Шор тили
Chor
turc (branche sibérienne)
Le chor (ISO 639-3 : cjs) est une langue turcique de Sibérie méridionale gravement menacée, parlée en Chorie montagneuse dans le sud de l'oblast de Kemerovo, en Russie. Un chiffre de 2010 largement cité fait état d'environ 2 800 locuteurs, bien moins que la population ethnique chore, et la transmission intergénérationnelle est faible. La langue compte deux dialectes principaux, le mrassou et le kondoma, et elle est agglutinante, avec harmonie vocalique et ordre de base sujet–objet–verbe. Le chor emploie une orthographe cyrillique ; sa tradition écrite a été interrompue de 1942 à 1988, puis relancée, et la langue est aujourd'hui enseignée et publiée dans un nombre limité de contextes éducatifs et culturels.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en chor
Sources
- English Wiktionary Shor (cjs) lemmas and translation tables (water суғ, rain нағбур, egg нубуртқа, bear апшақ, wheel тегелек, cuckoo кӧӧк, sugar сакер, wind чел)
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : turc (branche sibérienne)
| Sens | Chor | Altaï | Tofalar | Karakhanide | Khakasse | Kirghize | Karatchaï-balkar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | suw /suw/ | суғ /suɣ/ | суу /suː/ | суу /suw/ |
| Feu | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Soleil | кӱн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | kün /kyn/ | кӱн /kyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ |
| Lune | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ |
| Étoile | чылтыс /tʃɯltɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | сылтыс /sɯltɯs/ | yulduz /julduz/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| Nuit | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | тӱн /tyn/ | tün /tyn/ | тӱн /tyn/ | түн /tyn/ | кече /ketʃe/ |
| Pluie | нағбур /naɣˈbur/ | јаҥмыр /dʒaŋˈmɯr/ | — | yağmur /jaɣmur/ | наңмыр /naŋˈmɯr/ | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ |
| Neige | қар /qar/ | кар /kar/ | ӄар /qar/ | qar /qar/ | хар /xar/ | кар /qɑr/ | къар /qar/ |
| Vent | чел /tʃel/ | салкын /salqən/ | — | yel /jel/ | чил /tʃil/ | шамал /ʃaˈmal/ | жел /ʒel/ |
| Pierre | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ | даш /daʃ/ | taš /taʃ/ | тас /tas/ | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ |
| Montagne | тағ /taɣ/ | туу /tuː/ | — | tağ /taɣ/ | тағ /taɣ/ | тоо /toː/ | тау /tɑw/ |
| Mère | эне /ene/ | эне /ene/ | ийе /ije/ | ana /ana/ | іӌе /idʒe/ | эне /ene/ | ана /ana/ |
| Père | ада /ɑdɑ/ | ада /ada/ | ата /ata/ | ata /ata/ | паба /paba/ | ата /ɑtɑ/ | ата /ata/ |
| Je | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мин /min/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Tu | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | син /sin/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Nous | пис /pis/ | бис /bis/ | бис /bis/ | biz /biz/ | піс /pis/ | биз /biz/ | биз /biz/ |
| Nom | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| Personne | кижи /kiʒi/ | кижи /kiʒi/ | киши /kiʃi/ | kiši /kiʃi/ | кізі /kizi/ | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ |
| Tête | паш /paʃ/ | баш /baʃ/ | баъш /baʔʃ/ | baš /baʃ/ | пас /pas/ | баш /baʃ/ | баш /baʃ/ |
| Œil | қарақ /qɑrɑq/ | кӧс /køs/ | карак /karak/ | köz /køz/ | харах /xarax/ | көз /køz/ | кёз /køz/ |
| Oreille | қулақ /qulaq/ | кулак /kulak/ | кулак /kulak/ | qulqaq /qulqaq/ | хулах /xulax/ | кулак /qulɑq/ | къулакъ /qulaq/ |
| Nez | пурун /purun/ | тумчук /tumtʃuk/ | хаай /xaːj/ | burun /burun/ | пурун /purun/ | мурун /muˈɾun/ | бурун /burun/ |
| Bouche | ақсы /aqsɯ/ | оос /oːs/ | аас /aːs/ | ağız /aɣɯz/ | аас /aːs/ | ооз /oːz/ | ауз /awuz/ |
| Dent | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ | диш /diʃ/ | tiş /tiʃ/ | тіс /tis/ | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ |
| Langue | тил /til/ | тил /til/ | тыл /tɯl/ | til /til/ | тіл /til/ | тил /til/ | тил /til/ |
| Main | қол /qol/ | кол /kol/ | ӄол /qol/ | elig /eliɡ/ | хол /xol/ | кол /kol/ | къол /qol/ |
| Pied | азақ /azaq/ | бут /but/ | бут /but/ | adhaq /aðaq/ | азах /azax/ | бут /but/ | аякъ /ajaq/ |
| Cœur | чӱрек /tʃyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | yürek /jyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | джюрек /dʒyrek/ |
| Os | сӧӧк /søːk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | süŋük /syŋyk/ | сӧӧк /søːk/ | сөөк /søːk/ | сюек /syjek/ |
| Sang | қан /qan/ | кан /kan/ | ӄан /qan/ | qan /qan/ | хан /xan/ | кан /qan/ | къан /qan/ |
| Amour | кӧлениш /køleˈniʃ/ | сӱӱш /syːʃ/ | — /—/ | sevgü /sevɡy/ | хынығ /xɯnɯɣ/ | сүйүү /syjyː/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| Arbre | ағаш /ɑɣɑʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | аӄаш /aqaʃ/ | yığač /jɯɣatʃ/ | ағас /aɣas/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | терек /terek/ |
| Chien | адай /ɑdɑj/ | ийт /ijt/ | ыът /ɯʔt/ | it /it/ | адай /adaj/ | ит /it/ | ит /it/ |
| Chat | кӧшке /køʃke/ | киске /kiske/ | — /—/ | čätük /tʃætyk/ | хоосха /xoːsxa/ | мышык /mɯʃɯk/ | киштик /kiʃtik/ |
| Poisson | палық /pɑˈlɯq/ | балык /bɑˈlɯk/ | балык /bɑˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | палых /pɑˈlɯx/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ |
| Oiseau | қуш /quʃ/ | куш /kuʃ/ | — | quş /quʃ/ | хус /xus/ | куш /kuʃ/ | къанатлы /qanatlɯ/ |
| Œuf | нубуртқа /nuburtqa/ | јымыртка /dʒɯmɯrtka/ | нюмурһа /ɲumurha/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | нымырха /nɯmɯrxa/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ |
| Ours | апшақ /apʃaq/ | айу /aju/ | иресаӈ /iresaŋ/ | adhığ /aðɯɣ/ | аба /aba/ | аюу /ajuː/ | айыу /ajɯw/ |
| Cheval | ат /at/ | ат /at/ | аът /aʔt/ | at /at/ | ат /at/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| Maison | эм /em/ | айыл /ajɯl/ | өг /øɣ/ | ev /ev/ | тура /tura/ | үй /yj/ | юй /yj/ |
| Lait | сӱт /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | süt /syt/ | сӱт /syt/ | сүт /syt/ | сют /syt/ |
| Miel | пал /pal/ | бал /bal/ | мёот /mʲoːt/ | bal /bal/ | мӧӧт /møːt/ | бал /bal/ | бал /bal/ |
| Sel | тус /tus/ | тус /tus/ | — | tuz /tuz/ | тус /tus/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ |
| Fer | тебир /tebir/ | темир /temir/ | дэмир /demir/ | temür /temyr/ | тимір /timir/ | темир /temir/ | темир /temir/ |
| Roue | тегелек /teɡelek/ | тегелик /teɡelik/ | һольсоо /holʲsoː/ | — | теерпек /teːrpek/ | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | чарх /tʃarx/ |
| Livre | ном /nom/ | бичик /bitʃik/ | — | bitig /bitiɡ/ | кинде /kinˈde/ | китеп /kiˈtep/ | китап /kiˈtap/ |
| Manger | чии /tʃiː/ | јиир /dʒiːr/ | чиир /tʃiːr/ | yi- /ji/ | чирге /tɕirɡe/ | жеш /dʒeʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| Boire | иш /iʃ/ | ичер /itʃer/ | иъжер /iʔʒer/ | ič- /itʃ/ | ізерге /izerɡe/ | ичүү /itʃyː/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| Un | пир /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | пір /pir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Deux | ийги /ijɡi/ | эки /eˈki/ | ийи /iji/ | iki /iki/ | ікі /iˈki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ |
| Trois | ӱш /yʃ/ | ӱч /ytʃ/ | ӱш /yʃ/ | üč /ytʃ/ | ӱс /ys/ | үч /ytʃ/ | юч /ytʃ/ |
| Quatre | тӧрт /tørt/ | тӧрт /tørt/ | дӧрт /dørt/ | tört /tørt/ | тӧрт /tørt/ | төрт /tørt/ | тёрт /tørt/ |
| Cinq | пеш /peʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ | beš /beʃ/ | пис /pis/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ |
| Cent | чӱс /tʃys/ | јӱс /dʒys/ | чүс /tʃys/ | yüz /jyz/ | чӱс /tɕys/ | жүз /dʒyz/ | жюз /ʒyz/ |
| Bonjour | сәләм /sæləm/ | эзен /ezen/ | — /—/ | salām /salaːm/ | изеннер /izenner/ | салам /sɑlɑm/ | салам /salam/ |
| Merci | рахмат /rɑxmɑt/ | быйан /bɯjan/ | — /—/ | — /—/ | алғыс /alɣɯs/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | сау бол /saw bol/ |
| Bon | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | эъки /eʔki/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | иги /iɡi/ |
| Nouveau | наа /naː/ | јаҥы /dʒaˈŋɯ/ | — | yaŋı /jaŋɯ/ | наа /naː/ | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ |
| Rouge | қызыл /qɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɨl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | qızıl /qɯzɯl/ | хызыл /xɯˈzɯl/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ |
| Blanc | ақ /aq/ | ак /ɑq/ | ак /aq/ | ürüŋ /yryŋ/ | ах /ɑx/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ |
| Noir | қара /qaˈra/ | кара /qɑˈrɑ/ | ӄара /qaˈra/ | qara /qara/ | хара /xɑˈrɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ |
| Vert | чажыл /tʃaˈʒɯl/ | јажыл /ɟaˈʒɯl/ | — | yašıl /jaʃɯl/ | ноған /noɣan/ | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ |
| Bleu | кӧк /køk/ | кӧк /køk/ | — | — | кӧк /køk/ | көк /køk/ | кёк /køk/ |
| Coucou | кӧӧк /køːk/ | кӱӱк /kyːk/ | — | — | кӧӧк /køːk/ | күкүк /kyˈkyk/ | гугук /ɡuˈɡuk/ |
| Thé | шай /ʃaj/ | чай /tʃaj/ | — | — | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃaj/ |
| Sucre | сакер /saker/ | чикир /tʃiˈkir/ | — | — | сахар /saxar/ | кант /kant/ | шекер /ʃeˈker/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap