Basa Ugi
Bugis
Austronésien (South Sulawesi)
Le bugis (basa Ugi) est la langue des Bugis, peuple de marins. L'écriture traditionnelle « Lontara (Aksara Bugis) » est un abugida d'origine brahmique ; aujourd'hui, l'alphabet latin est plus courant. L'épopée bugise « La Galigo » figure parmi les œuvres littéraires les plus longues au monde.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en bugis
Sources
- ABVD 48 Buginese, Soppeng dialect (Zainuddin Taha 2005); Bugis Bible (bible.com 2847, LAI)
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Austronésien (South Sulawesi)
| Sens | Bugis | Mandar | Toraja-sa'dan | Macassar | Malais d'Ambon | Lampung | Malais du Nord Maluku |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | wae /wae/ | uai /uai/ | uai /uai/ | jeʼneʼ /ˈdʒeʔneʔ/ | aer /aer/ | way /waj/ | aer /aer/ |
| Feu | api /api/ | api /api/ | api /api/ | pepeʼ /ˈpepeʔ/ | api /api/ | apui /apui/ | api /api/ |
| Soleil | mata esso /mata esːo/ | mata allo /mata alːo/ | mata allo /mataʔalːo/ | mata allo /mata ˈʔallo/ | matahari /matahari/ | matarani /matarani/ | matahari /matahari/ |
| Lune | uleng /uleŋ/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulang /buˈlaŋ/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | wittoing /wittoiŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintoen /bintoen/ | bintoeng /bintoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Nuit | wenni /wənːi/ | bongi /boŋi/ | bongi /boŋi/ | bangngi /baŋːi/ | malang /malaŋ/ | dibingi /dibiŋi/ | malam /malam/ |
| Pluie | bosi /ˈbosi/ | urang /uˈraŋ/ | uran /uˈran/ | bosi /ˈbosi/ | ujang /udʒaŋ/ | ujan /udʒan/ | ujang /uˈdʒaŋ/ |
| Neige | salejju /salədʒːu/ | — | ambun makko /ambun makːo/ | — | — | — | salju /saldʒu/ |
| Vent | anging /aŋiŋ/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | anging /aŋiŋ/ | anging /aŋiŋ/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ |
| Terre | tana /tana/ | litaq /litaʔ/ | litak /litak/ | butta /butːa/ | tana /tana/ | tanoh /tanoh/ | tana /tana/ |
| Pierre | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /batu/ | batu /batu/ |
| Montagne | bulu /bulu/ | buttu /butːu/ | buntu /buntu/ | moncong /moɲtʃoŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ | gunung /ɡunuŋ/ |
| Mer | tasiʼ /tasiʔ/ | sasiq /sasiʔ/ | tasik /tasik/ | tamparang /tamˈparaŋ/ | lau /lau/ | lawok /lawoʔ/ | lao /lao/ |
| Mère | indoʼ /indoʔ/ | indoq /indoʔ/ | indoʼ /indoʔ/ | ammaʼ /ˈʔammaʔ/ | mama /mama/ | ina /ina/ | mama /mama/ |
| Père | amboʼ /amboʔ/ | ama /ama/ | ambeʼ /ambeʔ/ | bapaʼ /ˈbapaʔ/ | papa /papa/ | bak /baʔ/ | papa /papa/ |
| Fille | anaʼ makkunrai /anaʔ makːunrai/ | — | anak baine /anak baine/ | anaʼ baine /ʔanaʔ baine/ | ana parangpuang /ana paraŋpuaŋ/ | anak bebai /anak bəbai/ | ana parampuang /ana parampuaŋ/ |
| Je | iyyaʼ /ijːaʔ/ | iyau /ijau/ | aku /aku/ | nakke /naʔke/ | beta /beta/ | nyak /ɲaʔ/ | kita /kita/ |
| Tu | iko /iko/ | io /iʔo/ | iko /iko/ | ikau /ikau/ | ose /ose/ | niku /niku/ | ngana /ŋana/ |
| Nous | idiʼ /idiʔ/ | ikiq / ingkaiq /ikiʔ / iŋkaiʔ/ | kita / kami /kita / kami/ | ikatte / ikambe /ikaʔte / ikambe/ | katong /katoŋ/ | ram / sikam /ʁam / sikam/ | torang /toraŋ/ |
| Nom | aseng /asəŋ/ | sanga /saŋa/ | sanga /saŋa/ | areng /areŋ/ | nama /nama/ | gelagh /ɡəlaʁ/ | nama /nama/ |
| Personne | tau /tau/ | tau /tau/ | tau /tau/ | tau /tau/ | orang /oraŋ/ | jelema /dʒələma/ | orang /oraŋ/ |
| Tête | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ˈulu/ | kapala /kapala/ | hulu /hulu/ | kapala /kapala/ |
| Œil | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Oreille | doccili /dotʃːili/ | talinga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ | toli /ˈtoli/ | talinga /taliŋa/ | cuping /tʃupiŋ/ | talinga /taliŋa/ |
| Nez | ingeʼ /iŋəʔ/ | pudzung /puðuŋ/ | illong /ilːoŋ/ | kaʼmuru /kaʔˈmuru/ | idong /idoŋ/ | irung /iʁuŋ/ | idong /idoŋ/ |
| Bouche | timu /timu/ | nganga /ŋaŋa/ | sadang /sadaŋ/ | bawa /ˈbawa/ | mulu /mulu/ | banguk /baŋuk/ | mulu /mulu/ |
| Dent | isi /isi/ | isi /isi/ | isi /isi/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ | ipon /ipon/ | gigi /ɡiɡi/ |
| Langue | lila /lila/ | lila /lila/ | lila /lila/ | lila /lila/ | lida /lida/ | emo /əmo/ | lida /lida/ |
| Main | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | tangang /taŋaŋ/ | pungow /puŋow/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Pied | ajé /adʒe/ | — | lentek /lentek/ | bangkeng /ˈbaŋkəŋ/ | kaki /kaki/ | kukut /kukut/ | kaki /kaki/ |
| Cœur | ati /ati/ | ate /ate/ | penaa /penaː/ | ati /ˈʔati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ |
| Os | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ | tulang /tulaŋ/ | tehulan /təhulon/ | tulang /tulaŋ/ |
| Sang | dara /dara/ | ceraq /tʃɛraʔ/ | rara /rara/ | ceraʼ /tʃeraʔ/ | dara /dara/ | rah /ʁɔh/ | dara /dara/ |
| Caca | tai /tai/ | tai /tai/ | tai /tai/ | tai /tai/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | tai /tai/ |
| Amour | poji /podʒi/ | mappinawa /mapːinawa/ | maʼpaʼiya /maʔpaʔija/ | mangngai /maŋˈŋai/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | sayang /sajaŋ/ |
| Arbre | aju /adʒu/ | kaju /kaju/ | kayu /kaju/ | pokoʼ kayu /pokoʔ kaˈju/ | pohong /pohoŋ/ | batang kayu /bataŋ kaju/ | pohong /pohoŋ/ |
| Chien | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | kongkong /koŋˈkoŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Chat | meong /meoŋ/ | mio /mio/ | serre /serːe/ | ngeong /ŋeˈʔoŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ikung /ikuŋ/ |
| Poisson | bale /ˈbale/ | bau /ˈbau/ | bale /ˈbale/ | juku /dʒukuʔ/ | ikang /ˈikaŋ/ | iwa /ˈiwo/ | ikang /ˈikaŋ/ |
| Oiseau | manuʼ-manuʼ /manuʔmanuʔ/ | manu-manuq /manu manuʔ/ | manuk-manuk /manuʔmanuʔ/ | jangang-jangang /dʒaŋaŋdʒaŋaŋ/ | burung /buruŋ/ | burung /buʁuŋ/ | burung /buruŋ/ |
| Papillon | kalubampa /kalubampa/ | — | kalubambang /kalubambaŋ/ | — | — | halibambang /halibambaŋ/ | — |
| Œuf | tello /təlːo/ | talloq /talːoʔ/ | talloʼ /talːoʔ/ | bayao /bajao/ | talor /talor/ | telui /təlui/ | tolor /tolor/ |
| Ours | baruang /baruaŋ/ | — | beruang /beruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəruaŋ/ | beruang /bəʁuaŋ/ | — |
| Cheval | anyarang /aɲaraŋ/ | — | darang /daraŋ/ | jarang /ɟaraŋ/ | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ | kuda /kuda/ |
| Maison | bola /bola/ | boyang /bojaŋ/ | banua /banua/ | ballaʼ /ˈballaʔ/ | ruma /ruma/ | lamban /lamban/ | ruma /ruma/ |
| Lait | susu /susu/ | — | bumbungan /bumbuŋan/ | dadiʼ /ˈdadiʔ/ | susu /susu/ | susu /susu/ | susu /susu/ |
| Miel | cani /tʃani/ | — | taniʼ enoan /taniʔ enoan/ | jeʼneʼ bani /dʒeʔneʔ bani/ | madu /madu/ | madu /madu/ | madu /madu/ |
| Sel | pejje /pədʒːe/ | sia /sia/ | sia /sia/ | ceʼla /ˈtʃeʔla/ | garang /ɡaraŋ/ | uyah /ujah/ | garam /ɡaram/ |
| Vin | anggoroʼ /aŋɡoroʔ/ | — | uai anggoroʼ /uai aŋɡoroʔ/ | anggoroʼ /aŋˈɡoroʔ/ | anggor /ˈaŋɡor/ | anggor /aŋɡor/ | anggur /ˈaŋɡur/ |
| Riz | werreʼ /wərːeʔ/ | baras /baras/ | barraʼ /barːaʔ/ | berasaʼ /ˈberasaʔ/ | baras /baras/ | bias /bias/ | baras /baˈras/ |
| Chocolat | sikolaʼ /sikolaʔ/ | sikolaq /sikolaʔ/ | — | — | — | — | — |
| Fer | bessi /bəsːi/ | bassi /basːi/ | bassi /basːi/ | bassi /ˈbasːi/ | besi /besi/ | besi /bəsi/ | besi /besi/ |
| Roue | roda /roda/ | — | lentenan /lentenan/ | roda /ˈɾoda/ | roda /roda/ | ruda /ʁuda/ | roda /roda/ |
| Soie | sabbe /sabːe/ | — | saʼbe /saʔbe/ | saʼbe /ˈsaʔbe/ | sutra /sutra/ | sutra /sutʁa/ | sutra /sutra/ |
| Livre | boʼ /boʔ/ | suraq /suraʔ/ | suraʼ /suraʔ/ | boʼboʼ /ˈboʔboʔ/ | buku /buku/ | buku /buku/ | buku /buku/ |
| Manger | manré /manˈre/ | maʼande /maʔande/ | kumande /kumande/ | angnganre /ʔaŋˈŋanɾe/ | makang /makaŋ/ | nganik /ŋanik/ | makang /makaŋ/ |
| Boire | minung /minuŋ/ | minung /minuŋ/ | maʼiru /maʔiru/ | angnginung /ʔaŋˈŋinuŋ/ | minong /minoŋ/ | nginum /ŋinum/ | minong /minoŋ/ |
| Dormir | matinro /matinro/ | matindro /matindro/ | mammaʼ /mamːaʔ/ | attinro /attinro/ | tidor /tidor/ | pedom /pədɔm/ | tidor /tidor/ |
| Un | séddi /sedːi/ | mesa /mesa/ | misaʼ /misaʔ/ | seʼre /ˈseʔɾe/ | satu /satu/ | sai /sai/ | satu /satu/ |
| Deux | dua /duwa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | rua /ruwa/ | dua /dua/ | rua /ruwa/ | dua /dua/ |
| Trois | tellu /təlːu/ | tallu /talːu/ | tallu /talːu/ | tallu /talːu/ | tiga /tiɡa/ | telu /təlu/ | tiga /tiɡa/ |
| Quatre | eppa /əpːa/ | appe /apːe/ | aʼpaʼ /ʔapːaʔ/ | appaʼ /apːaʔ/ | ampa /ampa/ | pat /pat/ | ampa /ampa/ |
| Cinq | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cent | sératu /seratu/ | sangatus /saŋatus/ | saratu /saratu/ | sibilangngang /sibilaŋːaŋ/ | saratus /saratus/ | seratus /səʁatus/ | saratus /saratus/ |
| Bonjour | tabeʼ /tabeʔ/ | salamaʼ maʼondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | tabe /tabe/ | salamaʼ /saˈlamaʔ/ | tabea /tabea/ | tabik /tabik/ | cerang /tʃeraŋ/ |
| Merci | kurru sumange /kurːu sumaŋe/ | kuruʼ sumangaʼ /kuruʔ sumaŋaʔ/ | kurre sumangaʼ /kurːe sumaŋaʔ/ | tarima kasi /taɾima ˈkasi/ | dangke /daŋke/ | tarima kasih /tarima kasih/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Bon | makanja /makandʒa/ | macoa /matʃoa/ | melo /melo/ | bajiʼ /ˈbadʒiʔ/ | bae /bae/ | hayep /hajep/ | bae /bae/ |
| Nouveau | baru /baru/ | baru /baru/ | baʼru /baʔru/ | beru /ˈberu/ | baru /baru/ | ampai /ampai/ | baru /baru/ |
| Rouge | cella /tʃəlːa/ | mamea /mamea/ | mararang /mararaŋ/ | eja /eja/ | mera /ˈmera/ | suluh /suluh/ | mera /ˈmera/ |
| Blanc | puté /pute/ | mapute /mapute/ | mabusa /mabusa/ | keboʼ /keboʔ/ | puti /puti/ | handak /handak/ | puti /puti/ |
| Noir | lotong /lotoŋ/ | malotong /malotoŋ/ | malotong /malotoŋ/ | leʼleng /leʔleŋ/ | itang /itaŋ/ | halom /halom/ | itam /itam/ |
| Vert | kudara /kudara/ | mekurarraq /mekurarːaʔ/ | maido /maido/ | moncong bulo /moɲtʃoŋ bulo/ | ijo /idʒo/ | hujau /hudʒau/ | ijo /idʒo/ |
| Bleu | gawu /ɡawu/ | magavu /maɡavu/ | lango-lango /laŋolaŋo/ | gauʼ /ɡauʔ/ | biru /biru/ | — | biru /biru/ |
| Ordinateur | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputer/ |
| Sushi | sushi /ˈsusi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /suˈsi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Café | kopi /kopi/ | — | kopi | kopi /ˈkopi/ | — | kupi /kupi/ | — |
| Sucre | golla /ɡolːa/ | golla /ɡolːa/ | — | golla /ˈɡolla/ | — | gula /ɡula/ | — |
| 99 | aséra pulona aséra /asera pulona asera/ | — | kasera pulona ngkasera /kasera pulona ŋkasera/ | salapampulo assalapang /salapampulo asːalapaŋ/ | sambilang pulu sambilang /sambilaŋ pulu sambilaŋ/ | siwa puluh siwa /siwa puluh siwa/ | sembilan pulu sembilan /sembilan pulu sembilan/ |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap