Lutherdeutsch
Allemand de l'époque de Luther
Indo-européen (germanique, occidental, Frühneuhochdeutsch / haut allemand protomoderne) · variété historique / masquée
Le haut-allemand classique précoce (Frühneuhochdeutsch, ENHG, v. 1350-1650) est l'allemand de la Réforme : la Bible de Luther (NT en 1522, complète en 1534, version finale en 1545), les pièces de Hans Sachs, la tradition des Volksbücher. La prose de la chancellerie saxonne en allemand central oriental (ostmitteldeutsch) de Luther devint la base sur laquelle l'allemand standard moderne (Hochdeutsch) fut standardisé au cours des siècles suivants. Il se distingue du moyen haut-allemand (gmh, 1050-1350) par la diphtongaison du nouveau haut-allemand (MHA mîn → ENHG mein « mon », MHA hûs → ENHG haus « maison », MHA iuwer → ENHG euer « votre »). Il se distingue de l'allemand moderne (de) par des graphies archaïques de l'époque du Fraktur (Hauß pour Haus, Danck pour Dank, Hertz pour Herz, Bawm pour Baum) et par une variation régionale antérieure à la standardisation. C'est le canon pédagogique enseigné dans les classes de Liceum allemandes pour lire Luther, la tradition des pamphlets de la Réforme et le corpus littéraire ENHG. Ancré à Wittenberg — la demeure de Luther, le lieu des 95 thèses (1517) et le centre de la culture imprimée de la Réforme.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en allemand de l'époque de Luther
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Indo-européen (germanique, occidental, Frühneuhochdeutsch / haut allemand protomoderne)
| Sens | Allemand de l'époque de Luther | Allemand standard suisse | Allemand autrichien | Allemand | Allemand du Luxembourg | Francique oriental | Allemand de Pennsylvanie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | Wasser /ˈvasːər/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasːə/ | Wasser /vasər/ |
| Feu | Fewr /ˈfɔɪ̯ər/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feier /faɪɐ/ | Feier /faɪər/ |
| Soleil | Sonne /ˈzɔnə/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sunn /sʊn/ |
| Lune | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Maa /maː/ | Muun /muːn/ |
| Étoile | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Schtann /ʃtan/ |
| Nuit | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ | Nacht /naxt/ |
| Pluie | Regen /ˈreːɡən/ | Regen /ˈreːɡən/ | Regen /ˈreːɡn̩/ | Regen /ˈʁeːɡn̩/ | Regen /ˈʁeːɡn̩/ | — | Regge /ˈrɛɡə/ |
| Neige | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ | Schnee /ʃneː/ |
| Vent | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnt/ | Wind /vɪnd/ | Wind /vɪnt/ |
| Terre | Erde /ˈeːrdə/ | Erde /ˈeːrdə/ | Erde /eːɐdə/ | Erde /eːɐdə/ | Erde /eːɐdə/ | Erd /ɛɐd/ | Erd /ɛrt/ |
| Pierre | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | Stein /ʃtaɪn/ | — | Schtee /ʃteː/ |
| Montagne | Berg /bɛrk/ | Berg /bɛrk/ | Berg /bɛɐk/ | Berg /bɛʁk/ | Berg /bɛʁk/ | — | Barig /ˈbarɪç/ |
| Mer | Meer /meːr/ | Meer /meːr/ | Meer /meːɐ̯/ | Meer /meːɐ̯/ | Meer /meːɐ̯/ | — | See /seː/ |
| Mère | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mudder /mʊdɐ/ | Mudder /mʊdər/ |
| Père | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vadder /fadɐ/ | Daadi /daːdi/ |
| Fille | Tochter /ˈtɔxtər/ | Tochter /ˈtɔxtər/ | Tochter /ˈtɔxtɐ/ | Tochter /ˈtɔxtɐ/ | Tochter /tɔxtɐ/ | Dochder /dɔxdɐ/ | Dochder /dɔxdər/ |
| Je | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | i /i/ | ich /ɪç/ |
| Tu | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | du /du/ |
| Nous | wir /viːr/ | wir /viːr/ | wir /viːɐ/ | wir /viːɐ̯/ | wir /viːɐ̯/ | mir /miɐ/ | mir /miːɐ̯/ |
| Nom | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Nama /ˈnamɐ/ | Naame /ˈnɔːmə/ |
| Personne | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | Mensch /mɛnʃ/ | — | Mensch /mɛnʃ/ |
| Tête | Heubt /hɔɪ̯pt/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | Kopf /kɔpf/ | — | Kopp /kɔp/ |
| Œil | Aug /aʊk/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Auge /ˈaʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Aach /aːx/ | Aag /ɔːk/ |
| Oreille | Ohr /oːr/ | Ohr /oːr/ | Ohr /oːɐ̯/ | Ohr /oːɐ̯/ | Ohr /oːɐ̯/ | Ohr /oːɐ/ | Ohr /oːr/ |
| Nez | Nase /ˈnaːzə/ | Nase /ˈnaːsə/ | Nase /ˈnaːsə/ | Nase /ˈnaːzə/ | Nase /ˈnaːzə/ | — | Naas /nɔːs/ |
| Bouche | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | Mund /mʊnt/ | — | Maul /maʊl/ |
| Dent | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zahn /tsaːn/ | Zah /tsaː/ | Zaah /tsɔː/ |
| Langue | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zunge /ˈtsʊŋə/ | Zung /tsuŋ/ | Zung /tsuŋ/ |
| Main | Handt /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hand/ | Hand /hant/ |
| Pied | Fus /fuːs/ | Fuss /fuːs/ | Fuß /fuːs/ | Fuß /fuːs/ | Fuß /fuːs/ | Fuß /fuːs/ | Fuuss /fuːs/ |
| Cœur | Hertz /hɛrts/ | Herz /hɛrts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛrts/ | Hatz /hats/ |
| Os | Bein /baɪn/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knochen /ˈknɔxən/ | Knocha /ˈknɔxɐ/ | Gnoche /ˈɡnoxə/ |
| Sang | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːt/ | Blut /bluːd/ | Blut /blut/ |
| Caca | Dreck /drɛk/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ | Kacke /ˈkakə/ | — | — /—/ |
| Amour | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | liewe /liːvə/ |
| Arbre | Bawm /baʊm/ | Baum /baʊm/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Bauma /baʊmaː/ | Baam /ˈbɔːm/ |
| Chien | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ |
| Chat | Katze /ˈkatsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ |
| Poisson | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ | Fisch /fɪʃ/ |
| Oiseau | Vogel /ˈfoːɡəl/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Vogel /ˈfoːɡl̩/ | Voggel /fɔɡəl/ |
| Papillon | Pfeifholter /ˈpfaɪfhɔltər/ | Schmetterling /ˈʃmɛtərlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ | Schmetterling /ˈʃmɛtɐlɪŋ/ | Schmetterling /ʃmɛdɐliŋ/ | Fleddermaus /ˈflɛdərmaʊs/ |
| Œuf | Ey /aɪ̯/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ | Ei /aɪ/ | — | Oi /ɔɪ/ |
| Ours | Bär /bɛːr/ | Bär /bɛːr/ | Bär /bɛːɐ̯/ | Bär /bɛːɐ̯/ | Bär /bɛːɐ̯/ | — | Baer /bɛːr/ |
| Cheval | Pferd /pfeːrt/ | Pferd /pfeːrt/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ | Pferd /pfeːɐ̯t/ | — | Gaul /ɡaʊ̯l/ |
| Maison | Hauß /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ |
| Lait | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | Milch /mɪlç/ | — | Millich /ˈmɪlɪç/ |
| Miel | Honig /ˈhoːnɪk/ | Honig /ˈhoːnɪk/ | Honig /ˈhoːnɪk/ | Honig /ˈhoːnɪç/ | Honig /ˈhoːnɪç/ | — | Hunnich /ˈhʊnɪç/ |
| Sel | Saltz /zalts/ | Salz /salts/ | Salz /salts/ | Salz /zalts/ | Salz /zalts/ | — | Salz /salts/ |
| Vin | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | Wein /vaɪ̯n/ | — | Wei /vaɪ/ |
| Riz | Reis /raɪs/ | Reis /raɪs/ | Reis /raɪ̯s/ | Reis /ʁaɪs/ | Reis /ʁaɪs/ | — | Reis /raɪs/ |
| Fer | Eisen /ˈaɪzən/ | Eisen /ˈaɪsən/ | Eisen /ˈaɪsn̩/ | Eisen /ˈaɪ̯zn̩/ | Eisen /ˈaɪ̯zn̩/ | Eisn /ˈaɪsn̩/ | Eise /ˈaɪsə/ |
| Roue | Rad /raːt/ | Rad /raːt/ | Rad /raːt/ | Rad /ʁaːt/ | Rad /ʁaːt/ | — | Raad /rɔːt/ |
| Soie | Seide /ˈzaɪdə/ | Seide /ˈsaɪdə/ | Seide /ˈsaɪ̯də/ | Seide /ˈzaɪdə/ | Seide /ˈzaɪdə/ | — | — /—/ |
| Livre | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | Buch /buːx/ | — | Buch /bux/ |
| Manger | essen /ˈɛsːən/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ |
| Boire | trincken /ˈtrɪŋkən/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinke /trɪŋkə/ | drinke /drɪŋkə/ |
| Dormir | schlaffen /ˈʃlafən/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafen /ˈʃlaːfn̩/ | schlafe /ʃlaːfə/ | schlofe /ˈʃlɔfə/ |
| Un | eyn /aɪ̯n/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | ans /ans/ | eens /eːns/ |
| Deux | zwey /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ̯/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwaa /tsvaː/ | zwee /tsveː/ |
| Trois | drei /draɪ/ | drei /draɪ̯/ | drei /draɪ̯/ | drei /dʁaɪ̯/ | drei /dʁaɪ̯/ | drei /draɪ/ | drei /draɪ/ |
| Quatre | vier /fiːr/ | vier /fiːr/ | vier /fiːɐ̯/ | vier /fiːɐ̯/ | vier /fiːɐ̯/ | vier /fiɐ/ | vier /fiːɐ̯/ |
| Cinq | fünff /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fünf /fʏnf/ | fimf /fɪmf/ |
| Cent | hundert /ˈhʊndərt/ | hundert /ˈhʊndərt/ | hundert /ˈhʊndɐt/ | hundert /ˈhʊndɐt/ | hundert /ˈhʊndɐt/ | — | hunnert /ˈhʊnərt/ |
| Bonjour | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ | Hallo /haˈloː/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Grüß Gott /ɡrʏs ɡɔt/ | Hallo /haloː/ |
| Merci | Danck /daŋk/ | danke /ˈdaŋkə/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Vergelt's Gott /fɛɐɡɛlts ɡɔt/ | Denki /dɛŋki/ |
| Bon | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | guad /ɡuə̯d/ | gut /ɡuːt/ |
| Nouveau | new /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | neu /nɔɪ̯/ | — | nei /naɪ/ |
| Rouge | rot /roːt/ | rot /roːt/ | rot /roːt/ | rot /ʁoːt/ | rot /ʁoːt/ | rood /roːd/ | rot /rot/ |
| Blanc | weis /vaɪ̯s/ | weiss /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiß /vaɪs/ | weiss /vaɪs/ |
| Noir | schwartz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvarts/ | schwarz /ʃvaʁts/ | schwarz /ʃvaʁts/ | — | schwatz /ʃvats/ |
| Vert | grün /ɡryːn/ | grün /ɡryːn/ | grün /ɡryːn/ | grün /ɡʁyːn/ | grün /ɡʁyːn/ | — | grie /ɡriː/ |
| Bleu | blau /blaʊ/ | blau /blaʊ/ | blau /blaʊ/ | blau /blaʊ̯/ | blau /blaʊ̯/ | — | bloh /bloː/ |
| Coucou | gukuk /ˈɡʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Gutzgauch /ˈɡʊtsɡaʊx/ | — |
| Ordinateur | Rechenmeister /ˈrɛçənˌmaɪstər/ | Computer /kɔmˈpjuːtər/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːdɐ/ | Computer /kɔmˈpjuːtər/ |
| Sushi | Stockfisch /ˈʃtɔkfɪʃ/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | Sushi /ˈzuːʃi/ | Sushi /ˈsuʃi/ | — |
| Sucre | Zucker /ˈtsʊkər/ | Zucker /ˈtsʊkər/ | Zucker /ˈtsʊkɐ/ | Zucker /ˈtsʊkɐ/ | Zucker /ˈtsʊkɐ/ | — | Zucker /tsʊkər/ |
| Orange | Pomeranze /pɔməˈrantsə/ | Orange /oˈraŋʒə/ | Orange /oˈraːnʒə/ | Orange /oˈʁãːʒə/ | Orange /oˈʁãːʒə/ | — | Arrentsch /ˈarəntʃ/ |
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap