Warlpiri
pama-nyungan (Ngumpin-Yapa)
Le warlpiri est l'une des plus grandes langues autochtones d'Australie ; il a fait l'objet de recherches linguistiques fondatrices sur l'ordre des mots libre, le système ergatif-absolutif et la position des clitiques auxiliaires. La « langue des signes warlpiri », utilisée par les femmes en période de deuil, est également documentée.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en warlpiri
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : pama-nyungan (Ngumpin-Yapa)
| Sens | Warlpiri | Pintupi-Luritja | Walmajarri | Martu wangka | Pitjantjatjara | Adnyamathanha | Nhanda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ngapa /ŋapa/ | kapi /kapi/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | awi /awi/ | kapi /kapi/ |
| Feu | warlu /waɭu/ | waru /waɻu/ | warlu /ˈwaɭu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | ardrla /aʈɭa/ | warla /waɻla/ |
| Soleil | wanta /wanta/ | tjintu /cintu/ | purangu /puɻaŋu/ | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | yurnrdu /juɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ |
| Lune | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | pira /piɻa/ | yakarn /jakaɳ/ | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | viRa /viɹa/ | kanyala /kaɲala/ |
| Étoile | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | kililpi /kiˈlilpi/ | wirl /wiɭ/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpil /kiˈlilpil/ | vurdli /vuʈli/ | indiya /indija/ |
| Nuit | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | pukanya /pukaɲa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | wilydya /wiʎca/ | maru /maru/ |
| Pluie | minyira /miɲiɻa/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | mina /ˈmina/ | warrana /warana/ | pundu /pundu/ |
| Vent | warlpa /waɭpa/ | walpa /walpa/ | walypa /ˈwaʎpa/ | walypa /waʎpa/ | walpa /walpa/ | milyaRu /miʎaɹu/ | uudinu /uudinu/ |
| Terre | walya /walja/ | manta /manta/ | nguwa /ˈŋuwa/ | manta /manta/ | manta /manta/ | yarta /jaʈa/ | — |
| Pierre | pirli /piɭi/ | puḻi /puɭi/ | pamarr /ˈpamar/ | yapu /japu/ | apu /apu/ | adynya /acɲa/ | — |
| Montagne | pamarrpa /pamaɾpa/ | puḻi katu /puɭi katu/ | — | — | puḻi /ˈpuɭi/ | — | — |
| Mer | mangkuru /maŋkuɻu/ | yuru /juɻu/ | jawurlata /ˈɟawuɭata/ | kujungurru /kucuŋuru/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | — | — |
| Mère | ngati /ŋati/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngami /ŋami/ | ngamaji /ŋamadʒi/ |
| Père | kirda /kiɖa/ | mama /mama/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | vapi /vapi/ | kuthurra /kutʰuɻa/ |
| Fille | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | — | yurdu /juɖu/ |
| Je | ngaju /ŋaɟu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayi /ŋaji/ | ngayi /ŋaji/ |
| Tu | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nhina /n̪ina/ | nyini /ɲini/ |
| Nous | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ | ngayinu /ŋajinu/ |
| Nom | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | mityi /mici/ | yini /jini/ |
| Personne | yapa /japa/ | yanangu /janaŋu/ | piyirn /ˈpijiɳ/ | martu /maʈu/ | aṉangu /aɳaŋu/ | yuRa /juɹa/ | arnmanu /aɳmanu/ |
| Tête | jurru /ɟuru/ | kata /kata/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | kata /kata/ | kata /kata/ | vapardrla /vapaʈɭa/ | — |
| Œil | milpa /milpa/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ |
| Oreille | langa /laŋa/ | pina /pina/ | pina /ˈpina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | yuri /juɾi/ | wurtka /wuʈka/ |
| Nez | mulyu /muʎu/ | mulya /muʎa/ | punul /ˈpunul/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | — | muttha /mut̪a/ |
| Bouche | lirra /liɾa/ | tjaa /caː/ | — | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | — | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ |
| Dent | kartirdi /kaʈiɖi/ | katiti /katiti/ | lirra /lira/ | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | ira /iɾa/ | idaji /idadʒi/ |
| Langue | jalanypa /ɟalaɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | yarli /jaɭi/ | thalanyu /t̪alaɲu/ |
| Main | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ | kurrapa /kurapa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ |
| Pied | wirliya /wiɭija/ | tjina /cina/ | jina /ˈɟina/ | jina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | idna /idna/ | yina /jina/ |
| Cœur | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | kututu /kututu/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | yurlk-aka /juɭkaka/ | pulpara /pulpaɻa/ |
| Os | larrpa /laɾpa/ | tarrka /taɾka/ | kiji /kiɟi/ | tarrka /tarka/ | tarka /taɻka/ | warlpu /waɭpu/ | mambu /mambu/ |
| Sang | yalyu /jaʎu/ | milkali /milkali/ | nungu /nuŋu/ | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | arti /aʈi/ | nguba /ŋuba/ |
| Caca | kuna /kuna/ | kuna /kuna/ | kura /ˈkuɻa/ | — | kuna /kuna/ | udna /utna/ | wuna /wuna/ |
| Amour | yulkami /julkami/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ | kanyji /kaɲdʒi/ |
| Arbre | watiya /watija/ | punu /punu/ | mana /mana/ | warta /waʈa/ | punu /punu/ | wirti /wiʈi/ | parntany /paɳʈaɲ/ |
| Chien | jarntu /ɟaɳʈu/ | papa /papa/ | kunyarr /kuˈɲar/ | papa /papa/ | papa /papa/ | wirlka /wiɭka/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ |
| Chat | mungalpa /muŋalpa/ | pusi /pusi/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | pusi /pusi/ | — /—/ | paka /paka/ |
| Poisson | yawu /jawu/ | piitji /piːʈi/ | kapi /kapi/ | yurta /juʈa/ | antipina /antipina/ | varru /varu/ | wiitya /wiːca/ |
| Oiseau | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | pilurnpa /piluɳpa/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | — | — |
| Papillon | pinta-pinta /pintapinta/ | pintapinta /pintapinta/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | arli vilhi-vilhi /aɭi vil̪i-vil̪i/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ |
| Œuf | ngipiri /ŋipiɻi/ | ngampu /ŋampu/ | kampiny /kampiɲ/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | vipi /vipi/ | — |
| Ours | piira /piːɻa/ | piiya /piːja/ | — | — | — | — | — |
| Cheval | nantuwu /nantuwu/ | naanytja /naːɲca/ | timana /ˈtimana/ | yawarta /jawaʈa/ | nyanytju /ɲaɲcu/ | — | — |
| Maison | yuwarli /juwaɭi/ | ngurra /ŋuɾa/ | mayaru /majaɻu/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | wardrli /waʈɭi/ | nhurra /ɳuɻa/ |
| Lait | lampurnu /lampuɳu/ | mimi /mimi/ | — | ngama /ŋama/ | ipi /ipi/ | ngama /ŋama/ | — |
| Miel | ngarlu /ŋaɭu/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | karluwari /kaɭuwaɻi/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | — | — |
| Sel | jarlti /ɟaɭti/ | paṉṯu /paɳʈu/ | — | juulu /cuːlu/ | tjaltu /caltu/ | — | — |
| Vin | pama /pama/ | wayina /wajina/ | wayin /ˈwajin/ | wama /wama/ | waina /waina/ | — | — |
| Fer | yayini /jajini/ | yayina /jajina/ | — | yayinpa /jajinpa/ | ayana /ajana/ | — | — |
| Roue | wirli /wiɭi/ | taaya /taːja/ | — | taaya /taːja/ | wiila /wiːla/ | — | — |
| Livre | pipa /pipa/ | piipa /piːpa/ | — | mirlimirli /miɭimiɭi/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — |
| Manger | ngarni /ŋaɳi/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarnu /ŋaɳu/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarlku- /ŋaɭku/ | ngarna /ŋaɻna/ |
| Boire | purrami /puɾami/ | tjikini /cikini/ | ngarnu /ŋaɳu/ | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | yapa- /japa/ | nyuna /ɲuna/ |
| Dormir | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | kunkunpa /kunkunpa/ | manyan /ˈmaɲan/ | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | miya /mija/ | wuupata /wuːpata/ |
| Un | jinta /ɟinta/ | kutju /kucu/ | layi /laji/ | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | ubmanaka /upmanaka/ | kuyu /kuju/ |
| Deux | jirrama /ɟiɾama/ | kutjarra /kucaɾa/ | kurriny /kuriɲ/ | kujarra /kucara/ | kutjara /kucaɻa/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ | wuthada /wut̪ada/ |
| Trois | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | tjirripala /ciripala/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | yurri /juri/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | urlpa-rrina /uɭparina/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ |
| Quatre | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ | puupala /puːpala/ | — | puu /puː/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | — | — |
| Cinq | rdaka-pala /ɖakapala/ | payipala /pajipala/ | — | payip /pajip/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — |
| Bonjour | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Merci | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ |
| Bon | ngurrju /ŋuɾɟu/ | palya /paʎa/ | wulyu /wuʎu/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | warnrdu /waɳʈu/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ |
| Nouveau | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | jalykarra /caʎkara/ | nyuwana /ɲuwana/ | marra /mara/ | — |
| Rouge | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | yulpa /julpa/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | miji-miji /miɟimiɟi/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ | marniwidi /maɳiwidi/ |
| Blanc | kardirri /kaɖiɾi/ | piranpa /piɾanpa/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | ngintarlpa /ŋintaɭpa/ | piranpa /piɾanpa/ | upa /upa/ | wilidi /wilidi/ |
| Noir | kirdily /kiɖiʎ/ | maru /maɻu/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | maṟu /maɻu/ | — | — |
| Vert | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | — | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — |
| Bleu | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | puluuwana /puluːwana/ | — | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluwana /puluwana/ | unarru /unaru/ | — |
| Sucre | juka /ɟuka/ | tjuuka /cuːka/ | walyarra /ˈwaʎara/ | — | — | — | — |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap