Lomongo
Mongo
atlantico-congolais (bantou, mongo)
Le mongo (Lomongo, ou nkundu lorsqu'il inclut le dialecte nkundu) est une langue bantoue centrale de la forêt équatoriale de la Cuvette centrale du bassin du Congo. Parlé par les Mongo, l'un des plus grands groupes ethniques de la RDC, le long du fleuve Congo depuis Mbandaka jusqu'au cœur de la forêt. Possède sept voyelles et l'accord par classes nominales bantoues; le dictionnaire de Hulstaert (1957) reste l'ouvrage de référence.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en mongo
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : atlantico-congolais (bantou, mongo)
| Sens | Mongo | Lingala | Tetela | Kikongo | Luba-kasaï | Sukuma | Nyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | nzá /nzá/ | máí /máí/ | ashi /aʃi/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ |
| Feu | mokɛ́ /mokɛ́/ | mɔ́tɔ /mɔ́tɔ/ | dja /dʒa/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Soleil | lokɔlɔ /lokɔlɔ/ | mói /mói/ | onya /oɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | liimi /liːmi/ | lyuba /ljuβa/ |
| Lune | nzɔnzɔ /nzɔnzɔ/ | sánzá /sánzá/ | ngondo /ŋɡɔndɔ/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | ng'weji /ŋweːdʒi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| Étoile | monzoto /monzoto/ | monzoto /monzɔtɔ/ | ɔtɔtɔ /ɔtɔtɔ/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | sonda /sonda/ | nsonda /nsonda/ |
| Nuit | bocho /botʃo/ | butu /butu/ | otsho /otʃo/ | builu /builu/ | butuku /butuku/ | bujiku /budʒiku/ | buziku /buziku/ |
| Pluie | mbula /mbula/ | mbula /ˈᵐbula/ | mvula /mvula/ | mvula /ˈmvula/ | mvula /ˈmvula/ | mbula /mbula/ | mbula /mbula/ |
| Vent | impempe /impempe/ | mopepe /mopepe/ | lopepe /lɔpɛpɛ/ | mupepe /mupepe/ | tshipepele /tʃipepele/ | nyaga /ɲaɡa/ | myaga /mjaɡa/ |
| Terre | bamoci /bamotʃi/ | mabele /mabele/ | kete /kɛtɛ/ | ntoto /ntoto/ | buloba /buloba/ | bulongo /buloŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ |
| Pierre | ekenje /ekendʒe/ | libanga /liˈɓaŋɡa/ | dive /dive/ | tadi /ˈtadi/ | dibue /diˈbwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Montagne | ngongo /ŋɡoŋɡo/ | ngómbá /ŋɡómbá/ | ukungu /ukuŋɡu/ | mongo /moŋɡo/ | mukuna /mukuna/ | lugulu /luɡulu/ | lugulu /luɡulu/ |
| Mer | lieke jʼokwa /lieke dʒokwa/ | mbu /ᵐbu/ | ashi a wuki /aʃi a wuki/ | mbu /mbu/ | mbuwu /mbuwu/ | nyanza /ɲanza/ | nyanza /ɲanza/ |
| Mère | nyangó /ɲaŋɡó/ | mamá /mamá/ | nyango /ɲaŋɡo/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mayu /maju/ | mayu /maju/ |
| Père | ise /ise/ | tatá /tatá/ | shi /ʃi/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Fille | bona owʼomoto /bona owomoto/ | mwana mwasi /mwana mwasi/ | ona umuntu /ona umuntu/ | mwana ya nkento /mwana ja nkento/ | muana wa bakaji /muana wa bakaʒi/ | nshike /nʃike/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| Je | ngai /ŋɡai/ | ngai /ⁿɡai/ | dimi /dimi/ | mono /mono/ | meme /meme/ | nene /nene/ | nene /ˈnene/ |
| Tu | yɔ /jɔ/ | yo /jo/ | wɛ /wɛ/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | bebe /bebe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| Nous | iso /iso/ | biso /biso/ | sho /ʃo/ | beto /beto/ | tuetu /tuetu/ | yise /jise/ | iswe /iswe/ |
| Nom | nkombo /nkombo/ | nkombo /ⁿkombo/ | lokombo /lokombo/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | lina /lina/ | lina /ˈlina/ |
| Personne | bonto /bonto/ | moto /moto/ | untu /untu/ | muntu /muntu/ | muntu /muntu/ | munhu /munhu/ | munhu /munhu/ |
| Tête | botsa /botsa/ | motó /motó/ | ote /ɔtɛ/ | ntu /ntu/ | mutu /mutu/ | ntwe /ntwe/ | mutwe /mutwe/ |
| Œil | liso /liso/ | líso /líso/ | diso /diso/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | liso /liso/ | liso /liso/ |
| Oreille | litoi /litoi/ | litoyi /litoji/ | tui /tui/ | kutu /kutu/ | ditshu /ditʃu/ | gutu /ɡutu/ | itwi /itwi/ |
| Nez | jolo /dʒolo/ | zolo /zóló/ | ohembe /ɔhɛmbɛ/ | nzunu /nzunu/ | diulu /diulu/ | lyulu /ljulu/ | nindo /nindo/ |
| Bouche | bomwa /bomwa/ | monɔkɔ /monɔkɔ/ | unyo /uɲo/ | nnwa /nnwa/ | mukana /mukana/ | nomo /nomo/ | mulomo /mulomo/ |
| Dent | lino /lino/ | lino /lino/ | dino /dino/ | dinu /dinu/ | dinu /dinu/ | lino /lino/ | lino /lino/ |
| Langue | lolemi /lolemi/ | lolemo /lolemo/ | lodemi /lodemi/ | ludimi /ludimi/ | ludimi /ludimi/ | lulimi /lulimi/ | lulimi /lulimi/ |
| Main | lokáko /lokáko/ | lobɔ́kɔ /lobɔ́kɔ/ | lonya /loɲa/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | nkono /nkono/ | kukono /kukono/ |
| Pied | lokolo /lokolo/ | lokolo /lokolo/ | dikaka /dikaka/ | kulu /kulu/ | dikasa /dikasa/ | lupambala /lupambala/ | kugulu /kuɡulu/ |
| Cœur | mongúma /moŋɡúma/ | motéma /motéma/ | utema /utema/ | ntima /ntima/ | mutshima /mutʃima/ | ng'holo /ŋholo/ | moyo /mojo/ |
| Os | ese /ese/ | mokuwa /mokuwa/ | weka /weka/ | visi /visi/ | mufuba /mufuba/ | iguha /iɡuha/ | iguha /iɡuha/ |
| Sang | bokila /bokila/ | makila /makila/ | dikila /dikila/ | menga /meŋɡa/ | mashi /maʃi/ | mininga /miniŋɡa/ | magazi /maɡazi/ |
| Caca | nkwa /nkwa/ | nyeí /ɲeí/ | tumi /tumi/ | tufi /tufi/ | tumvi /tumvi/ | maashi /maːʃi/ | maafi /maːfi/ |
| Amour | boláŋo /boláŋo/ | bolíngo /bolíŋɡo/ | langɔ /laŋɡɔ/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Arbre | boléi /boléi/ | nzété /nzété/ | otamba /otamba/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | nti /nti/ | muti /muti/ |
| Chien | mbwa /mbwa/ | mbwá /mbwá/ | fɔ /fɔ/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mva /mva/ | mbwa /mbwa/ |
| Chat | nyaú /ɲaú/ | nyáu /ɲáu/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | nyabu /ɲabu/ | paka /paka/ |
| Poisson | se /se/ | mbisi /mbisi/ | lose /lose/ | mbisi /mbisi/ | mushipa /muʃipa/ | ndilo /ndilo/ | somba /soːmba/ |
| Oiseau | ifulu /ifulu/ | ndeke /ndɛkɛ/ | fudu /fudu/ | nuni /ˈnuni/ | nyunyu /ɲuɲu/ | noni /noni/ | noni /noni/ |
| Œuf | bokele /bokele/ | likei /likei/ | ukeli /ukeli/ | diaki /diaki/ | diyi /diji/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ |
| Ours | ours /urs/ | — | — | beli /beli/ | — | nduba /nduba/ | — |
| Cheval | mpunda /mpunda/ | farása /farása/ | falasa /falasa/ | mpunda /mpunda/ | kabalu /kabalu/ | falasa /falasa/ | falasi /falasi/ |
| Maison | ndako /ndako/ | ndáko /ndáko/ | loodu /loodu/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | numba /numba/ | numba /numba/ |
| Lait | baele /baele/ | míliki /míliki/ | awele /awele/ | midiki /midiki/ | mabele /mabele/ | mabeele /mabeːle/ | mabeele /maβeːle/ |
| Miel | mpako /mpako/ | mafuta ya nzoi /mafuta ja nzoi/ | usanga /usanɡa/ | bwiki /bwiki/ | buitshi /buitʃi/ | buuki /buːki/ | buuki /buːki/ |
| Sel | bokwá /bokwá/ | mongwa /moŋɡwa/ | leho /leho/ | mungwa /muŋɡwa/ | luepu /luepu/ | munhu /munhu/ | munu /munu/ |
| Vin | vina /vina/ | vinyo /viɲo/ | wanu /wanu/ | vinu /vinu/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinya /mviɲa/ | mvinyo /mviɲo/ |
| Fer | loolo /loolo/ | ebendé /eˈɓende/ | luwulu /luwulu/ | kibende /kiˈbende/ | tshiamu /tʃiamu/ | jisinza /dʒisinza/ | kisinza /kisinza/ |
| Livre | bonkanda /bonkanda/ | búku /búku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | mukanda /mukanda/ | shitabo /ʃitabo/ | kitabu /kitabu/ |
| Manger | kolya /koʎa/ | kolía /kolía/ | ndɛ /ndɛ/ | kudia /kudja/ | kudia /kudia/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ |
| Boire | komeʼla /komela/ | komɛ́la /komɛ́la/ | nɔ /nɔ/ | kunua /kunwa/ | kunua /kunua/ | kung'wa /kuŋwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Dormir | kolala /kolala/ | kolala /kolala/ | djɔ /dʒɔ/ | kuleka /kuˈleka/ | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ |
| Un | etomelá /etomelá/ | mɔ̌kɔ́ /mɔ̌kɔ́/ | ɔtɔi /ɔtɔi/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | imo /imo/ | imo /imo/ |
| Deux | bafe /bafe/ | mibale /mibale/ | hende /hende/ | zole /zole/ | ibidi /ibidi/ | ibili /ibili/ | ibili /iβili/ |
| Trois | basato /basato/ | misato /misatu/ | hasatu /hasatu/ | tatu /tatu/ | isatu /isatu/ | idatu /idatʊ/ | idatu /idatu/ |
| Quatre | banei /banei/ | mínei /mínei/ | anei /anei/ | iya /ija/ | inai /inai/ | ine /ine/ | inne /inːe/ |
| Cinq | batano /batano/ | mítáno /mítáno/ | atanu /atanu/ | tanu /tanu/ | itanu /itanu/ | itano /itano/ | itaano /itaːno/ |
| Cent | nkama /nkama/ | nkama /nkama/ | lukama /lukama/ | nkama /nkama/ | lukama /lukama/ | igana /iɡana/ | igana /iɡana/ |
| Bonjour | losáko /losáko/ | mbóte /mbóte/ | nyongo /ɲoŋɡo/ | mbote /mbote/ | moyo /mojo/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | mwadita /mwadita/ |
| Merci | olɛli /olɛli/ | matɔ́ndɔ /matɔ́ndɔ/ | toleko /toleko/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nakulumba /nakulumba/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Bon | mpɔlɔ /mpɔlɔ/ | malámu /malámu/ | lɔlɔ /lɔlɔ/ | mbote /mbote/ | impe /impe/ | awiza /awiza/ | soga /soɡa/ |
| Rouge | kunza /kunza/ | motane /motane/ | tilili /tilili/ | mbwaki /mbwaki/ | kunze /kunze/ | ndulu /ndulu/ | laluku /laluku/ |
| Blanc | wɛlɔ /wɛlɔ/ | pɛmbɛ /pɛmbɛ/ | wɛma /wɛma/ | mpembe /mpembe/ | toke /toke/ | ape /ape/ | pe /pe/ |
| Orange | lilala /lilala/ | lilala /lilala/ | ɔranjɛ | dilala /dilala/ | — | — | — |
| 99 | ntuku ibwa la ibwa /ntuku ibwa la ibwa/ | tuku libwa na libwa /tuku libwa na libwa/ | akumi divwa la divwa /akumi divwa la divwa/ | makumi ivwa na ivwa /makumi ivwa na ivwa/ | makumi tshitema ne tshitema /makumi tʃitema ne tʃitema/ | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap