Kɔlɔ
Éwondo
atlantique-congo (Bantou, Beti)
L'ewondo est une langue bantoue du groupe beti-pahuin du sud du Cameroun, la langue autochtone la plus parlée et la lingua franca locale de Yaoundé, la capitale. Environ 580 000 locuteurs natifs, auxquels s'ajoutent de nombreux locuteurs en langue seconde dans la région du Centre du Cameroun. Étroitement apparentée au boulou et au fang. Elle est connue pour la tradition épique des bardes du Mvet (partagée avec les Fang), pour le genre de musique de danse bikut-si et comme langue des compositions de Manu Dibango. L'orthographe latine a été standardisée dans les années 1990 ; elle est utilisée dans l'enseignement primaire et dans les émissions régionales de la Cameroon Radio Television (CRTV). Zone bantoue A72.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en éwondo
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : atlantique-congo (Bantou, Beti)
| Sens | Éwondo | Boulou | Fang | Kikongo | Birom | Nzéma | Ga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | medzim /medzim/ | mendim /mendim/ | mendim /mendim/ | maza /maza/ | nshí /nʃí/ | nzule /nzule/ | nu /nu/ |
| Feu | ndoa /ndoa/ | nduan /nduan/ | nduan /nduan/ | tiya /tija/ | kya /kʲa/ | sinya /sinja/ | la /la/ |
| Soleil | dzōb /dʒoːb/ | jôp /dʒɔp/ | zòp /zòp/ | ntangu /ntaŋɡu/ | gwi /ɡwi/ | ewia /ewia/ | hulu /hulu/ |
| Lune | ngɔn /ŋɡɔn/ | ngon /ŋɡon/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | ngonda /ŋɡonda/ | pwɛl /pwɛl/ | siane /sjane/ | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ |
| Étoile | ôtɛtɛ /ótɛtɛ/ | ôtɛtɛ /ɔtɛtɛ/ | ótéteŋ /ótéteŋ/ | mbwetete /mbwetete/ | taŋaten /taŋaˈten/ | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | ŋulami /ŋùlámi/ |
| Nuit | alu /alu/ | alu /alu/ | alu /alu/ | builu /builu/ | turuk /turuk/ | nɔzo /nɔzo/ | nyɔŋ /ɲɔŋ/ |
| Pluie | mveŋ /mvəŋ/ | mveŋ /mveŋ/ | mveng /mveŋ/ | mvula /ˈmvula/ | rwak /rwak/ | ezule /ezule/ | nugbɔ /nuˈɡbɔ/ |
| Vent | evundu /evundu/ | évuŋulu /evuŋulu/ | mfongha /mfoŋa/ | mupepe /mupepe/ | gul /ɡul/ | anwoma /anwoma/ | kɔɔyɔɔ /kɔːjɔː/ |
| Terre | si /si/ | si /si/ | si /si/ | ntoto /ntoto/ | vwel /vwel/ | azɛlɛ /azɛlɛ/ | shikpɔŋ /ʃikpɔŋ/ |
| Pierre | akok /akok/ | akok /akok/ | akok /akok/ | tadi /ˈtadi/ | fwa /fwa/ | bolɛ /bolɛ/ | tɛ /tɛ/ |
| Montagne | nkol /ŋkol/ | nkôl /ŋkɔl/ | nkol /ŋkol/ | mongo /moŋɡo/ | raku /raku/ | boka /boka/ | gɔŋ /ɡɔŋ/ |
| Mer | maŋ /maŋ/ | maŋ /maŋ/ | mang /maŋ/ | mbu /mbu/ | gworep /ɡworep/ | nyevile /ɲevile/ | ŋshɔ /ŋʃɔ/ |
| Mère | nyia /ɲia/ | nyia /ɲia/ | nyia /ɲia/ | mama /mama/ | neng /neŋ/ | enwo /enwo/ | nyɛ /ɲɛ/ |
| Père | tara /taɾa/ | tata /tata/ | tara /tara/ | tata /tata/ | da /da/ | papa /papa/ | tsɛ /tsɛ/ |
| Fille | ngon /ŋɡɔn/ | ngone /ŋɡone/ | ngoan /ŋɡoan/ | mwana ya nkento /mwana ja nkento/ | hwóng /hwóŋ/ | ra raalɛ /ra raːlɛ/ | biyoo /bijoː/ |
| Je | ma /má/ | ma /má/ | me /me/ | mono /mono/ | mé /mé/ | me /mè/ | mi /mì/ |
| Tu | wa /wá/ | wô /wɔ/ | wè /wè/ | ngeye /ŋɡeje/ | hwo /hwo/ | wɔ /wɔ/ | bo /bo/ |
| Nous | bia /bjá/ | bia /bja/ | bie /bje/ | beto /beto/ | wot /wot/ | yɛ /jɛ̀/ | wɔ /wɔ̀/ |
| Nom | jôé /ʒóé/ | jôé /dʒɔe/ | eyola /ejola/ | nkumbu /nkumbu/ | reza /ˈrɛza/ | duma /duma/ | gbɛi /ɡbɛ́i/ |
| Personne | môt /mɔt/ | môt /mɔt/ | mot /mɔt/ | muntu /muntu/ | mwat /mwat/ | sonla /sonla/ | gbɔmɔ /ɡbɔmɔ/ |
| Tête | nlo /nlo/ | nlô /nlɔ/ | nlo /nlɔ/ | ntu /ntu/ | rato /rato/ | ti /ti/ | yitso /jitso/ |
| Œil | dzìs /dʒis/ | dis /dis/ | dis /dis/ | disu /disu/ | ryis /rjis/ | anye /anje/ | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ |
| Oreille | alo /alo/ | alo /alo/ | alo /alo/ | kutu /kutu/ | fwoŋ /fwoŋ/ | anzo /anzo/ | toi /toi/ |
| Bouche | anyu /aɲu/ | anyu /aɲu/ | anyu /aɲu/ | nnwa /nnwa/ | nu /nu/ | nloa /nloa/ | naa /naː/ |
| Dent | asoŋ /asoŋ/ | asoŋ /asoŋ/ | asoŋ /asoŋ/ | dinu /dinu/ | hwin /hʷin/ | ɛjele /ɛdʒele/ | nyɛnyoŋ /ɲɛɲoŋ/ |
| Langue | ôyem /ojəm/ | ôyem /ɔjem/ | ôyem /ojəm/ | ludimi /ludimi/ | lem /lɛm/ | ɛtɛfima /ɛtɛfima/ | lilɛi /lilɛi/ |
| Main | woó /woʔó/ | wo /wo/ | wɔ /wɔ/ | koko /koko/ | vwɔ /vwɔ/ | ɛsa /ɛsa/ | nine /nine/ |
| Pied | abo /abɔ/ | abo /abo/ | abo /abɔ/ | kulu /kulu/ | bwol /bwol/ | gyakɛ /ɡʲakɛ/ | nane /nane/ |
| Cœur | nlem /nlem/ | nlem /nlem/ | nnem /nnəm/ | ntima /ntima/ | yey /jej/ | ahonle /ahonle/ | tsui /tsui/ |
| Os | évés /évɛ́s/ | évés /eves/ | ves /ves/ | visi /visi/ | kup /kup/ | bowule /bowule/ | wu /wu/ |
| Sang | meki /meki/ | metyi /metʃi/ | meki /meki/ | menga /meŋɡa/ | nemi /nemi/ | mogya /moɡʲa/ | lá /lá/ |
| Amour | nyeʼe /ɲeʔe/ | nyeʼa /ɲeʔa/ | ndzem /ndzem/ | zola /zola/ | shìr /ʃìɾ/ | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | suɔmɔ /suɔmɔ/ |
| Arbre | elé /elé/ | élé /ele/ | eli /eli/ | nti /nti/ | cɔgɔt /tʃɔɡɔt/ | baka /baka/ | tso /tso/ |
| Chien | mvu /mvu/ | mvu /mvu/ | mvu /mvu/ | mbwa /mbwa/ | vu /vu/ | kraman /kraman/ | gbei /ɡbei/ |
| Chat | esìŋga /esiŋɡa/ | esinga /esiŋɡa/ | esin /esin/ | nyau /ɲau/ | mìshí /mìʃí/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | adi /adi/ |
| Poisson | kos /kos/ | kos /kos/ | kos /kos/ | mbisi /mbisi/ | tok /tok/ | fɛlɛ /fɛlɛ/ | loo /loː/ |
| Oiseau | anon /anɔn/ | anon /anɔn/ | anon /anɔn/ | nuni /ˈnuni/ | non /non/ | anloma /anloma/ | loofɔlɔ /loːfɔlɔ/ |
| Œuf | aki /aki/ | aki /aki/ | aki /aki/ | diaki /diaki/ | regyi /reɡʲi/ | kolonvia /kolonvia/ | wuɔ /wuɔ/ |
| Cheval | ekabeli /ekabeli/ | ékabela /ekabela/ | nkabele /ŋkabele/ | mpunda /mpunda/ | dwa /dwa/ | ɛkpɔnwɔ /ɛkpɔnwɔ/ | okpɔŋɔ /okpɔŋɔ/ |
| Maison | nda /nda/ | nda /nda/ | nda /nda/ | nzo /nzo/ | lɔ /lɔ/ | suakɛ /suakɛ/ | shia /ʃia/ |
| Lait | menyan /meɲan/ | menyaŋ /meɲaŋ/ | menyang /meɲaŋ/ | midiki /midiki/ | nevasal /nevasal/ | nyɛfonzule /ɲɛfonzule/ | fufɔ /fufɔ/ |
| Miel | woe /woe/ | wôé /wɔe/ | — | bwiki /bwiki/ | shok /ʃok/ | wolɛ /wolɛ/ | wo /wo/ |
| Sel | nku /ŋku/ | nku /ŋku/ | nku /ŋku/ | mungwa /muŋɡwa/ | nevwashe /nevwaʃe/ | ngyenle /ndʑenle/ | ŋo /ŋo/ |
| Vin | wayn /wajn/ | woon /woːn/ | vino /vino/ | vinu /vinu/ | nshî anap /nʃî anap/ | nwanye /nwaɲe/ | wain /wain/ |
| Riz | oles /oles/ | ôlis /ɔlis/ | oles /oles/ | loso /loso/ | — | awule /awule/ | omɔ /omɔ/ |
| Fer | ekye /ekje/ | étyé /etʃe/ | ekyeñ /ekjɛɲ/ | kibende /kiˈbende/ | dyam /dʲam/ | bulalɛ /bulalɛ/ | dade /dade/ |
| Soie | silik /silik/ | — | — | seda /seda/ | silikyi /silikʲi/ | selekye /seletɕe/ | seda /seda/ |
| Livre | kalara /kalara/ | kalate /kalate/ | — | buku /buku/ | bwok-basa /bwokbasa/ | buluku /buluku/ | wolo /wolo/ |
| Manger | di /di/ | di /di/ | di /di/ | kudia /kudja/ | rì /ɾì/ | di /di/ | yɛ /jɛ/ |
| Boire | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | kunua /kunwa/ | sɔ /sɔ/ | nu /nu/ | nu /nu/ |
| Un | fok /fok/ | fok /fok/ | bok /bok/ | mosi /mosi/ | gwiniŋ /ɡwiniŋ/ | kʊ /kʊ/ | ekome /ekome/ |
| Deux | bɛ̌ /bɛ̌/ | bɛ̌ /bɛ̌/ | bɛ̀ /bɛ̀/ | zole /zole/ | bà /bà/ | nwiɔ /nwiɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ |
| Trois | lɛ́ /lɛ́/ | láá /laː/ | lɛ́ɛ́ /lɛː/ | tatu /tatu/ | tat /tat/ | nsa /nsa/ | etɛ /etɛ/ |
| Quatre | nyi /ɲì/ | nyin /ɲin/ | nyin /ɲiːɲ/ | iya /ija/ | naas /naːs/ | nna /nnã/ | ejwɛ /edʒwɛ/ |
| Cinq | tán /tán/ | tan /tan/ | tan /tan/ | tanu /tanu/ | tungun /tuŋun/ | nnu /nnu/ | enumɔ /enumɔ/ |
| Cent | ntɛt /ntɛ̀d/ | ntet /ntet/ | ntɛt /ntɛ̀t/ | nkama /nkama/ | naga /naɡa/ | ɛya /ɛja/ | oha /oha/ |
| Bonjour | mbɔlɔ /mbɔlɔ/ | mbolo /mbolo/ | mbolo /mbolo/ | mbote /mbote/ | kèèlé /kèːlé/ | akwaaba /akʷaːba/ | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ |
| Merci | akiba /akiba/ | akiba /akiba/ | akiba /akiba/ | matondo /matondo/ | gèyak /ɡèjak/ | medaase /medaase/ | oyiwala /ojiwala/ |
| Bon | mbaŋ /mbaŋ/ | mbamba /mbamba/ | mbeng /mbeŋ/ | mbote /mbote/ | ryat /rjat/ | kpa /kpa/ | ekpakpa /ekpakpa/ |
| Nouveau | mkpaman /mkpaman/ | mfefé /mfefe/ | nféféñ /nféféɲ/ | mpa /mpa/ | pas /pas/ | fofolɛ /fofolɛ/ | hee /heː/ |
| Rouge | nyín /ɲín/ | évele /evele/ | vele /vələ/ | mbwaki /mbwaki/ | swinang /swinaŋ/ | kɔkɔlɛ /kɔkɔlɛ/ | tsuru /tsuru/ |
| Blanc | mfum /mfum/ | éfumulu /efumulu/ | fum /fum/ | mpembe /mpembe/ | pɛŋ /pɛŋ/ | fufule /fufule/ | yɛŋ /jɛŋ/ |
| Noir | evindi /evindi/ | évindi /evindi/ | vine /vine/ | ndombe /ndombe/ | si /si/ | bile /bile/ | diŋ /diŋ/ |
Page 1/8
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap