Kimashami
Machame
famille atlantique-congo (branche bantoue, groupe chaga)
Le machame (Kimashami) est la plus grande langue du groupe bantou chagga, parlée sur les pentes sud du Kilimandjaro, dans le nord de la Tanzanie. Les Chagga sont l'un des groupes autochtones les plus économiquement prospères d'Afrique de l'Est et ont développé sur les sols volcaniques fertiles du Kilimandjaro un système agroforestier sophistiqué de jardins-vergers domestiques (kihamba). Tonal avec un système de classes nominales élaboré; le machame forme un continuum dialectal le long des pentes du Kilimandjaro avec les variétés voisines vunjo, rombo et kibosho.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en machame
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : famille atlantique-congo (branche bantoue, groupe chaga)
| Sens | Machame | Rwa | Asu | Nyamwezi | Sukuma | Nyaturu | Shambala |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | mura /muɾa/ | mura /muɾa/ | mende /mende/ | minzi /minzi/ | minzi /minzi/ | maji /madʒi/ | mazi /mazi/ |
| Feu | muro /muɾo/ | muro /muɾo/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Soleil | mwi /mwi/ | saa /saː/ | idhuva /iðuʋa/ | lyuba /ljuβa/ | liimi /liːmi/ | yura /juɾa/ | zuwa /zuwa/ |
| Lune | mwiiri /mwiːɾi/ | mwiri /mwiɾi/ | mwezi /mwezi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ | ng'weji /ŋweːdʒi/ | umweri /umweɾi/ | ṅwezi /ŋwezi/ |
| Étoile | nyinyiri /ɲiɲiɾi/ | nyinyiri /ɲiɲiɾi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nsonda /nsonda/ | sonda /sonda/ | njota /ndʒota/ | ntondwe /ntondwe/ |
| Nuit | kio /kio/ | kio /kio/ | usiku /usiku/ | buziku /buziku/ | bujiku /budʒiku/ | utiku /utiku/ | kilo /kilo/ |
| Pluie | mbuo /mbuo/ | fua /fua/ | mvua /mvua/ | mbula /mbula/ | mbula /mbula/ | mbura /mbura/ | fula /fula/ |
| Neige | kyaamwi /kjaːmwi/ | mboṛongo /mboɾoŋɡo/ | chasheru /tʃaʃeru/ | theluji /θeluʒi/ | seluji /seludʒi/ | seluji /seludʒi/ | — |
| Vent | uraato /uɾaːto/ | mburaato /mbuɾaːto/ | mpeho /mpeho/ | myaga /mjaɡa/ | nyaga /ɲaɡa/ | mpefo /mpefo/ | mpeho /mpeho/ |
| Terre | uteri /uteɾi/ | uteri /uteɾi/ | isanga /isaŋɡa/ | bulongo /buloŋɡo/ | bulongo /buloŋɡo/ | irongo /iɾoŋɡo/ | shanga /ʃaŋɡa/ |
| Pierre | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | ibwe /ibwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | igwe /iɡwe/ | iwe /iwe/ |
| Montagne | ifumbu /ifumbu/ | uro /uɾo/ | ntuvi /ntuvi/ | lugulu /luɡulu/ | lugulu /luɡulu/ | gitanto /ɡitanto/ | muima /muima/ |
| Mer | yeeve /jeːve/ | nruva /nɾuva/ | bahari /bahari/ | nyanza /ɲanza/ | nyanza /ɲanza/ | irambo /iɾambo/ | bahali /bahali/ |
| Mère | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /maju/ | mayu /maju/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Père | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tate /tate/ |
| Fille | mwana wa kyika /mwana wa kjika/ | mwana wa kika /mwana wa kika/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | mwana mukima /mwana mukima/ | nshike /nʃike/ | muncha /muntʃa/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ |
| Je | yeny /jeɲ/ | inyi /iɲi/ | mine /mine/ | nene /ˈnene/ | nene /nene/ | une /une/ | imi /imi/ |
| Tu | yewe /jewe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ | bebe /bebe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ |
| Nous | yese /jese/ | ise /ise/ | uswi /uswi/ | iswe /iswe/ | yise /jise/ | sese /sese/ | ishwi /iʃwi/ |
| Nom | irina /irina/ | irina /irina/ | izina /izina/ | lina /ˈlina/ | lina /lina/ | rina /ɾina/ | zina /zina/ |
| Personne | nndu /ndu/ | nndu /ndu/ | mntu /mntu/ | munhu /munhu/ | munhu /munhu/ | muntu /muntu/ | mntu /mntu/ |
| Tête | nrwe /nɾwe/ | nrwe /nɾwe/ | mtwi /mtwi/ | mutwe /mutwe/ | ntwe /ntwe/ | itwe /itwe/ | mtwi /mtwi/ |
| Œil | iriso /iɾiso/ | iriso /iɾiso/ | iiso /iːso/ | liso /liso/ | liso /liso/ | riho /riho/ | zisho /ziʃo/ |
| Oreille | kuri /kuɾi/ | kuri /kuɾi/ | isikio /isikio/ | itwi /itwi/ | gutu /ɡutu/ | ikutwi /ikutwi/ | shikio /ʃikio/ |
| Nez | mmboo /mːboː/ | — | fua /fua/ | nindo /nindo/ | lyulu /ljulu/ | mpura /mpuɾa/ | mpua /mpua/ |
| Bouche | kana /kana/ | kana /kana/ | momo /momo/ | mulomo /mulomo/ | nomo /nomo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ |
| Dent | iyoo /ijoː/ | iyoo /ijoː/ | jino /dʒino/ | lino /lino/ | lino /lino/ | ino /ino/ | zino /zino/ |
| Langue | ulumi /ulumi/ | ulumi /ulumi/ | ulimi /ulimi/ | lulimi /lulimi/ | lulimi /lulimi/ | urimi /urimi/ | ulimi /ulimi/ |
| Main | woko /woko/ | uko /uko/ | mkono /mkono/ | kukono /kukono/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ |
| Pied | urende /uɾende/ | urende /uɾende/ | ivunda /ivunda/ | kugulu /kuɡulu/ | lupambala /lupambala/ | mughuu /muɣuː/ | mulundi /mulundi/ |
| Cœur | ngoo /ŋɡoː/ | ngoo /ŋɡoː/ | ngiti /ŋɡiti/ | moyo /mojo/ | ng'holo /ŋholo/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ |
| Os | ifua /ifua/ | ifua /ifua/ | ivindi /ivindi/ | iguha /iɡuha/ | iguha /iɡuha/ | ikufa /ikufa/ | vuha /vuha/ |
| Sang | samu /samu/ | usao /usao/ | sakame /sakame/ | magazi /maɡazi/ | mininga /miniŋɡa/ | sakami /sakami/ | mpome /mpome/ |
| Caca | maafi /maːfi/ | — | — | maafi /maːfi/ | maashi /maːʃi/ | — | mavi /mavi/ |
| Amour | ìkwenda /ikwenda/ | ikunda /ikunda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | butogwa /butoɡwa/ | kukunda /kukunda/ |
| Arbre | nri /nɾi/ | nri /nɾi/ | mti /mti/ | muti /muti/ | nti /nti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ |
| Chien | ikite /ikite/ | mboha /mboha/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mva /mva/ | imbwa /imbwa/ | kuli /kuli/ |
| Chat | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyabu /ɲabu/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ |
| Poisson | kunga /kuŋɡa/ | ikunga /ikuŋɡa/ | samaki /samaki/ | somba /soːmba/ | ndilo /ndilo/ | somba /somba/ | samaki /samaki/ |
| Oiseau | ndeye /ndeje/ | ndee /ndeː/ | ideghe /ideɣe/ | noni /noni/ | noni /noni/ | nyonyi /ɲoɲi/ | deghe /deɣe/ |
| Œuf | ipore /ipoɾe/ | ngosho /ŋɡoʃo/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ | igi /iɡi/ | ighe /iɣe/ | tagi /taɡi/ |
| Cheval | frasi /fɾasi/ | farasi /faɾasi/ | farasi /farasi/ | falasi /falasi/ | falasa /falasa/ | nyumbu /ɲumbu/ | faashi /faːʃi/ |
| Maison | mmba /mːba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ | numba /numba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Lait | malela /malela/ | maruva /maɾuva/ | mavee /maveː/ | mabeele /maβeːle/ | mabeele /mabeːle/ | maya /maja/ | mele /mele/ |
| Miel | ukyi /ukji/ | uki /uki/ | nzoke /nzoke/ | buuki /buːki/ | buuki /buːki/ | ruke /ruke/ | woki /woki/ |
| Sel | shumbi /ʃumbi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ | munhu /munhu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ |
| Vin | mfinyo /mfiɲo/ | mfinyo /mfiɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinyo /mviɲo/ | mvinya /mviɲa/ | divai /divai/ | mvinyo /mviɲo/ |
| Fer | minya /miɲa/ | minya /miɲa/ | kighera /kiɣera/ | kisinza /kisinza/ | jisinza /dʒisinza/ | ichuma /itʃuma/ | kiama /kiama/ |
| Roue | kireto /kiɾeto/ | — | — | — | idandali /idandali/ | — | — |
| Livre | kyitabu /kjitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | shitabo /ʃitabo/ | gitabu /ɡitabu/ | kitabu /kitabu/ |
| Manger | ìlya /iʎa/ | ilya /ilja/ | kurya /kurja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kuɟa/ |
| Boire | ìnyo /iɲo/ | inwa /inwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kung'wa /kuŋwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Dormir | ìlala /ilala/ | — | kushinjia /kuʃindʒia/ | kulala /kulala/ | kulala /kulala/ | kurara /kuɾaɾa/ | kugosha /kuɡoʃa/ |
| Un | ìmwí /imwi/ | mongo /moŋɡo/ | imwe /imwe/ | imo /imo/ | imo /imo/ | umwe /umwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ |
| Deux | fiwii /fiwiː/ | fivili /fivili/ | avili /aβili/ | ibili /iβili/ | ibili /ibili/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ |
| Trois | fihahu /fihahu/ | firaru /fiɾaɾu/ | adatu /adatu/ | idatu /idatu/ | idatu /idatʊ/ | itatu /itatu/ | katatu /katatu/ |
| Quatre | fiina /fiina/ | fiini /fiːni/ | — | inne /inːe/ | ine /ine/ | inne /inːe/ | kane /kaːne/ |
| Cinq | fihanu /fihanu/ | firaanu /fiɾaːnu/ | — | itaano /itaːno/ | itano /itano/ | itano /itano/ | kashano /kaʃano/ |
| Cent | iyana /ijana/ | iyana /ijana/ | ighana /iɣana/ | igana /iɡana/ | igana /iɡana/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ |
| Bonjour | máshàlòmà /maʃaloma/ | kira /kiɾa/ | shiloi /ʃiloi/ | mwadita /mwadita/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ | mbukire /mbukiɾe/ | — /—/ |
| Merci | ahsànte /ahsante/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | twabakaba /twaβakaβa/ | nakulumba /nakulumba/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ |
| Bon | ìchá /itʃa/ | kya /kja/ | mwamba /mwamba/ | soga /soɡa/ | awiza /awiza/ | kihi /kihi/ | mtana /mtana/ |
| Nouveau | shiiya /ʃiːja/ | shiiya /ʃiːja/ | shaa /ʃaː/ | pya /pja/ | pya /pja/ | mpya /mpja/ | mpya /mpja/ |
| Rouge | idodorye /idodoɾje/ | itondoṛie /itondoɾie/ | nkundu /nkundu/ | laluku /laluku/ | ndulu /ndulu/ | ntune /ntune/ | nkundu /nkundu/ |
| Blanc | shaa /ʃaː/ | sheelwa /ʃeːlwa/ | jewa /dʒewa/ | pe /pe/ | ape /ape/ | njeru /ndʒeru/ | yengʼaa /jeŋaː/ |
| Noir | shuu /ʃuː/ | shuu /ʃuː/ | jiru /dʒiru/ | pi /pi/ | api /api/ | njiutiki /ndʒiutiki/ | size /size/ |
| 99 | makumi kyeenda na kyeenda /makumi kjeːnda na kjeːnda/ | makumi kyeenda na kyeenda /makumi kjeːnda na kjeːnda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makʊmi kenda na kenda/ | makumi kenda na kenda /makumi kenda na kenda/ | milongo kenda na kenda /miloŋɡo keːnda na keːnda/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap