Af kawooti
Konso
Afro-asiatique
Le konso (Af kawooti, « parler konso ») est une langue couchitique orientale du sud de l'Éthiopie, étroitement apparentée à l'oromo (om) et aux autres membres du groupe konso-diraytata. Les Konso sont célèbres pour leur agriculture en terrasses élaborées à flanc de colline et leurs tours-stèles de pierre (waka), que l'UNESCO a inscrites au patrimoine mondial en 2011. Sur le plan linguistique, le konso possède les traits couchitiques orientaux : un système à deux tons, des marqueurs de focus, un accord sujet-verbe fondé sur le genre et un système casuel complexe. La communauté konso possède une forte tradition orale, comprenant des concours de devinettes et le genre narratif autobiographique « Pakawati ». Travail important de traduction de la Bible depuis les années 1990.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en konso
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Afro-asiatique
| Sens | Konso | Oromo | Gedeo | Sidamo | Wolaytta | Afar | Saho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | wodeʼe /wodeʔe/ | waa /waː/ | haatta /haːtːa/ | lee /leː/ | laye /laje/ |
| Feu | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giira /ɡiːɾa/ | giira /ɡiːra/ | tama /tama/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ |
| Soleil | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arishsho /ariʃːo/ | arrishsho /arːiʃːo/ | awa /awa/ | ayró /ajro/ | ayro /ajɾo/ |
| Lune | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agenjo /aɡendʒo/ | agana /aɡana/ | aginaa /aɡinaː/ | alsá /alsa/ | alsa /alsa/ |
| Étoile | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | cutuk /ħutuk/ | xutuk /ħutuk/ |
| Nuit | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | hashsha /haʃːa/ | hashsha /haʃːa/ | qamma /kʼamːa/ | bar /bar/ | bar /bar/ |
| Pluie | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | xeena /tʼeːna/ | xeena /tʼeːna/ | iraa /iraː/ | rob /rob/ | rob /rob/ |
| Neige | fuuttota /fuːtːota/ | cabbii /tʃabːiː/ | — | kaade /kaːde/ | suuppa shachcha /suːpːa ʃatʃːa/ | — | — |
| Vent | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | diidallo /diːdalːo/ | bubbe /bubːe/ | carkko /tsʼarkːo/ | caacay /ħaːħaj/ | xaaxat /ħaːħat/ |
| Terre | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | buttina /butːina/ | uulla /uːlla/ | saʼaa /saʔaː/ | árdi /ardi/ | baarho /baːɽo/ |
| Pierre | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | kinjo /kindʒo/ | kincho /kintʃo/ | shuchcha /ʃutʃːa/ | xáa /ɖaː/ | dhaa /ɖaː/ |
| Montagne | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooba /koːba/ | gaara /ɡaːra/ | deriya /derija/ | qale /ʕale/ | kooma /koːma/ |
| Mer | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | abbaayya /abːaːjːa/ | baare /baːre/ | abbaa /abːaː/ | bad /bad/ | bad /bad/ |
| Mère | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | ama /ama/ | aayyiyo /aːjːijo/ | iná /iˈna/ | ina /ina/ |
| Père | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | anna /anːa/ | aawa /aːwa/ | abbá /abːa/ | abba /abba/ |
| Fille | enenta /enenta/ | intala /intala/ | belto /belto/ | beetto /beːtːo/ | naʼiyo /naʔijo/ | baxá /baˈɖa/ | barhä /baˈɽa/ |
| Je | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | taani /taːni/ | anu /anu/ | anu /anu/ |
| Tu | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | neeni /neːni/ | atu /atu/ | atu /atu/ |
| Nous | ino /ino/ | nuti /nuti/ | noʼo /noʔo/ | ninke /ninke/ | nuuni /nuːni/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ |
| Nom | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | summa /sumːa/ | suʼma /suʔma/ | sunttaa /suntːaː/ | migáq /miɡaʕ/ | migac /miɡaʕ/ |
| Personne | nama /nama/ | nama /nama/ | manjo /mandʒo/ | mancho /mantʃo/ | asaa /asaː/ | núm /num/ | xiyaw /ħijaw/ |
| Tête | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | umo /umo/ | umo /umo/ | huuphiya /huːpʼija/ | amó /amo/ | amo /amo/ |
| Œil | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ayfee /ajfeː/ | intí /inti/ | inti /inti/ |
| Oreille | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | mansha /manʃa/ | macca /matʃʼːa/ | hayttaa /hajtːaː/ | ayti /ajti/ | cokka /ʕokka/ |
| Nez | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | sana /sana/ | sano /sano/ | siiriya /siːrija/ | san /san/ | san /san/ |
| Bouche | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | afoʼo /afoʔo/ | afo /afo/ | doonaa /doːnaː/ | af /af/ | af /af/ |
| Dent | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | isso /isːo/ | hinko /hinko/ | achcha /atʃːa/ | boddiná /bodːina/ | iko /iko/ |
| Langue | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | arrabo /arːabo/ | arrawo /arːawo/ | inxxarssa /intʼarsːa/ | arraabá /arːaːba/ | anrab /anrab/ |
| Main | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | gabá /ɡaba/ | gaba /ɡaba/ |
| Pied | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | lekka /lekːa/ | lekka /ˈlekːa/ | tohuwa /tohuwa/ | iba /iba/ | iba /iba/ |
| Cœur | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodana /wodana/ | wodana /wodana/ | wozanaa /wozanaː/ | lubbí /lubːi/ | qalbe /qalbe/ |
| Os | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | micco /mitʃʼːo/ | miqicho /mikʼitʃo/ | meqetta /mekʼetːa/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ |
| Sang | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | munde /munde/ | munde /munde/ | suutta /suːtːa/ | qabal /ʕabal/ | biilo /biːlo/ |
| Caca | utaa /utaː/ | udaan /udaːn/ | cilo /tʃʼilo/ | ciilo /tʃʼiːlo/ | shiyaa /ʃijaː/ | caara /ħaːra/ | — |
| Amour | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | eeyya /eːjːa/ | baxa /batʼa/ | siiqaa /siːqaː/ | kacanú /kaħanu/ | kaxano /kaħano/ |
| Arbre | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqa /hakʼːa/ | haqqe /hakʼːe/ | mittaa /mitːaː/ | caxá /ħaɖa/ | xarha /ħaɽa/ |
| Chien | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | woshichcho /woʃitʃːo/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ |
| Chat | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | basu /basu/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | dummú /dumːu/ | dummu /dummu/ |
| Poisson | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ | moliya /molija/ | kullúnta /kulːunta/ | caasa /ʕaːsa/ |
| Oiseau | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | ciʼa /tʃʼiʔa/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ | kafo /kafo/ | kimbiró /kimbiro/ | kimbir /kimbir/ |
| Œuf | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | quuphe /kʼuːpʼe/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ | phuuphulliya /pʼuːpʼulːija/ | naala /naːla/ | lalim /lalim/ |
| Ours | tipeeta /tipeːta/ | — | dibi /dibi/ | dibi /dibi/ | beere /beːre/ | — | dibbi /dibbi/ |
| Cheval | farta /farta/ | farda /farda/ | fadhado /faɗado/ | farashsho /faraʃːo/ | paraa /paraː/ | faras /faras/ | faras /faras/ |
| Maison | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | keettaa /keːtːaː/ | qarí /ʕari/ | care /ʕare/ |
| Lait | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | ado /ado/ | ado /ado/ | maatta /maːtːa/ | cán /ħan/ | xan /ħan/ |
| Miel | takma /takma/ | damma /damːa/ | malebo /malebo/ | malawo /malawo/ | eessaa /eːsːaː/ | malab /malab/ | baska /baska/ |
| Sel | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | maxine /matʼine/ | maxine /matʼine/ | maxiniyaa /matʼinijaː/ | qasbó /ʕasbo/ | mulxu /mulħu/ |
| Vin | taadeta wayneeta /taːɗeta wajneːta/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | woyine /wojine/ | woyinete xajje /wojinete tʼadʒːe/ | woine eessa /woine eːsːa/ | qinabak bicsen kamri /ʕinabak biħsen kamri/ | wayni /wajni/ |
| Fer | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | sibiljo /sibildʒo/ | siwiila /siwiːla/ | birataa /birataː/ | birta /birta/ | birit /birit/ |
| Livre | mataafa /mataːfa/ | kitaaba /kitaːba/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafa /matʼaːfa/ | maxaafaa /matʼaːfaː/ | kitab /kitab/ | kitaab /kitaːb/ |
| Manger | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ita /ita/ | ita /ita/ | miya /miːja/ | akmé /akme/ | niitan /niːtan/ |
| Boire | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | haʼwa /haʔwa/ | aga /aɡa/ | uyiya /ujija/ | ooqobé /oːʕobe/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| Un | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | issuwa /isːuwa/ | iník /inik/ | inki /inki/ |
| Deux | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nammáy /namːaj/ | lamma /lamma/ |
| Trois | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | sase /sase/ | sase /sase/ | heezza /heːzːa/ | sidóc /sidoħ/ | adox /adoħ/ |
| Quatre | afur /afur/ | afur /afur/ | shoole /ʃoːle/ | shoole /ʃoːle/ | oydda /ʔoidːa/ | ferey /ferej/ | afar /afar/ |
| Cinq | ken /ken/ | shan /ʃan/ | onde /onde/ | onte /onte/ | ichchasha /itʃːaʃa/ | konoy /konoj/ | koon /koːn/ |
| Cent | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | dhibba /ɗibːa/ | xibbe /tʼibːe/ | xeeta /tʼeːta/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ |
| Bonjour | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | mooye /moːje/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ | saro /saro/ | nagá /naɡa/ | malaal /malaːl/ |
| Merci | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galaata /ɡalaːta/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ | galatay /ɡalataj/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | galatto /ɡalatto/ |
| Bon | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | elo /elo/ | dancha /dantʃa/ | loʼo /loʔo/ | meqé /meʕe/ | mece /meʕe/ |
| Nouveau | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | haaro /haːro/ | haaro /haːro/ | ooratta /oːratːa/ | qusbá /ʕusba/ | cusub /ʕusub/ |
| Rouge | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | diimmo /diːmːo/ | duume /duːme/ | zoʼo /zoʔo/ | qasá /ʕasa/ | casa /ʕasa/ |
| Blanc | ata /ata/ | adii /adiː/ | golalo /ɡolalo/ | waajjo /waːdʒːo/ | bootta /boːtːa/ | qado /ʕado/ | cado /ʕado/ |
| Noir | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | xillo /tʼilːo/ | kolishsho /koliʃːo/ | karetta /karetːa/ | datá /data/ | dat /dat/ |
| Vert | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | haanja /haːndʒa/ | hanja /handʒa/ | — | anxaxiní /anɖaɖini/ | andharh /anɖaɽ/ |
| Café | punitta /punitːa/ | buna /buna/ | — | buna /buna/ | tukkiya /tukːija/ | buna /buna/ | qaxwa /qaħwa/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap