Thaw a tnaw
Thao
Austronésien
Le thao (sao, autonyme Thaw a tnaw « la langue thao ») est l'une des langues austronésiennes les plus gravement menacées, avec seulement environ 5 locuteurs natifs courants restants parmi quelque 600 Thao ethniques. Les Thao sont concentrés au lac Sun Moon (également connu sous le nom de lac Candidius) dans le centre de Taïwan, dont ils sont les habitants originels. Du point de vue linguistique, le thao est la seule langue formosane des plaines occidentales encore vivante — sœur de plusieurs langues formosanes des plaines de la côte ouest taïwanaise aujourd'hui éteintes (hoanya, babuza, papora, etc.) qui ont disparu lors de la colonisation han des XVIIe-XIXe siècles. L'isolement linguistique du thao le rend particulièrement précieux pour la reconstruction historique de l'austronésien. Reconnu comme la 10e nation aborigène officielle de Taïwan en 2001, à la suite d'une vaste mobilisation communautaire.
Où elle est parlée
87 mots essentiels en thao
Sources
Mots comparés
Comparaison avec les langues de la même famille : Austronésien
| Sens | Thao | Proto-austronésien | Bunun | Sakizaya | Pazeh | Paiwan | Tao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | sazum /saðum/ | *daNum /daNum/ | danum /danum/ | nanum /nanum/ | dalum /dalum/ | zaljum /zaʎum/ | ranom /ranom/ |
| Feu | apuy /apuj/ | *Sapuy /Sapuy/ | sapuz /sapuz/ | lamal /lamal/ | hapuy /hapuj/ | sapuy /sapui/ | apuy /apuj/ |
| Soleil | fitulha /fituʎa/ | *waRi /waRi/ | vali /vali/ | cidal /tʃidal/ | rizax /ɾizax/ | qadaw /qadaw/ | araw /araw/ |
| Lune | furaz /fuɾað/ | *bulaN /bulaN/ | buan /buan/ | bulad /bulad/ | ilas /ilas/ | qiljas /qiʎas/ | vehan /vehan/ |
| Étoile | fituʼish /fituʔiʃ/ | *bituqen /bituqen/ | bintuhan /bintuhan/ | boʼis /boʔis/ | mintol /mintol/ | vituqan /vituqan/ | vituen /vituən/ |
| Nuit | tanlhuan /tanɬuan/ | *beRŋi /beʀŋi/ | labian /labian/ | labiʼ /labiʔ/ | xinian /xinian/ | qezemezemetj /qəzəməzəmətʲ/ | mahep /mahəp/ |
| Pluie | qusaz /qusað/ | *quzaN /quzaN/ | qudan /qudan/ | ʼudad /ʔuðað/ | udan /udan/ | qudjalj /quɟaʎ/ | cimoy /tsimoi/ |
| Neige | ulhza /uɬða/ | *SuReNa /SuReNa/ | paav /paav/ | sulda /sulda/ | hahela /hahela/ | sulja /suʎa/ | — |
| Vent | fari /faɾi/ | *bali /bali/ | luvluv /luvluv/ | baliʼ /baliʔ/ | bari /baɾi/ | vali /vali/ | pagpag /paɡpaɡ/ |
| Terre | pruq /pruq/ | *taneq /taneq/ | dalah /dalah/ | lalaʼ /ɾaɾaʔ/ | daxe /daxəʔ/ | qipu /qipu/ | tana /tana/ |
| Pierre | fatu /fatu/ | *batu /batu/ | batu /batu/ | baʼtu /baʔtu/ | batu /batu/ | qaciljai /qatsiʎai/ | vato /vato/ |
| Montagne | huzun /huðun/ | *bukij /bukij/ | ludun /ludun/ | buyuʼ /bujuʔ/ | — | gadu /ɡadu/ | tokon /tokon/ |
| Mer | wazakan /waðakan/ | *tenem /tenem/ | ning-av /ŋiŋʔav/ | bayu /baju/ | awas /awas/ | ljavek /ʎavək/ | wawa /wawa/ |
| Mère | ina /ina/ | *ina /ina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | kina /kina/ | ina /ina/ |
| Père | ama /ama/ | *ama /ama/ | tama /tama/ | ama /ama/ | aba /aba/ | kama /kama/ | ama /ama/ |
| Je | yaku /jaku/ | *aku /aku/ | saikin /saikin/ | zaku /ʐaku/ | yaku /jaku/ | tiaken /tiakən/ | yaken /jakən/ |
| Tu | ihu /ʔihu/ | *iSu /iSu/ | suu /suʔu/ | kisu /kisu/ | isiu /isiu/ | sun /sun/ | imo /ʔimo/ |
| Nous | ita / yamin /ʔita / jamin/ | *kita / *kami /kita / kami/ | kata / kaimin /kata / kaimin/ | kita / kami /kita / kami/ | ita / yami /ita / jami/ | titjen / tiamen /titʲən / tiamən/ | yaten / yamen /jatən / jamən/ |
| Nom | tanan /tanan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngaan /ŋaan/ | ngangan /ŋaŋan/ | ngadan /ŋadan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaran /ŋaran/ |
| Personne | caw /θaw/ | *Cau /tsau/ | bunun /bunun/ | tademaw /tadəmaw/ | saw /saw/ | caucau /tsautsau/ | tao /tao/ |
| Tête | punuq /punuq/ | *quluh /quluh/ | bungu /buŋu/ | tangah /taŋah/ | punu /punu/ | qulu /qulu/ | oo /oo/ |
| Œil | maca /maθa/ | *maCa /maCa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | daurik /dauɾik/ | maca /matsa/ | mata /mata/ |
| Oreille | lharina /ɬarina/ | *Caliŋa /tsaliŋa/ | tainga /taiŋa/ | tangilaʼ /taŋilaʔ/ | sainga /saiŋa/ | caliŋa /tsaliŋa/ | talinga /taˈliŋa/ |
| Nez | muzin /muðin/ | *ujuŋ /ujuŋ/ | ngutus /ŋutus/ | cihek /tsihək/ | muzing /muziŋ/ | ŋudus /ŋudus/ | momodan /momodan/ |
| Bouche | ruzic /ɺuðiθ/ | — | ngulus /ŋulus/ | laway /lawaj/ | ahan /ahan/ | angal /aŋaɭ/ | ngongoy /ŋoŋoj/ |
| Dent | nipin /nipin/ | *nipen /nipen/ | nipun /nipun/ | ngipən /ŋipən/ | lepeng /ləpəŋ/ | alis /aɭis/ | nepen /nəpən/ |
| Langue | zama /ðama/ | *Sema /Sema/ | mamaʼ /mamaʔ/ | səmaʼ /səmaʔ/ | dahama /dahama/ | sema /səma/ | lila /lilaʔ/ |
| Main | lima /lima/ | *lima /lima/ | ima /ima/ | kamay /kamai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ |
| Pied | kuskus /kuskus/ | *qaqay /qaqay/ | bantas /bantas/ | — | karaw /kaɾaw/ | — | ai /ai/ |
| Cœur | putul /putul/ | *pusuq /pusuq/ | is-ang /isaŋ/ | gawang /ɡawaŋ/ | baga /baɡa/ | varung /vaɾuŋ/ | paso /paso/ |
| Os | puʼu /puʔu/ | *CuqelaN /CuqelaN/ | tuhnaz /tuhnað/ | ʼukak /ʔukak/ | bul /bul/ | cuqelalj /tsuqəlaʎ/ | toang /toaŋ/ |
| Sang | talhum /taɬum/ | *daRaq /daRaq/ | haidang /haidaŋ/ | ʼidang /ʔidaŋ/ | damu /damu/ | djamuq /ɟamuq/ | rala /ralaʔ/ |
| Caca | caqi /θaqi/ | *Caqi /tsaqi/ | taki /taki/ | taiʼ /taiʔ/ | — | caqi /tsaqi/ | obot /obot/ |
| Amour | madaidaz /madaiðað/ | — /—/ | madaidaz /madaidaz/ | maolah /maolah/ | — /—/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | makakdeng /makakdəŋ/ |
| Arbre | lhalum /ʎalum/ | *kaSiw /kaSiw/ | kahu /kahu/ | kilang /kilaŋ/ | kahuy /kahuj/ | kasiw /kasiw/ | kayo /kajo/ |
| Chien | atu /atu/ | *asu /asu/ | asu /asu/ | waco /watʃo/ | wazu /wazu/ | vatu /vatu/ | ino /ino/ |
| Chat | posi /posi/ | — /—/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | posi /posi/ | — /—/ | ngiaw /ŋiaw/ | koving /koviŋ/ |
| Poisson | rusaw /ɾusaw/ | *Sikan /Sikan/ | iskan /iskan/ | buting /butiŋ/ | alaw /alaw/ | ciqaw /tsiqaw/ | among /amoŋ/ |
| Oiseau | rumfaz /ɾumfað/ | *manuk /manuk/ | hazam /hazam/ | ayam /ajam/ | ayam /ajam/ | qayaqayam /qajaqajam/ | laciw /latsiw/ |
| Papillon | kurari /kuɾaɾi/ | *baŋbaŋ /baŋbaŋ/ | balikuan /balikuan/ | adipapang /adipapaŋ/ | — | pepe /pəpə/ | pahapahad no anito /pahapahad no anito/ |
| Œuf | qaricuy /qaɾiθuj/ | *qiCeluR /qicəlur/ | lububunun /lububunun/ | tiʼkuk /tiʔkuk/ | batu pataru /batu pataɾu/ | qecilu /qətsiɭu/ | icioy /itsioj/ |
| Ours | cumay /θumai/ | *Cumay /Cumay/ | tumaz /tumað/ | tumay /tumai/ | — | cumay /tsumai/ | — |
| Cheval | tishmamraw /tiʃmamɾaw/ | — | tasasikis /tasasikis/ | kabayu /kabaju/ | gamay /ɡamaj/ | rigi /ɾiɡi/ | — |
| Maison | kayan /kajan/ | *Rumaq /Rumaq/ | lumaq /lumaq/ | luma /luma/ | xuma /xuma/ | umaq /umaq/ | vahay /vahaj/ |
| Miel | fulhia wa madahun /fuɬia wa madahun/ | — | vanu /vanu/ | waneng nu wadu /wanəŋ nu wadu/ | — | alju /aʎu/ | — |
| Sel | qtilha /qtiɬa/ | *qasiRa /qasiRa/ | hasila /hasila/ | cikah /tsikah/ | pahah /pahah/ | qatia /qatia/ | asin /asin/ |
| Fer | balis /balis/ | *Namat /Namat/ | ngul-a /ŋulʔa/ | mukin /mukin/ | — | vatjuljayan /vatʲuʎajan/ | vahalang /vahalaŋ/ |
| Livre | patashan /pataʃan/ | — | patasan /patasan/ | cudad /tsudad/ | babizu /babizu/ | sapitj /sapitʲ/ | vakong /vakoŋ/ |
| Manger | kuman /kuman/ | *kaen /kaen/ | maun /maun/ | hekal /hekal/ | mekan /məkan/ | keman /kəman/ | kuman /kuman/ |
| Boire | naqayan /naqajan/ | *inum /inum/ | muqun /muqun/ | mihecak /mihetʃak/ | mimaazip /mimaːzip/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ |
| Dormir | malhus /maɬus/ | *tuduR /tuduR/ | masabah /masabah/ | mabiʼ /mabiʔ/ | masuaw /masuaw/ | qemreng /qəmɾəŋ/ | mitkeh /mitkəh/ |
| Un | tata /tata/ | *isa /isa/ | tasa /tasa/ | cacay /tʃatʃai/ | adang /adaŋ/ | ita /ita/ | asa /asa/ |
| Deux | tusha /tuʃa/ | *duSa /duSa/ | dusa /dusa/ | tusa /tusa/ | dusa /dusa/ | drusa /ɖusa/ | doa /doa/ |
| Trois | turu /tuɾu/ | *telu /telu/ | tau /tau/ | tulu /tulu/ | turu /tuɾu/ | tjelu /tʲəlu/ | tilo /tilo/ |
| Quatre | shpat /ʃpat/ | *Sepat /səpat/ | paat /paːt/ | sepat /səpat/ | supat /supat/ | sepatj /səpatʲ/ | apat /apat/ |
| Cinq | rima /rima/ | *lima /lima/ | hima /hima/ | lima /lima/ | xasep /xasəp/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Cent | shaba /ʃaba/ | *RaCus /RaCus/ | saba /saba/ | lasubu /lasubu/ | haten /hatən/ | taidai /taidai/ | ranaw /ranaw/ |
| Bonjour | ya /ja/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | marayas /maɾajas/ | — /—/ | masalu /masalu/ | akokay /akokaj/ |
| Merci | mihu /mihu/ | — /—/ | uninang /uninaŋ/ | lalumahan /lalumahan/ | — /—/ | masalu /masalu/ | ayoy /ajoj/ |
| Bon | kapah /kapah/ | — /—/ | masial /masial/ | kapah /kapah/ | — /—/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mapia /mapia/ |
| Nouveau | faqlhu /faqɬu/ | *baqeRuh /baqeRuh/ | bahlu /baɬu/ | baluhay /baluhaj/ | xias /xias/ | vaquan /vaquan/ | vayo /vajo/ |
| Rouge | mashinaw /maʃinaw/ | *ma-iRaq /ma-iRaq/ | madanghas /madaŋhas/ | sumanah /sumanah/ | lubahing /lubahiŋ/ | qudjidjilj /quɟiɟiʎ/ | mivalah /mivalah/ |
| Blanc | mapuzi /mapuði/ | *ma-putiq /maputiq/ | maduhlas /maduɬas/ | sanglac /saŋlatʃ/ | risilaw /ɾisilaw/ | vuqavuqalj /vuqavuqaʎ/ | malavang /malavaŋ/ |
| Noir | maqusum /maqusum/ | *qeCeŋeN /qeCeŋeN/ | matahdung /matahduŋ/ | lumeniʼ /luməniʔ/ | terehen /təɾəhən/ | qucengecengel /qutsəŋətsəŋəl/ | mavaheng /mavahəŋ/ |
| Vert | madishlum /madiʃlum/ | — | masanglav /masaŋlav/ | langdaway /laŋdawaj/ | tululik /tululik/ | liljuas /ɭiʎuas/ | mogaraw /moɡaraw/ |
| Bleu | madishlum /madiʃlum/ | — | masanglav /masaŋlav/ | sumilaway /sumilawaj/ | — | cangiangia /tsaŋiaŋia/ | mogaraw /moɡaraw/ |
| Ordinateur | tiannau /tiannau/ | — | tinnau /tinnau/ | tingnaw /tiŋnaw/ | — | tinnaw /tinnaw/ | tiannaw /tiannaw/ |
Page 1/9
Ouvrir la carte interactive: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.
Réalisé par Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Accueil LangMap