Motu
austronésien (malayo-polynésien, océanien, occidental, pointe papoue)
Le motou est une langue austronésienne autochtone des Motou de la province centrale de Papouasie-Nouvelle-Guinée, centrée sur le groupe de villages de Hanuabada près de Port Moresby. La forme pure ne compte qu'environ 14 000 locuteurs actifs, mais le motou est la base lexicale du hiri motou (hmo), l'une des trois langues officielles du pays. Le motou présente une morphologie austronésienne complète — marquage personnel sujet/objet, possession aliénable/inaliénable, système pronominal typiquement océanien — que le hiri motou a fortement simplifiée dans le contexte commercial colonial. La grammaire de Lister-Turner & Clark (1931) reste l'ouvrage de référence faisant autorité.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en motu
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : austronésien (malayo-polynésien, océanien, occidental, pointe papoue)
| Sens | Motu | Hiri Motu | Fidjien | Tuvaluan | Tongien | Samoan | Mussau-emira |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | manu /manu/ |
| Feu | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | kuraa /kuraː/ |
| Soleil | dina /dina/ | dina /dina/ | matanisiga /matanisiŋa/ | laa /laː/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | sinaka /sinaka/ |
| Lune | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | masina /masina/ | māhina /maːhina/ | māsina /maːsina/ | ulana /ulana/ |
| Étoile | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | kalokalo /kalokalo/ | fetū /fetuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /fetuː/ | katoto /katoto/ |
| Nuit | hanuaboi /hanuaboi/ | hanuaboi /hanuaboi/ | bogi /mboŋi/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ | voo /voː/ |
| Pluie | medu /medu/ | medu /medu/ | uca /uða/ | ua /ua/ | ʻuha /ʔuha/ | ua /ua/ | vaoo /vaoo/ |
| Vent | lai /lai/ | lai /lai/ | cagi /ðaŋi/ | matagi /mataŋi/ | matangi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | kuukuu /kuukuu/ |
| Terre | tano /tano/ | tano /tano/ | qele /ᵑɡele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kosa /kosa/ |
| Pierre | nadi /nadi/ | nadi /ˈnadi/ | vatu /vatu/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ | maʻa /maʔa/ | atu /atu/ |
| Montagne | ororo /oɾoɾo/ | ororo /ororo/ | ulunivanua /uluniβanua/ | mauga /mauŋa/ | moʻunga /moʔuŋa/ | mauga /mauŋa/ | motouru /motouru/ |
| Mer | davara /davara/ | davara /davara/ | wasawasa /wasawasa/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ | sami /sami/ | paamanu /paamanu/ |
| Mère | sinana /sinana/ | sina /sina/ | tina /tina/ | maatua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | tinā /tinaː/ | kina /kina/ |
| Père | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | tamā /tamaː/ | tama /tama/ |
| Fille | natuna kekenina /natuna kekenina/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | luve yalewa /luβe jalewa/ | tama fafine /tama fafine/ | ʻofefine /ʔofefine/ | afafine /afafine/ | natuna vause /natuna vause/ |
| Je | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | aʻu /aʔu/ | aghi /aɣi/ |
| Tu | oi /oi/ | oi /oi/ | iko /iko/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ʻoe /ʔoe/ | io /io/ |
| Nous | ita / ai /ita / ai/ | ita / ai /ita / ai/ | keda / keimami /kenda / kejmami/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | kitautolu / kimautolu /kitautolu / kimautolu/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | ita / ami /ita / ami/ |
| Nom | ladana /ladana/ | ladana /laˈdana/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | igoa /iŋoa/ | arari /arari/ |
| Personne | taunimanima /taunimanima/ | taunimanima /taunimanima/ | tamata /tamata/ | tino /tino/ | tangata /taŋata/ | tagata /taŋata/ | taumata /taumata/ |
| Tête | kwara /kʷaɾa/ | kwarana /kʷarana/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ʻulu /ʔulu/ | ulu /ulu/ | uru /uru/ |
| Œil | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Oreille | taiana /taiana/ | taiana /taiana/ | daliga /ndaliŋa/ | taliga /taliŋa/ | telinga /teliŋa/ | taliga /taliŋa/ | talinga /taliŋa/ |
| Nez | udu-baubau /udubaubau/ | udubaubauna /udubaubauna/ | ucu /uðu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ | isu /isu/ | ngusu /ŋusu/ |
| Bouche | udu /udu/ | uduna /uduna/ | gusu /ŋusu/ | gutu /ŋutu/ | ngutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | paa /paa/ |
| Dent | ise /ise/ | isena /isena/ | bati /mbati/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | ngalungalu /ŋaluŋalu/ |
| Langue | mala /mala/ | mala /mala/ | yame /jame/ | alelo /alelo/ | ʻelelo /ʔelelo/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | ramuramuti paa /ramuramuti paa/ |
| Main | ima /ima/ | ima /ima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | nima /nima/ |
| Pied | ae /ae/ | ae /ae/ | yava /java/ | vae /vae/ | vaʻe /vaʔe/ | vae /vae/ | keke /keke/ |
| Cœur | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | loto /loto/ | urunguita /uruŋuita/ |
| Os | turia /turia/ | turia /turia/ | sui /sui/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ | ivi /ivi/ | riu /riu/ |
| Sang | rara /rara/ | rara /rara/ | dra /ndra/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ | rae /rae/ |
| Caca | taḡe /taɣe/ | kukuri /kukuri/ | de /nde/ | tae /tae/ | taʻe /taʔe/ | tae /tae/ | — |
| Amour | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | alofa /alofa/ | aielousi /aielousi/ |
| Arbre | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | laakau /laːkau/ | ʻakau /ʔakau/ | laʻau /laʔau/ | ai /ai/ |
| Chien | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | maile /maile/ | paua /paua/ |
| Chat | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ |
| Poisson | gwarume /ɡʷaɾume/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | ika /ika/ | ika /ika/ | ika /ika/ | iʻa /iʔa/ | kko /kːo/ |
| Oiseau | manu /ˈmanu/ | manu /manu/ | manumanu /manumanu/ | manu /manu/ | manupuna /manupuna/ | manu /manu/ | ghila /ɣila/ |
| Papillon | kaubebe /kaubebe/ | kaubebe /kaubebe/ | bēbē /ᵐbeːᵐbeː/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | kaubebe /kaubebe/ |
| Œuf | gatoi /ɡatoi/ | gatoi /ɡatoi/ | yaloka /jaloka/ | fuamoa /fuamoa/ | foʻi moa /foʔi moa/ | fuamoa /fuamoa/ | otolu /otolu/ |
| Ours | bea /bea/ | bea /bea/ | bea /mbea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | pea /pea/ | beaa /beaː/ |
| Cheval | hosi /hosi/ | hosi /hosi/ | ose /ose/ | solofanua /solofanua/ | hoosi /hoːsi/ | solofanua /solofanua/ | ooso /ooso/ |
| Maison | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ale /ale/ |
| Lait | rata /rata/ | rata /rata/ | sucu /suðu/ | susu /susu/ | huʻakau /huʔakau/ | susu /susu/ | rarumi ssu /ɾarumi sːu/ |
| Miel | bada ranuna /bada ɾanuna/ | — | oni /oni/ | hani /hani/ | hone /hone/ | meli /meli/ | iruena /iɾuena/ |
| Sel | damena /damena/ | damena /damena/ | masima /masima/ | masima /masima/ | māsima /maːsima/ | masima /masima/ | uela /uela/ |
| Vin | vine ranuna /vine ɾanuna/ | uaina /uaina/ | waini /waini/ | uaina /uaina/ | uaine /uaine/ | uaina /uaina/ | uaeni /uaeni/ |
| Riz | raisi /raisi/ | raisi /raisi/ | raisi /raisi/ | laisi /laisi/ | laise /laise/ | alaisa /alaisa/ | — |
| Fer | auri /ˈauɾi/ | auri /ˈauɾi/ | kaukamea /kaukamea/ | fiti /fiti/ | ukamea /ukamea/ | uʻamea /uʔamea/ | aeana /aeana/ |
| Roue | ava-keikei /avakeikei/ | uili /uili/ | yava /java/ | teka /teka/ | veʻeteka /veʔeteka/ | uili /uili/ | — |
| Livre | buka /buka/ | buka /ˈbuka/ | ivola /ivola/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ | tusi /tusi/ | vuku /vuku/ |
| Manger | aniani /aniani/ | ania /ania/ | kana /kana/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | nama /nama/ |
| Boire | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ropi /ropi/ |
| Dormir | mahuta /maˈhuta/ | mahuta /maˈhuta/ | moce /moðe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ | moe /moe/ | asekanue /asekanue/ |
| Un | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | sesa /sesa/ |
| Deux | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /lua/ |
| Trois | toi /toi/ | toi /toi/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | kotolu /kotolu/ |
| Quatre | hani /hani/ | hani /hani/ | vā /vaː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ | ghaata /ɣaata/ |
| Cinq | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cent | sinahu /sinahu/ | handred /handred/ | drau /ndrau/ | selau /selau/ | teau /teau/ | selau /selau/ | kateva ai /kateva ai/ |
| Bonjour | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | bula /mbula/ | taalofa /taːlofa/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | talofa /talofa/ | elue talaua /elue talaua/ |
| Merci | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | faʻafetai /faʔafetai/ | kaili emasina /kaili emasina/ |
| Bon | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | masina /masina/ |
| Nouveau | matamata /matamata/ | matamata /matamata/ | vou /βou/ | fou /fou/ | foʻou /foʔou/ | fou /fou/ | ouna /ouna/ |
| Rouge | kakakaka /kakakaka/ | kakakaka /kakakaka/ | damudamu /ndamundamu/ | kula /kula/ | kulokula /kulokula/ | mūmū /muːmuː/ | raeraeana /raeraeana/ |
| Blanc | kurokuro /kurokuro/ | kurokuro /kurokuro/ | vulavula /βulaβula/ | kena /kena/ | hinehina /hinehina/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | usousoana /usousoana/ |
| Noir | koremakorema /koɾemakoɾema/ | korema /korema/ | loaloa /loaloa/ | uli /uli/ | ʻuliʻuli /ʔuliʔuli/ | uliuli /uliuli/ | voovongiena /voovoŋiena/ |
| Vert | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | drokadroka /ndrokandroka/ | lanu lau niu /lanu lau niu/ | lanu mata /lanu mata/ | lanumeamata /lanumeamata/ | — |
| Bleu | gadokagadoka /ɡadokaɡadoka/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | karakarawa /karakarawa/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanumoana /lanumoana/ | — |
| Ordinateur | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | kompiuta /kompiuta/ | komupiuta /komupiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | komipiuta /komipiuta/ | — |
| Thé | ti /ti/ | ti /ti/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | tī /tiː/ | — |
| Café | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kofi /kofi/ | kofe /kofe/ | kofi /kofi/ | kofe /kofe/ | — |
| Sucre | suga /suɡa/ | suga /suɡa/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ | — |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap