Karo Bari
Bari
Nilo-saharien
Le bari (karo bari, « le parler bari ») est une langue nilotique orientale du groupe bari, parlée dans la région frontalière entre le Soudan du Sud et l'Ouganda. Les Bari sont des éleveurs pastoraux de bovins de la région du Nil équatorial, dont le foyer culturel est centré sur Djouba, la capitale du Soudan du Sud. Le groupe bari (bari, mandari, kakwa, pojulu, kuku) présente une intercompréhension mutuelle mais des identités ethnopolitiques distinctes. Sur le plan linguistique, le bari partage des traits nilotiques orientaux avec le maasaï (mas) et le samburu (saq) : le ton (haut/bas/moyen), les marqueurs de focus, le genre masculin/féminin et l'ordre des constituants SVO. Des missionnaires comboniens italiens ont élaboré l'orthographe standard au XIXe siècle ; le bari possède une importante tradition de traduction biblique.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en bari
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Nilo-saharien
| Sens | Bari | Ateso | Samburu | Masaï | Kalendjin | Acholi | Enga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | piong /piɔŋ/ | akipi /akipi/ | nkare /ŋkare/ | ɛŋare /ɛŋare/ | beek /beːk/ | pii /piː/ | endaki /endaki/ |
| Feu | kima /kima/ | akim /akim/ | nkima /ŋkima/ | ɛnkima /ɛŋkima/ | maat /maːt/ | mac /matʃ/ | ita /ita/ |
| Soleil | kolor /kolor/ | akolong /akoloŋ/ | lakwa /lakʷa/ | enkolong /eŋkoloŋ/ | asis /asis/ | ceng /tʃɛŋ/ | niki /niki/ |
| Lune | yapa /japa/ | elap /elap/ | lapa /lapa/ | olapa /olapa/ | arawa /arawa/ | dwe /dwe/ | kana /kana/ |
| Étoile | kaserokoti /kaserokoti/ | akanyeret /akaɲeret/ | lakira /lakira/ | olakira /olakira/ | kokeel /kokeːl/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | bui /bui/ |
| Nuit | tukwaje /tukʷaje/ | akware /akʷare/ | kewarie /kɛwarie/ | kewarie /kɛwarie/ | kemeut /kemeut/ | dyewor /dʲɛwor/ | kuka /kuka/ |
| Pluie | kudu /kudu/ | akiru /akiru/ | nchan /ntʃan/ | ɛnchan /ɛntʃan/ | robta /robta/ | kot /kot/ | apu /apu/ |
| Neige | luru lo lilik /luru lo lilik/ | — | — | empaso /empaso/ | teluchi /telutʃi/ | — | — |
| Vent | köbuŋöt /kɔbuŋɔt/ | ekwam /ekʷam/ | siwuo /siwuo/ | olkutati /olkʊtati/ | usoonet /usoːnet/ | yamo /jamo/ | poo /poː/ |
| Terre | kak /kak/ | alup /alup/ | nkop /ŋkop/ | enkop /eŋkop/ | ng'ung'unyek /ŋuŋuɲek/ | ngom /ŋɔm/ | yuu /juː/ |
| Pierre | ŋurupit /ŋurupit/ | amoru /amoru/ | soit /soit/ | osoit /oˈsoit/ | koita /koita/ | kidi /kidi/ | kana /kana/ |
| Montagne | mere /mere/ | emoru /emoru/ | ldonyuo /ldoɲuo/ | oldoinyo /oldoiɲo/ | tulwet /tulwet/ | got /ɡot/ | yuu manda /juː manda/ |
| Mer | tör na balang /tɔr na balaŋ/ | angolol /aŋolol/ | mpaso /mpaso/ | enaiposha /enaipoʃa/ | nyanjet /ɲandʒet/ | nam /nam/ | solowata /solowata/ |
| Mère | ŋote /ŋote/ | toto /toto/ | yieyo /jiejo/ | yieyio /jiejio/ | kamet /kamet/ | mego /meɡo/ | endangi /endaŋɡi/ |
| Père | baba /baba/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kwanda /kwanda/ | baba /baba/ | takange /takaŋɡe/ |
| Fille | ŋuro nakwan /ŋuro nakʷan/ | akoku /akoku/ | ntito /ntito/ | entito /entito/ | chepto /tʃepto/ | nya /ɲa/ | wanenge /waneŋɡe/ |
| Je | nan /nan/ | eong /eoŋ/ | nanu /nanu/ | nanʉ /nanʊ/ | anee /aneː/ | an /an/ | namba /namba/ |
| Tu | do /do/ | ijo /iɟo/ | iye /ije/ | iyie /ijie/ | inyee /iɲeː/ | in /in/ | emba /emba/ |
| Nous | yi /ji/ | siong /sioŋ/ | iyioo /ijioː/ | iyiook /ijioːk/ | acheek /atʃeːk/ | wan /wan/ | naima /naima/ |
| Nom | karin /karin/ | ekiror /ekiror/ | nkarna /ŋkarna/ | enkarna /eŋkarna/ | kaina /kaina/ | nying /ɲiŋ/ | kenge /keŋɡe/ |
| Personne | ŋutu /ŋutu/ | etunganan /etuŋanan/ | ltungani /ltuŋani/ | oltungani /oltuŋani/ | chiito /tʃiːto/ | dano /dano/ | endakali /endakali/ |
| Tête | kwe /kʷe/ | akou /akou/ | nkue /ŋkue/ | ɛlukunya /ɛlʊkʊɲa/ | metit /metit/ | wic /witʃ/ | ayamba /ajamba/ |
| Œil | kongi /koŋɡi/ | akongu /akoŋu/ | nkoŋu /ŋkoŋu/ | ɛŋɔŋu /ɛŋɔŋu/ | konda /konda/ | wang /waŋ/ | lenge /leŋɡe/ |
| Oreille | swot /swot/ | akit /akit/ | nkiook /ŋkiˈoːk/ | enkiook /ɛnkiˈoːk/ | itit /itit/ | it /it/ | kale /kale/ |
| Nez | kume /kume/ | ekume /ekume/ | nkume /ŋkume/ | enkume /ɛnˈkume/ | serut /serut/ | um /um/ | lyaa /ʎaː/ |
| Bouche | kutuk /kutuk/ | akituk /akituk/ | nkutuk /ŋkutuk/ | enkutuk /ɛŋkʊtʊk/ | kutit /kutit/ | dog /doɡ/ | kambu /kambu/ |
| Dent | kele /kele/ | ekialai /ekialai/ | lalai /lalai/ | olalai /olalai/ | kelet /kelet/ | lak /lak/ | nenge /neŋɡe/ |
| Langue | ŋadap /ŋadap/ | angajep /aŋaɟep/ | lngejep /lŋɛɟɛp/ | olngejep /ɔlŋɛɟɛp/ | ngelyepta /ŋeljepta/ | leb /lɛb/ | keke /keke/ |
| Main | könin /kɔnin/ | akan /akan/ | nkaina /ŋkaina/ | ɛŋaina /ɛŋaina/ | eut /eut/ | cing /tʃiŋ/ | kingi /kiŋɡi/ |
| Pied | moköt /mokɔt/ | akeju /akeɟu/ | nkeju /ŋkedʒu/ | enkeju /ɛnkɛdʒʊ/ | keldo /keldo/ | tyen /tʲɛn/ | moko /moko/ |
| Cœur | töili /tɔili/ | etau /etau/ | ltau /ltau/ | oltau /oltau/ | muguleldo /muɡuleldo/ | cwiny /tʃwiɲ/ | mona /mona/ |
| Os | kuyutio /kujutio/ | akoyit /akojit/ | loito /loito/ | oloito /oloito/ | kowet /kowet/ | cogo /tʃoɡo/ | kuli /kuli/ |
| Sang | rima /rima/ | awokot /awokot/ | lodo /loɗo/ | osarge /osarɡe/ | korotik /korotik/ | remo /rɛmo/ | taiyoko /taijoko/ |
| Caca | korodo /korodo/ | acin /atʃin/ | nkik /ŋkik/ | inkik /iŋkik/ | ng'atatek /ŋatatek/ | cet /tʃɛt/ | — |
| Amour | nyar /ɲar/ | akimina /akimina/ | eitalu /eitalu/ | eitalu /eitalu/ | chamyet /tʃamjet/ | mar /mar/ | auu kaenge /auː kaeŋɡe/ |
| Arbre | ködini /kɔdini/ | ekitoi /ekitoi/ | lchani /ltʃani/ | olchani /oltʃani/ | keetit /keːtit/ | yat /jat/ | ita /ita/ |
| Chien | ’dioŋ /ɗioŋ/ | ekingok /ekiŋok/ | ldia /ldia/ | oldia /oldia/ | ses /ses/ | gwok /ɡʷok/ | yana /jana/ |
| Chat | lupa /lupa/ | ekapa /ekapa/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | ngabu /ŋabu/ | pusi /pusi/ |
| Poisson | sumuti /sumuti/ | ekoleit /ekoleit/ | singirr /siŋɡirː/ | osingirri /osiŋɡirːi/ | njiryot /ndʒirjot/ | rec /rɛtʃ/ | amane /amane/ |
| Oiseau | kwenti /kʷenti/ | akweny /akʷeɲ/ | nkueenyi /ŋkuɛːɲi/ | motonyi /moˈtoɲi/ | taritiet /taritiet/ | winyo /wiɲo/ | yaka /jaka/ |
| Œuf | katulukuti /katulukuti/ | abeet /abeet/ | mboliboli /mboliboli/ | olmosori /olmosori/ | mayaiyat /majaijat/ | tong /toŋ/ | tuku /tuku/ |
| Cheval | kusan /kusan/ | ebalasit /ebalasit/ | mbarta /mbarta/ | ɛmbarta /ɛmbarta/ | mbartanyit /mbartaɲit/ | aguragura /aɡuraɡura/ | osa /osa/ |
| Maison | kadi /kadi/ | etogo /etoɡo/ | nkang /ŋkaŋ/ | engʼaji /ɛŋadʒi/ | gaa /ɡaː/ | ot /ot/ | anda /anda/ |
| Lait | le /le/ | akile /akile/ | kule /kule/ | kule /kule/ | chego /tʃeɡo/ | cak /tʃak/ | andu /andu/ |
| Miel | siwatat /siwatat/ | asik /asik/ | naicho ee lotoro /naitʃo eː lotoro/ | enaisho /enaiʃo/ | kumyat /kumjat/ | kic /kitʃ/ | oni /oni/ |
| Sel | alang /alaŋ/ | abalang /abalaŋ/ | nkisiicho /ŋkisiːtʃo/ | ɛmunyan /ɛmuɲan/ | munyek /muɲek/ | kado /kado/ | aipi /aipi/ |
| Vin | binyo /biɲo/ | ebino /ebino/ | naichuo e lmusabibu /naitʃuo e lmusabibu/ | enaisho oo sabibu /enaiʃo oː sabibu/ | divai /divai/ | bwino /bwino/ | waene /waene/ |
| Fer | witi /witi/ | asowat /asowat/ | senkei /seŋkei/ | olchuma /ɔltʃʊma/ | karnet /karnet/ | nyonyo /ɲoɲo/ | aene /aene/ |
| Roue | — /—/ | ekokoro /ekokoro/ | — | enkeju /ɛnkɛdʒʊ/ | tireet /tireːt/ | lawala /lawala/ | — |
| Soie | kaririat /kaririat/ | aliri /aliri/ | — | — | aririt /aririt/ | aridi /aridi/ | — |
| Livre | buk /buk/ | ekitabo /ekitabo/ | mbuku /mbuku/ | embuku /embuku/ | bukuit /bukuit/ | buk /buk/ | buku /buku/ |
| Manger | nyesu /ɲesu/ | akinyam /akiɲam/ | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ | am /am/ | cam /tʃam/ | nepenge /nepeŋɡe/ |
| Boire | möju /mɔju/ | akimat /akimat/ | oŋg /oŋɡ/ | oŋg /oŋɡ/ | ee /eː/ | mat /mat/ | na pee /na peː/ |
| Dormir | doto /doto/ | ajo /aɟo/ | airura /airura/ | airura /airʊra/ | ru /ru/ | nino /nino/ | luu palenge /luː paleŋɡe/ |
| Un | geleŋ /ɡeleŋ/ | ediopet /ediopet/ | obo /obo/ | obo /obo/ | agenge /aɡeŋe/ | acel /atʃɛl/ | mendai /mendai/ |
| Deux | murek /murek/ | iarei /iarei/ | aare /aːre/ | aare /aːre/ | aeng /aeŋ/ | aryo /arjo/ | lapo /lapo/ |
| Trois | musala /musala/ | iuni /iuni/ | uni /uni/ | uni /uni/ | somok /somok/ | adek /adek/ | tepo /tepo/ |
| Quatre | ŋwan /ŋwan/ | iwongon /iwoŋon/ | ongwan /oŋwan/ | ongwan /oŋwan/ | angwan /aŋwan/ | angwen /aŋwɛn/ | kitomende /kitomende/ |
| Cinq | mukanat /mukanat/ | ikany /ikaɲ/ | imiet /imiet/ | imiet /imiɛt/ | muut /muːt/ | abic /abitʃ/ | yuungi /juːŋɡi/ |
| Cent | mia /mia/ | akwatat /akʷatat/ | ip /ip/ | ip /iːp/ | bogol /boɡol/ | miya /mija/ | andate /andate/ |
| Bonjour | madaŋ /madaŋ/ | yoga /joɡa/ | sopa /sopa/ | sopa /sopa/ | chamege /tʃameɡe/ | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | kotaka /kotaka/ |
| Merci | tinate /tinate/ | eyalama /ejalama/ | ashe /aʃe/ | ashe /aʃe/ | kongoi /koŋoi/ | apwoyo /apwojo/ | yaka pilyino lenge /jaka piʎino leŋɡe/ |
| Bon | ’but /ɓut/ | ejok /eɟok/ | supat /supat/ | sidai /sidai/ | karaaran /karaːran/ | ber /ber/ | epe /epe/ |
| Nouveau | ludukotyo /ludukotjo/ | lokitetet /lokitetet/ | ŋejuk /ŋedʒuk/ | ŋejuk /ŋedʒuk/ | leel /leːl/ | manyen /maɲɛn/ | enenge /eneŋɡe/ |
| Rouge | lotor /lotor/ | lokarengan /lokareŋan/ | nanyokie /naɲokie/ | nanyokie /naɲokie/ | birirben /birirben/ | makwar /makwar/ | kone /kone/ |
| Blanc | lokwe /lokwe/ | akwang /akʷaŋ/ | naibor /naiˈbor/ | naibor /naibor/ | leel /leːl/ | tar /tar/ | kyeo /kjeo/ |
| Noir | lurwö /lurwɔ/ | lokirionon /lokirionon/ | narok /narok/ | narok /narok/ | tuui /tuːi/ | macol /matʃol/ | pumbuti /pumbuti/ |
| Vert | loŋem /loŋem/ | — | nanyori /naɲori/ | nanyori /naɲori/ | nyalil /ɲalil/ | atworo /atworo/ | sakapae /sakapae/ |
| Bleu | lomurye /lomurje/ | lobululu /lobululu/ | kapatei /kapatei/ | pus /pus/ | arus /arus/ | mabulu /mabulu/ | sakapae /sakapae/ |
| 99 | merya buŋwan wot buŋwan /merja buŋwan wot buŋwan/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ | ntomoni saal o saal /ntomoni saːl o saːl/ | ntomoni naaudo o naaudo /ntomoni naːudo o naːudo/ | tamanwogik sogol ak sogol /tamanwoɡik soɡol ak soɡol/ | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | — |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap