𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟 𐒻𐓟
Osage
siouan (langues dhegiha)
Langue siouane dhegihane étroitement apparentée au kansa, au quapaw et à l'omaha-ponca. Fait unique parmi les langues autochtones d'Amérique du Nord, l'osage utilise son propre alphabet conçu sur mesure (l'écriture osage, 𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟), créé par Herman Mongrain Lookout en 2006 et officiellement adopté par la Nation osage en 2014.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en osage
Sources
- Quintero, Carolyn (2004) Osage Grammar. University of Nebraska Press.
- Quintero, Carolyn (2009) Osage Dictionary. University of Oklahoma Press.
- LaFlesche, Francis (1932) A Dictionary of the Osage Language. Smithsonian BAE Bulletin 109.
- Glottolog: Osage
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : siouan (langues dhegiha)
| Sens | Osage | Lakota | Dakota | Ho-Chunk | Crow | Nez-Percé | Arapaho |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ni /ni/ | mní /mní/ | mní /mní/ | nįį /nĩː/ | bilé /bilé/ | kúus /kúːs/ | nec /netʃ/ |
| Feu | péje /péʒe/ | pȟéta /pˣéta/ | phéta /pʰéta/ | peec /peːtʃ/ | bilée /biléː/ | ʼáala /ʔáːla/ | hisítee /hisíteː/ |
| Soleil | mį́ /mĩ́/ | wí /wí/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | wira /ˈwiɾa/ | áxxaashe /áχːaːʃe/ | híisemtuks /híːsemtuks/ | hiisíis /hiːsíis/ |
| Lune | mį́ hǫ́bre /mĩ́ hṍbɾe/ | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | hąąhewira /hãːhewiɾa/ | bilítaache /bilítaːtʃe/ | cikʼetpemeyéeye híisemtuks /tsikʼetpemejéːje híːsemtuks/ | biikóusíis /biːkóusíis/ |
| Étoile | mikákʼe /mikákʔe/ | wičháȟpi /witʃʰáχpi/ | wičaȟpi /witʃaχpi/ | wiragošge /wiɾaɡoʃɡe/ | ihké /ihké/ | x̣icíyu /χitsíju/ | hó3oʼ /hóθoʔ/ |
| Nuit | hą́ /hã́/ | haŋhépi /hãhépi/ | haŋyetu /hãjetu/ | hąąhe /hãːhe/ | óotchia /óːttʃia/ | cikʼéetin /tsikʼéːtin/ | téceʼ /tétʃeʔ/ |
| Neige | pá /pá/ | wá /wá/ | wá /wá/ | waa /waː/ | bíia /bíːa/ | méeqeʼ /méːqeʔ/ | híií /híːi/ |
| Terre | mąðį́hka /mãðĩ́hka/ | makȟá /maˈkʰa/ | makȟá /makʰá/ | mąą /mãː/ | awé /awé/ | wéetes /wéːtes/ | biitoʼowuʼ /biːtoʔowuʔ/ |
| Mère | iną́ /inã́/ | iná /iná/ | iná /iná/ | hiʼųnį́ /hiʔũnĩ/ | isahké /isahké/ | píke /píke/ | néinoo /néinoː/ |
| Père | indáce /indátse/ | até /até/ | até /até/ | jáji /dʒadʒi/ | iilápxe /iːlápχe/ | píst /píst/ | neisónoo /neisónoː/ |
| Fille | wižǫ́ke /wiʒṍke/ | čhuŋwíŋtku /tʃʰuŋwíŋtku/ | čuŋkší /tʃũkʃí/ | hinų́k /hinũk/ | dáakbia /dáːkbia/ | páhap /páhap/ | notóóneh /notóːneh/ |
| Je | wíe /wíe/ | miyé /mijé/ | miyé /mijé/ | nee /neː/ | bíi /bíː/ | ʼíin /ʔíːn/ | nenééninoo /nenéːninoː/ |
| Tu | ðíe /ðíe/ | niyé /nijé/ | niyé /nijé/ | nee /neː/ | díi /díː/ | ʼíim /ʔíːm/ | nenéénin /nenéːnin/ |
| Nous | ąkóta /ãkóta/ | uŋkíyepi /ũkíjepi/ | uŋkiyepi /ũkijepi/ | nee /neː/ | balee /baleː/ | kíye / núun /kíje / núːn/ | nenéénínoʼ / nenééníniʼ /nenéːnínoʔ / nenéːníniʔ/ |
| Nom | žáže /ʒáʒe/ | čhažé /tʃʰaʒé/ | čažé /tʃaʒé/ | raš /raʃ/ | dáashe /dáːʃe/ | weʼníikt /weʔníːkt/ | -íisiʼ /íːsiʔ/ |
| Œil | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | hišjasu /hiʃdʒasu/ | ishté /iʃté/ | sílu /sílu/ | besíiseʼ /besíiseʔ/ |
| Dent | hi /hi/ | hi /hi/ | hi /hi/ | hii /hiː/ | iiá /iːá/ | tít /tít/ | béíci3 /béítʃiθ/ |
| Langue | ðéže /ðéʒe/ | čhejí /tʃʰeʒí/ | čeži /tʃeʒi/ | reezí /reːzi/ | déeshe /déːʃe/ | péews /péːws/ | bei3ón /beiθón/ |
| Main | nǫbé /nũbé/ | napé /napé/ | napé /naˈpe/ | nąąp /nãːp/ | isché /istʃé/ | ʼípsus /ʔípsus/ | béecét /béetʃét/ |
| Pied | si /si/ | sihá /sihá/ | sihá /sihá/ | sii /siː/ | iché /itʃé/ | ʼéx̣we /ʔéχwe/ | wóʼoo3 /wóʔoːθ/ |
| Cœur | náⁿʒe /nã́ʒe/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | nąącge /nãːtʃɡe/ | daasé /daːsé/ | timʼíne /timʔíne/ | betéé /betéː/ |
| Os | wahú /wahú/ | hohú /hohú/ | huhú /huhú/ | huušerek /huːʃerek/ | hulé /hulé/ | píips /píːps/ | hix /hix/ |
| Sang | wapi /wapĩ/ | wé /wé/ | we /we/ | waʼí /waʔi/ | íile /íːle/ | kikéʼt /kikéʔt/ | beʼ /beʔ/ |
| Amour | ðakʰíðe /ðakʰíðe/ | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | woxéte /woˈxete/ | íchisshe /ítʃiʃːe/ | — /—/ | bixóó3etíit /bixóːθetíːt/ |
| Arbre | žą́ /ʒã́/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | nąą /nãː/ | balapáale /balapáːle/ | tewlíikt /tewlíːkt/ | hohóót /hohóːt/ |
| Chien | šǫ́ke /ʃṍke/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šųųk /ʃũːk/ | bishké /biʃké/ | ciqʼáamqal /tsiqʼáːmqal/ | hé3 /héθ/ |
| Chat | įgðǫíka /ĩɡðũíka/ | igmúŋke /iɡmúŋke/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | wijúk /wiˈdʒuk/ | iishpíiwishke /iːʃpíːwiʃke/ | pícpic /pítspits/ | woʼóoo /woʔóoo/ |
| Poisson | ho /ho/ | hogán /hoɣã́/ | hogan /hoɣã/ | hoo /hoː/ | buá /buá/ | cúuyʼem /tsúːjʔem/ | nowoʼ /nowoʔ/ |
| Oiseau | wažį́ka /waʒĩ́ka/ | ziŋtkála /zĩˈtkala/ | zitkána /zitˈkana/ | wanįk /wanĩk/ | dakáake /dakáːke/ | payóopayo /pajóːpajo/ | niiʼéíhii /niːʔéíhiː/ |
| Œuf | hpáata /hpáːta/ | witká /witˈka/ | witka /witˈka/ | hiicgé /hiːˈtʃɡe/ | — | táamʼam /táːmʔam/ | noon /noːn/ |
| Ours | wasápe /wasápe/ | matȟó /matʰó/ | mathó /matʰó/ | hų́ųc /hũːtʃ/ | — | yáakaʼ /jáːkaʔ/ | wox /wox/ |
| Cheval | káwa /káwa/ | šúŋkawakȟáŋ /ʃúŋkawakʰáŋ/ | — | šųųkxéte /ʃũːˈkxete/ | iichíile /iːtʃíːle/ | síkʼem /síkʼem/ | wóxhóox /wóxhóːx/ |
| Maison | cí /tsí/ | thípi /tʰípi/ | thípi /tʰípi/ | cii /tʃiː/ | ashé /aʃé/ | ʼiníit /ʔiníːt/ | hoʼóowuʼ /hoʔóowuʔ/ |
| Lait | paazénii /paːzéniː/ | asáŋpi /aˈsãpi/ | asáŋpi /asã́pi/ | ceewáznį /tʃeːˈwaznĩ/ | áachiwile /áːtʃiwile/ | qáhas /qáhas/ | be3énec /beθénetʃ/ |
| Sel | niskúðe /niskúðe/ | mniskúya /mniskúja/ | mniskúya /mniskúja/ | nįįsgú /nĩːsˈɡu/ | awaxóose /awaχóːse/ | kéetwenʼes /kéːtwenʔes/ | niicooʼowuʼ /niːtʃoːʔowuʔ/ |
| Manger | ðatʰé /ðatʰé/ | yúta /júta/ | yúta /júta/ | waruc /waˈɾutʃ/ | duushé /duːʃé/ | hipíse /hipíse/ | bii3íhi /biːθíhi/ |
| Boire | iðátʰǫ /iðátʰũ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | racgą /ratʃɡã/ | isshíia /iʃːíːa/ | ʼinéekuuse /ʔinéːkuːse/ | bénee /bénéː/ |
| Un | wį́xci /wĩ́xtsi/ | waŋží /waŋʒí/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | hižą́kira /hiʒɐ̃ˈkiɾa/ | hawáte /hawáːte/ | náaqc /náːqts/ | ceeséeʼ /tʃeːséːʔ/ |
| Deux | ðóⁿba /ðṍba/ | núŋpa /nṹpa/ | nųpa /nũpa/ | nųųp /nũːp/ | dúupe /dúːpe/ | lepít /lepít/ | niis /niːs/ |
| Trois | ðaabrį /ðaːbrĩ/ | yámni /jámni/ | yamni /jamni/ | taanį́ /taːnĩ/ | dáawiia /dáːwiːa/ | mitáat /mitáːt/ | nééso /néːso/ |
| Quatre | topa /topa/ | tópa /tópa/ | tópa /tópa/ | joop /dʒoːp/ | shoopé /ʃoːpé/ | píilept /píːlept/ | yein /jein/ |
| Cinq | sáhta /sáhta/ | záptaŋ /záptã/ | záptaŋ /záptã/ | saacą /saːtʃã/ | chiaxxó /tʃiaχːó/ | páax̣at /páːχat/ | yoo3on /joːθon/ |
| Bonjour | Háwe /háwe/ | háu /háu/ | háu /háu/ | haho /haho/ | kahée /kahéː/ | ʼehé /ʔehé/ | héébe /héːbe/ |
| Merci | Wíbthaxube /wíbðaxube/ | philámayaye /pʰilámajaje/ | pidámayaye /pidámajaje/ | pįnagigi /pĩnaɡiɡi/ | ahóoh /ahóːh/ | qeʼciyéwʼyewʼ /qeʔtsijéwʔjewʔ/ | hohóu /hohóu/ |
| Bon | ðą́ /ðã́/ | wašté /waʃté/ | wašté /waʃté/ | pįį /pĩː/ | ítche /íttʃe/ | táʼc /táʔts/ | hi3éíhi /hiθéíhi/ |
| Rouge | žúce /ʒútse/ | šá /ʃa/ | šá /ʃa/ | šuuc /ʃuːtʃ/ | hísshe /híʃːe/ | ʼilpʼílp /ʔilpʼílp/ | beeʼee /beːʔeː/ |
| Blanc | ska /ska/ | ská /ská/ | ska /ska/ | ska /ska/ | chía /tʃía/ | x̣ayx̣áyx̣ /χajχájχ/ | noocóó /noːtʃóː/ |
| Vert | mąhį́ htóho /mãhĩ́ htóho/ | tȟózi /ˈtxozi/ | tȟó /txó/ | coo /tʃoː/ | shúa /ʃúa/ | palóot /palóːt/ | cenéeteeyóó /tʃenéːteːjóː/ |
| Bleu | htóho /htóho/ | tȟó /txó/ | tȟó /txó/ | coo /tʃoː/ | shúa /ʃúa/ | yoosyóos /joːsjóːs/ | cenéeteeyóó /tʃenéːteːjóː/ |
| Café | mąhkása /mãhkása/ | wakȟályapi /wakˣáljapi/ | pežuta sapa /peʒuta sapa/ | taaxú /taːˈxu/ | — | lálx /lálx/ | wooʼteenoowuʼ /woːʔteːnoːwuʔ/ |
Page 1/7
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap