Gayogo̱hó:nǫʼ

Cayuga

iroquoien (septentrional, Cinq Nations)

Familleiroquoien (septentrional, Cinq Nations) Locuteurs~30 locuteurs courants Écriturealphabet latin (norme des Six Nations avec les diacritiques ǫ ę pour les voyelles nasales) PaysCanada Langue officielleNon (le Canada la reconnaît comme langue autochtone ; statut patrimonial en Ontario) Vitalitéen danger critique ISO 639-3cay

Le cayuga (Gayogo̱hó:nǫʼ, « peuple du marais ») est une langue iroquoienne du Nord de l'historique nation cayuga, originaire du lac Cayuga (Finger Lakes), dans l'État de New York. La dispersion des Six Nations de la Confédération iroquoise (Haudenosaunee) après la Révolution américaine a déplacé la plupart des Cayugas vers l'Ontario. Aujourd'hui, il reste environ 30 locuteurs âgés parlant couramment la langue aux Six Nations de la rivière Grand ; une école maternelle en immersion (Onǫkwaʼshónaʼ Gayogo̱hó:nǫʼ) et les programmes pour adultes du Six Nations Polytechnic soutiennent les apprenants de cette langue d'héritage.

Où elle est parlée

Portez cette langue Choisissez vos mots préférés : ils sont imprimés dans la même police que sur la carte. Créer mon t-shirt en cayuga →

87 mots essentiels en cayuga

Eau

ohneganóhs

ohneɡanóhs

Feu

odé:kaʼ

odéːkaʔ

Soleil

gá:gwa:ʼ

ɡáːɡwaːʔ

Lune

ęhníʼda:ʼ

ẽhníʔdaːʔ

Étoile

ojihsǫ́:da:ʼ

odʒihsṍːdaːʔ

Nuit

ahsǫheh

ahsõheh

Pluie

ohsda:ʼ

ohsdaːʔ

Neige

oʼgraʼ

oʔɡraʔ

Vent

owá:deʼ

owáːdeʔ

Terre

ohéhdaʼ

ohéhdaʔ

Pierre

ga̱hsgwa:ʼ

ɡḁhskwaːʔ

Mère

knó:haʼ

knóːhaʔ

Père

haʼnih

haʔnih

Fille

kehá:wahk

keháːwahk

Je

i:ʼ

iːʔ

Tu

i:s

iːs

Nous

i:ʼ

iːʔ

Nom

ga̱hsę́:naʼ

ɡḁhsɛ̃́ːnaʔ

Personne

ǫ́:gweh

ṍːɡweh

Tête

onǫ́ʼa:ʼ

onṍʔaːʔ

Œil

ogáhaʼ

oɡáhaʔ

Nez

oʼnyǫ́hsaʼ

oʔɲṍhsaʔ

Dent

onóʼjaʼ

onóʔdʒaʔ

Langue

awę́ʼno̱hsaʼ

awɛ̃́ʔno̥hsaʔ

Main

ohsóhdaʼ

ohsóhdaʔ

Pied

ohsiʼdaʼ

ohsiʔdaʔ

Cœur

awę́yǫ̱hsaʼ

awɛ̃́jõ̥hsaʔ

Os

ohsgyę́ʼda:ʼ

ohskjɛ̃́ʔdaːʔ

Sang

tkwęhsæʼ

tkwɛ̃hsaʔ

Caca

oʼdaʼ

oʔdaʔ

Amour

ganǫ́hkwahsraʼ

ɡanṍhkwahsraʔ

Arbre

gra̱he:t

ɡrḁheːt

Chien

só:wa:s

sóːwaːs

Chat

dagu:s

daɡuːs

Poisson

ojǫ́ʼdaʼ

odʒṍʔdaʔ

Oiseau

jidę́:ʼęh

dʒidɛ̃́ːʔɛ̃h

Papillon

jiʼdana:wę:

dʒiʔdanaːwɛ̃ː

Œuf

oʼnhǫ́hsaʼ

oʔnhṍhsaʔ

Ours

hnyagwaiʼ

hɲaɡwaiʔ

Maison

ganǫ́hsaʼ

ɡanṍhsaʔ

Lait

onǫ́ʼgwaʼ

onṍʔɡwaʔ

Miel

otséhsdaʼ

otséhsdaʔ

Sel

ojikeʼdaʼ

odʒikeʔdaʔ

Fer

ga̱hnyǫ́ʼǫhsraʼ

ɡḁhɲṍʔõhsraʔ

Roue

węʼníhsga:ʼ

wẽʔníhsɡaːʔ

Manger

í:ge:s

íːɡeːs

Boire

ga̱hnége̱haʼ

ɡḁhnéɡḁhaʔ

Un

sgá:t

skáːt

Deux

dekní:

dekníː

Trois

ahsę́h

ahsɛ̃́h

Quatre

géi

ɡéi

Cinq

hwíhs

hwíhs

Cent

sgá:t dewę́ʼnyawe:ʼ

skáːt dewɛ̃́ʔɲaweːʔ

Bonjour

sgę́:nǫʼ

skɛ̃́ːnõʔ

Merci

nya:węh

ɲaːwɛ̃h

Bon

oyá:nreʼ

ojáːnreʔ

Nouveau

á:se:ʼ

áːseːʔ

Rouge

otgwę́hji̱ʼa:ʼ

otɡwɛ̃́hdʒi̥ʔaːʔ

Blanc

gę́ʼgę:

ɡɛ̃́ʔɡɛ̃ː

Noir

swę́ʼda̱ʼę:ʼ

swɛ̃́ʔdḁʔɛ̃ːʔ

Vert

onráhda̱ʼę:ʼ

onráhdḁʔɛ̃ːʔ

Bleu

aǫ́hyaęʼ

aṍhjaɛ̃ʔ

Thé

odi:

odiː

Café

ká:fih

káːfih

Sucre

nawę́ʼdaʼ

nawɛ̃́ʔdaʔ

Sources

Mots comparés

Comparaison avec les langues de la même famille : iroquoien (septentrional, Cinq Nations)

Sens CayugaLangue onondagaMohawkTuscaroraOneidaProto-austroasiatiqueKoyukon
Eau ohneganóhs /ohneɡanóhs/ ohnéganos /ohnéɡanos/ ohné:kanos /ohnéːɡanos/ awę: /awɛ̃ː/ one:kánus /oneːkánũs/ *ɗaːk /ɗaːk/ too /toː/
Feu odé:kaʼ /odéːkaʔ/ odékhaʼ /odékʰaʔ/ otsénhaʼ /odzʌ̃́haʔ/ ujihst /udʒihst/ o:tsísteʼ /oːdʒísteʔ/ *ʔuːs /ʔuːs/ kkunʼ /kːunʔ/
Soleil gá:gwa:ʼ /ɡáːɡwaːʔ/ gaehʼkwa /ɡaehʔkwa/ karáhkwa /karáhkwa/ hęhts /hɛ̃hts/ kalahkwaʼ /kalahkwaʔ/ *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ so /so/
Lune ęhníʼda:ʼ /ẽhníʔdaːʔ/ gaehʼkwa enitha /ɡaehʔkwa enitha/ ehníta /ehníːta/ hęhts uri:węh /hɛ̃hts uɾiːwɛ̃h/ wʌhní:taleʼ /wʌ̃hníːtaleʔ/ *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ dołtʼolee /doɬtʼoliː/
Étoile ojihsǫ́:da:ʼ /odʒihsṍːdaːʔ/ otsistoʼgwaʼ /odʒistoʔɡwaʔ/ otsistohkwaʼ /otsistohkwaʔ/ utsíhstaʼ /utsíhstaʔ/ otsistóhkwaʼ /odʒistóhkwaʔ/ *smʔaɲ /smʔaɲ/ tłoonʼ /tɬoːnʔ/
Nuit ahsǫheh /ahsõheh/ ahsų́t /ahsṹt/ ahsútha /ahsṹtʰa/ ahthathu /ahθaθu/ wahsutáti /wahsũtáti/ *cəːm /cəːm/ łida /ɬida/
Pluie ohsda:ʼ /ohsdaːʔ/ — — — — *gmaʔ /ɡmaʔ/ konh /konh/
Neige oʼgraʼ /oʔɡraʔ/ óʼgęʼ /óʔɡɛ̃ːʔ/ óniehte /ónjehte/ — onyʌ́hteʼ /onjʌ̃́hteʔ/ — tseetl /tsʰiːtɬʰ/
Page 1/9

Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.

Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap