ᠰᡞᠪᡝ ᡤᡞᠰᡠᠨ
Sibé
famille toungouse (branche mandchoue-nanaï, mandchou — sœur/dialecte du mandchou)
Le xibe (aussi sibe, ᠰᡞᠪᡝ Sibe) est une langue toungouse de la branche mandchoue-nanaï, étroitement apparentée au mandchou (mnc) — le débat se poursuit pour savoir s'il s'agit de langues distinctes ou de dialectes d'un unique complexe mandchou-xibe. Les Xibe sont un peuple mandchou qui fut réinstallé dans la vallée de l'Ili au Xinjiang en 1764 par la dynastie Qing en tant que garnison militaire, et qui y demeura après la chute de la dynastie. Aujourd'hui, le xibe est la seule langue vivante apparentée au mandchou disposant de programmes actifs d'alphabétisation et d'éducation (dans le xian autonome xibe de Qapqal), contrairement au mandchou proprement dit, qui ne compte que très peu de locuteurs L1 âgés dans le nord-est de la Chine. Le xibe conserve verticalement l'écriture mandchoue historique et a constitué une ressource importante pour la revitalisation des études mandchoues.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en sibé
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : famille toungouse (branche mandchoue-nanaï, mandchou — sœur/dialecte du mandchou)
| Sens | Sibé | Mandchou | Jurchen | Nanaï | Proto-toungouse | Orotchène | Oudihé |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ᠮᡠᡣᡝ /mukʰu/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | muke /muke/ | муэ /muə/ | *mū /mū/ | muu /muu/ | ули /uli/ |
| Feu | ᡨᡠᠸᠠ /tʰuɑ/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | to /to/ | тава /tava/ | *tawa /tawa/ | tɔɣɔ /tɔɣɔ/ | то̄ /toː/ |
| Soleil | ᡧᡠᠨ /sun/ | ᡧᡠᠨ /ʃun/ | še'un /ʃeun/ | сиун /siun/ | *sigūn /sigūn/ | dɪlatʃa /dɪlatʃa/ | сӯ /suː/ |
| Lune | ᠪᡳᠶᠠ /biɑ/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | bia /bia/ | биа /bia/ | *bēga /bēga/ | bɛga /bɛɡa/ | биа /bia/ |
| Étoile | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usxɑ/ | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ | ušiha /uʃixa/ | хосикта /xosikta/ | *xōsikta /xoːsikta/ | ɔʃɪkta /ɔʃɪkta/ | ваикта /ˈwaikta/ |
| Nuit | ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dœviri/ | ᡩᠣᠪᠣᡵᡳ /dobori/ | dobori /dobori/ | долбо /dolbo/ | *dolbo /dolbo/ | dɔlbɔ /dɔlbɔ/ | догбо /doɡbo/ |
| Pluie | ᠠᡤᠠ /ɑɣɑ/ | ᠠᡤᠠ /aɡa/ | agu /aɡu/ | тугдэ /tuɡdə/ | *tigde /tiɡde/ | tigdə /tiɡdə/ | тигдэ /tiɡdə/ |
| Neige | ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimɑŋ/ | ᠨᡳᠮᠠᠩᡤᡳ /nimaŋɡi/ | imanggi /imaŋɡi/ | симата /simata/ | *imana /imana/ | ɪmana /ɪmana/ | има̄ /imaː/ |
| Vent | ᡠᡩᡠᠨ /udun/ | ᡝᡩᡠᠨ /ədun/ | edu /ədu/ | хэдун /xədun/ | *xedün /xedyn/ | ədin /ədin/ | эди /ədi/ |
| Terre | ᠨᠠ /na/ | ᠪᠣᡳᡥᠣᠨ /boihon/ | na /na/ | на /na/ | *nā /naː/ | tʊkala /tʊkala/ | на̄ /naː/ |
| Pierre | ᠸᡝᡥᡝ /vɘɣɘ/ | ᠸᡝᡥᡝ /wəxə/ | uhe /uxə/ | дёло /dʒolo/ | *ǯolo /dʒolo/ | dʒɔlɔ /dʒɔlɔ/ | — |
| Montagne | ᠠᠯᡳᠨ /ɛlin/ | ᠠᠯᡳᠨ /alin/ | — | хурэ̄н /xurəːn/ | *xöre /xøre/ | urə /urə/ | — |
| Mer | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ /mɘdɘrj/ | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ /mətəri/ | mede /mədə/ | намо /namo/ | *lāmu /lāmu/ | dalaj /dalaj/ | наму /namu/ |
| Mère | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ɘni/ | ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ | eme /eme/ | энин /ənin/ | *eńi /eńi/ | ənin /ənin/ | энэ /ənə/ |
| Père | ᠠᠮᠠ /ɑmɘ/ | ᠠᠮᠠ /ama/ | ama /ama/ | ама /ama/ | *ama /ama/ | amɪn /amɪn/ | ама /ama/ |
| Fille | ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ /sarɢan dʒui/ | ᠰᠠᡵᡤᠠᠨ ᠵᡠᡳ /sarɡan dʒui/ | saran jui /saran dʒui/ | асиа пиктэ /asia piktə/ | — | axakan utə /axakan utə/ | — |
| Je | ᠪᡳ /bi/ | ᠪᡳ /bi/ | bi /bi/ | ми /mi/ | *bi /bi/ | bii /bii/ | би /bi/ |
| Tu | ᠰᡳ /ɕi/ | ᠰᡳ /si/ | ši /ʃi/ | си /si/ | *si /si/ | ʃii /ʃii/ | си /si/ |
| Nous | ᠮᡠᠰᡝ / ᠪᡝ /mɘs / bo/ | ᠮᡠᠰᡝ / ᠪᡝ /musə / bə/ | — /—/ | буэ /buə/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | buu / mir /buu / mir/ | минти / бу /minti / bu/ |
| Nom | ᡤᡝᠪᡠ /ɡɘv/ | ᡤᡝᠪᡠ /ɡəbu/ | gebu /ɡəbu/ | гэрбу /ɡərbu/ | *gerbū /gerbū/ | gərbi /ɡərbi/ | гэгби /ɡəɡbi/ |
| Personne | ᠨᡞᠶᠠᠯᠮᠠ /nɑn/ | ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ /nijalma/ | — | най /naj/ | *ńārī /ɲaːriː/ | bəjə /bəjə/ | нӣ /niː/ |
| Tête | ᡠᠵᡠ /udʐo/ | ᡠᠵᡠ /udʒu/ | uju /udʒu/ | дили /dili/ | *dili /dili/ | dɪl /dɪl/ | дили /dili/ |
| Œil | ᠶᠠᠰᠠ /jɑs/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | yasa /jasa/ | насал /nasal/ | *ńāsa /ńāsa/ | jɛɛʃa /jɛɛʃa/ | яа /jaː/ |
| Oreille | ᡧᠠᠨ /sɑn/ | ᡧᠠᠨ /ʃan/ | šan /ʃan/ | сиан /sian/ | *sian /sian/ | ʃɛɛn /ʃɛɛn/ | куай /kuʔai/ |
| Nez | ᠣᡶᠣᡵᠣ /ovur/ | ᠣᡶᠣᡵᠣ /oforo/ | sunggi /suŋɡi/ | опоро /oporo/ | — | ɔŋɔktɔ /ɔŋɔktɔ/ | — |
| Bouche | ᠠᠩᡤᠠ /ɑŋ/ | ᠠᠩᡤᠠ /aŋɡa/ | angga /aŋɡa/ | аӈма /aŋma/ | *amŋa /amŋa/ | amŋa /amŋa/ | аӈма /aŋma/ |
| Dent | ᠸᡝᡳᡥᡝ /vix/ | ᠸᡝᡳᡥᡝ /weixe/ | weihe /wəixə/ | хуктэ /xuktə/ | *iːkte /iːkte/ | iktə /iktə/ | икте /ikte/ |
| Langue | ᡳᠯᡝᠩᡤᡠ /iliŋ/ | ᡳᠯᡝᠩᡤᡠ /ilɤŋɡu/ | ilenggi /iləŋɡi/ | сиӈму /siŋmu/ | *ilŋu /ilŋu/ | iŋi /iŋi/ | иӈи /iŋi/ |
| Main | ᡤᠠᠯᠠ /ɡɑl/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | gala /ɡala/ | ӈа̄ла /ŋaːla/ | *ŋāla /ŋāla/ | ŋaala /ŋaala/ | ӈала /ŋala/ |
| Pied | ᠪᡝᡨᡥᡝ /bɘtk/ | ᠪᡝᡨᡥᡝ /pɤtʰxɤ/ | betie /bətie/ | бэгди /bəɡdi/ | *palgan /palgan/ | algan /alɡan/ | бэгди /beɡdi/ |
| Cœur | ᠨᡞᠶᠠᠮᠠᠨ /ɲiɑmɘn/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | niema /niema/ | миаван /miavan/ | *mēwan /mēwan/ | mɛɣan /mɛɣan/ | мява /mjawa/ |
| Os | ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ /ɡirɑŋ/ | ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ /ɡiraŋɡi/ | giranggi /ɡiraŋɡi/ | гирмакса /ɡirmaksa/ | *giramsa /ɡiramsa/ | gɪramna /ɡɪramna/ | гиама /ɡiama/ |
| Sang | ᠰᡝᠩᡤᡳ /ɕiŋ/ | ᠰᡝᠩᡤᡳ /səŋɡi/ | šenggi /ʃəŋɡi/ | сэксэ /səksə/ | *sekse /sekse/ | ʃəəkʃə /ʃəəkʃə/ | сакиа /sakia/ |
| Caca | ᡥᠠᠮᡠ /xamu/ | ᡥᠠᠮᡠ /xamu/ | — | амон /amon/ | — | — | — |
| Amour | — /—/ | ᡥᠠᡳᡵᠠᠮᠪᡳ /xairambi/ | beyimbi /bəjimbi/ | улэ̄сиури /uləːsiuri/ | — /—/ | — /—/ | чисанай /tʃisanaj/ |
| Arbre | — /—/ | ᠮᠣᠣ /moː/ | mo /mo/ | мо̄ /moː/ | *mō /mō/ | mɔɔ /mɔɔ/ | мо̄ /moː/ |
| Chien | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /jonxun/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxuːn/ | indahu /indaxu/ | инда /inda/ | *ŋinda /ŋinda/ | ŋanakin /ŋanakin/ | инʼаи /inʔai/ |
| Chat | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | hacu /xatʃu/ | кэксэ /kəksə/ | — /—/ | — /—/ | кошк /koʃk/ |
| Poisson | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠ /nimxa/ | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠ /nimaxa/ | nimuha /nimuxa/ | согдата /sɔɡdata/ | *ollo /ollo/ | ɔlɔ /ɔlɔ/ | сугдя /suɡdʑa/ |
| Oiseau | ᡤᠠᠰᡥᠠ /ɢasχa/ | ᡤᠠᠰᡥᠠ /ɢasχa/ | — | гаса /ɡasa/ | *gasa /gasa/ | tʃinəkə /tʃinəkə/ | — |
| Papillon | ᡤᡝᡶᡝᡥᡝ /ɡəfəxə/ | ᡤᡝᡶᡝᡥᡝ /ɡəfəxə/ | — | ко̄ко̄ни /kɔːkɔːni/ | — | kɔldɪkan /kɔldɪkan/ | гэптэ /ɡəptə/ |
| Œuf | ᡠᠮᡥᠠᠨ /umxan/ | ᡠᠮᡥᠠᠨ /umxan/ | — | омокта /ɔmɔkta/ | *umukta /umukta/ | ʊmʊkta /ʊmʊkta/ | умукта /umukta/ |
| Cheval | ᠮᠣᡵᡳᠨ /morin/ | ᠮᠣᡵᡳᠨ /morin/ | muri /muri/ | морин /morin/ | *murin /murin/ | mʊrɪn /mʊrɪn/ | — |
| Maison | ᠪᠣᠣ /bo/ | ᠪᠣᠣ /boː/ | bo /bo/ | дё̄ /dʒoː/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | dʒuu /dʒuu/ | ӡугди /dʒuɡdi/ |
| Lait | ᠰᡠᠨ /sun/ | ᠰᡠᠨ /sun/ | — | молоко /mɔlɔkɔ/ | — | ukun /ukun/ | — |
| Miel | ᡥᡳᠪᠰᡠ /xibsu/ | ᡥᡳᠪᠰᡠ /xibsu/ | hitsu /xitsu/ | киаксо /kiaksɔ/ | — | — | — |
| Sel | ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ /dɑvsun/ | ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ /dabsun/ | datsu /datsu/ | даосон /daoson/ | — | katagan /kataɡan/ | — |
| Riz | ᠪᡝᠯᡝ /bələ/ | ᠪᡝᠯᡝ /bələ/ | bele /bələ/ | — | — | kandu /kandu/ | — |
| Fer | ᠰᡝᠯᡝ /sələ/ | ᠰᡝᠯᡝ /sələ/ | sele /sele/ | сэлэ /sələ/ | *sele /sele/ | ʃələ /ʃələ/ | сэлэ /sələ/ |
| Soie | ᠰᡳᡵᡤᡝ /ɕirɡə/ | ᠰᡳᡵᡤᡝ /sirɡə/ | — | сэурэ /səurə/ | — | — | — |
| Livre | ᠪᡳᡨᡥᡝ /bitʰə/ | ᠪᡳᡨᡥᡝ /bitxə/ | — | даӈса /daŋsa/ | — | bitəgə /bitəɣə/ | — |
| Manger | ᠵᡝᠮᠪᡞ /dʒəmbi/ | ᠵᡝᠮᠪᡳ /dʒəmbi/ | jefu /dʒefu/ | депӯри /dʒəpuːri/ | *ǰep- /ǰep/ | dʒəb /dʒəb/ | джевэ /dʒevə/ |
| Boire | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ | ᠣᠮᡳᠪᡳ /omibi/ | umi /umi/ | омиори /omiori/ | *umi- /umi/ | um /um/ | уми /umi/ |
| Dormir | ᠠᠮᡤᠠᠮᠪᡳ /amɢambi/ | ᠠᠮᡤᠠᠮᠪᡳ /amɢambi/ | dedu /dədu/ | а̄ори /aːori/ | *ām- /aːm/ | aaʃɪn /aaʃɪn/ | — |
| Un | ᡝᠮᡠ /əmu/ | ᠡᠮᡠ /əmu/ | emu /emu/ | эмун /əmun/ | *emun /emun/ | umun /umun/ | омо /omo/ |
| Deux | ᠵᡠᠸᡝ /dʐu/ | ᠵᡠᠸᡝ /dʒuwə/ | jue /dʒue/ | дюэр /dʒuər/ | *ǰör /ǰör/ | dʒuur /dʒuur/ | ӡӯ /dʒuː/ |
| Trois | ᡳᠯᠠᠨ /ilɑn/ | ᡳᠯᠠᠨ /ilan/ | ilan /ilan/ | илан /ilan/ | *ilan /ilan/ | ɪlan /ɪlan/ | ила /ila/ |
| Quatre | ᡩᡠᡳᠨ /dujin/ | ᡩᡠᡳᠨ /duin/ | duin /duin/ | дуин /duin/ | *dügin /dyɡin/ | dijin /dijin/ | дӣ /diː/ |
| Cinq | ᠰᡠᠨᠵᠠ /sundʐɑ/ | ᠰᡠᠨᠵᠠ /sundʒa/ | šunja /ʃundʒa/ | тойӈга /tojŋɡa/ | *tuńga /tuńga/ | tʊŋŋa /tʊŋŋa/ | туӈа /tuŋa/ |
| Cent | ᡨᠠᠩᡤᡡ /taŋɡuː/ | ᡨᠠᠩᡤᡡ /taŋɡuː/ | tanggu /taŋɡu/ | таӈго /taŋɡo/ | *taŋgū /taŋɡuː/ | ɲamaadʒɪ /ɲamaadʒɪ/ | таӈгу /taŋɡu/ |
| Bonjour | — /—/ | ᠰᡳ ᠰᠠᡳᠨ /si sain/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | — /—/ | — /—/ | бандиба /bandiba/ |
| Merci | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | — /—/ | банихан /banihan/ | — /—/ | — /—/ | нюхча /ɲuxtʃa/ |
| Bon | ᠰᠠᡳᠨ /sɑn/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | sain /sain/ | улэ̄н /uləːn/ | *aya /aja/ | aja /aja/ | ая /aja/ |
| Nouveau | ᡳᠴᡝ /itʂʰɘ/ | ᡳᠴᡝ /itʃə/ | ice /itʃə/ | сикӯн /sikuːn/ | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | irkəkin /irkəkin/ | имэхи /iməxi/ |
| Rouge | ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ /fɘlɡiɑn/ | ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ /fulɡijan/ | fulian /fulian/ | сэ̄гден /səːɡdʲən/ | *pula /pula/ | ʊlaarɪn /ʊlaarɪn/ | хулалиғи /xulaliɣi/ |
| Blanc | ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ /ʃanjan/ | ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /ʃaŋɡijan/ | šanggia /ʃaŋɡia/ | ча̄гдян /tʃaːɡdʲan/ | — | bagdarɪn /baɡdarɪn/ | чалиги /tʃaliɡi/ |
| Noir | ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ /saχalijan/ | ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ /saχalijan/ | sahalian /saxalian/ | сахарин /saxarin/ | *sakalīn /sakaliːn/ | kɔŋnɔrɪn /kɔŋnɔrɪn/ | палиғи /paliɣi/ |
| Vert | ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /nyŋɲiɑn/ | ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ /niowaŋɡijan/ | burha boco /burxa botʃo/ | нёӈгиан /nʲoŋɡian/ | — | tʃuturin /tʃuturin/ | исэмпэ /isəmpə/ |
| Ordinateur | ᠪᠣᡩᠣᡨᡠᠨ /bodotun/ | — | — | — | — | — | — |
Page 1/9
Lectures han comparées
Comparaison avec les langues de la même famille : Tungusic > Southern Tungusic > Manchu-Sibe
| Caractère | Sibé | Mandchou | Jurchen | Proto-toungouse | Khitan | Proto-mongol | Lecture kun japonaise |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | emu /əmu/ | emu /emu/ | emu /emu/ | *əmun /*əmun/ | am /am/ | *nigen /*niɡen/ | hito /çito/ |
| 二 | juwe /dʑuwə/ | juwe /dʒuwə/ | juwe /dʑuwe/ | *dʒuər /*dʒuər/ | jur /dʒur/ | *qoyar /*qojar/ | futa /ɸɯta/ |
| 三 | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | hur /hur/ | *gurba(n) /*ɡurban/ | mi /mi/ |
| 四 | duin /duin/ | duin /duin/ | duin /duin/ | *dügin /*dyɡin/ | dur /dur/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | yo /jo/ |
| 五 | sunja /sundʑa/ | sunja /sundʒa/ | sunja /sundʑa/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | tau /tʰau/ | *tabu(n) /*tabun/ | itsu /itsɯ/ |
| 六 | ninggun /niŋɢun/ | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɡun/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | nil /nil/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | mu /mɯ/ |
| 七 | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | dolo /dolo/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | nana /nana/ |
| 八 | jakūn /dʑakɯn/ | jakūn /dʒakʰuːn/ | jakūn /dʑakɯn/ | *dʒapkun /*dʒapkun/ | — | *nayima(n) /*najiman/ | ya /ja/ |
| 九 | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | *xəgün /*xəɡyn/ | is /is/ | *yersü(n) /*jersyn/ | kokono /kokono/ |
| 十 | juwan /dʑuwan/ | juwan /dʒuwan/ | juwan /dʑuwan/ | *dʒuwan /*dʒuwan/ | par /par/ | *harba(n) /*harban/ | tō /toː/ |
| 天 | abka /apka/ | abka /abka/ | abka /abka/ | *abka /*abka/ | teŋri /tʰeŋri/ | *teŋri /*teŋri/ | ame /ame/ |
| 地 | na /na/ | na /na/ | na /na/ | *na /*na/ | — | *gajar /*ɡadʒar/ | — |
| 日 | šun /ɕun/ | šun /ʃun/ | šun /ʃun/ | *siun /*siun/ | nair /nair/ | *naran /*naran/ | hi /çi/ |
| 月 | biya /bija/ | biya /bija/ | biya /bija/ | *bēga /*beːɡa/ | sair /sair/ | *sara(n) /*saran/ | tsuki /tsɯki/ |
| 山 | alin /alin/ | alin /alin/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | ula /ʊla/ | *agula /*aɣula/ | yama /jama/ |
| 海 | mederi /mədəri/ | mederi /medəri/ | mederi /mederi/ | *lāmu /*laːmu/ | — | *dalai /*dalaj/ | umi /ɯmi/ |
| 水 | muke /mutɕə/ | muke /mukə/ | muke /muke/ | *mū /*muː/ | us /ʊs/ | *usu(n) /*usun/ | mizu /midzɯ/ |
| 火 | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | *tōga /*toːɡa/ | gal /ɡal/ | *gal /*ɡal/ | hi /çi/ |
| 木 | moo /mɔː/ | moo /moː/ | moo /moː/ | *mō /*moː/ | — | *modu(n) /*modun/ | ki /ki/ |
| 土 | boihon /bɔiʁɔn/ | boihon /bojxon/ | boihon /boixon/ | *na /*na/ | — | *sirui /*siruj/ | tsuchi /tsɯtɕi/ |
| 牛 | ihan /iʁan/ | ihan /ixan/ | ihan /ixan/ | *xuker /*xuker/ | — | *hüker /*hyker/ | ushi /ɯɕi/ |
| 虎 | tasha /taɕa/ | tasha /taʃa/ | tasha /taʃa/ | — | — | — | tora /toɾa/ |
| 龍 | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | *muduri /*muduri/ | — | — | tatsu /tatsɯ/ |
| 蛇 | meihe /məix/ | meihe /məixə/ | meihe /meixe/ | *müikī /*myikiː/ | — | *mogai /*moɣaj/ | hebi /hebi/ |
| 馬 | morin /mɔrin/ | morin /morin/ | morin /morin/ | *murin /*murin/ | mori /mori/ | *mori(n) /*morin/ | uma /ɯma/ |
| 羊 | honin /χɔnin/ | honin /xonin/ | honin /xonin/ | — | — | *honi(n) /*honin/ | hitsuji /çitsɯdʑi/ |
| 犬 | indahūn /indaʁun/ | indahūn /indaxuːn/ | indahūn /indaxɯn/ | *ŋinda /*ŋinda/ | — | *noxai /*noxaj/ | inu /inɯ/ |
| 貓 | kesike /kəsitɕə/ | kesike /kəsikə/ | — | — | — | — | neko /neko/ |
| 鳥 | gasha /ɢaɕa/ | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɡaʃa/ | *gasa /*ɡasa/ | — | *sibawun /*sibaʊn/ | tori /toɾi/ |
| 魚 | nimaha /nimaʁa/ | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaxa/ | *nimaka /*nimaka/ | — | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | sakana /sakana/ |
| 頭 | uju /udʑu/ | uju /udʒu/ | uju /udʑu/ | *dil /*dil/ | — | *terixün /*terixyn/ | atama /atama/ |
| 目 | yasa /jaza/ | yasa /jasa/ | yasa /jasa/ | *jāsa /*jaːsa/ | — | *nidün /*nidyn/ | me /me/ |
| 耳 | šan /ɕan/ | šan /ʃan/ | šan /ʃan/ | *sēn /*seːn/ | — | *cikin /*tʃikin/ | mimi /mimi/ |
| 口 | angga /aŋɢa/ | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɡa/ | *amŋa /*amŋa/ | — | *aman /*aman/ | kuchi /kɯtɕi/ |
| 心 | niyaman /ɲaman/ | niyaman /njaman/ | niyaman /niaman/ | *mēwan /*meːwan/ | — | *jirüken /*dʒiryken/ | kokoro /kokoɾo/ |
| 手 | gala /ɢala/ | gala /ɡala/ | gala /ɡala/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | — | *gar /*ɡar/ | te /te/ |
| 足 | bethe /bətxə/ | bethe /bətxə/ | bethe /betxe/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | — | *köl /*kœl/ | ashi /aɕi/ |
| 血 | senggi /səŋɣi/ | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɡi/ | *sēksə /*seːksə/ | — | *cisu(n) /*tʃisun/ | chi /tɕi/ |
| 肉 | yali /jali/ | yali /jali/ | yali /jali/ | *uldʒə /*uldʒə/ | — | *mika(n) /*mikan/ | — |
| 人 | niyalma /ɲalma/ | niyalma /njalma/ | niyalma /njalma/ | *niama /*niama/ | ku /kʰu/ | *kümün /*kymyn/ | hito /çito/ |
| 年 | aniya /anʲ/ | aniya /anja/ | aniya /anja/ | *aniganī /*aniɡaniː/ | — | *hon /*hon/ | toshi /toɕi/ |
| 行 | yabumbi /jawum/ | yabumbi /jabumbi/ | yabu- /jabu-/ | *jabu- /*jabu-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | iku /ikɯ/ |
| 行 | faidan /faidan/ | faidan /faidan/ | — | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | kudari /kɯdaɾi/ |
| 来 | jimbi /dʑim/ | jimbi /dʒimbi/ | ji- /dʑi-/ | *əmə- /*əmə-/ | — | *ire- /*ire-/ | kuru /kɯɾɯ/ |
| 去 | genembi /ɡənəm/ | genembi /ɡənəmbi/ | gene- /ɡənə-/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *od- /*od-/ | saru /saɾɯ/ |
| 走 | sujumbi /sudʑum/ | sujumbi /sudʒumbi/ | suju- /sudʑu-/ | *tuksa- /*tuksa-/ | — | *güyü- /*ɡyjy-/ | hashiru /haɕiɾɯ/ |
| 坐 | tembi /təm/ | tembi /təmbi/ | te- /te-/ | *təgə- /*təɡə-/ | — | *saxu- /*saxu-/ | suwaru /sɯwaɾɯ/ |
| 立 | ilimbi /ilim/ | ilimbi /ilimbi/ | ili- /ili-/ | *ili- /*ili-/ | — | *bos- /*bos-/ | tatsu /tatsɯ/ |
| 見 | sabumbi /sabum/ | sabumbi /sabumbi/ | sabu- /sabu-/ | *ičə- /*itʃə-/ | — | *üje- /*ydʒe-/ | miru /miɾɯ/ |
| 聞 | donjimbi /dɔndʑim/ | donjimbi /dondʒimbi/ | donji- /dondʑi-/ | *dōldi- /*doːldi-/ | — | *sonos- /*sonos-/ | kiku /kikɯ/ |
| 食 | jembi /dʑəm/ | jembi /dʒəmbi/ | je- /dʑe-/ | *dʒəp- /*dʒəp-/ | — | *ide- /*ide-/ | kuu /kɯɯ/ |
| 飲 | omimbi /ɔmim/ | omimbi /omimbi/ | omi- /omi-/ | *umī- /*umiː-/ | — | *uxu- /*uxu-/ | nomu /nomɯ/ |
| 長 | golmin /ɢɔlmin/ | golmin /ɡolmin/ | golmin /ɡolmin/ | *ŋōlimi /*ŋoːlimi/ | — | *urtu /*urtu/ | nagai /naɡai/ |
| 上 | dele /dələ/ | dele /dələ/ | dele /dələ/ | *ugi /*uɡi/ | — | *degere /*deɡere/ | ue /ɯe/ |
| 下 | fejile /fədʑilə/ | fejile /fədʒilə/ | fejile /fəjilə/ | *xərgi /*xərɡi/ | — | *doxora /*doxora/ | shita /ɕita/ |
| 左 | hashū /χaɕu/ | hashū /xaʃuː/ | hashū /haʃɯ/ | *dʒəgün /*dʒəɡyn/ | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | hidari /çidaɾi/ |
| 右 | ici /itɕi/ | ici /itʃi/ | ici /itɕi/ | *aŋān /*aŋaːn/ | — | *baragun /*baraɣun/ | migi /miɡi/ |
| 中 | dulimba /dulimba/ | dulimba /dulimba/ | dulin /dulin/ | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | naka /naka/ |
| 中 | goibumbi /ɢɔibum/ | goibumbi /ɡoibumbi/ | — | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | ataru /ataɾɯ/ |
| 央 | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | *dulin /*dulin/ | — | — | — |
| 東 | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | *dʒügün /*dʒyɡyn/ | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | higashi /çiɡaɕi/ |
| 西 | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | — | — | *baragun /*baraɣun/ | nishi /niɕi/ |
| 南 | julergi /dʑulərɡi/ | julergi /dʒulərɡi/ | julergi /dʑulərɡi/ | — | — | *emüne /*emyne/ | minami /minami/ |
| 北 | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | — | — | *hoyitu /*hojitu/ | kita /kita/ |
Page 1/7
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap