Boos Momogun
Kadazan côtier
Austronésien (langues dusun, Sabahan)
Le kadazan côtier (autonyme Boos Momogun) est la langue austronésienne dusunique de Penampang et Papar, sur la côte ouest du Sabah, distincte de l'ensemble du dusun central (dtp) de l'intérieur bien que partiellement intercompréhensible et unifiée sous la norme littéraire de la KDCA. Il utilise un système à cinq voyelles avec un /v/ phonémique (une rareté typologique dans le Sabah) et, comme les autres langues dusuniques, possède un riche système de voix de type philippin (focus acteur/patient/locatif/instrumental). Penampang est le cœur culturel de la fête des moissons Kaamatan.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en kadazan côtier
tii
Sources
- Hurlbut, Hope M. (1988) Verb morphology in Eastern Kadazan. Pacific Linguistics B-97, ANU.
- Miller, Carolyn P. & Miller, John D. (1991) Kadazan/Dusun phonology revisited. Pacific Linguistics A-78.
- Glottolog: Coastal Kadazan
- Ethnologue 27: Kadazan, Coastal
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Austronésien (langues dusun, Sabahan)
| Sens | Kadazan côtier | Kadazan-dusun | Banjar | Maranao | Batak simalungun | Ngaju | Maguindanao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | waig /waiɡ/ | waig /waiɡ/ | banyu /baɲu/ | ig /iɡ/ | bah /bah/ | danum /danum/ | ig /ʔiɡ/ |
| Feu | tapui /taˈpui/ | tapui /tapui/ | api /api/ | apoy /apoj/ | apuy /apuj/ | apui /apui/ | apoy /ʔaˈpoj/ |
| Soleil | tadau /taˈdau/ | todau /todau/ | matahari /matahari/ | alongan /aloŋan/ | mata ni ari /mata ni ari/ | matanandau /matanandau/ | senang /seˈnaŋ/ |
| Lune | vuhan /ˈvuhan/ | vulan /vulan/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /buˈlan/ |
| Étoile | tombituon /tombituon/ | rombituon /rombituon/ | bintang /bintaŋ/ | bito-on /bitoʔon/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bitun /biˈtun/ |
| Nuit | sodop /sodop/ | sodop /sodop/ | malam /malam/ | gagawiʼi /ɡaɡawiʔi/ | borngin /borŋin/ | hamalem /hamaləm/ | magabi /maɡabi/ |
| Pluie | rasam /rasam/ | rasam /rasam/ | hujan /ˈhudʒan/ | oran /ʔoran/ | udan /uˈdan/ | ujan /udʒan/ | ulan /ˈʔulan/ |
| Vent | tongus /toŋus/ | ribut /ribut/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | logou /loɡou/ | riwut /riwut/ | endu /ʔənˈdu/ |
| Terre | tana /tana/ | tana /tana/ | tanah /tanah/ | lopaʼ /lopaʔ/ | tanoh /tanoh/ | petak /petak/ | lupa /lupaʔ/ |
| Pierre | vatu /vatu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | wato /wato/ | batu /batu/ | batu /batu/ | watu /waˈtu/ |
| Montagne | nuhu /nuhu/ | nuluhon /nuluhon/ | gunung /ɡunuŋ/ | palaw /paˈlaw/ | dolog /doloɡ/ | bukit /bukit/ | palaw /paˈlaw/ |
| Mer | rahat /rahat/ | rahat /rahat/ | laut /laut/ | ragat /raɡat/ | laut /laut/ | tasik /tasik/ | lagat /ˈlaɡat/ |
| Mère | tina /ˈtina/ | tina /tina/ | uma /uma/ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | indu /indu/ | ina /ˈʔina/ |
| Père | tama /ˈtama/ | tama /tama/ | abah /abah/ | ama /ama/ | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | ama /ˈʔama/ |
| Je | zou /zou/ | yoku /joku/ | aku /aku/ | ako /ako/ | ahu /ahu/ | aku /aku/ | saki /saki/ |
| Tu | ika /ika/ | ika /ika/ | ikam /ikam/ | seka /sɵka/ | ho /ho/ | ikau /ikau/ | seka /səka/ |
| Nous | tokou / zikoi /tokou / zikoi/ | tokou / yahai /tokou / jahai/ | kita / kami /kita / kami/ | kita / kami /kita / kami/ | hita / hanami /hita / hanami/ | itah / ikei /itah / ikei/ | sekitanu / sekami /səkitanu / səkami/ |
| Nom | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | goran /ɡoran/ | aran /aran/ | ngala /ŋala/ |
| Personne | tuhun /tuhun/ | tulun /tulun/ | urang /uraŋ/ | taw /taw/ | halak /halak/ | uluh /uluh/ | taw /taw/ |
| Tête | tuhu /tuhu/ | tulu /tulu/ | kapala /kapala/ | olo /olo/ | ulu /ulu/ | takuluk /takuluk/ | ulu /ˈʔulu/ |
| Œil | mato /ˈmato/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mate /mate/ | mata /maˈta/ |
| Oreille | tohingo /toˈhiŋo/ | tolingo /toliŋo/ | talinga /taˈliŋa/ | tangila /taŋila/ | pinggol /piŋɡol/ | pinding /pindiŋ/ | tangila /taˈŋila/ |
| Nez | todung /toduŋ/ | todung /toduŋ/ | hidung /hiduŋ/ | ngirong /ŋiroŋ/ | igung /iɡuŋ/ | urung /uruŋ/ | ngilung /ˈŋiluŋ/ |
| Bouche | kabang /kaˈbaŋ/ | kabang /kabaŋ/ | muntung /muntuŋ/ | ngariʼ /ŋariʔ/ | babah /babah/ | nyama /ɲama/ | ngali /ˈŋali/ |
| Dent | nipon /nipon/ | nipon /nipon/ | gigi /ɡiɡi/ | ngipen /ŋipən/ | ipon /ipon/ | kasinga /kasiŋa/ | ngipen /ŋipen/ |
| Langue | dilaʼ /dilaʔ/ | dilaʼ /dilaʔ/ | ilat /ilat/ | dilaʼ /dilaʔ/ | dilah /dilah/ | jela /dʒelaʔ/ | dila /dila/ |
| Main | longon /ˈloŋon/ | longon /ˈloŋon/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lengen /ləŋən/ | lima /liˈma/ |
| Cœur | kosingan /koˈsiŋan/ | ginawo /ɡinawo/ | ati /ati/ | pusoʼ /pusoʔ/ | uhur /uhur/ | atei /atei/ | pusong /puˈsoŋ/ |
| Os | tuhang /tuhaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tolan /toˈlan/ | holi-holi /holiˈholi/ | tulang /tulaŋ/ | tulan /tuˈlan/ |
| Sang | rahaʼ /rahaʔ/ | rahaʼ /rahaʔ/ | darah /darah/ | rogoʼ /roɡoʔ/ | daroh /daroh/ | daha /dahaʔ/ | lugu /luɡuʔ/ |
| Caca | tai /tai/ | taiiʼ /taiːʔ/ | tahi /tahi/ | taʼi /taʔi/ | tois /tois/ | tai /tai/ | tahi /ˈtahi/ |
| Amour | ohunod /oˈhunod/ | gimbai /ɡimbai/ | sayang /sajaŋ/ | kalimo /kalimo/ | holong /holoŋ/ | sinta /sinta/ | kalini /kaˈlini/ |
| Arbre | kayu /ˈkaju/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | kayo /kajo/ | hayu /haju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaˈju/ |
| Chien | tasu /ˈtasu/ | tasu /tasu/ | hadupan /hadupan/ | aso /aso/ | baliang /baliaŋ/ | asu /asu/ | aso /ˈʔaso/ |
| Chat | tusing /ˈtusiŋ/ | tingau /tiŋau/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | huting /hutiŋ/ | posa /posa/ | kuting /kuˈtiŋ/ |
| Poisson | sada /ˈsadaʔ/ | sadaʼ /ˈsadaʔ/ | iwak /ˈiwak/ | seda /səˈdaʔ/ | ihan /ˈihan/ | lauk /ˈlauk/ | seda /səˈdaʔ/ |
| Oiseau | tombolog /tomboloɡ/ | tombolog /tomboloɡ/ | burung /buruŋ/ | papanok /papanok/ | manuk-manuk /manukˈmanuk/ | burung /buruŋ/ | papanuk /papaˈnuk/ |
| Œuf | tontohuʼ /tontohuʔ/ | tontolu /tontoluʔ/ | hintalu /hintalu/ | orak /orak/ | tinaruh /tinaruh/ | tanteluh /tantəluh/ | leman /ləˈman/ |
| Ours | bouvang /bouvaŋ/ | bohuang /bohuaŋ/ | biruang /biruaŋ/ | barowang /barowaŋ/ | gipul /ɡipul/ | bahuang /bahuaŋ/ | — |
| Cheval | kudaʼ /kudaʔ/ | kudaʼ /kudaʔ/ | kuda /kuda/ | kodaʼ /kodaʔ/ | huda /huda/ | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ |
| Maison | walai /waˈlai/ | walai /walai/ | rumah /rumah/ | walay /walaj/ | rumah /rumah/ | huma /huma/ | walay /waˈlaj/ |
| Lait | gatas /ˈɡatas/ | gatas /ɡatas/ | susu /susu/ | gatas /ɡatas/ | dadih /dadih/ | susu /susu/ | gatas /ɡaˈtas/ |
| Sel | tusi /tusi/ | tusi /tusi/ | uyah /ujah/ | asin /asin/ | sira /sira/ | uyah /ujah/ | timus /ˈtimus/ |
| Vin | anggur /aŋɡur/ | waig dot anggur /waiɡ dot aŋɡur/ | anggur /aŋɡur/ | — | anggur /aŋɡur/ | anggor /aŋɡor/ | — |
| Riz | vagas /vaɡas/ | wagas /waɡas/ | baras /baras/ | begas /bəɡas/ | boras /boras/ | behas /behas/ | begas /bəˈɡas/ |
| Fer | bosiʼ /bosiʔ/ | basiʼ /basiʔ/ | wasi /ˈwasi/ | potaw /potaw/ | bosi /bosi/ | wasi /wasi/ | putaw /puˈtaw/ |
| Soie | sutala /sutala/ | sutaraʼ /sutaraʔ/ | sutra /sutra/ | sotraʼ /ˈsotraʔ/ | sitora /sitora/ | sutra /sutra/ | sutra /ˈsutɾa/ |
| Manger | mangakan /maˈŋakan/ | mangakan /maŋakan/ | makan /makan/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kuman /kuman/ | kakan /kaˈkan/ |
| Boire | monginum /moˈŋinum/ | monginum /moŋinum/ | nginum /ŋinum/ | minom /minom/ | minum /minum/ | mihop /mihop/ | inum /ʔiˈnum/ |
| Dormir | modop /modop/ | modop /modop/ | guring /ɡuriŋ/ | matorog /matoˈroɡ/ | modom /modom/ | batiruh /batiruh/ | tulug /ˈtuluɡ/ |
| Un | iso /ˈiso/ | iso /iso/ | asa /asa/ | isa /isa/ | sada /sada/ | ije /ije/ | isa /ˈʔisa/ |
| Deux | duvo /duvo/ | duo /duwo/ | dua /dua/ | dowa /dowa/ | dua /dua/ | due /ˈdue/ | dua /duwa/ |
| Trois | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | talu /talu/ | telu /təlu/ | tolu /tolu/ | telo /təlo/ | telu /təluʔ/ |
| Quatre | apat /apat/ | apat /apat/ | ampat /ampat/ | pat /pat/ | opat /opat/ | epat /əpat/ | pat /pat/ |
| Cinq | limo /limo/ | limo /limo/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lime /lime/ | lima /lima/ |
| Cent | hatus /hatus/ | hatus /hatus/ | saratus /saratus/ | magatos /maɡatos/ | saratus /saratus/ | saratus /saratus/ | magatus /maɡatus/ |
| Bonjour | kopivosian /kopiˈvosian/ | kopivosian /kopivosian/ | salam /salam/ | kapian /kapijan/ | horas /horas/ | salamat /salamat/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ |
| Merci | pounsikou /pounˈsikou/ | pounsikou /pounsikou/ | tarima kasih /tarima kasih/ | salamat /salamat/ | diatebei /diatebei/ | tarima kasih /tarima kasih/ | sukran /ˈsukɾan/ |
| Bon | avasi /aˈvasi/ | avasi /avasi/ | bagus /baɡus/ | mapia /mapija/ | dear /dear/ | bahalap /bahalap/ | mapiya /maˈpija/ |
| Nouveau | vagu /vaɡu/ | wagu /waɡu/ | hanyar /haɲar/ | bego /bəɡo/ | baru /baru/ | taheta /taheta/ | bagu /baˈɡu/ |
| Rouge | aragang /araɡaŋ/ | aragang /araɡaŋ/ | habang /habaŋ/ | marigaʼ /maˈriɡaʔ/ | gerger /ɡerɡer/ | bahandang /bahandaŋ/ | maliga /maˈliɡa/ |
| Blanc | opurak /oˈpurak/ | opurak /opurak/ | putih /putih/ | mapoti /maˈpotiʔ/ | lopak /lopak/ | baputi /baputi/ | maputi /maputiʔ/ |
| Noir | oitom /oitom/ | oitom /oitom/ | hirang /hiraŋ/ | maitem /maˈʔitəm/ | birong /biroŋ/ | babilem /babiləm/ | maitem /maˈʔitəm/ |
| Vert | otomou /oˈtomou/ | otomou /otomou/ | hijau /hidʒau/ | gadong /ˈɡadoŋ/ | ratah /ratah/ | bahijau /bahidʒau/ | gadung /ˈɡaduŋ/ |
| Bleu | otomou /oˈtomou/ | obulou /obulou/ | biru /biru/ | biro /ˈbiro/ | — | biru /biru/ | biru /ˈbiru/ |
| Ordinateur | tokud /tokud/ | tokud /tokud/ | komputer /komˈputər/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
| Thé | tii | teh /teh/ | teh /teh/ | sa /sa/ | teh /teh/ | teh /teh/ | — |
| Café | kupi /kupi/ | kupi /kupi/ | kupi /kupi/ | kahawa /kahawa/ | kopi /kopi/ | kopi /kopi/ | kapi /kaˈpi/ |
| Sucre | gulaʼ /ɡulaʔ/ | gula /ɡula/ | gula /ɡula/ | golaʼ /ɡolaʔ/ | gula /ɡula/ | — | mamis /maˈmis/ |
| Orange | limau /limau/ | limau /limau/ | — | — | — | — | — |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap