Кӣллт са̄мь кӣлл
Same de Kildin
ouralien (same, oriental, same de Kola)
Le same de Kildin (Кӣллт са̄мь кӣлл Kīllt Saaʹmme kīll, « langue same de Kildin ») est une langue same de la péninsule de Kola, dans le nord-ouest de la Russie, et la seule langue same disposant d'un programme d'alphabétisation en cours sur le territoire russe. Nommée d'après l'île de Kildin, cette langue a servi de base à la norme écrite du same de Kola de l'époque soviétique, l'alphabet cyrillique moderne de 1991 ayant été élaboré par Aleksandra Antonova et Rimma Kuruch. La population same de Kola fut déplacée de force vers Lovozero à l'époque soviétique, ce qui concentra les locuteurs mais perturba aussi le nomadisme traditionnel lié à l'élevage des rennes. Gravement menacée : la plupart des locuteurs des jeunes générations ont le russe comme L2 dominante et ne possèdent qu'une compréhension passive du kildin. Lovozero accueille chaque année les célébrations de la Journée des Sames.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en same de Kildin
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : ouralien (same, oriental, same de Kola)
| Sens | Same de Kildin | Same skolt | Same de Lule | Same d'Inari | Same du Sud | Pachayi | Same du Nord |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ча̄дзь /tʃaːdz/ | čääʹcc /tʃæːtsʲː/ | tjáhtje /tʃaːhtje/ | čääci /tʃæːtsi/ | tjaetsie /tʃaeʰtsie/ | واری /waːri/ | čáhci /tʃaːhtsi/ |
| Feu | то̄лл /toːlː/ | toll /tolː/ | dålla /tolːa/ | tullâ /tulːɐ/ | dolle /dolːe/ | انگاری /aŋɡaːri/ | dolla /tolːa/ |
| Soleil | пе̄ййв /peːjːv/ | peeiʹvv /peːjvʲː/ | biejvve /pie̯jvːe/ | peivi /peivi/ | biejjie /pie̯jːie/ | سور /sur/ | beaivi /peɑjvi/ |
| Lune | ма̄нн /maːnː/ | mään /mæːn/ | mánno /maːnːo/ | máánu /maːnu/ | aske /askə/ | مس /mas/ | mánnu /maːnːu/ |
| Étoile | та̄ссьт /taːɕːt/ | täʹsnn /tasʲnːʲɘ/ | náste /ˈnaːste/ | täsni /ˈtæsni/ | naaste /ˈnaːste/ | تارا /taːraː/ | násti /ˈnaːsti/ |
| Nuit | ыйй /ɨjː/ | inn /inːɐ/ | idja /idjɑ/ | ijjâ /ijːɐ/ | jïjje /jɨjːɛ/ | رات /rat/ | idja /ˈitja/ |
| Pluie | аббьр /abːr/ | âʹbrr /ɐbʲrːʲɘ/ | arvve /arvːe/ | arve /arve/ | ebrie /ebrie/ | واښ /waːʂ/ | arvi /ˈɑrvi/ |
| Neige | вэ̄дз /veːdz/ | muõtt /muɔtt/ | muohtta /muɔhtta/ | muotâ /muotɐ/ | lopme /ˈlopme/ | ہیم /hiːm/ | muohta /muohta/ |
| Vent | пӣӈӈк /piːŋːk/ | piõgg /piɔɡː/ | biegga /bieɡːa/ | pieg'gâ /pieɡːɐ/ | bïegke /ˈbie̯ɡke/ | واغن /waːʁan/ | biegga /ˈpieɡːa/ |
| Terre | е̄ммьне /jeːmʲːɲe/ | jânnam /jaːnnam/ | ednam /ednam/ | eennâm /eːnːɐm/ | eatneme /eatnəme/ | — | eana /ˈeɑna/ |
| Pierre | ке̄ддҍк /keːdʲːkʲ/ | ǩeäʹdǧǧ /kʲeadʲɟː/ | giergge /kierɡːe/ | keđgi /keðɡi/ | gierkie /ˈɡierkie/ | — | geađgi /ˈkeaðki/ |
| Montagne | те̄ррьм /tʲeːrːm/ | vääʹrr /væːrʲː/ | várre /vaːrːe/ | vääri /ˈvæːri/ | vaerie /vaerie/ | — | várri /ˈvaːrːi/ |
| Mer | ме̄рр /meːrː/ | miârr /miarː/ | merra /merːa/ | meerâ /ˈmeːrɐ/ | mearoe /mearoe/ | — | mearra /ˈmeɑrːa/ |
| Mère | е̄ннҍ /jeːɲː/ | jeäʹnn /jæːnʲː/ | iedne /iedne/ | enni /enːi/ | tjidtjie /tʃitːʃie/ | نا /naː/ | eadni /eɑdni/ |
| Père | аджь /adʒ/ | eeʹǩǩ /eːkʲː/ | áhttje /aːhtːje/ | eeči /eːtʃi/ | aehtjie /aeʰtʃie/ | تاتا /taːtaː/ | áhčči /aːhtʃːi/ |
| Fille | нӣййт /ɲiːjːt/ | nijdd /nijdː/ | niejdda /ˈniejdːa/ | niei'dâ /ˈnieidɐ/ | nïejte /ˈnɨejte/ | اوی /oːj/ | nieida /ˈnieida/ |
| Je | мунн /munː/ | mon /mon/ | mån /mɔn/ | mun /mun/ | manne /ˈmanːe/ | آ /aː/ | mun /mun/ |
| Tu | то̄нн /toːnː/ | ton /ton/ | dån /tɔn/ | tun /tun/ | datne /ˈtatne/ | تو /tu/ | don /ˈtoːn/ |
| Nous | мыйй /mɨjː/ | mij /mij/ | mij /mij/ | mij /mij/ | mijjieh /ˈmijːiɛh/ | اما /amaː/ | mii /miː/ |
| Nom | нэ̄мм /neːmː/ | nõmm /nõmː/ | namma /ˈnamːa/ | nommâ /ˈnomːɐ/ | nomme /ˈnomːe/ | نام /naːm/ | namma /ˈnamma/ |
| Personne | олмэнч /olmentʃʲ/ | ooumaž /oːumaʒ/ | ulmusj /ulmuʃ/ | olmooš /ˈolmoːʃ/ | almetje /almetʃe/ | — | olmmoš /ˈolmːoʃ/ |
| Tête | вуэййв /vuejːv/ | vueiʹvv /vuɛivːʲɘ/ | oajvve /ˈoajvːe/ | uái'vi /uaivi/ | åejjie /oæjːiɛ/ | شیر /ʃiːr/ | oaivi /ˈoɑjvi/ |
| Œil | ча̄лльм /tʃaːʎːm/ | čââlm /tʃæːlm/ | tjalmme /tʃalmːe/ | čalme /tʃalme/ | tjelmie /tʃelmie/ | اچی /atʃiː/ | čalbmi /tʃalpmi/ |
| Oreille | пе̄лльй /peːʎːj/ | peʹllj /pelʲː/ | biellje /bielːjɛ/ | pelji /peʎi/ | bieljie /ˈpieʎie/ | کن /kan/ | beallji /ˈpeɑlʲːji/ |
| Nez | нюннҍ /ɲuɲː/ | njuuʹnn /ɲuːnːʲ/ | njunnje /ɲunːje/ | njune /ɲune/ | njuenie /ɲuɛnie/ | — | njunni /ˈɲunːi/ |
| Bouche | ня̄лльм /ɲaːʎːm/ | njäʹlmm /ɲælʲmː/ | njálmme /ɲaːlmːe/ | njälmi /ˈɲælmi/ | njaelmie /ɲaelmie/ | گلان /ɡilaːn/ | njálbmi /ˈɲaːlpmi/ |
| Dent | па̄ннҍ /paːɲː/ | pääʹnn /paːnːʲ/ | bádne /badnɛ/ | pääni /pæːni/ | baenie /pæːnie/ | دند /dand/ | bátni /ˈpaːtni/ |
| Langue | нюхчем /ɲuxtʃem/ | njuhččâm /ɲuxtːʃɐm/ | njuovtjav /ɲuovtʃav/ | njuovčâ /ɲuovtʃɐ/ | njoektjeme /ɲuektʃeme/ | ژیب /ʒib/ | njuovčča /ˈɲuovtʃa/ |
| Main | кӣдт /kiːdt/ | ǩeätt /kʲætː/ | gietta /kietːa/ | kietâ /kietɐ/ | gïete /kiːte/ | دست /dast/ | giehta /kiehta/ |
| Pied | ла̄бпь /laːbp/ | jueʹlǧǧ /ʝuɛlʲɟɟʝʲɘ/ | juolgge /jʊuɔlɡːɛ/ | jyel'gi /jyelɡi/ | juelkie /jʉɛlkiɛ/ | پا /paː/ | juolgi /ˈjuolki/ |
| Cœur | кӯттҍк /kuːtʲːk/ | väimm /væimː/ | vájmmo /vajmːo/ | váimu /vaimu/ | vaajmoe /vaːjmoe/ | دل /dil/ | váibmu /vajpmu/ |
| Os | та̄ххт /taːxːt/ | täʹhtt /tæhtʲː/ | dákte /daktɛ/ | tähti /tæhti/ | måaroe /mɔɑrɵ/ | اټھی /aʈʰiː/ | dákti /ˈtaːkti/ |
| Sang | вэ̄рр /veːrː/ | võrr /vərː/ | varra /ˈvarːa/ | vorrâ /ˈvorːɐ/ | vïrre /vɨrːe/ | رت /ratː/ | varra /ˈvarːa/ |
| Amour | шо̄а̄бпшэ /ʃoːaːbpʃe/ | rääʹǩǩesvuõtt /ræːkʲːesvuɘtː/ | ráhkesvuohta /raːhkesvuɔhta/ | rähisvuotâ /ræhisvuotɐ/ | gieriesvoete /ɡieriesvuəte/ | پیار /pjaːr/ | ráhkisvuohta /raːhkisvuɔhta/ |
| Arbre | мӯрр /muːrː/ | muõrr /muɔrː/ | muorra /muɔrːa/ | muorâ /muorɐ/ | moere /moːrə/ | درغ /darʁ/ | muorra /muɔrːa/ |
| Chien | пе̄ннэ /peːnːe/ | piânnaj /pianːaj/ | bena /pena/ | peenuv /peːnuv/ | bïenje /piːnje/ | کوتا /kotaː/ | beana /peɑna/ |
| Chat | ко̄а̄сс /koːaːsː/ | kõõšš /kɵːʃː/ | kássa /kaːsːa/ | kissá /kisːa/ | gaahtoe /ɡaːhtoe/ | بلور /baloːr/ | bussá /pusːa/ |
| Poisson | кӯлль /kuːʎː/ | kueʹll /ˈkuɛlːʲ/ | guolle /ˈkuɔlːɛ/ | kyeli /kyeli/ | guelie /ˈkʉɛliɛ/ | مچی /matʃiː/ | guolli /ˈkuɔlːi/ |
| Oiseau | лоаннҍт /loaɲːt/ | låʹdd /lɔdːʲɘ/ | lådde /lɔtɛ/ | lodde /ˈlodːe/ | ledtie /ˈleːtie/ | — | loddi /ˈlotːi/ |
| Papillon | а̄лльп /aːʎːp/ | äʹllbaž /alːʲbʲɒʒ/ | biejvvelådde /ˈbiejvːeˌlɔdːɛ/ | piäi'vááloddááš /ˈpiæivaːˌlodːaːʃ/ | biejjielåbloe /ˈpiejːieˌlɔblʊə/ | — | beaiveloddi /ˈpeɑjveˌlotːi/ |
| Œuf | маннҍ /maɲː/ | mââʹnn /mɐːnːʲɘ/ | manne /ˈmanːe/ | mane /mane/ | munnie /ˈmʉnːiɛ/ | اڼا /aɳaː/ | monni /ˈmonni/ |
| Ours | та̄лл /taːlː/ | kueʹbǯǯ /kuɛbʲddʒʲɘ/ | biernna /piɛrnːa/ | kuob'žâ /kuobdʒɐ/ | bïerne /ˈpiːrne/ | — | guovža /ˈkuovtʃa/ |
| Cheval | ро̄ссь /roːɕː/ | heävaš /heavaʃ/ | vuoján /vuojaːn/ | hiävuš /ˈhiævuʃ/ | hierkie /hierkie/ | گوړا /ɡoːɽaː/ | heasta /ˈheɑsta/ |
| Maison | пэ̄ҏҏт /peːrrt/ | kåʹdd /kɔdʲː/ | viesso /viesːo/ | táálu /taːlu/ | gåetie /ɡoətie/ | جوغ /dʒoʁ/ | viessu /viesːu/ |
| Lait | ма̄ййт /maːjːt/ | mieʹlǩǩ /mielʲkʲː/ | mielkke /ˈmielkːe/ | miel'kki /ˈmielkːi/ | mielhkie /ˈmielʰkie/ | — | mielki /ˈmielki/ |
| Miel | мӣдт /miːdt/ | miõtt /miətː/ | meda /ˈmeda/ | mietâ /ˈmietɐ/ | hååneske /hoːnɛskɛ/ | بین /beːn/ | honnet /ˈhonnet/ |
| Sel | сӯлль /suːʎː/ | säʹltt /sælʲtː/ | sállte /ˈsaːltɛ/ | sältti /ˈsæltːi/ | saelhtie /saelʰtie/ | لوڼ /loːɳ/ | sálti /ˈsaːlti/ |
| Vin | выннҍ /vɨɲː/ | vijnn /vijnː/ | — | — | vijne /vijne/ | — | viidna /ˈviːdna/ |
| Fer | рӯввьт /ruːvʲːt/ | ruʹvdd /ruvdː/ | ruovdde /ˈruɔvdːe/ | ryev'di /ryevdi/ | ruevtie /ˈruevtie/ | — | ruovdi /ˈruɔvdi/ |
| Roue | коалес /koales/ | kååʹlez /kɔːlʲez/ | juvlla /ˈjuvlːa/ | jorree /ˈjorːeː/ | jårrehtse /ˈjorːehtse/ | — | juvla /ˈjuvla/ |
| Soie | цуӆӆк /tsuɬːk/ | šolkk /ʃolkː/ | silkki /silkːi/ | silkke /ˈsilkːe/ | silhke /silʰke/ | — | silki /ˈsilki/ |
| Livre | кыррьй /kɨrʲːj/ | ǩeʹrjj /kʲerjː/ | girjje /kirjːe/ | kirje /ˈkirje/ | gærja /ɡærja/ | — | girji /ˈkirji/ |
| Manger | по̄ррэ /poːrːe/ | poorrâd /porːad/ | bårråt /porːot/ | purrâđ /purːɐð/ | byöpmedidh /pyœpmedih/ | کخن- /kxn/ | borrat /porːat/ |
| Boire | югкэ /juɡke/ | juukkâd /juːkːad/ | juhkat /juhkat/ | juuhâđ /juːhɐð/ | jovkedh /jovkəh/ | پی- /piː/ | juhkat /juhkat/ |
| Dormir | вуэдтӭ /vuedte/ | vuâđđed /vuaðːed/ | oadet /oadet/ | uáđđiđ /uaðːið/ | åeredh /oɛrəh/ | — | oađđit /ˈoaðːit/ |
| Un | э̄ххт /eːxːt/ | õhtt /ɵhtː/ | aktan /aktan/ | ohtâ /ohtɐ/ | akte /aktə/ | ایک /eːk/ | okta /okta/ |
| Deux | кӯххт /kuːxːt/ | kuõʹhtt /kuõhtː/ | guokta /ˈkuoktɑ/ | kyeh'ti /kyehti/ | göökte /ˈkøːkte/ | دو /duː/ | guokte /ˈkuokte/ |
| Trois | ко̄ллм /koːlːm/ | koumm /ˈkoumː/ | golmma /ˈkolmːa/ | kulmâ /ˈkulmɐ/ | golme /ˈkolme/ | لهی /ɬe/ | golbma /ˈkolpma/ |
| Quatre | не̄лльй /ɲeːʎːj/ | nellj /ˈnieʎː/ | niellja /ˈɲielːja/ | nelji /neʎi/ | nieljie /ˈɲieljie/ | چار /tʃaːr/ | njeallje /ˈɲealːje/ |
| Cinq | выдт /vɨdt/ | vitt /vitː/ | vihtta /vihta/ | vittâ /vitːɐ/ | vïjhte /vʲihte/ | پنج /pandʒ/ | vihtta /ˈvihtːa/ |
| Cent | чӯдть /tʃuːdtʲ/ | čuâđ /tʃuaʰtʲ/ | tjuohte /ˈtʃuohte/ | čyeti /tʃyeti/ | tjuetie /ˈtʃuetie/ | شای /ʃaːi/ | čuođi /ˈtʃuoði/ |
| Bonjour | тиерв /tʲierv/ | tiõrv /tiɵrv/ | buoris /puɔris/ | tiervâ /tiervɐ/ | buerie biejjie /puerie pie̯jːie/ | سلام /salaːm/ | bures /ˈpuːres/ |
| Merci | пасьпе /pasʲpe/ | späʹsseb /spæsʲːeb/ | gijttuo /kijtːuɔ/ | takkâ /takːɐ/ | gæjhtoe /kæjhtoe/ | شکریه /ʃukrija/ | giitu /kiːtu/ |
| Bon | шӣгг /ʃiːɡː/ | šiõǥǥ /ʃiɵɣː/ | buorre /puɔrːe/ | pyeri /pyeri/ | hijven /hijven/ | شو /ʃoː/ | buorre /puɔrːe/ |
| Nouveau | о̄дт /oːdt/ | oođâs /oːðɐs/ | ådås /ˈɔdɔs/ | uuđâs /uːðɐs/ | orre /orːe/ | نوآ /nõaː/ | ođas /ˈoðas/ |
| Rouge | рӯппсесь /ruːpːɕeɕ/ | ruõpssâd /ruəpsːɐd/ | ruoppsat /rʊɔpːsɑt/ | ruop'sâd /ruopsɐd/ | rööpses /ˈrøːpses/ | لال /laːl/ | ruoksat /ˈruoksat/ |
| Blanc | вӣллькесь /viːʎːkeɕ/ | viõlggâd /viəlɡːɐd/ | vielggat /viɛlɡːɑt/ | viel'gâd /vielɡɐd/ | veelkes /ˈʋeːlkes/ | — | vielgat /ˈvielɡat/ |
| Noir | чо̄а̄хпесь /tʃoːaːxpeɕ/ | čappâd /tʃapːɐd/ | tjáhppat /tʃaːhpːat/ | čappâd /ˈtʃapːɐd/ | tjeehpes /ˈtʃeːhpes/ | — | čáhppat /ˈtʃaːhpːat/ |
| Vert | руэнн /ruenː/ | ruõnâs /ruənɐs/ | ruodnat /ruɔdnɑt/ | ruánáá /ˈruanaː/ | kroenes /kruenes/ | — | ruonas /ˈruonas/ |
| Bleu | алехь /ˈaʎeç/ | ââʹliǩ /ˈɐːlʲic/ | alek /ˈalek/ | čuov'jâd /ˈtʃuovjɐd/ | plaave /ˈpʰlaːve/ | — | alit /ˈalit/ |
| Coucou | кӣгк /kiːɡk/ | ǩiõkk /ˈkʲiɔkː/ | giehka /ˈkie̯hka/ | kiehâ /ˈkie̯hɐ/ | gïeke /ˈɡie̯ke/ | — | giehka /ˈkie̯hka/ |
| Thé | чайй /tʃajː/ | čee /tʃeː/ | tiedja /tie̯dja/ | teejâ /teːjɐ/ | — | — | deadja /ˈteɑtja/ |
| Café | кофе /kofʲe/ | kaaʹff /kaːfʲː/ | káffa /kaːfːa/ | kähvi /kæhvi/ | kaaffe /ˈkaːfːe/ | — | gáffe /ˈkaːfːe/ |
| Sucre | са̄хар /saːxar/ | säähhar /sæːhːar/ | såhkår /sohkor/ | sukkâr /sukːɐr/ | dïjnehke /dɨjneʰke/ | — | sohkar /ˈsohkar/ |
Page 1/10
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap