ | — /—/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ |
| Dormir | iptɔː /iptɔː/ | — | *ām- /aːm/ | — | manyan /ˈmaɲan/ | — | bungil /ˈbuŋil/ |
| Un | qasti /qasti/ | warnge /waɾŋe/ | *emun /emun/ | — /—/ | layi /laji/ | — /—/ | yunggul /ˈjuŋɡul/ |
| Deux | dukhu /dukʰu/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ | *ǰör /ǰör/ | dús /duːs/ | kurriny /kuriɲ/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | bulay /ˈbulaj/ |
| Trois | dahat /dahat/ | mungkalan /muŋkalan/ | *ilan /ilan/ | trís /triːs/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | — /—/ | garbu /ɡaɻbu/ |
| Quatre | pigu /piɡu/ | — | *dügin /dyɡin/ | pettiur /pettiur/ | — | — | — |
| Cinq | pãgo /pãɡo/ | — | *tuńga /tuńga/ | — | — | — | — |
| Bonjour | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bon | wen /wen/ | kuba /kuba/ | *aya /aja/ | — /—/ | wulyu /wuʎu/ | — /—/ | jigil /ˈɟiɡil/ |
| Nouveau | dzəŋən /dzəŋən/ | — | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | — | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | gunyu /ˈɡuɲu/ |
| Rouge | khərgun /kʰərɡun/ | kandukan /kandukan/ | *pula /pula/ | — /—/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | kandukandu /kandukandu/ | gunggu /ɡuŋɡu/ |
| Blanc | kasi /kasi/ | — | — | — | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | — | — |
| Noir | soksogərəm /soksoɡərəm/ | — | *sakalīn /sakaliːn/ | — | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| Vert | hərgun /hərɡun/ | — | — | — | — | — | — |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap