salırça
Salar
Turcique (Oghuz)
Le salar (autonyme Salır gaçı ; ISO 639-3 : slr) est une langue turcique oghouze et le membre géographiquement le plus oriental et isolé de cette branche. Il est principalement parlé à Xunhua et Hualong, au Qinghai, et à Jishishan, au Gansu, avec une communauté occidentale plus petite dans la région d'Ili, au Xinjiang. La variété orientale, plus importante, comprend les dialectes jiezi et mengda, tandis que le salar d'Ili s'est développé séparément sous une influence ouïghoure et kazakhe plus forte. Des siècles de contact avec le mandarin du Nord-Ouest, le tibétain de l'Amdo, les langues mongoliques et les langues littéraires islamiques ont fortement façonné son système phonologique et son vocabulaire, même si sa morphologie suffixante et son ordre fondamental des mots restent turciques. Le salar est surtout oral et ne possède aucune orthographe standard universellement acceptée : les textes historiques employaient une écriture d'origine arabe, plusieurs systèmes latins ont été proposés et la plupart des locuteurs utilisent le chinois pour l'alphabétisation et l'écriture formelle.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en salar
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Turcique (Oghuz)
| Sens | Salar | Koumyk | Karakhanide | Ouïghour | Qashqaï | Kirghize | Karatchaï-balkar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | su /su/ | сув /suw/ | suw /suw/ | سۇ /su/ | su /su/ | суу /suː/ | суу /suw/ |
| Feu | ot /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ئوت /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Soleil | gün /ɡyn/ | гюн /ɡyn/ | kün /kyn/ | قۇياش /qujɑʃ/ | gün /ɟyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ |
| Lune | ay /ɑj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ئاي /ɑj/ | ay /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ |
| Étoile | yulduz /julduz/ | юлдуз /julduz/ | yulduz /julduz/ | يۇلتۇز /julˈtuz/ | ulduz /ulduz/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ |
| Nuit | gece /keʝe/ | гече /ɡetʃe/ | tün /tyn/ | كېچە /ketʃɛ/ | gecə /ɡedʒæ/ | түн /tyn/ | кече /ketʃe/ |
| Pluie | yağmur /jɑʁmur/ | янгур /jaŋˈur/ | yağmur /jaɣmur/ | يامغۇر /jɑmˈʁur/ | — | жамгыр /dʒɑmɡɯr/ | жауун /ʒɑˈwun/ |
| Neige | qar /qɑr/ | къар /qar/ | qar /qar/ | قار /qɑr/ | qar /ɡar/ | кар /qɑr/ | къар /qar/ |
| Vent | yel /jel/ | ел /jel/ | yel /jel/ | شامال /ʃamal/ | — | шамал /ʃaˈmal/ | жел /ʒel/ |
| Terre | toraq /torɑχ/ | топуракъ /topuraq/ | yer /jer/ | تۇپراق /tupraq/ | — | топурак /topuɾɑk/ | топракъ /topraq/ |
| Pierre | taş /tɑʃ/ | таш /taʃ/ | taš /taʃ/ | تاش /taʃ/ | daş /dɑʃ/ | таш /taʃ/ | таш /taʃ/ |
| Montagne | dağ /tɑʁ/ | тав /taw/ | tağ /taɣ/ | تاغ /tɑʁ/ | — | тоо /toː/ | тау /tɑw/ |
| Mer | hay /xɑj/ | денгиз /deŋiz/ | täŋiz /tæŋiz/ | دېڭىز /deŋiz/ | — | деңиз /deˈŋiz/ | тенгиз /teŋiz/ |
| Mère | ama /ɑma/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ئانا /ɑnɑ/ | ana /ana/ | эне /ene/ | ана /ana/ |
| Père | aba /ɑbɑ/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ئاتا /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ата /ɑtɑ/ | ата /ata/ |
| Fille | qız /qɨz/ | къыз /qɯz/ | qız /qɯz/ | قىز /qiz/ | qız /ɡɯz/ | кыз /qɯz/ | къыз /qɯz/ |
| Je | men /men/ | мен /men/ | men /men/ | مەن /mɛn/ | men /mæn/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Tu | sen /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | سەن /sɛn/ | sen /sæn/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Nous | piser /pʰisɤɹ/ | биз /biz/ | biz /biz/ | بىز /biz/ | biz /biz/ | биз /biz/ | биз /biz/ |
| Nom | ad /ɑt/ | ат /at/ | at /at/ | ئىسىم /iˈsim/ | ad /ad/ | ат /ɑt/ | ат /at/ |
| Personne | kiş /kiʃ/ | адам /ɑˈdɑm/ | kiši /kiʃi/ | ئادەم /ɑdɛm/ | — | адам /ɑˈdɑm/ | адам /ɑˈdɑm/ |
| Tête | baş /bɑʃ/ | баш /baʃ/ | baš /baʃ/ | باش /baʃ/ | — | баш /baʃ/ | баш /baʃ/ |
| Œil | göz /ɡøz/ | гёз /ɡøz/ | köz /køz/ | كۆز /køz/ | göz /ɟøz/ | көз /køz/ | кёз /køz/ |
| Oreille | qulax /qulaχ/ | къулакъ /qulaq/ | qulqaq /qulqaq/ | قۇلاق /qulaq/ | qulağ /ɡuˈlaʁ/ | кулак /qulɑq/ | къулакъ /qulaq/ |
| Nez | purun /pʰurun/ | бурун /burun/ | burun /burun/ | بۇرۇن /burun/ | burun /buˈrun/ | мурун /muˈɾun/ | бурун /burun/ |
| Bouche | ağız /ɑʁzɨ/ | авуз /aˈwuz/ | ağız /aɣɯz/ | ئېغىز /eʁiz/ | — | ооз /oːz/ | ауз /awuz/ |
| Dent | tiş /tʰiɕ/ | тиш /tiʃ/ | tiş /tiʃ/ | چىش /tʃiʃ/ | diş /diʃ/ | тиш /tiʃ/ | тиш /tiʃ/ |
| Langue | dil /dil/ | тил /til/ | til /til/ | تىل /til/ | dil /dil/ | тил /til/ | тил /til/ |
| Main | el /el/ | къол /qol/ | elig /eliɡ/ | قول /qol/ | el /el/ | кол /kol/ | къол /qol/ |
| Pied | ayax /ɑjɑχ/ | аякъ /ajaq/ | adhaq /aðaq/ | پۇت /put/ | ayağ /aˈjaʁ/ | бут /but/ | аякъ /ajaq/ |
| Cœur | yirek /jiˈɻix/ | юрек /jyrek/ | yürek /jyrek/ | يۈرەك /jyɾɛk/ | ürek /yˈɾæc/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | джюрек /dʒyrek/ |
| Os | sinix /siˈnix/ | сюек /syjek/ | süŋük /syŋyk/ | سۆڭەك /søŋæk/ | sümük /syˈmyk/ | сөөк /søːk/ | сюек /syjek/ |
| Sang | qan /qɑn/ | къан /qan/ | qan /qan/ | قان /qan/ | qan /qan/ | кан /qan/ | къан /qan/ |
| Caca | poq /poχ/ | покъ /poq/ | bütgü /bytɡy/ | پوق /poq/ | — | бок /bok/ | бокъ /boq/ |
| Amour | möhabbät /møhɑbːæt/ | сюйюв /syjyw/ | sevgü /sevɡy/ | مۇھەببەت /muhɛbbɛt/ | sevgi /sevˈɟi/ | сүйүү /syjyː/ | сюймеклик /syjmeklik/ |
| Arbre | ağaş /ɑʁɑʃ/ | терек /terek/ | yığač /jɯɣatʃ/ | دەرەخ /dɛɾɛx/ | ağaç /aˈʁatʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | терек /terek/ |
| Chien | işt /i̥ɕtʰ/ | ит /it/ | it /it/ | ئىت /it/ | köpek /cøˈpæc/ | ит /it/ | ит /it/ |
| Chat | müşük /myɕyx/ | мишик /miʃik/ | čätük /tʃætyk/ | مۈشۈك /myʃyk/ | pišik /piˈʃic/ | мышык /mɯʃɯk/ | киштик /kiʃtik/ |
| Poisson | balux /bɑˈluχ/ | балыкъ /bɑˈlɯq/ | balıq /balɯq/ | بېلىق /beˈliq/ | balıq /baˈlɯx/ | балык /bɑˈlɯq/ | чабакъ /tʃɑˈbɑq/ |
| Oiseau | quş /quʃ/ | къуш /quʃ/ | quş /quʃ/ | قۇش /quʃ/ | quş /quʃ/ | куш /kuʃ/ | къанатлы /qanatlɯ/ |
| Papillon | kegelik /kekelix/ | гёбелек /ɡøbelek/ | käpäli /kæpæli/ | كېپىنەك /kepinɛk/ | — | көпөлөк /køpøˈløk/ | — |
| Œuf | yumutta /jumutɑ/ | йымырткъа /jɯmɯrtqa/ | yumurtğa /jumurtɣa/ | تۇخۇم /tuxum/ | yumurta /jumurˈtɑ/ | жумуртка /dʒumurtˈqa/ | жумуртха /ʒumurtxa/ |
| Ours | atıq /ɑtɯχ/ | аюв /ajuw/ | adhığ /aðɯɣ/ | ئېيىق /ejiq/ | ayı /ɑjɯ/ | аюу /ajuː/ | айыу /ajɯw/ |
| Maison | öy /øj/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | ئۆي /øj/ | ev /ev/ | үй /yj/ | юй /yj/ |
| Lait | süt /syt/ | сют /syt/ | süt /syt/ | سۈت /syt/ | süd /syd/ | сүт /syt/ | сют /syt/ |
| Miel | bal /bal/ | бал /bal/ | bal /bal/ | ھەسەل /hɛˈsɛl/ | bal /bal/ | бал /bal/ | бал /bal/ |
| Sel | duz /tus/ | туз /tuz/ | tuz /tuz/ | تۇز /tuz/ | duz /duz/ | туз /tuz/ | туз /tuz/ |
| Riz | tüturğan /tyturʁɑn/ | дюгю /dyɡy/ | tuturqan /tuturqan/ | گۈرۈچ /ɡyˈrytʃ/ | — | күрүч /kyˈrytʃ/ | принч /printʃ/ |
| Fer | dimur /timur/ | темир /temir/ | temür /temyr/ | تۆمۈر /tømyɾ/ | — | темир /temir/ | темир /temir/ |
| Roue | gulu /kulu/ | дёгерчик /døɡertʃik/ | — | چاق /tʃaq/ | — | дөңгөлөк /døŋɡøløk/ | чарх /tʃarx/ |
| Livre | kitab /kitab/ | китап /kitap/ | bitig /bitiɡ/ | كىتاب /kiˈtab/ | — | китеп /kiˈtep/ | китап /kiˈtap/ |
| Manger | yiğüsi /jiɣysi/ | ашамакъ /aʃamaq/ | yi- /ji/ | يېمەك /jemɛk/ | yemek /jeˈmæc/ | жеш /dʒeʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ |
| Boire | işgüsi /iʃɡysi/ | ичмек /itʃmek/ | ič- /itʃ/ | ئىچمەك /itʃmɛk/ | içmek /itʃˈmæc/ | ичүү /itʃyː/ | ичерге /itʃerɡe/ |
| Un | bir /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | بىر /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Deux | işgi /i̥ɕki/ | эки /eki/ | iki /iki/ | ئىككى /ikˈki/ | iki /iki/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ |
| Trois | üş /yɕ/ | уьч /ytʃ/ | üč /ytʃ/ | ئۈچ /ytʃ/ | üç /ytʃ/ | үч /ytʃ/ | юч /ytʃ/ |
| Quatre | döt /tøtʰ/ | дёрт /dørt/ | tört /tørt/ | تۆت /tøt/ | dörd /dørd/ | төрт /tørt/ | тёрт /tørt/ |
| Cinq | beş /beʃ/ | беш /beʃ/ | beš /beʃ/ | بەش /bɛʃ/ | beş /beʃ/ | беш /beʃ/ | беш /beʃ/ |
| Cent | yüz /jyz/ | юз /jyz/ | yüz /jyz/ | يۈز /jyz/ | yüz /jyz/ | жүз /dʒyz/ | жюз /ʒyz/ |
| Bonjour | selam /sælɑm/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salām /salaːm/ | ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم /ɛssɑlɑmu ɛlɛjkum/ | salam /saˈlam/ | салам /sɑlɑm/ | салам /salam/ |
| Merci | shukirlä /ʃukɪrlæ/ | савбол /sawbol/ | — /—/ | رەھمەت /ɾɛhmɛt/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | сау бол /saw bol/ |
| Bon | yaxşi /jɑχʃi/ | яхшы /jaχʃə/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | ياخشى /jɑxʃi/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | иги /iɡi/ |
| Nouveau | yañı /jɑŋɯ/ | янгы /jaŋˈɯ/ | yaŋı /jaŋɯ/ | يېڭى /jeˈŋi/ | — | жаңы /dʒaˈŋɯ/ | жангы /ʒaŋɯ/ |
| Rouge | qızıl /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ | qızıl /qɯzɯl/ | قىزىل /qiˈzil/ | qırmızı /ɡɯɾmɯˈzɯ/ | кызыл /qɯˈzɯl/ | къызыл /qɯˈzɯl/ |
| Blanc | ax /ax/ | акъ /ɑq/ | ürüŋ /yryŋ/ | ئاق /ɑq/ | ağ /ɑʁ/ | ак /ɑq/ | акъ /ɑq/ |
| Noir | qara /qaˈra/ | къара /qɑˈrɑ/ | qara /qara/ | قارا /qɑˈrɑ/ | qara /ɡɑˈɾɑ/ | кара /qɑˈrɑ/ | къара /qaˈra/ |
| Vert | yaşil /jɑʃil/ | яшыл /jaˈʃɯl/ | yašıl /jaʃɯl/ | يېشىل /jeˈʃil/ | — | жашыл /dʒaˈʃɯl/ | джашил /dʒaˈʃil/ |
| Bleu | gök /ɡøk/ | гёк /ɡøk/ | — | كۆك /køk/ | — | көк /køk/ | кёк /køk/ |
| Coucou | guguk /kukux/ | атъёкъ /atˈjoq/ | — | كاككۇك /kɑkˈkuk/ | — | күкүк /kyˈkyk/ | гугук /ɡuˈɡuk/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap