Uab Meto
Atoni
austronésien (malayo-polynésien central, timor-babar)
L'atoni (Uab Meto, « langue du peuple ») est une langue malayo-polynésienne centrale du Timor occidental, en Indonésie, et la plus importante langue autochtone de la région indonésienne de Timor (province des petites îles de la Sonde orientales). Étroitement apparenté au tétoum (tet) du Timor oriental, les deux constituent ensemble les principales langues austronésiennes de l'île de Timor. Le peuple atoni conserve une identité culturelle distinctive, marquée par une architecture traditionnelle élaborée (maisons coniques appelées lopo) et un système de parenté patrilinéaire.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en atoni
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : austronésien (malayo-polynésien central, timor-babar)
| Sens | Atoni | Tétoum | Vieux malais | Mandar | Toraja-sa'dan | Batak angkola | Batak toba |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | oe /oe/ | bee /beː/ | air /air/ | uai /uai/ | uai /uai/ | aek /aek/ | aek /aek/ |
| Feu | ai /ai/ | ahi /ahi/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Soleil | manas /manas/ | loron /loɾon/ | matari /matari/ | mata allo /mata alːo/ | mata allo /mataʔalːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ |
| Lune | fun /fun/ | fulan /fulan/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | kfu /kfuʔ/ | fitun /ˈfitun/ | bintang /bintaŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintoen /bintoen/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nuit | fai /fai/ | kalan /kalan/ | malam /malam/ | bongi /boŋi/ | bongi /boŋi/ | borngin /borŋin/ | borngin /borŋin/ |
| Pluie | ulan /ˈulan/ | udan /ˈudan/ | — | urang /uˈraŋ/ | uran /uˈran/ | udan /uˈdan/ | udan /uˈdan/ |
| Vent | anin /anin/ | anin /ˈanin/ | — | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | alogo /aloɡo/ |
| Terre | afu /afu/ | rai /ˈrai/ | — | litaq /litaʔ/ | litak /litak/ | tano /tano/ | tano /tano/ |
| Pierre | fatu /fatu/ | fatuk /ˈfatuk/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ |
| Montagne | nuʼaf /nuʔaf/ | foho /foho/ | — | buttu /butːu/ | buntu /buntu/ | dolok /dolok/ | dolok /dolok/ |
| Mer | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | — | sasiq /sasiʔ/ | tasik /tasik/ | laut /laut/ | laut /laut/ |
| Mère | ainaf /ainaf/ | inan /inan/ | ibu /ibu/ | indoq /indoʔ/ | indoʼ /indoʔ/ | inang /inaŋ/ | ina /ina/ |
| Père | amat /amat/ | aman /aman/ | bapa /bapa/ | ama /ama/ | ambeʼ /ambeʔ/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ |
| Fille | anfeto /anfeto/ | oan feto /oan feto/ | — | — | anak baine /anak baine/ | boru /boru/ | boru /boru/ |
| Je | au /au/ | haʼu /haʔu/ | aku /aku/ | iyau /ijau/ | aku /aku/ | au /au/ | ahu /ahu/ |
| Tu | ho /ho/ | ó /ɔ/ | kamu /kamu/ | io /iʔo/ | iko /iko/ | ho /ho/ | ho /ho/ |
| Nous | hit / hai /hit / hai/ | ita / ami /ita / ami/ | kita / kami /kita / kami/ | ikiq / ingkaiq /ikiʔ / iŋkaiʔ/ | kita / kami /kita / kami/ | hita / hami /hita / hami/ | hita / hami /hita / hami/ |
| Nom | kanan /ˈkanan/ | naran /ˈnaran/ | ngaran /ŋaran/ | sanga /saŋa/ | sanga /saŋa/ | goar /ɡoar/ | goar /ɡoar/ |
| Personne | atoni /atoni/ | ema /ema/ | — | tau /tau/ | tau /tau/ | halak /halak/ | halak /halak/ |
| Tête | nakaf /nakaf/ | ulun /ulun/ | — | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ |
| Œil | matan /matan/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Oreille | luken /luken/ | tilun /tilun/ | — | talinga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | pinggol /piŋɡol/ | pinggol /piŋɡol/ |
| Nez | pana /pana/ | inus /inus/ | — | pudzung /puðuŋ/ | illong /ilːoŋ/ | igung /iɡuŋ/ | igung /iɡuŋ/ |
| Bouche | fefan /fefan/ | ibun /ˈibun/ | — | nganga /ŋaŋa/ | sadang /sadaŋ/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Dent | nisi /nisi/ | nehan /nehan/ | gigi /ɡiɡi/ | isi /isi/ | isi /isi/ | ipon /ipon/ | ngingi /ŋiŋi/ |
| Langue | maaʼ /maːʔ/ | nanaan /nanaːn/ | lidah /lidah/ | lila /lila/ | lila /lila/ | dila /dila/ | dila /dila/ |
| Main | ʼniman /ʔniman/ | liman /liman/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Pied | haef /haef/ | ain /ain/ | — | — | lentek /lentek/ | pat /pat/ | pat /pat/ |
| Cœur | nesa /nesa/ | fuan /fuan/ | hati /hati/ | ate /ate/ | penaa /penaː/ | roha /roha/ | roha /roha/ |
| Os | nuʼi /nuʔi/ | ruin /ruin/ | tulang /tulaŋ/ | buku /buku/ | buku /buku/ | holi-holi /holiˈholi/ | holi-holi /holiˈholi/ |
| Sang | naʼ /naʔ/ | raan /raːn/ | darah /darah/ | ceraq /tʃɛraʔ/ | rara /rara/ | mudar /mudar/ | mudar /mudar/ |
| Amour | nekat /nekat/ | domin /domin/ | sayang /sajaŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | maʼpaʼiya /maʔpaʔija/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ |
| Arbre | hau /hau/ | ai /ai/ | kayu /kaju/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ | hayu /haju/ | hau /hau/ |
| Chien | asu /asu/ | asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ |
| Chat | meo /meo/ | busa /busa/ | — /—/ | mio /mio/ | serre /serːe/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ |
| Poisson | ikaʼ /ikaʔ/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ikan/ | bau /ˈbau/ | bale /ˈbale/ | ihan /ˈihan/ | dekke /ˈdekːe/ |
| Oiseau | kolo /kolo/ | manu /manu/ | burung /buruŋ/ | manu-manuq /manu manuʔ/ | manuk-manuk /manuʔmanuʔ/ | unggas /uŋɡas/ | pidong /pidoŋ/ |
| Œuf | teko /teko/ | tolun /tolun/ | — | talloq /talːoʔ/ | talloʼ /talːoʔ/ | pira /pira/ | pira /pira/ |
| Cheval | bikase /bikase/ | kuda /kuda/ | — | — | darang /daraŋ/ | kudo /kudo/ | hoda /hoda/ |
| Maison | ume /ume/ | uma /uma/ | rumah /rumah/ | boyang /bojaŋ/ | banua /banua/ | bagas /baɡas/ | jabu /dʒabu/ |
| Lait | susu /susu/ | susubeen /susubeːn/ | susu /susu/ | — | bumbungan /bumbuŋan/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| Miel | oni /oni/ | bani-been /bani-beːn/ | — | — | taniʼ enoan /taniʔ enoan/ | aer ni loba /aer ni loba/ | situak ni loba /situak ni loba/ |
| Sel | masiʼ /masiʔ/ | masin /ˈmasin/ | garam /ɡaram/ | sia /sia/ | sia /sia/ | sira /sira/ | sira /sira/ |
| Fer | besi /besi/ | besi /ˈbesi/ | — | bassi /basːi/ | bassi /basːi/ | bosi /bosi/ | bosi /bosi/ |
| Soie | sutra /sutra/ | seda /seda/ | — | — | saʼbe /saʔbe/ | surto /surto/ | surta /surta/ |
| Livre | sulat /sulat/ | livru /livɾu/ | — | suraq /suraʔ/ | suraʼ /suraʔ/ | buku /buku/ | buku /buku/ |
| Manger | ah /ah/ | han /han/ | makan /makan/ | maʼande /maʔande/ | kumande /kumande/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ |
| Boire | ninu /ninu/ | hemu /hemu/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | maʼiru /maʔiru/ | minum /minum/ | minum /minum/ |
| Dormir | tup /tup/ | toba /ˈtoba/ | tidur /tidur/ | matindro /matindro/ | mammaʼ /mamːaʔ/ | modom /modom/ | modom /modom/ |
| Un | mese /mese/ | ida /ida/ | sa /sa/ | mesa /mesa/ | misaʼ /misaʔ/ | sada /sada/ | sada /sada/ |
| Deux | nua /ˈnua/ | rua /ˈrua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Trois | tenu /tenu/ | tolu /tolu/ | tlu /tlu/ | tallu /talːu/ | tallu /talːu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Quatre | ha /ha/ | haat /haːt/ | mpat /əmpat/ | appe /apːe/ | aʼpaʼ /ʔapːaʔ/ | opat /opat/ | opat /opat/ |
| Cinq | nim /nim/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cent | natun /natun/ | atus /atus/ | ratus /ratus/ | sangatus /saŋatus/ | saratu /saratu/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ |
| Bonjour | neut /neut/ | bondia /bondia/ | — /—/ | salamaʼ maʼondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | tabe /tabe/ | horas /horas/ | horas /horas/ |
| Merci | neno biluk /neno biluk/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | — /—/ | kuruʼ sumangaʼ /kuruʔ sumaŋaʔ/ | kurre sumangaʼ /kurːe sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ |
| Bon | malaek /malaek/ | diʼak /diʔak/ | baik /baik/ | macoa /matʃoa/ | melo /melo/ | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋɡan/ |
| Nouveau | feʼu /feʔu/ | foun /foun/ | — | baru /baru/ | baʼru /baʔru/ | imbaru /imbaru/ | imbaru /imbaru/ |
| Rouge | mtasaʼ /mtasaʔ/ | mean /mean/ | merah /merah/ | mamea /mamea/ | mararang /mararaŋ/ | rara /rara/ | rara /rara/ |
| Blanc | mutiʼ /mutiʔ/ | mutin /mutin/ | putih /putih/ | mapute /mapute/ | mabusa /mabusa/ | bontar /bontar/ | bontar /bontar/ |
| Noir | metan /metan/ | metan /metan/ | hitam /hitam/ | malotong /malotoŋ/ | malotong /malotoŋ/ | lomlom /lomlom/ | birong /biroŋ/ |
| Vert | mateʼ /mateʔ/ | matak /matak/ | — | mekurarraq /mekurarːaʔ/ | maido /maido/ | rata /rata/ | rata /rata/ |
| 99 | boʼsio am sio /boʔsio am sio/ | sia-nulu resin sia /sia-nulu resin sia/ | — | — | kasera pulona ngkasera /kasera pulona ŋkasera/ | sambilan pulu sambilan /sambilan pulu sambilan/ | siapulu sia /siapulu sia/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap