Daasanach
Afro-asiatique
Le daasanach (aussi dassanech, dasenech, reshiat) est une langue couchitique orientale de la région culturelle de l'Omo-Turkana, où convergent l'Éthiopie, le Kenya et le Soudan du Sud. Les Daasanach sont des pasteurs de bovins dont le territoire est centré sur le delta du fleuve Omo et la rive nord du lac Turkana. Sur le plan linguistique, le daasanach présente des traits couchitiques orientaux classiques : accord fondé sur le genre, marqueurs de focus et conjugaison verbale complexe. La langue a acquis une notoriété académique grâce à la grammaire de référence de Mauro Tosco (2001), et la communauté daasanach elle-même a été l'objet de travaux anthropologiques sur la culture pastorale bovine et le genre.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en daasanach
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Afro-asiatique
| Sens | Daasanach | Somali | Konso | Oromo | Saho | Afar | Sidamo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | bie /bie/ | biyo /bijo/ | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | laye /laje/ | lee /leː/ | waa /waː/ |
| Feu | ʄiet /ʄiet/ | dab /dab/ | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ | giira /ɡiːra/ |
| Soleil | aadh /aːð/ | qorrax /qorːaħ/ | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | ayro /ajɾo/ | ayró /ajro/ | arrishsho /arːiʃːo/ |
| Lune | ɠuiy /ɠuij/ | dayax /dajaħ/ | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | alsa /alsa/ | alsá /alsa/ | agana /aɡana/ |
| Étoile | hidhint /hiðint/ | xiddig /ħiddiɡ/ | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | xutuk /ħutuk/ | cutuk /ħutuk/ | beeddakko /beːdːakko/ |
| Nuit | chuure /tʃuːre/ | habeen /habeːn/ | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | bar /bar/ | bar /bar/ | hashsha /haʃːa/ |
| Pluie | ir /ir/ | roob /roːb/ | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | rob /rob/ | rob /rob/ | xeena /tʼeːna/ |
| Vent | waanich /waːnitʃ/ | dabayl /ˈdabajl/ | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | xaaxat /ħaːħat/ | caacay /ħaːħaj/ | bubbe /bubːe/ |
| Terre | les /les/ | dhul /ɖul/ | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | baarho /baːɽo/ | árdi /ardi/ | uulla /uːlla/ |
| Pierre | waar /waːr/ | dhagax /ɖaˈɡaħ/ | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | dhaa /ɖaː/ | xáa /ɖaː/ | kincho /kintʃo/ |
| Montagne | gum /ɡum/ | buur /buːr/ | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooma /koːma/ | qale /ʕale/ | gaara /ɡaːra/ |
| Mer | bas /bas/ | bad /bad/ | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | bad /bad/ | bad /bad/ | baare /baːre/ |
| Mère | ʄie /ʄie/ | hooyo /hoːjo/ | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ina /ina/ | iná /iˈna/ | ama /ama/ |
| Père | ʄaa /ʄaː/ | aabo /aːbo/ | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | abba /abba/ | abbá /abːa/ | anna /anːa/ |
| Fille | ini /ini/ | gabadh /ɡabaɖ/ | enenta /enenta/ | intala /intala/ | barhä /baˈɽa/ | baxá /baˈɖa/ | beetto /beːtːo/ |
| Je | yu /ju/ | aniga /aniɡa/ | anti /anti/ | ani /ani/ | anu /anu/ | anu /anu/ | ani /ani/ |
| Tu | kuun /kuːn/ | adiga /adiɡa/ | atti /atti/ | ati /ati/ | atu /atu/ | atu /atu/ | ati /ati/ |
| Nous | nyinyi /ɲiɲi/ | innaga / annaga /inːaɡa / anːaɡa/ | ino /ino/ | nuti /nuti/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ | ninke /ninke/ |
| Nom | meeny /meːɲ/ | magac /maɡaʕ/ | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | migac /miɡaʕ/ | migáq /miɡaʕ/ | suʼma /suʔma/ |
| Personne | maadhat /maːðat/ | qof /qof/ | nama /nama/ | nama /nama/ | xiyaw /ħijaw/ | núm /num/ | mancho /mantʃo/ |
| Tête | met /met/ | madax /madaħ/ | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | amo /amo/ | amó /amo/ | umo /umo/ |
| Œil | il /il/ | il /il/ | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | inti /inti/ | intí /inti/ | ille /ilːe/ |
| Oreille | nee /neː/ | dheg /ɖeɡ/ | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | cokka /ʕokka/ | ayti /ajti/ | macca /matʃʼːa/ |
| Nez | sono /sono/ | san /san/ | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | san /san/ | san /san/ | sano /sano/ |
| Bouche | afo /afo/ | af /af/ | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | af /af/ | af /af/ | afo /afo/ |
| Dent | kachint /katʃint/ | ilig /iliɡ/ | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | iko /iko/ | boddiná /bodːina/ | hinko /hinko/ |
| Langue | ere /ere/ | carrab /ʕarːab/ | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | anrab /anrab/ | arraabá /arːaːba/ | arrawo /arːawo/ |
| Main | gil /ɡil/ | gacan /ɡaʕan/ | harka /harka/ | harka /haɾka/ | gaba /ɡaba/ | gabá /ɡaba/ | anga /anɡa/ |
| Pied | gas /ɡas/ | cago /ʕaɡo/ | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | iba /iba/ | iba /iba/ | lekka /ˈlekːa/ |
| Cœur | geer /ɡeːr/ | wadne /wadnɛ/ | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | qalbe /qalbe/ | lubbí /lubːi/ | wodana /wodana/ |
| Os | lafiti /lafiti/ | laf /laf/ | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ | miqicho /mikʼitʃo/ |
| Sang | fas /fas/ | dhiig /ɖiːɡ/ | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | biilo /biːlo/ | qabal /ʕabal/ | munde /munde/ |
| Amour | kashed /kaʃed/ | jacayl /dʒaʕajl/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | kaxano /kaħano/ | kacanú /kaħanu/ | baxa /batʼa/ |
| Arbre | ɠor /ɠor/ | geed /ɡeːd/ | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | xarha /ħaɽa/ | caxá /ħaɖa/ | haqqe /hakʼːe/ |
| Chien | chier /tʃier/ | eey /eːj/ | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kare /kaɾe/ | kuta /kuta/ | woshichcho /woʃitʃːo/ |
| Chat | paka /paka/ | bisad /bisad/ | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | dummu /dummu/ | dummú /dumːu/ | basu /basu/ |
| Poisson | beech /beːtʃ/ | kalluun /kalːuːn/ | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | caasa /ʕaːsa/ | kullúnta /kulːunta/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ |
| Oiseau | kimir /kimir/ | shimbir /ʃimbir/ | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | kimbir /kimbir/ | kimbiró /kimbiro/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ |
| Papillon | arab /arab/ | balanbaallis /balanbaːlːis/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | billaachcha /bilːaːtʃːa/ |
| Œuf | ɠonɠo /ɠoŋɠo/ | ukun /ukun/ | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | lalim /lalim/ | naala /naːla/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ |
| Cheval | farich /faritʃ/ | faras /faras/ | farta /farta/ | farda /farda/ | faras /faras/ | faras /faras/ | farashsho /faraʃːo/ |
| Maison | ɓil /ɓil/ | guri /ɡuɾi/ | tika /tika/ | mana /mana/ | care /ʕare/ | qarí /ʕari/ | mine /mine/ |
| Lait | eeno /eːno/ | caano /ʕaːno/ | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | xan /ħan/ | cán /ħan/ | ado /ado/ |
| Miel | dhaanite /ðaːnite/ | malab /malab/ | takma /takma/ | damma /damːa/ | baska /baska/ | malab /malab/ | malawo /malawo/ |
| Sel | shugut /ʃuɡut/ | cusbo /ʕusbo/ | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | mulxu /mulħu/ | qasbó /ʕasbo/ | maxine /matʼine/ |
| Fer | sibil /sibil/ | bir /bir/ | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | birit /birit/ | birta /birta/ | siwiila /siwiːla/ |
| Manger | icho /itʃo/ | cun /ʕun/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | niitan /niːtan/ | akmé /akme/ | ita /ita/ |
| Boire | ʔurro /ʔuro/ | cab /ʕab/ | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | yaaqab /jaːʕab/ | ooqobé /oːʕobe/ | aga /aɡa/ |
| Un | tikiɗ /tikiɗ/ | kow /kow/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | inki /inki/ | iník /inik/ | mitto /mitːo/ |
| Deux | naam /naːm/ | laba /laba/ | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lamma /lamma/ | nammáy /namːaj/ | lame /lame/ |
| Trois | sedde /sedːe/ | saddex /sadːex/ | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | adox /adoħ/ | sidóc /sidoħ/ | sase /sase/ |
| Quatre | afur /afur/ | afar /afar/ | afur /afur/ | afur /afur/ | afar /afar/ | ferey /ferej/ | shoole /ʃoːle/ |
| Cinq | chen /tʃen/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | shan /ʃan/ | koon /koːn/ | konoy /konoj/ | onte /onte/ |
| Cent | kuɗ /kuɗ/ | boqol /boqol/ | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ | xibbe /tʼibːe/ |
| Bonjour | naa /naː/ | salaan /salaːn/ | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | malaal /malaːl/ | nagá /naɡa/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ |
| Merci | gielmit /ɡielmit/ | mahadsanid /mahadsanid/ | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatto /ɡalatto/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ |
| Bon | midhab /miðab/ | wanaagsan /wanaːɡsan/ | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | mece /meʕe/ | meqé /meʕe/ | dancha /dantʃa/ |
| Nouveau | kaana /kaːna/ | cusub /ʕusub/ | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | cusub /ʕusub/ | qusbá /ʕusba/ | haaro /haːro/ |
| Rouge | bur /bur/ | cas /ʕas/ | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | casa /ʕasa/ | qasá /ʕasa/ | duume /duːme/ |
| Blanc | edh /eð/ | cad /ʕad/ | ata /ata/ | adii /adiː/ | cado /ʕado/ | qado /ʕado/ | waajjo /waːdʒːo/ |
| Noir | ongʼor /oŋor/ | madow /madow/ | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | dat /dat/ | datá /data/ | kolishsho /koliʃːo/ |
| Vert | ɠileeb /ɠileːb/ | cagaar /ʕaɡaːr/ | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | andharh /anɖaɽ/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | hanja /handʒa/ |
| Bleu | ɠileeb /ɠileːb/ | buluug /buˈluːɡ/ | — | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — | kucliní /kuħlini/ | — |
| 99 | tomon saal a saal /tomon saːl a saːl/ | sagaal iyo sagaashan /saˈɡaːl ijo saɡaːˈʃan/ | — | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | honsayina honse /honsajina honse/ |
Page 1/8
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap