diutisk
Vieux haut-allemand
indo-européen (Germanique, occidental) · variété historique / masquée
Le vieux haut-allemand est la phase la plus ancienne du haut-allemand (vers 750–1050) ; la mutation consonantique du haut-allemand (t→z/ts, p→pf/f, k→ch, etc.) le distingue des langues germaniques occidentales voisines. Parmi ses œuvres marquantes figurent le Chant de Hildebrand et le Liber Evangeliorum d’Otfrid de Weißenburg.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en vieux haut-allemand
Sources
- Braune & Reiffenstein (2004) — Althochdeutsche Grammatik
- Glottolog: Old High German
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : indo-européen (Germanique, occidental)
| Sens | Vieux haut-allemand | Moyen haut-allemand | Vieux saxon | Vieux frison | Walser | Allemand valaisan | Allemand de l'époque de Luther |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | wazzar /ˈwatsar/ | wazzer /ˈwatser/ | watar /ˈwatar/ | wetir /wetir/ | Wasser /vasːər/ | Wasser /ʋasːər/ | Wasser /ˈvasːər/ |
| Feu | fiur /fiur/ | viur /viur/ | fiur /fiur/ | fiur /fjuːɾ/ | Für /fyːr/ | Fyyr /fyːr/ | Fewr /ˈfɔɪ̯ər/ |
| Soleil | sunna /ˈsunna/ | sunne /ˈzunːə/ | sunna /ˈsunːa/ | sunne /sunːe/ | Sunna /sʊnːa/ | Sunna /ˈsʊnːa/ | Sonne /ˈzɔnə/ |
| Lune | māno /ˈmaːno/ | mâne /ˈmaːnə/ | māno /ˈmaːno/ | mōna /moːnɑ/ | Maa /maː/ | Mánu /ˈmaːnʊ/ | Mond /moːnt/ |
| Étoile | sterno /ˈsterno/ | sterne /ˈstɛrnə/ | sterro /ˈsterro/ | stera /ˈstɛra/ | Stärn /ʃtærn/ | Stäru /ˈʃtæru/ | Stern /ʃtɛrn/ |
| Nuit | naht /naxt/ | naht /naxt/ | naht /naxt/ | nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ |
| Pluie | regan /ˈreɡan/ | regen /ˈreɡən/ | regan /reɣan/ | rein /rɛin/ | Räge /rɛɡə/ | Räge /rɛɡə/ | Regen /ˈreːɡən/ |
| Neige | snēo /sneːo/ | snē /sneː/ | snēo /ˈsneːo/ | snē /sneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ |
| Vent | wint /wint/ | wint /wɪnt/ | wind /wind/ | wind /wind/ | Wind /vind/ | Wind /ʋind/ | Wind /vɪnt/ |
| Terre | erda /ˈɛrda/ | erde /ˈɛrdə/ | ertha /erθa/ | irthe /irθe/ | Ärd /ærd/ | Ärde /ɛrdə/ | Erde /ˈeːrdə/ |
| Pierre | stein /stein/ | stein /stɛin/ | stēn /steːn/ | stēn /steːn/ | Stei /ʃtai/ | Stei /ʃtɛi/ | Stein /ʃtaɪn/ |
| Montagne | berg /berɡ/ | berc /bɛrk/ | berg /berɡ/ | berch /berx/ | — | Bäärg /bæːrɡ/ | Berg /bɛrk/ |
| Mer | meri /ˈmeri/ | mer /mɛr/ | seo /ˈseːo/ | sē /seː/ | — | Meer /meːr/ | Meer /meːr/ |
| Mère | muoter /ˈmuotɛr/ | muoter /ˈmuoːtər/ | modar /ˈmoːdar/ | moder /moːdeɾ/ | Müeter /myə̯tər/ | Mu̜eter /ˈmuə̯tər/ | Mutter /ˈmʊtər/ |
| Père | fater /ˈfatɛr/ | vater /ˈfatər/ | fader /ˈfadər/ | feder /fedeɾ/ | Atti /atːi/ | Vattär /ˈfatːær/ | Vater /ˈfaːtər/ |
| Fille | tohter /ˈtoxtɛr/ | tohter /ˈtoxtər/ | dohtar /ˈdoxtar/ | dochter /ˈdoxteɾ/ | Techter /ˈtɛxtər/ | Techter /ˈtɛxtər/ | Tochter /ˈtɔxtər/ |
| Je | ih /ix/ | ich /ix/ | ik /ik/ | ik /ik/ | ich /ix/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ |
| Tu | du /duː/ | dû /duː/ | thu /θuː/ | thū /θuː/ | du /du/ | du /du/ | du /duː/ |
| Nous | wir /wir/ | wir /wir/ | wī /wiː/ | wī /wiː/ | wir /vir/ | wier /ʋiər/ | wir /viːr/ |
| Nom | namo /ˈnamo/ | name /ˈnamə/ | namo /ˈnamo/ | nama /ˈnama/ | Name /ˈnamə/ | Namu /ˈnamu/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Personne | mennisco /ˈmenːisko/ | mensch /mɛnʃ/ | man /man/ | manniska /ˈmanːiska/ | — | Mänsch /mænʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ |
| Tête | houbit /ˈhoubit/ | houbet /ˈhoubət/ | hōbid /ˈhoːβid/ | hāved /ˈhaːved/ | — | Chopf /xopf/ | Heubt /hɔɪ̯pt/ |
| Œil | ouga /ˈouɡa/ | ouge /ˈouɡə/ | ōga /ˈoːɡa/ | āge /aːɣe/ | Oug /oʊɡ/ | Oig /ɔɪ̯ɡ/ | Aug /aʊk/ |
| Oreille | ōra /ˈoːra/ | ōre /ˈoːrə/ | ōra /ˈoːra/ | are /ˈaːrə/ | Oor /oːr/ | Oor /oːr/ | Ohr /oːr/ |
| Nez | nasa /nasa/ | nase /nazə/ | nasa /nasa/ | nose /nozə/ | Nasu /ˈnaːsu/ | Nase /ˈnaːsə/ | Nase /ˈnaːzə/ |
| Bouche | mund /munt/ | munt /munt/ | mūth /muːθ/ | mūth /muːθ/ | — | Muul /muːl/ | Mund /mʊnt/ |
| Dent | zand /tsand/ | zan /tsan/ | tand /tand/ | tōth /toːθ/ | Zan /tsan/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ |
| Langue | zunga /ˈtsuŋɡa/ | zunge /ˈtsuŋɡə/ | tunga /ˈtuŋɡa/ | tunge /ˈtuŋɡe/ | Zungu /tsuŋːu/ | Zunga /ˈtsuŋa/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ |
| Main | hant /hant/ | hant /hant/ | hand /hand/ | hond /hond/ | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Handt /hant/ |
| Pied | fuoz /fuo̯s/ | vuoz /ˈvuo̯s/ | fōt /foːt/ | fōt /foːt/ | Fuess /fuəs/ | Füess /fyəs/ | Fus /fuːs/ |
| Cœur | herza /ˈhertsa/ | herze /ˈhertsə/ | herta /ˈherta/ | herte /heɾte/ | Hërz /hɛrts/ | Härz /hærts/ | Hertz /hɛrts/ |
| Os | bein /bein/ | bein /bein/ | bēn /beːn/ | bēn /beːn/ | Bei /bei/ | Chnoche /ˈxnɔxə/ | Bein /baɪn/ |
| Sang | bluot /bluot/ | bluot /bluot/ | blōd /bloːd/ | blōd /bloːd/ | Bluet /bluət/ | Bluet /bluət/ | Blut /bluːt/ |
| Caca | mist /mist/ | schîze /ʃiːtsə/ | — | skern /skern/ | — | — | Dreck /drɛk/ |
| Amour | minna /ˈminna/ | minne /ˈminːə/ | minnea /ˈminːea/ | minne /minːe/ | Liebi /liə̯bi/ | Liebi /ˈliə̯bi/ | Liebe /ˈliːbə/ |
| Arbre | boum /boum/ | boum /boum/ | bōm /boːm/ | bām /baːm/ | Boum /boʊm/ | Boum /bɔʊ̯m/ | Bawm /baʊm/ |
| Chien | hunt /hunt/ | hunt /hunt/ | hund /hund/ | hund /hund/ | Hund /hʊnt/ | Hung /hʊŋk/ | Hund /hʊnt/ |
| Chat | kazza /ˈkatsa/ | katze /ˈkatsə/ | katta /ˈkatːa/ | katte /katːe/ | Chatz /xats/ | Chatza /ˈxatsa/ | Katze /ˈkatsə/ |
| Poisson | fisc /fisk/ | visch /viʃ/ | fisk /fisk/ | fisk /fisk/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ |
| Oiseau | fogal /ˈfoɡal/ | vogel /ˈfoɡəl/ | fugal /ˈfuɡal/ | fugel /ˈfuɡəl/ | — | Vogol /ˈfoɡol/ | Vogel /ˈfoːɡəl/ |
| Papillon | fifaltra /ˈfifaltra/ | vīvalter /ˈfiːfalter/ | fīfoldara /ˈfiːfoldara/ | — | Pfiifoltra /ˈpfiːfoltra/ | — | Pfeifholter /ˈpfaɪfhɔltər/ |
| Œuf | ei /ɛi/ | ei /ɛi/ | ei /ɛi/ | ei /ɛi/ | — | — | Ey /aɪ̯/ |
| Ours | bero /ˈbero/ | ber /bɛr/ | bero /ˈbero/ | — | Bèèr /bɛːr/ | Bärr /bær/ | Bär /bɛːr/ |
| Cheval | ros /ros/ | ros /rɔs/ | hros /hros/ | hors /hors/ | — | — | Pferd /pfeːrt/ |
| Maison | hūs /huːs/ | hûs /huːs/ | hūs /huːs/ | hūs /huːs/ | Hus /huːs/ | Hus /huːs/ | Hauß /haʊs/ |
| Lait | miluh /ˈmilux/ | milch /milç/ | miluk /ˈmiluk/ | melok /ˈmelok/ | — | — | Milch /mɪlç/ |
| Miel | honag /ˈhonaɡ/ | honec /ˈhonɛk/ | huneg /ˈhunɛɣ/ | hunich /ˈhunix/ | — | — | Honig /ˈhoːnɪk/ |
| Sel | salz /salts/ | salz /salts/ | salt /salt/ | salt /salt/ | Salz /salts/ | Salz /salts/ | Saltz /zalts/ |
| Vin | wīn /wiːn/ | wīn /viːn/ | wīn /wiːn/ | wīn /wiːn/ | Wii /viː/ | Wii /ʋiː/ | Wein /vaɪ̯n/ |
| Fer | īsarn /ˈiːsarn/ | īsen /ˈiːzən/ | īsarn /ˈiːsarn/ | īsern /ˈiːsern/ | Ise /ˈiːsə/ | Ise /ˈiːsə/ | Eisen /ˈaɪzən/ |
| Roue | rad /rat/ | rat /rat/ | rath /raθ/ | hwēl /hweːl/ | — | — | Rad /raːt/ |
| Soie | sīda /ˈsiːda/ | sîde /ˈsiːdə/ | — | — | — | — | Seide /ˈzaɪdə/ |
| Livre | buoh /buox/ | buoch /buox/ | bōk /boːk/ | bōk /boːk/ | — | — | Buch /buːx/ |
| Manger | ezzan /ˈetsan/ | ezzen /ˈetsən/ | etan /ˈetan/ | eta /etɑ/ | ässe /æsə/ | ässu /ˈæsːʊ/ | essen /ˈɛsːən/ |
| Boire | trinkan /ˈtrinkan/ | trinken /ˈtrinkən/ | drinkan /ˈdrinkan/ | drinka /dɾinkɑ/ | trinke /trɪŋkə/ | trichu /ˈtrɪxʊ/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ |
| Dormir | slāfan /ˈslɑːfan/ | slāfen /ˈslɑːfən/ | slāpan /ˈslɑːpan/ | slēpa /ˈsleːpa/ | schlaafe /ʃlaːfə/ | schlaaffu /ˈʃlaːfʊ/ | schlaffen /ˈʃlafən/ |
| Un | ein /ein/ | ein /ein/ | ēn /eːn/ | ān /aːn/ | eins /æɪ̯ns/ | eis /æɪ̯s/ | eyn /aɪ̯n/ |
| Deux | zwei /tswei/ | zwei /tsweɪ/ | twēne /ˈtweːne/ | twā /twaː/ | zwei /tsʋei/ | zwei /tsvɛi/ | zwey /tsvaɪ/ |
| Trois | drī /driː/ | drî /driː/ | thrie /θriː/ | thrē /θreː/ | drii /driː/ | drii /driː/ | drei /draɪ/ |
| Quatre | fior /fioːr/ | vier /fiːr/ | fiuwar /ˈfiuwar/ | fiuwer /ˈfiuwer/ | vieri /ˈfiːri/ | vier /fiər/ | vier /fiːr/ |
| Cinq | fimf /fimf/ | vünf /fynf/ | fīf /fiːf/ | fīf /fiːf/ | füüf /fyːf/ | füüf /fyːf/ | fünff /fʏnf/ |
| Cent | hunt /hunt/ | hundert /ˈhundərt/ | hund /hund/ | hundred /hundred/ | — | — | hundert /ˈhʊndərt/ |
| Bonjour | heil /heil/ | gegrüezet /ɡəˈɡryːətsət/ | heil /heil/ | heil /heil/ | Grüössi /ɡryə̯sːi/ | Tagwol /ˈtaɡʋol/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ |
| Merci | danc /daŋk/ | danc /daŋk/ | thank /θaŋk/ | thank /θank/ | Vergelts Gott /fɛrɡɛlts ɡot/ | Vergälts Gott /fɛrɡælts ɡot/ | Danck /daŋk/ |
| Bon | guot /ɡuot/ | guot /ɡuoːt/ | gōd /ɡoːd/ | gōd /ɡoːd/ | guet /ɡuə̯t/ | güet /ɡyə̯t/ | gut /ɡuːt/ |
| Nouveau | niuwi /ˈniuwi/ | niuwe /ˈniuwə/ | niuwi /ˈniuwi/ | nī /niː/ | — | niww /niw/ | new /nɔɪ̯/ |
| Rouge | rōt /roːt/ | rôt /roːt/ | rōd /roːd/ | rād /raːd/ | rot /rot/ | rot /rot/ | rot /roːt/ |
| Blanc | wīz /wiːts/ | wīz /viːts/ | hwīt /hwiːt/ | hwīt /hwiːt/ | wiiss /viːs/ | wiiss /viːs/ | weis /vaɪ̯s/ |
| Noir | swarz /swarts/ | swarz /svarts/ | swart /swart/ | swart /swart/ | — | schwarz /ʃvarts/ | schwartz /ʃvarts/ |
| Vert | gruoni /ɡruoni/ | grüene /ɡryənə/ | grōni /ˈɡroːni/ | grēne /ˈɡreːne/ | grüe /ɡryə̯/ | grie /ɡriə/ | grün /ɡryːn/ |
| Bleu | blāo /blaːo/ | blā /blaː/ | blāo /blaːo/ | wêden /ˈweːdən/ | — | — | blau /blaʊ/ |
| Coucou | gouh /ˈɡou̯x/ | gouch /ˈɡou̯x/ | gôk /ɡoːk/ | — | Gugger /ˈɡʊɡər/ | Gugger /ˈɡʊɡər/ | gukuk /ˈɡʊkʊk/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap