Jonibo
Shipibo-Conibo
Pano
Le shipibo-conibo (Jonibo) est une langue de la famille pano de l'Amazonie péruvienne, à la transmission L1 vigoureuse (plus de 90 % dans de nombreuses communautés) et à la production littéraire active. Linguistiquement remarquable par son système d'évidentialité complexe et par la tradition de motifs géométriques kené, encodée à la fois visuellement (dans les textiles) et auditivement (dans les chants). Les locuteurs se nomment aussi eux-mêmes Jonibo (« le peuple »).
Où elle est parlée
87 mots essentiels en Shipibo-Conibo
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Pano
| Sens | Shipibo-Conibo | Matsés | Asháninka | Jaqaru | Quechua ayacuchano | Nahuatl du Guerrero | Achuar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | jene /hɨnɨ/ | acte /aʔte/ | nija /niha/ | uma /uma/ | yaku /jaku/ | atl /atɬ/ | yumi /jumi/ |
| Feu | chii /tʃiː/ | cuëte /kwɨte/ | paamari /paːmaɾi/ | nina /nina/ | nina /nina/ | tlitl /tɬitɬ/ | ji /hi/ |
| Soleil | bari /baɾi/ | ushë /uʃɨ/ | oorya /oːɾja/ | inti /inti/ | inti /inti/ | tonajli /tonahli/ | etsa /etsa/ |
| Lune | oxe /oʂɨ/ | inchëshën ushë /intʃɨʃɨn uʃɨ/ | kashiri /kaʃiɾi/ | paxshi /paχʃi/ | killa /kiʎa/ | metztli /metstɬi/ | nantu /nantu/ |
| Étoile | wishti /wiʃtĩ/ | uispa /wispa/ | impoquiro /impokiɾo/ | waraxa /waɾaχa/ | quyllur /ˈqujʎuɾ/ | sitlalin /siˈtɬalin/ | yaa /jaː/ |
| Nuit | yame /jamɨ/ | inchësh /intʃɨʃ/ | tsiteni /tsiteni/ | aruma /aruma/ | tuta /tuta/ | yowalli /jowalːi/ | kashi /kaʃi/ |
| Pluie | oi /oi/ | ue /ue/ | inkani /iŋkani/ | jallu /haʎu/ | para /ˈpaɾa/ | quiyahuitl /kijawitɬ/ | — |
| Vent | niwe /niwɨ/ | cunquequid /kunkekid/ | tampea /tampea/ | wawya /wawja/ | wayra /ˈwajɾa/ | ajacatl /ahakatɬ/ | nase /nase/ |
| Terre | mai /mai/ | nidaid /nidaid/ | kipatsi /kipatsi/ | — | allpa /aʎpa/ | tlajli /tɬahli/ | nungka /nuŋka/ |
| Pierre | makan /makan/ | cuënote /kwɨnote/ | mapi /mapi/ | qala /qala/ | rumi /ˈɾumi/ | tetl /teːtɬ/ | kaya /kaja/ |
| Montagne | manan /manan/ | macuësh /makwɨʃ/ | otishi /otiʃi/ | qaaqa /qaːqa/ | urqu /uɾqu/ | tepetl /ˈtepeːtɬ/ | mura /muɾa/ |
| Mer | aniparo /anipaɾo/ | — | inkajare /iŋkahaɾe/ | — | lamar qucha /lamaɾ qutʃa/ | mar /mar/ | juun entsa /huːn entsa/ |
| Mère | tita /tita/ | tita /tita/ | ina /ina/ | mama /mama/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nukur /nukuɾ/ |
| Père | papa /papa/ | papa /paˈpa/ | apa /apa/ | awki /awki/ | tayta /tajta/ | tatah /tatah/ | apar /apaɾ/ |
| Fille | bake ainbo /bake ãĩbo/ | champi /tʃamˈpi/ | noshinto /noʃinto/ | — | ususi /uˈsusi/ | nochpoch /ˈnotʃpotʃ/ | nawantur /nawantuɾ/ |
| Je | ea /ea/ | ubi /uβi/ | naaka /naːka/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲuqa/ | nejua /neˈwa/ | wi /wi/ |
| Tu | mia /mia/ | mibi /miβi/ | aviro /aβiɾo/ | juma /huma/ | qam /qam/ | tejua /teˈwa/ | ame /ame/ |
| Nous | noa /noa/ | nuqui /nuki/ | arori / narori /aɾoɾi / naɾoɾi/ | jiwsa /hiwsa/ | ñuqanchik / ñuqayku /ɲuˈqantʃik / ɲuˈqajku/ | tejuamej /teˈwameh/ | ii /iː/ |
| Nom | jane /hanɨ/ | — /—/ | ivairo /iβaiɾo/ | shutyi /ʃuci/ | suti /ˈsuti/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | naari /naːɾi/ |
| Personne | joni /honi/ | matses /matses/ | atiri /atiɾi/ | jaqi /haqi/ | runa /ɾuna/ | tlacatl /ˈtɬakatɬ/ | aints /aints/ |
| Tête | mapo /mapo/ | mapi /maˈpi/ | noito /noito/ | nampʼa /nampʼa/ | uma /uma/ | tzontecomitl /tsonteˈkomitɬ/ | muuk /muːk/ |
| Œil | bero /bɨɾo/ | ëshë /ɨʃɨ/ | noki /noki/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ixtololo /iʃtololo/ | jii /hiː/ |
| Oreille | pabíki /pabiki/ | pabiate /pabiate/ | noyempita /nojempita/ | jinchu /hintʃu/ | rinri /ɾinɾi/ | nacas /nakas/ | kuwish /kuwiʃ/ |
| Nez | rekin /ɾɨkin/ | dëbiate /dɨbjatɪ/ | noirina /noiɾina/ | nasa /nasa/ | sinqa /ˈsinqa/ | yacatl /jakatɬ/ | nuji /nuhi/ |
| Bouche | kexa /kɨʂa/ | ana /ana/ | novante /noβante/ | — | simi /simi/ | camactli /kaˈmaktɬi/ | wene /wene/ |
| Dent | xeta /ʂɨta/ | shëta /ʃɨta/ | nayi /naji/ | shimi /ʃimi/ | kiru /kiɾu/ | tlan /tɬan/ | nai /nai/ |
| Langue | jana /hana/ | ana /ana/ | nene /nene/ | naxra /naχra/ | qallu /qaʎu/ | nenepil /nenepil/ | inai /inai/ |
| Main | meken /mɨkɨn/ | mëdante /mɨdante/ | nako /nako/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maitl /maitɬ/ | uwej /uweh/ |
| Pied | tae /taɨ/ | taë /taˈɨ/ | noiti /noiti/ | kayu /kaju/ | chaki /tʃaki/ | icxitl /ikʃitɬ/ | nawe /nawe/ |
| Cœur | joínti /hointi/ | — /—/ | nosanto /nosanto/ | kurasunha /kuɾasunha/ | sunqu /suŋqu/ | yojlotl /johlotɬ/ | enentai /enentai/ |
| Os | xao /ʂao/ | canite /kanite/ | tonki /tonki/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ | tullu /tuʎu/ | omitl /omitɬ/ | ukunch /ukuntʃ/ |
| Sang | jimi /himi/ | intac /intaʔ/ | iraja /iɾaha/ | wila /wila/ | yawar /jawaɾ/ | yestli /jestɬi/ | numpa /numpã/ |
| Caca | poi /poi/ | — | notia /notia/ | — | aka /aka/ | — | ija /iha/ |
| Amour | noi /noi/ | — /—/ | nonintsi /nonintsi/ | munasiña /munasiɲa/ | kuyay /kujaj/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | anentin /anentin/ |
| Arbre | jiwi /hiwi/ | cuëte /kwɨte/ | inchato /intʃato/ | arbuli /aɾbuli/ | sacha /satʃa/ | kojtli /kohtɬi/ | numi /numi/ |
| Chien | ochiti /otʃiti/ | opa /oˈpa/ | otsiti /otsiti/ | hallqʼu /haʎqʼu/ | allqu /aʎqu/ | itzcuintli /itskʷintɬi/ | yawa /jawa/ |
| Chat | mishito /miʃito/ | — /—/ | mishito /miʃito/ | phishi /pʰiʃi/ | michi /mitʃi/ | miston /miston/ | micha /mitʃa/ |
| Poisson | yapa /japa/ | nuëcquid /nuɨkkid/ | shima /ʃima/ | challwa /tʃaʎwa/ | challwa /tʃaʎwa/ | michin /mitʃin/ | namak /namak/ |
| Oiseau | isa /isa/ | uicchun /wiktʃun/ | tsimeri /tsimeɾi/ | chʼipi /tʃʼipi/ | pisqu /pisqu/ | tototl /ˈtototɬ/ | chingki /tʃiŋki/ |
| Papillon | pëpë /pɨ̃pɨ̃/ | podochued /podotʃued/ | tsampi /tsampi/ | — | pillpintu /piʎpintu/ | papalotl /paˈpalotɬ/ | shimpiampu /ʃimpiampu/ |
| Œuf | bachi /batʃi/ | bacuë /bakwɨ/ | iitsoki /iːtsoki/ | nuru /nuɾu/ | runtu /ɾuntu/ | totoltetl /totolˈtetɬ/ | nujin /nuhin/ |
| Ours | oso /oso/ | oso /oso/ | meeni /meːni/ | — | ukumari /ukumaɾi/ | oso /ˈoso/ | chayu /tʃaju/ |
| Cheval | kabayo /kabajo/ | cabayo /kabajo/ | kavayo /kaβajo/ | — | kaballu /kabaʎu/ | caballo /kaˈbajo/ | kawai /kawai/ |
| Maison | xobo /ʂobo/ | shubu /ʂobo/ | pankotsi /paŋkotsi/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | kajli /kahli/ | jea /hea/ |
| Lait | xoma /ʂoma/ | shuma /ʃuma/ | tsomitsi /tsomitsi/ | — | lichi /litʃi/ | leche /ˈletʃe/ | muntsu /muntsu/ |
| Miel | bona jene /bona hɨnɨ/ | bacun /bakun/ | ija pitsi /iha pitsi/ | — | miski /miski/ | necutli /neˈkutɬi/ | wapasa yumiri /wapasa jumiɾi/ |
| Sel | tashi /taʃi/ | sa /sa/ | tivi /tiβi/ | katyi /kaci/ | kachi /ˈkatʃi/ | istatl /istatɬ/ | wee /weː/ |
| Vin | vino /ˈbino/ | uba chinaid /uba tʃinaid/ | ovaja /oβaha/ | — | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ |
| Riz | aros /aɾos/ | — | aroso /aɾoso/ | — | arus /ˈaɾus/ | arroz /aˈros/ | arrus /aɾus/ |
| Fer | yami /jami/ | shocosh /ʃokoʃ/ | ashiro /aʃiɾo/ | — | fierro /ˈfjeɾo/ | tepostli /tepostɬi/ | jiru /hiɾu/ |
| Roue | karotae /kaɾotaɨ/ | — | — | — | rueda /ˈɾweda/ | — | — |
| Soie | seda /seda/ | — | — | — | seda /seda/ | seda /ˈseda/ | seda /seda/ |
| Livre | kirika /kiɾika/ | — | sankenarentsi /saŋkenaɾentsi/ | — | libru /libɾu/ | libro /ˈlibro/ | papi /papi/ |
| Manger | piti /piti/ | pe- /pe/ | noyaki /nojaki/ | paluña /paluɲa/ | mikuy /mikuj/ | tlakua /tɬakʷa/ | yuata /juata/ |
| Boire | xeati /ʂɨati/ | ac- /ak/ | noiri /noiɾi/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | koni /koni/ | umarta /umaɾta/ |
| Dormir | oxa /oʂa/ | ush- /uʃ/ | nomai /nomai/ | ikiña /iˈkiɲa/ | puñuy /puˈɲuj/ | cochi /ˈkotʃi/ | kanarta /kanaɾta/ |
| Un | westíora /wɨstioɾa/ | abentsëc /aβentsɨk/ | aparoni /apaɾoni/ | maya /maja/ | huk /huk/ | ce /se/ | kichik /kitʃik/ |
| Deux | rabé /ɾabɨ/ | daëd /daɨd/ | apite /apite/ | paxa /paχa/ | iskay /ˈiskaj/ | ome /ˈome/ | jimiar /himiaɾ/ |
| Trois | kimisha /kimiʃa/ | — /—/ | maava /maːβa/ | kimsa /kimsa/ | kimsa /kimsa/ | yeyi /jeji/ | kampatam /kampatam/ |
| Quatre | chosko /tʃosko/ | daëd daëd /daɨd daɨd/ | otsipasati /otsipasati/ | pushi /puʃi/ | tawa /tawa/ | nahui /nawi/ | aintiuk /aintʲuk/ |
| Cinq | pichika /pitʃika/ | — | apapacoroni /apapakoɾoni/ | pichqa /pitʃqa/ | pichqa /ˈpitʃqa/ | makuijli /makʷihli/ | ewej /eweh/ |
| Cent | pacha /patʃa/ | — | — | pachak /patʃak/ | pachak /patʃak/ | ciento /ˈsjento/ | pachak /patʃak/ |
| Bonjour | jakon raoma /hakon raoma/ | — /—/ | aviro /aβiɾo/ | kamishti /kamiʃti/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | panolti /panolti/ | pujamek /puhamek/ |
| Merci | irake /iɾake/ | — /—/ | naranki /naɾaŋki/ | yuspaa /juspaː/ | añay /aɲaj/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | mai-tikut /majtikut/ |
| Bon | jakon /hakon/ | bëda /bɨˈda/ | kameetsa /kameːtsa/ | shuma /ʃuma/ | allin /aʎin/ | kuajli /kʷahli/ | pengker /peŋkeɾ/ |
| Nouveau | bena /bɨna/ | chuca /tʃuka/ | iroakera /iɾoakeɾa/ | machaqa /matʃaqa/ | musuq /musuq/ | yencuic /ˈjenkʷik/ | yamaram /jamaɾam/ |
| Rouge | joshin /hoʃin/ | piumbo /piumbo/ | kitioncari /kitionkaɾi/ | chukapa /tʃukapa/ | puka /puka/ | chichiltik /tʃitʃiltik/ | kapantin /kapantin/ |
| Blanc | joxo /hoʂo/ | ushu /uˈʃu/ | kitamaari /kitamaːɾi/ | janqʼu /hanqʼu/ | yuraq /ˈjuɾaq/ | istak /istak/ | puju /puhu/ |
| Noir | wiso /wiso/ | — | potsitari /potsitaɾi/ | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ | yana /jana/ | capotztic /kaˈpotstik/ | shuwin /ʃuwin/ |
| Vert | yãkõ /jãkõ/ | umu /uˈmu/ | kenashi /kenaʃi/ | — | qumir /qumiɾ/ | xoxojki /ʃoˈʃohki/ | samek /samek/ |
| Bleu | yãkõ /jãkõ/ | — | — | — | anqas /aŋqas/ | azul /aˈsul/ | — |
| Sucre | asokaro /asokaɾo/ | — | — | — | asukar /aˈsukaɾ/ | azúcar /aˈsukar/ | — |
| 99 | iskon chonka iskon /iskon tʃonka iskon/ | — | — | — | isqun chunka isqunniyuq /isqun tʃunka isqunnijuq/ | napoajli huan majtlactli huan chicnahui /napoahli wan mahtɬaktɬi wan tʃiknawi/ | — |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap