Rotokas
famille nord-bougainvilloise (quasi-isolat)
Le rotokas est célèbre pour avoir l'un des plus petits inventaires de phonèmes au monde : le dialecte central ne compte que 6 consonnes (p, t, k, β, ɾ, ɡ) et 5 voyelles, soit 11 phonèmes, sans aucune nasale. Environ 4 000 locuteurs dans l'intérieur montagneux de l'île de Bougainville (Papouasie-Nouvelle-Guinée). Décrit en détail par Firchow & Firchow (1973).
Où elle est parlée
87 mots essentiels en rotokas
Sources
- Firchow & Firchow (1973) SIL Rotokas vocabulary
- Robinson (2006) "The Phoneme Inventory of the Aita Dialect of Rotokas." Oceanic Linguistics 45(1): 206-209
- Glottolog: Rotokas (roto1249)
- WALS: Rotokas
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : famille nord-bougainvilloise (quasi-isolat)
| Sens | Rotokas | Enga | Hiri Motu | Mussau-emira | Motu | Kanite | Huli |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | uukoa /uːkoa/ | endaki /endaki/ | ranu /ɾanu/ | manu /manu/ | ranu /ɾanu/ | tina /tina/ | iba /iba/ |
| Feu | tuitui /tuitui/ | ita /ita/ | lahi /lahi/ | kuraa /kuraː/ | lahi /lahi/ | ata /ata/ | ira hungu /iɾa huŋɡu/ |
| Soleil | ravireo /ɾaβiɾeo/ | niki /niki/ | dina /dina/ | sinaka /sinaka/ | dina /dina/ | yage /jaɡe/ | ni /ni/ |
| Lune | kekira /kekiɾa/ | kana /kana/ | hua /hua/ | ulana /ulana/ | hua /hua/ | ika /ika/ | ege /eɡe/ |
| Étoile | aaviiko /aːβiːko/ | bui /bui/ | hisiu /hisiu/ | katoto /katoto/ | hisiu /hisiu/ | kaʼnefi /kaʔnefi/ | yapibiya /japibija/ |
| Nuit | rupa /ɾupa/ | kuka /kuka/ | hanuaboi /hanuaboi/ | voo /voː/ | hanuaboi /hanuaboi/ | hani /hani/ | biraga /biɾaɡa/ |
| Pluie | kokeva /kokeβa/ | apu /apu/ | medu /medu/ | vaoo /vaoo/ | medu /medu/ | kola /kola/ | ta /ta/ |
| Vent | kiuvu /kiuβu/ | poo /poː/ | lai /lai/ | kuukuu /kuukuu/ | lai /lai/ | yasi /jasi/ | puyabu /pujabu/ |
| Terre | rasito /ɾasito/ | yuu /juː/ | tano /tano/ | kosa /kosa/ | tano /tano/ | mopa /mopa/ | dindi /dindi/ |
| Pierre | aveke /aβeke/ | kana /kana/ | nadi /ˈnadi/ | atu /atu/ | nadi /nadi/ | yafa /jafa/ | ege to̱le̱ /eɡe tɔlɛ/ |
| Montagne | pukui /pukui/ | yuu manda /juː manda/ | ororo /ororo/ | motouru /motouru/ | ororo /oɾoɾo/ | agoʼya /aɡoʔja/ | hari /hari/ |
| Mer | toruva /toɾuβa/ | solowata /solowata/ | davara /davara/ | paamanu /paamanu/ | davara /davara/ | hage li /haɡe li/ | iba solowara /iba solowara/ |
| Mère | aako /aːko/ | endangi /endaŋɡi/ | sina /sina/ | kina /kina/ | sinana /sinana/ | ita /ita/ | ai̱ya /aĩja/ |
| Père | aite /aite/ | takange /takaŋɡe/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | nafa /nafa/ | aba /aba/ |
| Fille | oviiva /oβiːβa/ | wanenge /waneŋɡe/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | natuna vause /natuna vause/ | natuna kekenina /natuna kekenina/ | muna /muna/ | wane /wane/ |
| Je | ragai /ɾaɡai/ | namba /namba/ | lau /lau/ | aghi /aɣi/ | lau /lau/ | nagaya /naɡaja/ | i /i/ |
| Tu | vii /βiː/ | emba /emba/ | oi /oi/ | io /io/ | oi /oi/ | kagaya /kaɡaja/ | í /í/ |
| Nous | vigei / igei /βiɡei / iɡei/ | naima /naima/ | ita / ai /ita / ai/ | ita / ami /ita / ami/ | ita / ai /ita / ai/ | tagaya /taɡaja/ | ina /ina/ |
| Nom | vaisia /βaisia/ | kenge /keŋɡe/ | ladana /laˈdana/ | arari /arari/ | ladana /ladana/ | agi /aɡi/ | mini /mini/ |
| Tête | kukueva /kukueβa/ | ayamba /ajamba/ | kwarana /kʷarana/ | uru /uru/ | kwara /kʷaɾa/ | anu /anu/ | haguane /haɡuane/ |
| Œil | osireito /osiɾeito/ | lenge /leŋɡe/ | matana /matana/ | mata /mata/ | matana /matana/ | aulaga /aulaɡa/ | de /de/ |
| Oreille | uvareoua /uβaɾeoua/ | kale /kale/ | taiana /taiana/ | talinga /taliŋa/ | taiana /taiana/ | agesa /aɡesa/ | hale /hale/ |
| Nez | iruvaoto /iɾuβaoto/ | lyaa /ʎaː/ | udubaubauna /udubaubauna/ | ngusu /ŋusu/ | udu-baubau /udubaubau/ | — | gui /ɡui/ |
| Bouche | akuta /akuta/ | kambu /kambu/ | uduna /uduna/ | paa /paa/ | udu /udu/ | avaya /avaja/ | ne hariga /ne haɾiɡa/ |
| Dent | reuri /ɾeuɾi/ | nenge /neŋɡe/ | isena /isena/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ | ise /ise/ | ave /ave/ | ne /ne/ |
| Langue | arevuoto /aɾeβuoto/ | keke /keke/ | mala /mala/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ | mala /mala/ | avefuʼna /avefuʔna/ | hege /heɡe/ |
| Main | vavae /βaβae/ | kingi /kiŋɡi/ | ima /ima/ | nima /nima/ | ima /ima/ | ayana /ajana/ | ki /ki/ |
| Pied | kokoto /kokoto/ | moko /moko/ | ae /ae/ | keke /keke/ | ae /ae/ | aiya /aija/ | ge /ɡe/ |
| Cœur | vovouisi /βoβouisi/ | mona /mona/ | kudouna /kudouna/ | urunguita /uruŋuita/ | kudouna /kudouna/ | agu /aɡu/ | gubalini /ɡubalini/ |
| Os | kerua /keɾua/ | kuli /kuli/ | turia /turia/ | riu /riu/ | turia /turia/ | ayamufa /ajamufa/ | kuni /kuni/ |
| Sang | revasiva /ɾeβasiβa/ | taiyoko /taijoko/ | rara /rara/ | rae /rae/ | rara /rara/ | kola /kola/ | darama /daɾama/ |
| Amour | kavikoa /kaβikoa/ | auu kaenge /auː kaeŋɡe/ | lalokau /lalokau/ | aielousi /aielousi/ | lalokau /lalokau/ | avesi /avesi/ | hando /hando/ |
| Arbre | evaova /eβaoβa/ | ita /ita/ | au /au/ | ai /ai/ | au /au/ | yosa /josa/ | ira /iɾa/ |
| Chien | kaakau /kaːkau/ | yana /jana/ | sisia /sisia/ | paua /paua/ | sisia /sisia/ | kala /kala/ | yamu /jamu/ |
| Chat | epusi /epusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Poisson | atarito /ataɾito/ | amane /amane/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | kko /kːo/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | noyame /nojame/ | wena /wena/ |
| Oiseau | kokioto /kokioto/ | yaka /jaka/ | manu /manu/ | ghila /ɣila/ | manu /ˈmanu/ | nama /nama/ | ega /eɡa/ |
| Papillon | kokopuoto /kokopuoto/ | — | kaubebe /kaubebe/ | kaubebe /kaubebe/ | kaubebe /kaubebe/ | — | — |
| Œuf | takura /takuɾa/ | tuku /tuku/ | gatoi /ɡatoi/ | otolu /otolu/ | gatoi /ɡatoi/ | — | haba /haba/ |
| Ours | bea /bea/ | bea /bea/ | bea /bea/ | beaa /beaː/ | bea /bea/ | pea /pea/ | bea /bea/ |
| Cheval | hos /hos/ | osa /osa/ | hosi /hosi/ | ooso /ooso/ | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | nogo hosi /noɡo hosi/ |
| Maison | kepa /kepa/ | anda /anda/ | ruma /ɾuma/ | ale /ale/ | ruma /ɾuma/ | no /no/ | anda /anda/ |
| Miel | koisi ovi /koisi oβi/ | oni /oni/ | — | iruena /iɾuena/ | bada ranuna /bada ɾanuna/ | — | mone ibane /mone ibane/ |
| Sel | avaka /aβaka/ | aipi /aipi/ | damena /damena/ | uela /uela/ | damena /damena/ | sole /sole/ | ibi /ibi/ |
| Vin | vuropa ovi /βuɾopa oβi/ | waene /waene/ | uaina /uaina/ | uaeni /uaeni/ | vine ranuna /vine ɾanuna/ | — | waini iba /waini iba/ |
| Fer | ain /ain/ | aene /aene/ | auri /ˈauɾi/ | aeana /aeana/ | auri /ˈauɾi/ | — | aeane /aeane/ |
| Roue | viriviria /βiɾiβiɾia/ | — | uili /uili/ | — | ava-keikei /avakeikei/ | — | garo ge /ɡaɾo ɡe/ |
| Livre | vuku /βuku/ | buku /buku/ | buka /ˈbuka/ | vuku /vuku/ | buka /buka/ | avo /avo/ | mbuga /mbuɡa/ |
| Manger | aio /aio/ | nepenge /nepeŋɡe/ | ania /ania/ | nama /nama/ | aniani /aniani/ | ne /ne/ | na /na/ |
| Boire | ukaio /ukaio/ | na pee /na peː/ | inua /inua/ | ropi /ropi/ | inuinu /inuinu/ | ne /ne/ | ila /ila/ |
| Dormir | uusi /uːsi/ | luu palenge /luː paleŋɡe/ | mahuta /maˈhuta/ | asekanue /asekanue/ | mahuta /maˈhuta/ | fae /fae/ | palia /palia/ |
| Un | katai /katai/ | mendai /mendai/ | ta /ta/ | sesa /sesa/ | ta /ta/ | nagoke /naɡoke/ | mbira /mbiɾa/ |
| Deux | erao /eɾao/ | lapo /lapo/ | rua /rua/ | lua /lua/ | rua /rua/ | tole /tole/ | kira /kiɾa/ |
| Trois | vo peva /βo peβa/ | tepo /tepo/ | toi /toi/ | kotolu /kotolu/ | toi /toi/ | tagufa /taɡufa/ | tebira /tebiɾa/ |
| Quatre | vo resura /βo ɾesuɾa/ | kitomende /kitomende/ | hani /hani/ | ghaata /ɣaata/ | hani /hani/ | foʼa /foʔa/ | maria /maɾia/ |
| Cinq | vo vavae /βo βaβae/ | yuungi /juːŋɡi/ | ima /ima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | faefuʼa /faefuʔa/ | duria /duɾia/ |
| Cent | katai vovoto /katai βoβoto/ | andate /andate/ | handred /handred/ | kateva ai /kateva ai/ | sinahu /sinahu/ | vani hataleti /vani hataleti/ | handari /handari/ |
| Bonjour | vearoa /βeaɾoa/ | kotaka /kotaka/ | namona /namona/ | elue talaua /elue talaua/ | namo gida /namo ɡida/ | naipa /naipa/ | balu /balu/ |
| Merci | vearovira /βeaɾoβiɾa/ | yaka pilyino lenge /jaka piʎino leŋɡe/ | tanikiu /tanikiu/ | kaili emasina /kaili emasina/ | oi namo /oi namo/ | muse /muse/ | wei /wei/ |
| Bon | rekoreko /ɾekoɾeko/ | epe /epe/ | namo /namo/ | masina /masina/ | namo /namo/ | kanale /kanale/ | bayale /bajale/ |
| Nouveau | aire /aiɾe/ | enenge /eneŋɡe/ | matamata /matamata/ | ouna /ouna/ | matamata /matamata/ | haegafa /haeɡafa/ | gahenge /ɡaheŋɡe/ |
| Rouge | revasia /ɾeβasia/ | kone /kone/ | kakakaka /kakakaka/ | raeraeana /raeraeana/ | kakakaka /kakakaka/ | haesa /haesa/ | daramabi /daɾamabi/ |
| Blanc | popote /popote/ | kyeo /kjeo/ | kurokuro /kurokuro/ | usousoana /usousoana/ | kurokuro /kurokuro/ | efeʼage /efeʔaɡe/ | pele /pele/ |
| Noir | rupa /ɾupa/ | pumbuti /pumbuti/ | korema /korema/ | voovongiena /voovoŋiena/ | koremakorema /koɾemakoɾema/ | anupa /anupa/ | mindi /mindi/ |
| Vert | kokovara /kokoβaɾa/ | sakapae /sakapae/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | — | — |
| Bleu | kuuva /kuːβa/ | sakapae /sakapae/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | — | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | — | mindibi /mindibi/ |
| Café | koopi /koːpi/ | kopi /kopi/ | kofi /kofi/ | — | kofi /kofi/ | — | — |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap