Nlaka'pamuctsin
Thompson
salish
Le thompson (Nlaka'pamuctsin, « la langue des Nlaka'pamux ») est une langue salishienne de la branche salish de l'Intérieur, parlée par le peuple Nlaka'pamux des canyons de la Thompson et du Fraser, dans le sud de la Colombie-Britannique. Le territoire nlaka'pamux est célèbre pour ses formations géologiques spectaculaires de Hells Gate, Hope-Princeton et Lytton. Le thompson conserve les traits typologiques classiques des langues salishiennes : un alignement ergatif-absolutif avec ergativité scindée, une morphologie verbale polypersonnelle complexe, des consonnes glottalisées et des séries de consonnes post-vélaires/uvulaires. La grammaire de référence de Thompson & Thompson (1992) constitue la principale documentation moderne. Une revitalisation linguistique active est menée par la First Nations Language Authority de la Colombie-Britannique et le Nlaka'pamux Tribal Council depuis les années 1990.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en thompson
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : salish
| Sens | Thompson | Squamish | Nuxalk | Kwak'wala | Cakchiquel | Yurok | Páez |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | qʷúʔ /qʷuʔ/ | stáḵw /staqʷ/ | qla /qla/ | ʼwap /ʔwap/ | yaʼ /jaʔ/ | paaʼ /paːʔ/ | yuʼ /juʔ/ |
| Feu | ʕʷyə́p /ʕʷjəp/ | sḵwiḵw /sqʷiqʷ/ | niiχʷ /niːχʷ/ | la̱ḵ̕wa̱s /ləqʼʷəs/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | meʼlonok /meʔlonok/ | ipx /ipʲ/ |
| Soleil | sk̓ʷák̓ʷest /skʼʷakʼʷest/ | snéḵwem /sneqʷəm/ | snχ /snχ/ | ƛʼisa̱la /tɬʼisəla/ | qʼij /qʼix/ | woygey /wojɡej/ | sek /sek/ |
| Lune | máʕxetn /maʕxetn/ | lh7álha /ɬʔaɬa/ | ƛ̓ukʼ /tɬʼukʼ/ | ʼma̱kwa̱la /ʔməkʷəla/ | ikʼ /ikʼ/ | wonewsleg /wonewsleɡ/ | aʼte /aʔte/ |
| Étoile | nkʷəkʷúsn̓ /nkʷəkʷusnˀ/ | kwekwtsi7 /kʷəkʷtsiʔ/ | mixmikʼł /mixmikʼɬ/ | t̓ut̓u /tʼutʼu/ | chʼumil /tʃʼumil/ | kesʼoh /kesʔoh/ | ãʼ /ãʔ/ |
| Nuit | sitist /sitist/ | nat /nat/ | ʔnƛ̓ /ʔntɬʼ/ | g̱anutł /ɢanutɬ/ | aqʼaʼ /aqʼaʔ/ | nascewen /nastsewen/ | kus /kus/ |
| Pluie | stékɬ /stekɬ/ | — | sʔałwlał /sʔaɬwlaɬ/ | ʼyugwa /ʔjuɡʷa/ | jobʼ /xoɓ/ | ten /ten/ | nus /nus/ |
| Neige | swúxwt /swuxʷt/ | máḵa7 /maqaʔ/ | pqʼʷ /pqʷʼ/ | neʼ /neʔ/ | nieve /ˈnjebe/ | roreer /ɹɔɹiɹ/ | yãdx /jãdʲ/ |
| Vent | snéw̓t /snewˀt/ | — | — | yola /jola/ | kaqʼiqʼ /kaqʼiqʼ/ | rookw /ɹɔːkʷ/ | wejxa /wexʲa/ |
| Terre | tmíxw /tmixʷ/ | temíxw /təmixʷ/ | kułulmx /kuɬulmx/ | a̱wiʼnak̕wa̱s /ʔəwiʔnakʷʼəs/ | ulew /uleːw/ | hlkehl /ɬkeɬ/ | kiwe /kiwe/ |
| Pierre | sxén̓x /sxenˀx/ | smant /smant/ | tʼχt /tʼχt/ | tʼisa̱m /tʼisəm/ | abäj /aˈɓəx/ | haʼaag /haʔaːɣ/ | kwet /kwet/ |
| Montagne | sqʷə́m /sqʷəm/ | smánit /smanit/ | smt /smt/ | na̱ge /nəɡe/ | juyuʼ /xuˈjuʔ/ | — | vxiç wala /βʲits wala/ |
| Mère | skíxzeʔ /skixzeʔ/ | chésha7 /tʃeʃaʔ/ | stan /stan/ | a̱ba̱mp /əbəmp/ | teʼ /teʔ/ | kokos /kokos/ | mama /mama/ |
| Père | sqáczeʔ /sqatszeʔ/ | smas /smas/ | man /man/ | ump /ʔump/ | tataʼ /tataʔ/ | nopew /nopew/ | tata /tata/ |
| Je | encwe /ʔəntʃwe/ | en /ʔən/ | ʔnc /ʔnts/ | nugwaʼam /nuɡʷaʔam/ | rïn /rɪn/ | nek /nek/ | adx /adʲ/ |
| Tu | enwi /ʔənwi/ | chexw /tʃəxʷ/ | ʔinu /ʔinu/ | suʼ /suʔ/ | rat /rat/ | keʼl /keʔl/ | idx /idʲ/ |
| Nous | nemimlh /nəmimɬ/ | numalh /numaɬ/ | łmił /ɬmiɬ/ | nugwaʼnts / nugwaʼnuʼxw /nuɡʷaʔnts / nuɡʷaʔnuʔxʷ/ | röj /rʊx/ | nekah /nekah/ | kweʼsx /kweʔʃ/ |
| Nom | skʷést /skʷest/ | sna /sna/ | skʷacta /skʷatsta/ | dłig̱a̱m /dɮiɢəm/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | ʼerʼwerhł /ʔerʔwerɬ/ | yase /jase/ |
| Œil | nk̓ʷətƛ̓ustn /nkʼʷətɬʼustn/ | ḵlum̓ /qlumʔ/ | qluqʼs /qluqʼs/ | g̱a̱ʼyag̱a̱s /ɢəʔjaɢəs/ | runaqʼ ruwäch /runaqʼ ruwətʃ/ | lekwsh /lekwʃ/ | yafx /jaɸʲ/ |
| Oreille | ƛ̓én̓i /tɬʼenˀi/ | — | tanksta /tanksta/ | pʼa̱spʼa̱ʼyu /pʼəspʼəʔju/ | xikin /ʃikin/ | chpegarʼ /tʃpeɣeʔɹ/ | thũʼwẽ /tʰũʔwẽ/ |
| Nez | sp̓saq̓s /spʼsaqʼs/ | — | maaχsa /maːχsa/ | xa̱ndzas /xəndzas/ | tzaʼn /tsaʔn/ | ʼner-pʼernʼ /ʔnɚpʼɚʔn/ | ĩç /ĩts/ |
| Bouche | spléwcin /splewtsin/ | — | cucn /tsutsn/ | sa̱ms /səms/ | chiʼ /tʃiʔ/ | ʼne-luehl /ʔneluɬ/ | yuwe /juwe/ |
| Dent | xyexw /χjeχʷ/ | yenis /jənis/ | ʔica /ʔitsa/ | gigi /ɡiɡi/ | ey /ej/ | rpelh /rpeɬ/ | kiʼth /kiʔtʰ/ |
| Langue | teleʼ /təɬeʔ/ | alhthal /aɬθaɬ/ | tica /titsa/ | k̓a̱la̱m /kʼələm/ | aqʼ /aqʼ/ | ipl /ipɬ/ | thune /tʰune/ |
| Main | kéyx /kejx/ | chálash /tʃalaʃ/ | suxa /suxa/ | aʼyaʼsu /aʔjaʔsu/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | mehl /mehl/ | kuse /kuse/ |
| Pied | sqwaxt /sqʷaxt/ | — | ʼixa /ʔixa/ | gugwa̱ʼyu /ɡuɡʷəʔju/ | aqän /aqən/ | mechkah /metʃkah/ | čida /tʃida/ |
| Cœur | sxʷákʷukʷ /sxʷakʷukʷ/ | stúlich /stulitʃ/ | skcułk /sktsuɬk/ | noḵeʼ /nɔqeʔ/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | skoʼol /skoʔol/ | ũus /ũːs/ |
| Os | qʼwəqʼwul /qʼʷəqʼʷuʎ/ | shaw7 /ʃawʔ/ | cap /tsap/ | x̱aḵ /χaq/ | bʼaq /ɓaq/ | werhlkerr /wɚɬkɚ/ | dxiʼth /dʲiʔtʰ/ |
| Sang | peteleʼ /pətəleʔ/ | sthathin /sθaθin/ | six /six/ | a̱lkwa /əlkʷa/ | kïkʼ /kɪkʼ/ | pekoyek /pekojek/ | ee /eː/ |
| Caca | paʕ̓ /paʕˀ/ | — | — | — | — | mol /mɔl/ | — |
| Amour | xámeʔs /χameʔs/ | néxwsa /nexʷsa/ | — /—/ | ʼya̱x̱is /ʔjəχis/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | choʼomi /tʃoʔomi/ | peeygãh /peːjɡãh/ |
| Arbre | sɣép /sɣep/ | stsékʼas /stsekʼas/ | stn /stn/ | ḵ̕wax̱ /qʼʷaχ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | kʼepoy /kʼepoj/ | fxtũu tasx /ɸʲtũː taʃ/ |
| Chien | sqáxa /sqaχa/ | sḵwemáy̓ /sqʷəmajʔ/ | wacʼ /watsʼ/ | ʼwat̕si /ʔwatsʼi/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | chishʼah /tʃiʃʔah/ | alku /alku/ |
| Chat | púsh /puʃ/ | pus /pus/ | — /—/ | busi /busi/ | mes /mes/ | putuy /putuj/ | misx /miʃ/ |
| Poisson | sqyetn /sqjetn̩/ | stsʼúḵwi7 /stsʼuqʷiʔ/ | smłk /smɬk/ | mē /meː/ | kar /kar/ | nepewiS /nepewiʃ/ | wedx /wedʲ/ |
| Oiseau | spz̓úz̓uʔ /spzˀuzˀuʔ/ | — | ciccipii /tsitstsipiː/ | pʼipʼaƛʼumas /pʼipʼatɬʼumas/ | tzʼikin /tsʼikin/ | chʼueʼchʼeesh /tʃʼuʔtʃʼiʃ/ | vxiçxakwe /βʲitʃakwe/ |
| Papillon | nkíkax̣n̓i /nkikaχnˀi/ | — | mamayu /mamaju/ | ha̱mumu /həmumu/ | palamax /palamaʃ/ | ʼwerrpʼ /ʔwɚːpʼ/ | çmehme /tsmehme/ |
| Œuf | heʔúšeʔ /heʔuʃeʔ/ | — | qpʼa /qpʼa/ | tsʼigwa̱nu /tsʼiɡʷənu/ | saqmoloʼ /saqmoloʔ/ | ʼweryhl /ʔwɚjɬ/ | ziç /tsits/ |
| Ours | spéʔec /speʔets/ | míx̱alh /miχaɬ/ | ƛ̓a /tɬʼa/ | — | oso /ˈoso/ | chyerʼerʼy /tʃjɚʔɚʔj/ | eʼsxavy /eʔʃaβʲ/ |
| Cheval | k̓əɬc̓esqáx̣aʔ /kʼəɬtsʼesqaχaʔ/ | — | ałχapaliikʷ /aɬχapaliːkʷ/ | guʼdan /ɡuʔdan/ | kej /kex/ | muelah /mulah/ | jiba /hiba/ |
| Maison | citxw /tsitxʷ/ | lámʼ /lamʔ/ | suł /suɬ/ | g̱ukw /ɡukʷ/ | jay /xaj/ | kerwer /kerwer/ | yat /jat/ |
| Lait | míl̓k /milˀk/ | — | — | ma̱lk /məlk/ | leche /ˈletʃe/ | newon /newɔn/ | leçxi /letʃi/ |
| Miel | ƛ̓əxtmin /tɬʼəxtmin/ | — | — | — | kabʼ /kaɓ/ | repchem /reptʃem/ | çxhiʼdx mil /tʃʰiʔdʲ mil/ |
| Sel | c̓ált /tsʼalt/ | tlʼálhem /tɬʼaɬəm/ | stʼs /stʼs/ | da̱msxi /dəmsxi/ | atzʼam /atsʼam/ | peeshkah /piʃkah/ | nega /neɡa/ |
| Fer | ʔík̓mn /ʔikʼmn/ | — | — /—/ | dza̱xʼa̱n /dzəxʔən/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | pegemeepʼ /peɣemipʼ/ | çam /tsam/ |
| Livre | spáqʷ /spaqʷ/ | — | ałqʷuł /aɬqʷuɬ/ | bukw /bukʷ/ | wuj /wux/ | — | libru /libɾu/ |
| Manger | ʔíqs /ʔiqs/ | i7iyím /iʔijim/ | ʔałps /ʔaɬps/ | ha̱ʼma̱p /həʔməp/ | waʼin /waʔin/ | kepoyi /kepoji/ | ũʼ /ũʔ/ |
| Boire | ʔúqʷeʔ /ʔuqʷeʔ/ | qʼemél7chen /qʼemʔeɬtʃen/ | qaaχla /qaːχla/ | naḵa /naqa/ | kumun /kumun/ | kewolepi /kewolepi/ | tudx /tudʲ/ |
| Dormir | ʕʷóy̓t /ʕʷojˀt/ | — | cituma /tsituma/ | mix̱a̱la /miχəla/ | war /war/ | chkeyekʼ /tʃkejekʼ/ | dee /deː/ |
| Un | péyeʔ /pejeʔ/ | nchʼa7 /ntʃʼaʔ/ | maw /maw/ | ʼna̱m /ʔnəm/ | jun /xun/ | kohchew /kohtʃew/ | teeçx /teːtʃ/ |
| Deux | séye /seje/ | án7us /ˈʔanʔus/ | łnuus /ɬnuːs/ | maʼł /maʔɬ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | naʼamoyʼ /naʔamoj/ | eʼz /eʔts/ |
| Trois | keʔɬés /keʔɬes/ | chánat /tʃanat/ | ʔasmuus /ʔasmuːs/ | yudux /judux/ | oxiʼ /oʃiʔ/ | nahkseʼn /nahkseʔn/ | tekh /tekʰ/ |
| Quatre | mús /mus/ | x̱a7útsen /χaʔutsən/ | muus /muːs/ | mu /mu/ | kajiʼ /kaxiʔ/ | choʼoneʼn /tʃoʔoneʔn/ | pahz /paʰts/ |
| Cinq | cíykst /tsijkst/ | tsíyichis /tsijitʃis/ | cʼixʷ /tsʼixʷ/ | sa̱kʼa /səkʼa/ | woʼoʼ /woʔoʔ/ | meruh /meruh/ | tahç /taʰts/ |
| Cent | x̣əcpq̓íqn̓kst /χətspqʼiqnˀkst/ | — | — /—/ | lakʼa̱nd /lakʼənd/ | wokʼal /wokʼal/ | — | cien /sjen/ |
| Bonjour | weytk /wejtk/ | chen kwenmántumi /tʃen kʷenmantumi/ | — /—/ | yo /jo/ | utz iwäch /uts iwətʃ/ | aiy-yue-kwee /aj-juːkweː/ | mañi /maɲi/ |
| Merci | kʷukʷscémxʷ /kʷukʷstsemxʷ/ | huy chexw a /huj tʃexʷ a/ | — /—/ | g̱ilakasʼla /ɢilakasʔla/ | matyox /matjoʃ/ | wokhlew /wokʰlew/ | pay /paj/ |
| Bon | y̓é /jˀe/ | éy /ej/ | ya /ja/ | ek /ek/ | ütz /ʊts/ | skuyahl /skujahl/ | ew /ew/ |
| Nouveau | cíyci /tsijtsi/ | — | ciχ /tsiχ/ | alumas /alumas/ | kʼakʼaʼ /kʼakʼaʔ/ | chaʼanar /tʃaʔanaɹ/ | uʼse /uʔse/ |
| Rouge | cíqʷ /tsiqʷ/ | kʷəlqʷ /kʷəlqʷ/ | mukʷ /mukʷ/ | ƛ̕aq̓wa /tɬʼaqʼʷa/ | käq /kəq/ | pekwoh /pekwoh/ | beh /beh/ |
| Blanc | píq /piq/ | pʼeḵʼ /pʼəqʼ/ | cʼχʷ /tsʼχʷ/ | ʼma̱la /mˀəla/ | säq /səq/ | muenchey /muntʃej/ | çxihme /tʃihme/ |
| Noir | hestə́ptəpt /hestəptəpt/ | ḵʼex̱ ḵʼíx̱ /qʼəχ qʼiχ/ | skʼx /skʼx/ | tsʼuła /tsʼuɬa/ | qʼeq /qʼeq/ | loʼogey /loʔoɣej/ | khũçx /kʰũtʃ/ |
| Bleu | ʔesqʷəzqʷəzt /ʔesqʷəzqʷəzt/ | skwáyel /skʷajəl/ | qʷit /qʷit/ | dzasa /dzasa/ | räx /rəʃ/ | skoyon /skojon/ | çẽy /tsẽj/ |
| Café | kápi /kapi/ | kapí /kapi/ | kupi /kupi/ | gobi /ɡobi/ | kape /kape/ | kopeen /kɔpin/ | — |
Page 1/8
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap