mə-daba
Daba
afro-asiatique (tchadique, central, mafa-bata — sous-groupe daba)
Le daba est une langue tchadique des monts Mandara, dans le nord du Cameroun, apparentée aux autres langues mafa-bata de la même région générale. Sur le plan linguistique, le daba partage des traits de la famille tchadique centrale (riche inventaire consonantique avec des implosives ɓ ɗ, harmonie vocalique, accord fondé sur le genre) avec le mafa, le bata, le hide (xed) voisins et d'autres langues du groupe mandara. Les Daba sont des agriculteurs de subsistance et des commerçants dans le terrain rocheux du Mandara, avec de fortes interactions historiques avec les pasteurs peuls voisins. La grammaire de référence de Mouchet de 1966, Le parler daba, constitue la documentation fondatrice ; la SIL Cameroun a produit des supports d'alphabétisation contemporains.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en daba
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : afro-asiatique (tchadique, central, mafa-bata — sous-groupe daba)
| Sens | Daba | Hdi | Kera | Cham occidental | Soussou | Adnyamathanha | Mampruli |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | yim /jim/ | ìmí /ìmí/ | kan /kan/ | ايا /ja/ | yi /ji/ | awi /awi/ | kuom /kuom/ |
| Feu | kuhu /kuhu/ | vú /vú/ | cəwa /tʃə̄wā/ | افوي /apuei/ | te /te/ | ardrla /aʈɭa/ | bugum /buɡum/ |
| Soleil | pic /pitʃ/ | fìtík /fìtík/ | cəwa /tʃə́wá/ | أديتياء /aditiak/ | soge /soɡe/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wuntiri /wuntiri/ |
| Lune | təra /təra/ | tili /tili/ | kitir /kitiɾ/ | بيلن /bilan/ | kike /kike/ | viRa /viɹa/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ |
| Étoile | gəməzla /ɡəməɮa/ | tekwatsa /tekwatsa/ | seska /seska/ | فتاۛء /patɨʔ/ | tunbi /tunbi/ | vurdli /vuʈli/ | ŋmariga /ŋmariɡa/ |
| Nuit | vùɗu /vùɗu/ | rvíɗìk /rvíɗìk/ | duugŋ /duːɡŋ/ | مالم /malam/ | kɔɛ /kɔɛ/ | wilydya /wiʎca/ | yuŋŋu /juŋːu/ |
| Pluie | van /van/ | — | ko /ko/ | — | tunɛ /tunɛ/ | warrana /warana/ | sa /sa/ |
| Vent | mit /mit/ | falak /falak/ | kaŋkaw /kaŋkaw/ | أڠين /aŋin/ | foye /foje/ | milyaRu /miʎaɹu/ | pɛsiŋŋu /pɛsiŋːu/ |
| Terre | xàyik /xàjik/ | xàɗík /xàɗík/ | seŋka /seŋka/ | تانه /tanah/ | bɔxi /bɔxi/ | yarta /jaʈa/ | tiŋŋa /tiŋŋa/ |
| Pierre | gugun /ɡuɡun/ | pala /pala/ | pərki /pəɾki/ | فتاو /patau/ | gɛmɛ /ɡɛmɛ/ | adynya /acɲa/ | kugri /kuɡri/ |
| Montagne | caɗak /tʃaɗak/ | ghwá /ɣʷá/ | pərki /pəɾki/ | — | geya /ɡeja/ | — | zoori /zoːri/ |
| Mère | məy /məj/ | má /má/ | nər /nəɾ/ | ماي /mai/ | nga /ŋɡa/ | ngami /ŋami/ | ma /ma/ |
| Père | vay /vaj/ | dá /dá/ | bar /baɾ/ | أمآ /amaː/ | baba /baba/ | vapi /vapi/ | ba /ba/ |
| Fille | gə̀lə̀məy /ɡə̀lə̀məj/ | makwa /makʷa/ | tər /təɾ/ | — | di ginɛ /di ɡinɛ/ | — | bipuŋŋa /bipuŋa/ |
| Je | kata /kata/ | íí /íí/ | ten /ten/ | كاو /kɔw/ | n /n/ | ngayi /ŋaji/ | mani /mani/ |
| Tu | hoh /hoh/ | kághá /káɣá/ | tam /tam/ | هاۛ /hɨ/ | i /i/ | nhina /n̪ina/ | fu /fʊ/ |
| Nous | min tokon / ni /min tokon / ni/ | ámú / áŋní /ámú / áŋní/ | áŋ / are /áŋ / aɾe/ | دري /drej/ | won / muxu /wɔn / muxu/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | tidima /tidima/ |
| Nom | zlimi /ɮimi/ | xgà /xɡà/ | sam /sam/ | أڠن /aŋan/ | xili /xili/ | mityi /mici/ | yuli /juli/ |
| Personne | hidi /hidi/ | mndu /mndu/ | hulum /hulum/ | — | mixi /mixi/ | yuRa /juɹa/ | nira /nira/ |
| Tête | tə̀ləŋ /tə̀ləŋ/ | ghəŋ /ɣəŋ/ | cəərə /tʃəːɾə/ | — | xunyi /xuɲi/ | vapardrla /vapaʈɭa/ | zugu /zuɡu/ |
| Œil | həra /həra/ | ìrí /ìrí/ | dər /dəɾ/ | متا /mata/ | ya /ja/ | mina /mina/ | nini /nini/ |
| Oreille | zlimi /ɮimi/ | sləməŋ /ɬəməŋ/ | koso /koso/ | — | tuli /tuli/ | yuri /juɾi/ | tubri /tubri/ |
| Nez | mìcin /mìtʃin/ | xtsíŋ /xtsíŋ/ | — | — | ɲɔɛ /ɲɔɛ/ | — | nyoori /ɲoːri/ |
| Bouche | mà /mà/ | wa /wa/ | ku /ku/ | — | dɛ /dɛ/ | — | noori /noːri/ |
| Dent | ndiŋ /ndiŋ/ | sliʼiŋ /ɬiʔiŋ/ | kəsəŋ /kəsəŋ/ | تڬي /taɡɛj/ | ɲinyi /ɲiɲi/ | ira /iɾa/ | nyini /ɲini/ |
| Langue | gə̀nà /ɡənà/ | ghanik /ɣanik/ | kəsəl /kəsəl/ | دله /dalah/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | yarli /jaɭi/ | zilinni /zilinːi/ |
| Main | zləra /ɮəra/ | dzvú /dzvú/ | kaasa /kaːsa/ | تاڠين /taŋin/ | belexɛ /belexɛ/ | mara /maɾa/ | nuusi /nuːsi/ |
| Pied | ngə̀z /ŋɡə̀z/ | səla /səla/ | kampar /kampar/ | تاكاي /takai/ | sanyi /saɲi/ | idna /idna/ | napɔŋŋu /napɔŋːu/ |
| Cœur | mututukul /mututukul/ | ŋùɗùf /ŋùɗùf/ | tarmə /taɾmə/ | هتاي /hatai/ | bɔɲɛ /bɔɲɛ/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | suuri /suːri/ |
| Os | gengirizl /ɡeŋɡiriɮ/ | ghudzif /ɣudzif/ | kəskəŋ /kəskəŋ/ | تلڠ /talaŋ/ | xɔri /xɔri/ | warlpu /waɭpu/ | kɔbri /kɔbri/ |
| Sang | ɓiɓiž /ɓiɓiʒ/ | us /us/ | kor /kor/ | دره /darah/ | wuli /wuli/ | arti /aʈi/ | zim /zim/ |
| Caca | bəbah /bəbah/ | ghúvì /ɣúvì/ | — | — | gbi /ɡbi/ | udna /utna/ | — |
| Amour | may /maj/ | ɗvú /ɗvú/ | bele /bele/ | ڬاوه /ɡauh/ | xanunteya /xanunteja/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | paaba /paːba/ |
| Arbre | pay /paj/ | fú /fú/ | kəbaŋ /kəbaŋ/ | كايو /kajuv/ | wuri /wuɾi/ | wirti /wiʈi/ | tia /tia/ |
| Chien | həza /həza/ | krì /krì/ | kooya /koːja/ | أتحو /atʰuv/ | barɛ /baɾɛ/ | wirlka /wiɭka/ | baaga /baːɡa/ |
| Chat | mbə̀va /mbə̀va/ | ùvá /ùvá/ | baadu /baːdu/ | ميٛو /meuv/ | nyɛɛsu /ɲɛːsu/ | — /—/ | nyusi /ɲusi/ |
| Poisson | kìlif /kìlif/ | klipi /klipi/ | aska /aska/ | كان /kan/ | yɛxɛ /jɛxɛ/ | varru /varu/ | zinga /ziŋa/ |
| Oiseau | ɨ̀vkin /ɨ̀vkin/ | ɗyak /ɗjak/ | kasko /kasko/ | — | xɔni /xɔni/ | — | niiŋŋa /niːŋːa/ |
| Œuf | nezli /neɮi/ | slislik /ɬiɬik/ | kiciki /kitʃiki/ | بوه /boh/ | xɛlɛ /xɛlɛ/ | vipi /vipi/ | jalli /dʒalli/ |
| Cheval | pilis /pilis/ | plis /plis/ | gədaamo /ɡədaːmo/ | — | soo /soː/ | — | yoofu /joːfu/ |
| Maison | jik /dʒik/ | hgá /hɡá/ | kuli /kuli/ | تحاڠ /tʰaŋ/ | banxi /banxi/ | wardrli /waʈɭi/ | yiri /jiri/ |
| Lait | wa /wa/ | uʼa /uʔa/ | kaw /kaw/ | — | xiɲɛ /xiɲɛ/ | ngama /ŋama/ | bisim /bisim/ |
| Miel | ɓùɓum /ɓùɓum/ | zuɗum /zuɗum/ | son bə tum /son bə tum/ | — | kumi /kumi/ | — | sikpaam /sikpaːm/ |
| Sel | mandà /mandà/ | hlùghúl /ɬùɣúl/ | manta /manta/ | — | fɔxɛ /fɔxɛ/ | — | yaarim /jaːrim/ |
| Riz | merure /merure/ | — | — | — | — | — | sinkaafa /sinkaːfa/ |
| Fer | məsa /məsa/ | kfur /kfur/ | kooso /koːso/ | — | wure /wuɾe/ | — | kurigu /kuriɡu/ |
| Roue | ngaz mota /ŋɡaz mota/ | — | — | — | — | — | — |
| Livre | beftere /beftere/ | deftera /deftera/ | kefter /kefteɾ/ | — | buki /buki/ | — | bukku /bukːu/ |
| Manger | zəm /zəm/ | za /za/ | hame /hame/ | هواء /huak/ | don /don/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | di /di/ |
| Boire | sa /sa/ | sa /sa/ | se /se/ | ماوم /maum/ | min /min/ | yapa- /japa/ | nyu /ɲu/ |
| Dormir | wan /wan/ | xàná /xàná/ | kin /kin/ | — | xi /xi/ | miya /mija/ | gbisi /ɡbisi/ |
| Un | takan /takan/ | tùrtúkw /tùrtúkʷ/ | məna /məna/ | تحا /tʰa/ | keren /keɾen/ | ubmanaka /upmanaka/ | yini /jini/ |
| Deux | səray /səraj/ | xìs /xìs/ | ɓasi /ɓasi/ | ڎوا /ɗuə/ | firin /firin/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | ayi /aji/ |
| Trois | makaɗ /makaɗ/ | xkán /xkán/ | sóópe /sóːpe/ | كلاو /klaw/ | sakhan /saxan/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | ata /ata/ |
| Quatre | foɗ /foɗ/ | fwaɗ /fwaɗ/ | waaɗe /waːɗe/ | — | naani /naːni/ | — | anaasi /anaːsi/ |
| Cinq | jəɓin /dʒəɓin/ | hùtáf /hùtáf/ | wiiɗiw /wiːɗiw/ | لاماۛ /lamɨː/ | suuli /suːli/ | — | anu /anu/ |
| Cent | bələk /bələk/ | dərmək /dərmək/ | kəsi /kəsi/ | — | kɛmɛ /kɛmɛ/ | — | kɔbga /kɔbɡa/ |
| Bonjour | usoko /usoko/ | zgú /zɡú/ | suuse /suːse/ | سلام /salam/ | inu uxara /inu uxaɾa/ | — /—/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ |
| Merci | soko /soko/ | ŋkáʼ /ŋkáʔ/ | suuse ablaw /suːse ablaw/ | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | inu wali /inu wali/ | — /—/ | barika /barika/ |
| Bon | ninek /ninek/ | zɗá /zɗá/ | pisi /pisi/ | سيام /siam/ | fanyi /faɲi/ | warnrdu /waɳʈu/ | vɛla /vɛla/ |
| Nouveau | yìwun /jìwun/ | lfiɗa /lfiɗa/ | kimirwi /kimiɾwi/ | باهاو /bahau/ | nɛɛnɛ /nɛːnɛ/ | marra /mara/ | paalli /paːli/ |
| Rouge | mèpɨ̀rriŋ /mèpɨ̀rːiŋ/ | dvá /dvá/ | kəəli /kəːli/ | ماۛرياه /mɨriah/ | gbeeli /ɡbeːli/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | moo /moː/ |
| Blanc | màbɨ̀rrɨn /màbɨ̀rːɨn/ | ŋúhlín /ŋúɬín/ | bərwa /bəɾwa/ | — | fiixɛ /fiːxɛ/ | upa /upa/ | peelli /peːli/ |
| Noir | mimìliŋ /mimìliŋ/ | ŋəra /ŋəra/ | sarka /saɾka/ | — | fɔɔrɛ /fɔːɾɛ/ | — | sabilli /sabilli/ |
Page 1/8
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap