Dakelh
Carrier
na-déné (Athabaskan, septentrional)
Le carrier (dakelh) est une langue na-déné (athapascane) de l’intérieur de la Colombie-Britannique. Le nom « Carrier » (porteur) provient de la coutume traditionnelle selon laquelle la veuve transportait les cendres de son défunt époux. Il possède un système tonal complexe et des consonnes éjectives.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en carrier
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : na-déné (Athabaskan, septentrional)
| Sens | Carrier | Chipewyan | Apache de l'Ouest | Koyukon | Hupa | Navajo | Égyptien ancien |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | too /tu/ | tu /tu/ | tú /tú/ | too /toː/ | taʼna:n /taʔnaːn/ | tó /tʰó/ | 𓈗 /muː/ |
| Feu | kwun /kʷun/ | kón /kón/ | kǫʼ /kṍʔ/ | kkunʼ /kːunʔ/ | xongʼ /xoŋʔ/ | kǫʼ /kʰõ̀ʔ/ | 𓏴𓏏𓊮 /sedʒet/ |
| Soleil | sa /sa/ | sa /sa/ | yaʼáí /jaʔáí/ | so /so/ | wha /hʷa/ | jóhonaaʼéí /tʃóhònàːʔéí/ | 𓇳 /raː/ |
| Lune | ʼulhdzis oozaʼ /ʔuɬdzis oːzaʔ/ | ɂełdzi /ʔeɬdzi/ | tłʼéʼgonaʼáí /tɬʼéʔɡonaʔáí/ | dołtʼolee /doɬtʼoliː/ | hwa-ʼangʼ /hwaʔɑŋʔ/ | tłʼéhonaaʼéí /tɬʼéhònɑ̀ːʔéí/ | 𓇹 /iaːh/ |
| Étoile | sum /sum/ | tthë́n /tθén/ | tsʼiłsǫǫsé /tsʼiɬsõːsé/ | tłoonʼ /tɬoːnʔ/ | tsingʼ /tsiŋʔ/ | sǫʼ /sõ̀ʔ/ | 𓋴𓃀𓄿𓇼 /seba/ |
| Nuit | ʼulhdzis /ʔuɬdzis/ | tëdhe /teðe/ | tłʼéʼ /tɬʼéʔ/ | łida /ɬida/ | xiłeʼ /xiɬeʔ/ | tłʼééʼ /tɬʼéːʔ/ | 𓎼𓂋𓎛𓇰 /ɡereh/ |
| Pluie | chan /tʃan/ | chą /tʃã/ | — | konh /konh/ | — | níłtsą́ /níɬtsã́/ | 𓎛𓅱𓏏𓇲 /huːt/ |
| Neige | yus̲ /jus/ | yath /jaθ/ | zas /zas/ | tseetl /tsʰiːtɬʰ/ | nundil /nʊndɪl/ | yas /jɑ̀s/ | 𓐠𓏤𓂋𓏤𓈎𓅱𓇲𓏥 /sarakuː/ |
| Vent | nilhtsi /niɬtsi/ | nįłtsʼi /nĩɬtsʼi/ | níłchʼi /níɬtʃʼi/ | — | — | níyol /níjol/ | 𓍿𓄿𓅱 /tʃauː/ |
| Terre | yun /jun/ | ní /ní/ | niʼ /niʔ/ | ninʼ /ninʔ/ | ninʼ /nɪnʔ/ | łeezh /ɬeːʒ/ | 𓇾 /ta/ |
| Pierre | t̲s̲e /tse/ | tthe /tθe/ | tsé /tsé/ | laʼona /laʔona/ | — | tsé /tsʰé/ | 𓇋𓈖𓂋𓊌 /iner/ |
| Montagne | d̲z̲ulh /dzuɬ/ | ttheshéth /tθeʃéθ/ | dził /dziɬ/ | — | — | dził /tsìɬ/ | 𓈋 /dʒuː/ |
| Mer | yatoo /jatoː/ | tucho /tutʃo/ | túnteel /túnteːl/ | — | — | tónteel /tʰóntʰèːl/ | 𓇋𓇋𓅖𓈗𓈘𓈇 /iːm/ |
| Mère | oo /oː/ | ɂené /ʔené/ | shimaa /ʃimaː/ | eenaa /iːnaː/ | -anʼ /-anʔ/ | shimá /ʃimá/ | 𓅐𓏏𓁐 /muːt/ |
| Père | abe /abe/ | setá /setá/ | shitaa /ʃitaː/ | eetaa /iːtaː/ | -taʼ /-taʔ/ | shizhéʼé /ʃiʒéʔé/ | 𓇋𓏏 /it/ |
| Fille | oot̲s̲eʼ /oːtseʔ/ | seyaz tsʼékui /sejaz tsʼékui/ | shitsiʼ /ʃitsiʔ/ | — | -tse:ʼ /-tseːʔ/ | shichʼéʼé /ʃitʃʼéʔé/ | 𓅭𓏏 /zat/ |
| Je | si /si/ | si /si/ | shíí /ʃíː/ | see /siː/ | whe /hʷe/ | shí /ʃí/ | 𓇋𓏌𓎡 /inek/ |
| Tu | nen /nen/ | nën /nen/ | ni /ni/ | ninh /ninh/ | ning /nɪŋ/ | ni /ni/ | 𓈖𓏏𓎡 /netek/ |
| Nous | neni /neni/ | nuhni /nuhni/ | nohwí /nohwí/ | — /—/ | nehe /nehe/ | nihí /nihí/ | 𓇋𓈖𓈖 /inen/ |
| Nom | uzi /uzi/ | bįzį́ /bĩzĩ́/ | -zhiʼ /ʒiʔ/ | oos /oːs/ | -ooziʼ /oːzɪʔ/ | ázhiʼ /ʔáʒìʔ/ | 𓂋𓈖 /ren/ |
| Personne | dune /dune/ | dëne /dene/ | nnee /nːeː/ | dinaa /dinaː/ | kʼiwinyaʼa:n /kʲʼiwinjaʔaːn/ | diné /tìné/ | 𓂋𓍿𓀀 /remetʃ/ |
| Tête | ut̲s̲i /utsi/ | dënetthí /denetθí/ | bitsitsʼin /bitsitsʼin/ | -tłeeʼ /tɬiːʔ/ | — | atsiitsʼiin /atsiːtsʼiːn/ | 𓁶𓏤 /tep/ |
| Œil | oona /oːna/ | dënenaghé /denenaʁé/ | bináá /bináː/ | -noghaʼ /noɣaʔ/ | -na:ʼ /-nɑːʔ/ | anááʼ /ʔanáːʔ/ | 𓁹 /iret/ |
| Oreille | ʼudzo /ʔudzo/ | dënedzaghé /denedzaʁé/ | shijaaʼ /ʃidʒaːʔ/ | — | -chiwʼ /-tʃiwʔ/ | jaaʼ /tʃaːʔ/ | 𓄟𓋴𓇥𓂋𓄔 /mesedʒer/ |
| Nez | ʼunintsis /ʔunintsis/ | dënetsį /denetsĩ/ | bichį́h /bitʃĩ́h/ | — | — | áchįįh /átʃĩːh/ | 𓂉𓏤 /fenedʒ/ |
| Bouche | ʼuẕe /ʔuze/ | dënedhá /deneðá/ | bizéʼ /bizéʔ/ | — | -daʼ /-daʔ/ | azééʼ /àzéːʔ/ | 𓂋 /ra/ |
| Dent | ughu /uɣu/ | dëneghú /deneʁú/ | ghoʼ /ɣoʔ/ | aghoʼ /aɣoʔ/ | -woʼ /-woʔ/ | awooʼ /awoːʔ/ | 𓇋𓃀𓎛𓄑 /ibeh/ |
| Langue | ecula /etsula/ | dënetthú /denetθú/ | bizaad /bizaːd/ | łolaʼ /ɬolaʔ/ | sastan /sastan/ | atsooʼ /atsoːʔ/ | 𓄓 /nes/ |
| Main | la /la/ | ela /ela/ | bigan /biɡan/ | -loʼ /loʔ/ | -laʼ /-laʔ/ | álaʼ /ʔálaʔ/ | 𓂧𓂋𓏏 /dʒeret/ |
| Pied | ʼuke /ʔuke/ | eke /eke/ | shikee /ʃikeː/ | -kkaaʼ /kːaːʔ/ | -xeʼ /-xeʔ/ | akeeʼ /ʔàkʰèːʔ/ | 𓂋𓂧𓂾 /red/ |
| Cœur | ʼunjid /ʔundʒid/ | dënedzié /denedzié/ | bijíí /bidʒíː/ | -dzaayaʼ /tsaːjaʔ/ | -ping /-piŋ/ | ajéí /ʔɑ̀tʃéí/ | 𓇋𓃀 /ib/ |
| Os | ootsʼun /oːtsʼun/ | tthʼën /tθʼen/ | tsʼin /tsʼin/ | tlʼinh /tɬʼinh/ | -tsʼinʼ /-tsʼinʔ/ | tsʼin /tsʼin/ | 𓈎𓋴𓌟 /kes/ |
| Sang | delel /delel/ | del /del/ | dił /diɬ/ | lakkona /lakːona/ | tse:lin /tseːlin/ | dił /tìɬ/ | 𓊃𓈖𓆑𓂐 /zenef/ |
| Caca | tsan /tsan/ | tsą́ /tsã́/ | bichan /bitʃan/ | — | chwungʼ /tʃʷuŋʔ/ | chąąʼ /tʃãːʔ/ | 𓎛𓋴𓄽 /hes/ |
| Amour | sjut /sdʒut/ | yeghąnétą /jeʁãnétã/ | ayóigóʼíí /ʔajóiɣóʔíː/ | kʼoonejee /kʼooneʒeː/ | na-wh-ʼishtʼeʼn /nɑwʔɪʃtʼɛʔn/ | ayóóʼánóshní /ɑjóːʔɑ́nóʃníː/ | 𓅓𓂋 /meri/ |
| Arbre | dechen /detʃen/ | dechen /detʃen/ | chʼil /tʃʼil/ | kʼeyh /kʼejh/ | kin /kɪn/ | tsin /tsin/ | 𓈖𓉔𓏏𓆭 /nehet/ |
| Chien | lhi /ɬi/ | łį /ɬĩ/ | góshé /ɡóʃé/ | łeek /ɬeːk/ | łingʼ /ɬiŋʔ/ | łééchąąʼí /ɬéːtʃãːʔí/ | 𓃛𓅱𓃛𓅱𓃡 /iuːiuː/ |
| Chat | gus /ɡus/ | mįnus /mĩnus/ | gídí /ɡídí/ | dotonh /dotonh/ | — /—/ | mósí /mósí/ | 𓏇𓇋𓅱𓃠 /miuː/ |
| Poisson | lho /ɬo/ | łue /ɬue/ | łóg /ɬóɡ/ | tookkʼa /toːkʼa/ | ło:qʼ /ɬoːqʼ/ | łóóʼ /ɬóːʔ/ | 𓂋𓅓 /rem/ |
| Oiseau | dutʼai /dutʼai/ | įyese /ĩjese/ | dlǫ́ʼ /dlṍʔ/ | — | — | tsídii /tsʰítìː/ | 𓄿𓊪𓂧𓅬 /aped/ |
| Papillon | tsanghoolhtʼah /tsanɣoːɬtʼah/ | yágoli /jáɡoli/ | doolé /doːlé/ | — | — | kʼaalógii /kʼɑ̀ːlókìː/ | — |
| Œuf | ʼughez /ʔuɣez/ | eghézé /eʁézé/ | iyęęzh /ijẽːʒ/ | — | — | ayęęzhii /ajẽːʒiː/ | 𓋴𓅱𓎛𓏏𓆇 /suːhet/ |
| Ours | sus /sus/ | sas /sas/ | shash /ʃaʃ/ | sis /sis/ | sa:tsʼ /saːtsʼ/ | shash /ʃaʃ/ | — |
| Cheval | yeztli /jeztli/ | łįchok /ɬĩtʃok/ | łį́į́ʼ /ɬĩːʔ/ | — | łingʼ /ɬiŋʔ/ | łį́į́ʼ /ɬĩ́ːʔ/ | 𓋴𓋴𓅓𓏏𓃗 /sesemet/ |
| Maison | yoh /joh/ | kuę /kuɛ̃/ | kįh /kĩh/ | yah /jah/ | xontah /xontɑh/ | hooghan /hoːɣɑn/ | 𓉐 /per/ |
| Lait | lilet /lilet/ | ejeretthʼúe /edʒeretθʼúe/ | ibeʼ /ibeʔ/ | tlʼoo /tɬʼoː/ | — | abeʼ /àpèʔ/ | 𓇋𓂋𓍿𓏏𓏈 /irtʃet/ |
| Miel | tsʼihnatlʼuz /tsʼihnatɬʼuz/ | tłʼistthó ni /tɬʼistθó ni/ | gosnih /ɡosnih/ | — | — | tsísʼná bitłʼizh /tsʰísʔnɑ́ pìtɬʼìʒ/ | 𓆤𓏏 /bit/ |
| Sel | lisel /lisel/ | dedhay /deðaj/ | ishįįh /ʔiʃĩːh/ | sol /sol/ | łehqʼonchʼ /ɬehqʼontʃʼ/ | áshįįh /ʔáʃĩːh/ | 𓎛𓌳𓄿𓏏𓍖𓈒𓏥 /hemat/ |
| Vin | tsʼekoo tooʼ /tsʼekoː toːʔ/ | — | — | — | — | wáán /wɑ́ːn/ | 𓇋𓂋𓊪𓏊 /irep/ |
| Fer | lhuztih /ɬuztih/ | — | bésh /béʃ/ | — | — | béésh /péːʃ/ | 𓃀𓇋𓄿𓈖𓊪𓏏𓇯 /bia en pet/ |
| Roue | nunúlgaih-i /nunulɡaihi/ | dechën bąth /detʃen bãθ/ | — | — | — | bąąs /pãːs/ | — |
| Soie | luswe /luswe/ | lasué /lasué/ | — | — | — | — | — |
| Livre | ʼudustlʼus /ʔudustɬʼus/ | ɂerehtłʼís /ʔerehtɬʼís/ | nałtsoos /naɬtsoːs/ | — | — | naaltsoos /nɑːltsoːs/ | 𓏛𓏏𓏤𓍼𓏤 /medʒat/ |
| Manger | ʼoonjuh /ʔoːndʒuh/ | shétį /ʃétĩ/ | yiyąą /jijãː/ | kʼahonh /kʼahonh/ | na-ya:n /nɑjɑːn/ | yishą́ /jiʃã́/ | 𓃹𓈖𓅓𓀁 /wenem/ |
| Boire | dunjuh /dundʒuh/ | hedą /hedã/ | yidlą /jidlã/ | kʼisinoonh /kʼisinoːnh/ | na-ʼa:n /nɑʔɑːn/ | yishdlą́ /jiʃtɬã́/ | 𓊃𓅨𓂋𓀁 /zuːr/ |
| Dormir | nanisti /nanisti/ | thetį /θetĩ/ | iłhosh /iɬhoʃ/ | — | — | ałhosh /aɬhoʃ/ | 𓋴𓇥𓂋 /sedʒer/ |
| Un | ʼulhah /ʔuɬah/ | įłaghe /ĩɬaʁe/ | dáłaʼá /dáɬaʔá/ | kʼeetakkʼee /kʼiːtakʼiː/ | łaʼ /ɬaʔ/ | tʼááłáʼí /tʼɑ́ːɬɑ́ʔí/ | 𓏤 /waː/ |
| Deux | nanki /nanki/ | nake /nake/ | naki /naki/ | niteekkʼee /nitiːkʼiː/ | nahx /nahx/ | naaki /nɑːki/ | 𓌢𓏌𓏤𓏤 /senuːi/ |
| Trois | ta /ta/ | taghe /taʁe/ | táági /táːɡi/ | tokkʼee /tokʼiː/ | ta:qʼ /taːqʼ/ | tááʼ /tʰáːʔ/ | 𓏼 /xemetuː/ |
| Quatre | dunghi /dunɣi/ | dįghį /dĩʁĩ/ | dįįʼ /dĩːʔ/ | — | dinkʼ /dinkʼ/ | dį́įʼ /tĩ́ːʔ/ | 𓏽 /ifeduː/ |
| Cinq | kwulaiʼ /kʷulaiʔ/ | sųlaghe /sũlaʁe/ | ashdlaʼ /aʃdlaʔ/ | — | chwolaʼ /tʃʷolaʔ/ | ashdlaʼ /aʃtɬaʔ/ | 𓏾 /diuː/ |
| Cent | whunizyat whunizyai /xʷunizjat xʷunizjai/ | łónona /ɬónona/ | gonenadín /ɡonenadín/ | — | łaʼ-dikin /ɬaʔdikʲin/ | neeznádiin /neːznáːtiːn/ | 𓍢 /ʃet/ |
| Bonjour | ʼahdoozaee /ʔahdoːzaː/ | edlanetʼe /edlanetʼe/ | dagotʼee /daɡotʼeː/ | — /—/ | tsʼehdiyaʼ /tsʼɛhdɪjaʔ/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | 𓇋𓐩𓆓𓏛𓁷𓏤 /inedʒ her/ |
| Merci | snachailya /snatʃailja/ | mąsi chok /mãsi tʃok/ | ahíyiʼé /ʔahíjiʔé/ | baaseeʼ /baːseːʔ/ | na:nehs-ʼe:n /nɑːnɛhsʔɛːn/ | ahéheeʼ /ʔɑ̀héhèːʔ/ | 𓇼𓊹𓈖 /duːa netʃer en/ |
| Bon | nezuʼ /nezuʔ/ | nezų /nezũ/ | nzhǫǫ /nʒõː/ | nizoonh /nizoːnh/ | niwhong /nɪwhoŋ/ | yáʼátʼééh /jɑ́ʔɑ́tʼéːh/ | 𓄤 /nefer/ |
| Nouveau | ʼandidi /ʔandidi/ | degóth /deɡóθ/ | áníidé /áníːdé/ | — | — | ániid /ániːt/ | 𓌳𓄿𓅱𓏛 /mauːi/ |
| Rouge | delqʼun /delqʼun/ | delkʼoz /delkʼoz/ | łichíí /ɬitʃíː/ | nełtseeyh /neɬtseːjh/ | łitsʼ /ɬitsʼ/ | łichííʼ /ɬitʃʰíːʔ/ | 𓂧𓈙𓂋𓅟 /deʃer/ |
| Blanc | ʼulhyul /ʔuɬjul/ | delgai /delɡai/ | łigai /ɬiɡai/ | — | łiqay /ɬɪqɑj/ | łigai /ɬìkɑ̀ì/ | 𓌉 /hedʒ/ |
| Noir | dulhgus /duɬɡus/ | delzen /delzen/ | diłhił /diɬhiɬ/ | — | — | łizhin /ɬìʒìn/ | 𓆎𓅓 /kem/ |
| Vert | dultlʼuz /dutɬʼuz/ | dzeretłʼes látʼį /dzeretɬʼes látʼĩ/ | dotłʼizh /dotɬʼiʒ/ | — | łitsow /ɬitsow/ | dootłʼizh /tòːtɬʼìʒ/ | 𓇅 /wadʒ/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap