Cần Nùng
Nùng
Kra-dai (Taï, central)
Le nùng est la deuxième langue minoritaire taï-kadaï du Vietnam par le nombre de locuteurs, après le tày (~1 M de locuteurs dans les provinces frontalières du nord-est), auquel il est très étroitement apparenté — souvent analysé conjointement comme un seul groupe dialectal tày-nùng au sein du taï central. Plusieurs sous-variétés distinctes (nùng phàn slình, nùng cháo, nùng inh, nùng an, nùng lòi, etc.) forment un continuum avec à la fois le tày à l'ouest et le zhuang de l'autre côté de la frontière chinoise. Tonal (6 tons), SVO, avec des strates de vocabulaire sino-vietnamien et un petit corpus littéraire en nôm tày.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en nùng
Sources
- Edmondson & Gregerson (2007) Tai-Kadai
- Ethnologue: nut
- Glottolog: nung1290
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Kra-dai (Taï, central)
| Sens | Nùng | Tày | Lao | Thaï du Nord | Thaï song | Isan | Thaï du Sud |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | nặm /naːm˨˩/ | nặm /nam˧˨ʔ/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˦˧/ | น้ำ /nam˦˥/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Feu | fầy /fəj˨˩/ | fầy /fəj˧˨/ | ໄຟ /faj˧˥/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˧˥˦/ | ไฟ /faj˥/ | ไฟ /faj˥/ |
| Soleil | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧ van˧˨/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ตะวัน /ta˨˦ wan˧˥˦/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ |
| Lune | boon /boːn˧˧/ | hai /haːj˧˧/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | เดือน /dɯːan˥/ | เดือน /dɯːan˨˦/ | เดือน /dɯan˥/ | เดือน /dɯan˥/ |
| Étoile | đao /ɗaːw˧˧/ | đao /ɗaːw˧˧/ | ດາວ /daːw˩˧/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˨˦/ | ดาว /daːw˧/ | ดาว /daːw˥/ |
| Nuit | khưn /kʰɯn˧˧/ | cừn /kɨn˧˨/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˧˥˦/ | คืน /kʰɯːn˧/ | คืน /kʰɯːn˥/ |
| Pluie | phɔn /pʰɔn˧˧/ | phân /pʰən˧˥/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fon˨˦/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ |
| Neige | nai /nai˧˧/ | — | ຫິມະ /hi˧˥maʔ˧/ | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ | — | หิมะ /hi˨˩maʔ˦˥/ | หิมะ /hi˨˩maʔ˧˥/ |
| Vent | lam /lam˧˧/ | lồm /lom˧˨/ | ລົມ /lom˧˥/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˧˥˦/ | ลม /lom˧/ | ลม /lom˥/ |
| Terre | na:m /naːm/ | đin /ɗin˧˥/ | ດິນ /din˩˧/ | ดิน /din˧/ | ดิน /din˨˦/ | ดิน /din˥/ | ดิน /din˥/ |
| Pierre | thin /tʰin˧˧/ | hin /hin˧˥/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˨˦/ | หิน /hin˩˧/ | หิน /hin˩˧/ |
| Montagne | phja /pʰjaː˧˧/ | pù /pu˧˨/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ | ดอย /dɔːj˧/ | ภูเขา /pʰuː˧˥˦ kʰaw˨˦/ | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ |
| Mer | hải /haːj˨˩˧/ | hải /haːj˨˩˧/ | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˧/ | — | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ |
| Mère | mé /mɛ˨˩˧/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | ແມ່ /mɛː˧/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˦/ | แม่ /mɛː˥˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Père | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˧˨/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˦/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Je | khỏi /xɔːj˨˩˧/ | khỏi /kʰɔj˨˩˧/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | ตู /tuː˩/ | กู /kuː˨˦/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ |
| Tu | mưng /mɯŋ˧˧/ | mầư /məɯ˧˨/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ | มึง /mɯŋ˧˥˦/ | เจ้า /tɕaw˧/ | สู /suː˩˧/ |
| Nous | rầu /rəw˨˩/ | rầu /rəw˧˨/ | ເຮົາ /haw˧˥/ | เฮา /haw˥/ | เฮา /haw˧˥˦/ | เฮา /haw˥/ | เรา /raw˥/ |
| Nom | chứ /tʃɯ˧˥/ | ten /tɛn˧˥/ | ຊື່ /sɯː˧/ | จื้อ /tɕɯː˧/ | ซื่อ /sɯː˦/ | ซื่อ /sɨː˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ |
| Personne | cần /kən˨˩/ | cần /kən˧˨/ | ຄົນ /kʰon˧˥/ | คน /kʰon˧/ | — | คน /kʰon˥/ | คน /kʰon˥/ |
| Tête | hu /hu˧˧/ | hua /huə˧˧/ | ຫົວ /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /huːa˨˦/ | หัว /hua˩˧/ | หัว /hua˩˧/ |
| Œil | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ຕາ /taː˩˧/ | ต๋า /taː˩˧/ | ตา /taː˨˦/ | ตา /taː˥/ | ตา /taː˥/ |
| Oreille | khjou /kʰjou˧˧/ | xu /su˧˧/ | ຫູ /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˨˦/ | หู /huː˩˧/ | หู /huː˩˧/ |
| Nez | đăng /ɗaŋ˧˧/ | đăng /ɗaŋ˧˥/ | ດັງ /daŋ˩˧/ | ดัง /daŋ˧/ | — | ดัง /daŋ˥/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ |
| Bouche | pác /paːk˥/ | pác /paːk̚˧˥/ | ປາກ /paːk˧˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | — | ปาก /paːk˨˩/ | ปาก /paːk˨˩/ |
| Dent | khẻo /kʰɛːw˧˩/ | khẻo /kʰɛw˨˩˧/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˧˥˦/ | ฟัน /fan˧/ | ฟัน /fan˥/ |
| Langue | lin /lin˥˩/ | lịn /lin˧˨ʔ/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˦˧/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ลิ้น /lin˧˥/ |
| Main | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɨ˧˨/ | ມື /mɯː˧˥/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˧˥˦/ | มือ /mɯː˥/ | มือ /mɯː˥/ |
| Pied | tin /tin˧˧/ | tin /tin˧˥/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ | ตี๋น /tiːn˩˧/ | ตีน /tiːn˨˦/ | ตีน /tiːn˥/ | ตีน /tiːn˥/ |
| Cœur | cấy /kəj˨˩˧/ | slim /ɬim˧˥/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ | ใจ /tɕaj˨˦/ | ใจ /tɕaj˥/ | ใจ /tɕaj˥/ |
| Os | đúc /ɗuk˥/ | đúc /ɗʊwk͡p̚˧˥/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˧˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ดูก /duːk˨˩/ |
| Sang | lượt /lɯət˥˩/ | lượt /lɨət̚˧˨ʔ/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ | เลือด /lɯat˥˧/ | เลียด /liːat˦/ | เลือด /lɯat˥˩/ | เลือด /lɯat˥˩/ |
| Amour | rắc /rak˧˥/ | slương điếp /ɬɨəŋ˧˥ ɗiəp̚˧˥/ | ຮັກ /hak˧/ | ฮัก /hak˦˥/ | ฮัก /hak˦/ | ฮัก /hak˦˥/ | รัก /rak˧˥/ |
| Arbre | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maj˧˨ʔ/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˧ maj˦˧/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ |
| Chien | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | หมา /maː˩˧/ |
| Chat | meo /meo˧˧/ | meo /mɛw˧˧/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˧˥˦/ | แมว /mɛːw˥/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Poisson | pya /pjaː˧˧/ | pja /pʲaː˧˧/ | ປາ /paː˩˧/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /paː˨˦/ | ปลา /paː˧/ | ปลา /plaː˥/ |
| Oiseau | nục /nuk˥˩/ | nộc /nəwk͡p̚˧˨ʔ/ | ນົກ /nok˧/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˦/ | นก /nok˦˥/ | นก /nok˧˥/ |
| Œuf | xáy /saj˧˥/ | xáy /saj˧˥/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˧˥/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ |
| Ours | mui /mui˧˧/ | mi /mi˧˧/ | ໝີ /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ | — | หมี /miː˩˧/ | หมี /miː˩˧/ |
| Cheval | mạ /maː˨˩/ | mạ /maː˧˨ʔ/ | ມ້າ /maː˥˨/ | ม้า /maː˦˥/ | — | ม้า /maː˦˥/ | ม้า /maː˧˥/ |
| Maison | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /rɨən˧˨/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ | เฮือน /hɯːan˥/ | เฮียน /hiːan˧˥˦/ | เฮือน /hɯan˥/ | บ้าน /baːn˥˩/ |
| Lait | nùm /num˨˩/ | nặm nồm /nam˧˨ʔ nom˧˨/ | ນົມ /nom˧˥/ | นม /nom˧/ | — | นม /nom˧/ | นม /nom˥/ |
| Sel | cưa /kɯə˧˧/ | cưa /kɨə˧˧/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ | เกื๋อ /kɯa˩˧/ | เกีย /kiːa˨˦/ | เกือ /kɯa˥/ | เกลือ /klɯa˥/ |
| Vin | lảu /laːw˨˩˧/ | lẩu /ləw˨˩˧/ | ແວງ /ʋɛːŋ˧˥/ | ไวน์ /waj˧/ | — | ไวน์ /waj˧/ | ไวน์ /waj˥/ |
| Riz | khảu /kʰaːw˨˩˧/ | khẩu /kʰəw˨˩˧/ | ເຂົ້າ /kʰaw˧˩/ | ข้าว /kʰaw˥˩/ | — | ข้าว /kʰaːw˧/ | ข้าว /kʰaːw˥˩/ |
| Fer | lích /lik˥/ | lếch /ləjk̟̚˧˥/ | ເຫຼັກ /lek˧˥/ | เหล็ก /lek˨˩/ | — | เหล็ก /lek˨˩/ | เหล็ก /lek˨˩/ |
| Livre | xéc /sɛk˥/ | xéc /sɛk̚˧˥/ | ປຶ້ມ /pɯm˥˨/ | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | — | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ | หนังสือ /naŋ˩˧sɯː˩˧/ |
| Manger | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˥/ | ກິນ /kin˩˧/ | กิ๋น /kin˩˧/ | กิน /kin˨˦/ | กิน /kin˥/ | กิน /kin˥/ |
| Boire | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | đúm /ɗum˧˥/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | กิน /kin˨˦/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ |
| Dormir | nòn /nɔn˨˩/ | nòn /nɔn˧˨/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ | นอน /nɔːn˧/ | นอน /nɔːn˧˥˦/ | นอน /nɔːn˥/ | นอน /nɔːn˥/ |
| Un | nưng /nɯŋ˧˧/ | nâng /nəŋ˧˥/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˧˥/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Deux | soong /soːŋ˧˧/ | sloong /ɬɔŋ˧˥/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩/ | สอง /sɔːŋ˨˦/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ |
| Trois | slam /ɬaːm˧˧/ | slam /ɬaːm˧˥/ | ສາມ /saːm˩˧/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˨˦/ | สาม /saːm˩˧/ | สาม /saːm˩˧/ |
| Quatre | slí /ɬi˧˥/ | slí /ɬi˧˥/ | ສີ່ /siː˧/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˧˥/ | สี่ /siː˨˩/ | สี่ /siː˨˩/ |
| Cinq | hả /haː˨˩˧/ | hả /haː˨˩˧/ | ຫ້າ /haː˧˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˧/ | ห้า /haː˥˩/ | ห้า /haː˥˩/ |
| Bonjour | choà /tʃɔaː˨˩/ | — /—/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | สบายดี /sa˨˦ baːj˨˦ diː˨˦/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ |
| Merci | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | pjom bái /pʲɔm˧˥ ɓaːj˧˥/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ขอบใจ /kʰɔːp˧˥ tɕaj˨˦/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ |
| Bon | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ດີ /diː˩˧/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˨˦/ | ดี /diː˥/ | ดี /diː˥/ |
| Nouveau | máư /maɯ˧˥/ | mấư /məɯ˧˥/ | ໃໝ່ /maj˧/ | ใหม่ /maj˨˩/ | ใหม่ /maj˧˥/ | ใหม่ /maj˨˩/ | ใหม่ /maj˨˩/ |
| Rouge | đeng /ɗɛŋ˧˧/ | đeng /ɗɛŋ˧˥/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˨˦/ | แดง /dɛːŋ˧/ | แดง /dɛːŋ˥/ |
| Blanc | khao /kʰaːw˧˧/ | khao /kʰaːw˧˧/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˨˦/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ |
| Noir | đăm /ɗam˧˧/ | đăm /ɗam˧˥/ | ດຳ /dam˩˧/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˨˦/ | ดำ /dam˧/ | ดำ /dam˥/ |
| Vert | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | — | เขียว /kʰiaw˩˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ |
| Bleu | kheo /kʰɛːw˧˧/ | kheo /kʰɛw˧˧/ | ຟ້າ /faː˥˨/ | น้ำเงิน /nam˦˥ ŋɤn˧/ | — | — | ฟ้า /faː˧˥/ |
| Coucou | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak̚˧˥/ | ນົກກັກກູ /nok˧ kak˧˥ kuː˩˧/ | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | — | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ | นกคัคคู /nok˧˥ kʰak˧˥kʰuː˥/ |
| 99 | cảu slíp cảu /kaw˨˩˧ ɬip˧˥ kaw˨˩˧/ | cẩu slíp cẩu /kəw˨˩˧ ɬip̚˧˥ kəw˨˩˧/ | ເກົ້າສິບເກົ້າ /kaːw˥˨ sip˧˥ kaːw˥˨/ | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ | — | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ | เก้าสิบเก้า /kaːw˥˩ sip˨˩ kaːw˥˩/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap